장음표시 사용
211쪽
magis arridet,asserens se. eodem instanti,& gl bum expelli, & tormentum retrocedere: nam puluis in accensorio foramine in tormenti fundo praecise non constituto inflammatus, refractusqqe,maximam eodem instanti vim exercet, hinc pilam expellens inde tormenti fundum acerrime quatiens: proindeque se globi exitum,& tormenti recessum simul causati liquet. Collige primo.Instrumenta bellica eleuato orificio explosa fortius retrocedere,ob resistentiam gi bi maiorem,ex qua vehementior fundi quassa
Secundo colligo. Si maiorem tormento vim addere vis, posito fortissimo obstaculo illud retina,ne retrocedere possit.
ictam tormenti bestiri vitaturus fit. qui eum iudicio se movet'
Tormentum bellicum quoddam veluti fulguris, 3c tonitrui genus est;cuius ictu citius ferimur,quam senus nostra&ad aures perueniat; ob quam velocitatem frustra quis igne viso globi minas subterfugere tentat: pleriq; siquidem caput exaltantes aut deprimentes se globo obuiam obiecerunt licet autem plurimi subito cadentes, alij fiigientes euaserint,sine iudicio tamen id accidisse certum est;cum discursus in instanti non fiant,sed eorum timori sortuna fauit. PRΟ-
212쪽
Mathematicus. Istr: PROBLEMA XClI. De progressionibus,or prodigiosa animalium. plantarum, fructuum, auri, se argenti certa proportione aucti multiplicatione.' Τ Aria haec problemate proseram,tepida, mi-V raque,quorum interim demonstratio faciis lis est; utpote quae sola numerorum multiplicatione perficiatur.
De granorum Φnapios multiplicatione quod assero ,multis incredibile prima fronte apparebit : probationi tamen cut puto locus dabitur.
Tota synapis quantitas, quae 2 o. annorum spatio,ex unico grano prodiret, totius mundi consepto, licet centies millies maiori,contineri nequiret;licet etiam praeter synapis grana a centro terrae,usque ad firmamentum nihil esset, adhue tamen tantum spatium continendorum horum seminu incapax esset. At cum dicere no sufficiati, nisi dictum probetur, hoc modo demonstrabo.' Vnica synapios plantula , in omnibus si1is siliquis , vltra mille grana , facile proferre potest:
sumptis autem tantum mille, procedamus 2 O.
213쪽
grana terrae mandata , in plantas mille cres.cent; quarum quaelibet mile grana proferet , elapsis II. annis grana arenam adimplendum firmamentum necessariam, numero superstia colliges: nam iuxta computum Archimedis. & probabiliorem de magnitudine firmamentiopinionem a Tichone Braio nobis relictam, arenae numerus. quo maiorem firmamentum no caperet,
49. characteribus sufficienter exprimitur; ipsi autem synapi grana, elapsis I .annis, 32.characteribus iam expressa essent: tandem que post
BOOO ooOooooo Oo Ocio. Qui quantus sit, qui potest, comprehendae. Si ergo in anno I7. capacitatem firmamenti grana exeederent, luce clarius est anno χο .ea uniuersi molem plusquam milliei decies centies millies excessura. II. De Nefrendibus. ATurca licet ditisti mus, sufficiens non est a no integro omnes nefrendes, qui ex unica sue statio ii. annorum procrearentur, ex uniuersis filis prouentibus alere : posito namque suem quot et partu 6.tantummodo porculos, duos scilicet mnes,&4.femellas producere:& genitarum ellarum quamlibet, sequenti anno, toti-
214쪽
Mathematicus. I9s totidem generare : elapQ Ir. annorum spatio
dato etiam nullae suem bis peperisse ) sues
omnes cum ultimam ni ne frendibus huc numerum implerent ιυ7S8229. non computatu vilis priorum partuum masculis qui essent 2796icia. quorum omnium summa haec esset, s 3344 I. Cum ergo cuiuslibet porci alimento, ut minimum aureus per annum necessarius sit nam tuo etiam, qualibet die duos tantum obolos expe derent)tot aureos sic. 33. milliones, &c. Turcae prouenire necessariu esset, quod incredibile est hinc euidens est assertionis nostrae veritas. iIl.
