장음표시 사용
151쪽
Mathematicin. II sis,ut cranium eius modij siliginissa
esset: Inuentum est per proportio- seruationes, corpus fuisse a oo.cubito
, sive 3oo.pedum longitudinis: dixisset 3oo. itorum ,tum apposite subiunxissem Noe asein eius pulchrum fabricatam esse. Ecquisuam sibi persuadeat.homines tantos,& tam meo saliquando extitisse; quorum vultus 2 .cubitorum sive 3 o .pedum,& nasi Iosuerint3 quicquid sit,interim negandum non est homi nes maximos extitisse,cum dc verissimis script xae sacrae testin pnijs dc frequentinia thorum fide φgnorum relatu, hoc ipsum comprobatum sit; inter quos soleph a Costa lib. histor. Indicarum eap. I9. tradit in Peruvia reperiri gigantum ossa, quos ter maiores nobis fuisse manifestum estinam eorum proceritas 18. pedum esse debuit, nec inter nos quisquam sex pedes excedens inuenitur. Redundant historiae alijs gigantibus, ii 9. io. I a. &c. pedes attigerunt: nostris λω
temporibus, istius magnitudinis aliqui visi sufficit meo iudicio) hominis alicuiust
xm unius pedis, mensurae regiae, esse; quod c iuxta proportiones assignatas; dicendum uando totius hominis longitudo Ioledum
152쪽
Mathematicin. , . t tI. Quotiescunque globus a globo, vel a retiaculo pila pellitur,motus fit iuxta lineam rectam a centro globi vel ptiae ad punctum continge
dentiae , reflexionis angulo aequalem esse neces sum est. Motus reflexus, de quo hic loquor, fit v. g. cum pila in murum incidens,aut in reticulum; sive tympanu, inde resilit. Quibus postis dein de concludere est. Primo: ad quem punctum pilam. vel globum dirigetis impetus collimare debeat, ut intentum locum globus regulariter ina pultus reflectatur. II. Que stantis globi punctum p pulsus alter sit eontracturus, ut eum in tertiudistantem trudat, vel ipsemet per anguli utrius que aequalitatem in eum irruat. II l. Qua ratim ne stantem globum ad alterius impulsum in quamcunq; voluerit partem quis inflectat. ln hiatamen est notandum, motum paulatim defici endo progredi, & progrediendo deficere: unde incidentiarum & reflexionum maximas, in eo non ita exacte , quam solaribus . dijs obseruari posse: hic ergo defectus discretione, aut Visiipplendus erit.
PROBLEMA LXXX Iv. De lusiu testsenarum essehachiorum.
UI Osce lusus non nisi inuentrice mathesi pro A a dijsse in praxin , ex singularum tessera-Κ a tum
153쪽
rum optime ordinata dispositione,& motu manifestum est: eae quippe supra tabulam quadratam, cuius quodlibet latus in octo quadra dissectum est,ordine certo dispositae sunt sic ut tesserarum in una parte numerus idem sit, qui in altera ei opposita omnes lusum dirigendi rationes, tam tesseras omnes etiamnum habenti quam earum parte iam priuato , utiles, arithmetices auxilio demonstrabiles sunt: immo quisna inter omnes modos lucradi lit optinius licet hoc ipsuinii niti prope nego iij sit determinari poterit: in his tamen,sicut in caeteris lusibus,ingenium,memoria,vis imaginatiua,frequens exercitatio, &affectus, lusorem plus, quam praecepta misa promouent. De his quidem a varijs authoribus actum est , etiam infallibilem vincendi modum , in tesserarum lusu,ad certum deducto statum demonstrantibus; at regularum ab ijs assignatarum obseruatione intellectum amplius crueiari,quam recreari certum est: ideoque de hoc loco silendum est.