De granis frumenti. Simile est quod proferam de mirabili gra
norum frumenti multiplicatione, lectoremque summam in admirationem aeque rapiet. Multitudo granorum frumenti, quae spatio I 2.annorum ex Vnico prouenirent, etiam dato quod Vnum granum terrae mandatum so .alia tantum proferat licet 7 o. Ioo. & interdum plura ex unico pullulare experientia constet hunc tamen immensum numerum constituerent, 244IqO62Jo oo OO OOOoo oo .vsque ad 2ψ .quintiliones ascendentem. Hqc porro immensa semma in cumulum cubicu oa oo. pedum,sive
215쪽
zoo Thaumaturgus milliarium gallicorum consurgeret, assignatii cuilibet ped. Ioo .granis; aeque secundum longi'tudinem, ac secundum lati inem, & profuneditatem ; pastui vero s. pedibus : proinde si 244I4o G. ciuitates, Lutetiae similes, milliare in longitudine , tantundem in latitudine, &Ioo. pedes in altitudine habentes , ab imo ad summum usque oppleres ; ita Vt praeter grana fruementi nihil continerent, Vix tamen tam innuet merae ciuitates tantam granorum copiam cape re possent. Mensurae quarum capacitas millio'Nem granorum admitteret, ad huiusmodi grana propemodum infinita continenda necessariaei
hunc facerent numerum. 2q4. I 4 O. 623. O OO.
Ooo.qui adeo prodigiosus est ut si ijs naves oneraturus cuilibet naui Io oo. similes assignaret mensuras , tantum nauium numerum 2 q. 14 62Fo oo .eum habere necessiam foret, quantum ne oceanus quidem sustinere posse videtur.
Quod si quis grana haec emere , pro qualibet mensurarum dictarum imperialis dando, voluerit, stiat se 6i prue I 16 2so ooo. imperiali bas us ligbere; quot in uniuerso orbe reperi non' posse,vel ex pene incomprehensibili sum-Fae ipsius immensitate conspicuum
216쪽
De eo quipoma vises, aut quaepiam id genus
cerἔa lege collageret. Centum poma, lapides, vel oua in rectum ita disposita sunt , ut quodlibet ab altero sibi proximo uno passu distet; quidam , eorum V numquodque legens, ad corbem, Unico passu a primo lapide, vel ouo distantem defert. Qua nistum itineris incedendo absis uturus est , omnia poma priusiluam ad corbem contuleritὶ Resp. ut minimum dimidis diei iter, scit. a oo oo. passu-um,id est, quinque milliaria gallica, dein super Io o. passiis completurus est. Solutionem autem hoc pacto paucis inuenies: sumito dimidium
nitatem adde, ut sit i o I. hanc per illam multiplica , &productitam duplicatum summam pasti Rum ostendet.
De multiplicatione ovium. Qui ouilibus amplis abundant , breui interriuallo ditissimi euaderent, si suas oues licet pa culas , neque occide rent, neque diuenderent; sed eas ad aliquot annos, cum omnibus . quae ex ijs generarentur, conseruarent: si enim quolibet anno ovium quaelibet aliam generaret, elapse sedecim gnnorum spatio I O. oues ad n mei i di . -i . min
217쪽
aoa , Thaumaturgus rum 611 6oo. id est , sex millionum,quingeritorum quinquaginta itium millium, & sexcentarum, multiplicatas esse comperiret; quarum si quaelibet unico sestem aureo vendibilis solet,
consequenter sex millio mim aureorum emolumentum earum domino obueniret.