PROBLEMA L XXX VI. Chordam chelis a nemine tactum sensibiliter
tremefacere. P Lurimos musicorum etiam artis peritisso mos latet secretum hoc experientia nihilo minus facillimum. Chelis Hispanicae, vel alte
154쪽
Mathematicus. I serius duas chordas ab inuicem distantes in unisono exacte constituto, reliquis, tam media,quam lateralibus discordantibus: qtio facto, harum, quas in unisono collocasti, chordarum maiorem plectro, vel digito paulo fortius moueto, & mirum videbis: illa enim quam cum hac a te tacta concordem minime tangis, ad pectinis ictum sensibiliter agitabitur , reliquis omnibus nulla ratione commotis: si deinde di istam chordam
maiorem parumper exaltes, vel deprimas, aut impagem in uertendo. aut chordam pressi ira digiti abbreviando, ad huius plectro agitatae modum altera quae prius commouebatur, cum reliquis immota permanebit. Quaero nunc, undenam tremor iste proueniat, nisi ex occulta quadam symphatiat quae illius causa sit, nisi quod chordae cum ijs quae plectro
mouentur aequaliter tense, dc in uni no cons nantes , motum earum ab aere vicino delatum
facilius in se recipiant, dc consequenter eodem quo illae tenore tremefiant
155쪽
ras tres diuersos liquores continens per obLlum eundem infusos, ct eodem commare labsque mixtione υsta educendos fabricare.
TNuentum pulcherrimum est.Vas in tres cellu-- las esto diuisum'; quibus tres liquores diuersi continebuntur,V. g. oleum, aqua & vinum. In obturamento macnina quaedam sit tribus tub lis instructa , quolibet propriam cellulam altim gentibus;quorum orificia ut praecludantur, machinae obelus, vel infundibulum tribus diuersis locis perforatum ita imponatur, ut uno foraminum uni tubulorum admoto reliqua foramina a . reliquis tubulis distent: atque ita quemcunque liquorem in unam cellularum infundere volueris . absque commixtionis periculo poteris. Ut
texo liquores in singulis contenti cellulis, absique
156쪽
Mathematicus. Dque confusione depromantur, circa partem vasis infimam machina superiori similis tres lia, BC ias tubulos ad proprias cellulas ut antea di Cebatur) pertingentes infigenda est; cui deinde obturamentum trifariam perforatum imponatur; & foraminum vno , alicuius orificio tubuli admoto, caetera tubulorum orificia priectusa sint ; atque ita quemcumque volueris liquorem seorsim educes. Si pr parado subtiliter ob tiaramento insiadaueris, non modo simul omnes tu billos obturare poteris , ut nihil afluat ; sed nunc Vnum, nunc duo, nunc tria simul tubulorum orificia reserare poteris , dc consequenter vel unicum, vel duos, vel etiam tres liquores v nica vice ad placitum depromere poteIis.
157쪽
rsa Thaumaturgus Des eculis ignitis, se miris eorum Uectibus.
DE mirabilibus nunc Promethei inuentionibus paulisper discurramus; quarum prari
ignem coelo raptum terris inferas. Quid enim aliud fiat, quam ignis aethere educatur, dum Vitreo,aut chalybeo globulo , nihil in se caloris continente , candelas & faces accendi, ibtiones inflammati , plumbum, stannum, ar gentum , M aurum, breui admodum spatiolo, ardenti velut superposita rogo liquefieri experientia consteipNunquamne literarum monimentis tradiatum comperisti, qualiter argutissimus ille hominum Archimedes Syracusanus in Marcelli, suam obsidentis patriam, nauibus,quas Vt prius facile deinceps attingere , & in profundo sepelire minime poterat, ingens concitauerit incendium p Is tremendas fulgurantis Iouis vices agens, ignitas frequentiori impetu vibravit sagittas, ut lamentabile per inccndium, ne n obstantibus undarum frigidis humoribus , naues plerasque omnes conflagraric. Zonarae testimonio constat Proclum mathematicum egre- gium, eodem modo Vitaliani Constantinopolim obsessuri naues incendide. Similem nobis quotidie experientiam subministrant crystalli-
158쪽
quam in circumferen tia: Ini Ino phiale aquae plena, aestiuis praecipue solis ardoribus, nonam intex matutinam, tertiamque Vespertinam exposita, ignem estici r. Testor pueros. soci orum pallia. muscas etiam ad muros simili bus vitris comburentes. Fuit sane nuper mathematicus Coloniae, qui tornata glacie in sartagine, ad formam vitri utrimque conuexi,incredulos artis ustoriae
per ipsam glaciem solis ad radium manus eorum irradiandis adussit , ita ut faterentur se glacie. vii igne aduri posse. Non minus mirabile illud est, quὁd specula
concaua, praesertim chalybea in parabolu a, autorialem formam composita , politaque causanti necesium licet enim splicerica specula combustibilia inter quartam &quintam partem sui diametri constituta efficacissime incendant, efficacius tamen parabolicis, Oualibus siue id conuenire, una est omnium doctrix experientia. Varia sint, conflagrationis tam validae causam, in praesenti speculorum figura esse radiorum solarium collectionem,oculari testimonio commonst11-ria; qui locum in quem per rarefactionem, siueresseisionem congregantur maximo afficiunt' calore. Halitum emittere,pulueres excutere, aut aquae calidae vapores versum locum concursus
huiusmodi radiorum excitare , valde ludicrum est:namucilluminata pyramis, &in eius cono
159쪽
Aviliores quidam, specula,quae ex infinita distatuta comburant promittere ausi sunt; at eorul romissio non minus esticax, quam improbabiis est.Sussiceret talia polliceri,quae a remoto Vteumq; secundum lineam rectam spatio urer'; qualia sunt parabolica,atq; inter alia,quae resecta solares radios retro colligui. Credibile est hia eipsam fuisse Archimedis, Proclique industriaui. Maginus in tractatu de speculis sphaericis,c.1. declarat, qua ratione ignis concavo speculo, in Vmbra excitetur : hoc autem plani specul beneficio essici ne dubites; qui solares radios exλ- PIOS in concauum speculti m re flectit. Additi de aut hor praxin hanc accendendis cuniculis admodum utilem esse, debere inprimis materiam combustibilem concavo speculo opponi. resert: at cum effectus hic totus a debita combvisti bilis ad speculum concauum dispositione due pendeat, omittensque dispositionis huius rationem, consequenter satis dilucide rem non exph-cen modum alterum generaliorem appossieme propositurum duxi.
et ratione ignitum Ueculum eum Zori is ibit, materia ita dissonatur, ut quacum'
que placuerit diei hora, te etiam assis
160쪽
Mathematicin. IS FCertissimum cst, locum, ad quem per interposita vitra lares radij confluunt, ad radiantis solis exaduerso circuitum, etiam circuire; non minus ac ipsi horologiorum styli ad motum solisper ipsorum planum mobilem umbram circumducunt. Eapropter selis cursus, δc eleuatio attendenda est; notatoque, quem umbrie styli summitas.vel quodlibet aliud eius punctum, die statuta descriptura est, arcu, in styli cacumine si placet, perpendiculariter erecti crystallum constituendum est: puluis porro tormentarius in eo loco horologij, ubi arcus umbrae styli cacumine statuta die describendus, cum linea horae futuri incendij conueniet: In fallibiliter enim ut primum illuminatae pyramidis conus cum materia combustibili concurrent, illico flammae duc tu radent de reliquis omnibus speculis intelligas
PROBLEMA LXXXVIII. Varias, sesubtiles quaestiones arithmeticas
PRaesenti problemate eas duntaxat quaestioneS proferam,quae ex epigrammatibus Graecis collectae sitiat 1, solutiones earum statim abs. que ambagibus annectens: nec semper trade doeas soluendi modo, nec in graecis terminis occupabor, cum haec mei no sint instituti, pro quibus