De ciceribus. Supponamus quodlibet cicer terrae mandatum 3 o. tantum producere. Seminetur ergo anno primo unicum; secundo quae inde prouenient similiter terrae mandentur , & sic deinceps usque ad annum duodecimum pergantur: tan' dem anno duodecimo hic immentius cicerum numerus prodibit sue I 4io Ooo Ocio OoO OO. ex
quo si pedes cubicos, 1 o. in latitudine, totidem in longitudine, atque profunditate habentes segregare volueris, hunc pedum cubicorum humerum offendes, 42 i 328oo oo oo. Qui haec empturus, pro qualibet corbicula cubicum pedem continente L aurei vellet erogare, hac imperialiu summa opus haberet,Io6 1882o oo OoΟqualem pecuniae summam in mando nusquam. reperiri posse arbitror. Haec tamen ciceris granasi per uniuersum terrae,& aquae orbem dispergerentur, ad totam superficiem contegendam mseni me sussicerent; secus si omissa aqua per solam terram disseminarentur. VI
218쪽
Mathematicus. 2o 3 vi I. De eo qui equum aut thoracem ea lege venderet , ut pro primo clauo, vel nodo obolum, pro secundo duos obolos ero tertio quatuor; or
sc deinceps duplicando acciperet, 'uid sentiendum '
Qui suum equum, quantumlibet generotan aut etiam thoracem pretiosissimum proposita conditione venundaret; sane imprudens non e1set: maius enim pretium ex huiusmodi venditione reportaret, quam ullus equorum unquam valuerit, aut valere possit; seminam scit. 17 7 7 2. imisperialium unius florent Coloniensis quorum-rum quilibet i8. stii seris monetae Leodiensis ae- quivalet cum a I . albis,& I .Obolo.
VIII. De carpionibus vis,piscibus ercis c.
Pisces animalium foecundissima sunt, generantque tantam ovorum, & consequenter foetuum multitudinem , ut nisi magna eorum pars destrueretur, omnia maria,cum fluminibus, &stagnis omnibus breui replerent. Quod facili deprehendes negotio, si modo inuentam numerorum adminiculo quatam possint multitudinem infra I o. aut I 2. annorum spadium in lucem pro
219쪽
ciuitates aut pagi . . ea conditione venun-
isti. t unus obolus pro primo, duo prosecumdo, quatuor pro tertio , ct sic deinceps seruataproportione dupla darentur,
quantum constarent tHoc obolorum numero opus esset, 34973 3813888. qui in maiorem redacti summam emisciunt 3873 s9JJ imperialium, dc 8. obolor. Vt patet summam hanc imperialium diuidenti per numerum obolorum, quos imperialis continet, iuxt/. Coloniensem computum, scilic. 9 6. Summam hanc maximam qui congerendis vectigalibus impenderet, pro centum duntaxat quinque, 29367293 imperiales in prouentibus annuis possideretι
De multiplicatione hominum. Quidam concipere nequeunt, qui ex 8. hominibus, inaribus , & totidem foeminis, ex diluuiores duis, tanta multitudo propagari po
num , ad Monarchiam sub Nemroth exordieno odam reperta fuerint. At vero mirum non est; imo licet unicum par hominum residuum fuissex, ad eum tamen constandum numerum ab-
220쪽
de suffecisset. Posito namque generationes post 23. annos renouari, atque septuplo augeri. ex unica familia goo. millia facillime procesitissent,cum genus humanum eo tempore, S fCecundius,& vitae prolixioris, qu m modo fuerit immo si omnes qui ex una familia processissent,
ad spatiu χo O. annorum superuixissent, hoc immenso animarum numero nouus iste mundus
refertus fuisset Is lao a. id est, i 3. millionibus4JI. millibus, & 2ΟΣ. Mirantur alij quod de filij x Israel legirur, eos scit. No. annorum spatio, qui
o. solum numero in AEgyptum venerant in ta- tum creuille numerum, ut inter eos sicio. millia
pugnatorum reperiri potuerint, praeter senes, mulieres paruulos, & omnes ad pugnam inutiles: sed si quis iustum numerum,ut ante fecimus, perquirat, solam Iosephi familiam ad hanc re ut titudinem hominum producendam longe, lateque suffecisse comperiet multo ergo credibilius
eritiquod de pluribus familiis asseritur. XI. ἰImmensus prodit numerus, dum inprogressi
one Geometricia usque ad si A. terminos ascenditur. Iuuat plerumque esse Mathematicum, ne facile circumveniaris. Qu9sdam reperias simplicis cerebri homines, qui rem quampiam validissimam