장음표시 사용
101쪽
S. 38ι IOL , consequentet pro diversa a praesente distantis causae eritne
continuo remotiores Ideae igitur statuum Praeteritorum ita involvi deis
bent, ut ulterior continuo admittenda sit involutio, quo longiux a praesente abest praeteritus Atque ita nascuntur diversi involutionum gradus, qui exprimunt diversos dependentiae modos praesentis ab antecedentibus Abunde igitur patet, singulos status praeteritos non eodem modo in idea sensuali involvi Ex anteriorum propositionum demonstrasione jam constat T. I 8r-I8 . I 8 2, phantasmatae rerum praeteritarum aliquando fuisse innumeroidearum sensualium Quamobrem quod de ideis sensualibus iam evicimus, idem de phantasmatis quoque rerum praeteritarum valere palam est iaSeries rerum successivarum quae datur im universo S. 1 s Cosmia. ,& quam constituunt status mundi sibi mutuo succedentes , quales paulo ante in serie praeteritorum consideravimus, Pest statum praesentem dividit uein duas partes, quarum alterae exhibet status praeteritos, altera futuros eo uidem modo, quem paulo ante insinuavimus L eum msuum involutionis. aluum praeteri totum expenderemus. Quemadmodum itaque in parte praeteritorum status unusqui ue diversam sortitur distantiam a praesente , itae ut continuo crescat cum numero statuum praeteritorum Litae similitet ita parte fututorum diversam status singuli distantiam habent a praesente, ita ut continuo crescat cum numero statuum futurorum ia Sicuti igitue ita serie praetetitorum diversa illae distantia exprimi quoque debet in eorum involutione , ut ideo non uno eodemque modo ita idea sensuali invorva tur singuli status praeteriti ; ita haec distantiarum diversitas in causa quoque esse debet, ut non uno eodemque modo singuli status futuri in eadem involvanturia Porro res successivae in mundo adspectabili. Omnex inter se connectuntur g. 1 Co h , cumque in numerum praeteritorum abeant ,
quae anteae in numero futurorum erant, nexus futurorum idem prorsus est , qui praeteri totum , constanς nempe ita continua dependentia enectus ae. causa - Quemadmodum nimirum in serie praeteritorum continuo ascenditur ad causam remotiorem, ita in serie futurorum continuo descendItun adleffectum remotiorem L Et sicut ii in serie praeteritorum status praesens est effectus continuo remotior, quo altius ascenditur, ita inserie futurorum, status praesens fit continuo causa remotioria Statui ni mirum praesenti convenit dependentia diversi gradus a singulis statibus praeteritis ; sinsulis autem statibus futuris competit dependentia diversi gradus a piabente, ut status praesens dici possit gravidus futuri. Quemadmodum itaque propter diversam dependentilam status praesentis ab unoquoque praeteritorum diaversi status in idea sensuali diversimode involvuntur di ita similitet ob futurorum statuum a praesente dependentiam diversam status futuri diverso m
do involvi debent in idea sensuali Iam Dissiligod by Coos la
102쪽
Jam quod res eo istentes attinet, eaedem quoque inter se connectun. tur V. 33 Cosmot , atque adeo in coexistendo ratio coexistentiae unius continuo esian alieros s. rocos l. , ut adeo existentia eodem modo a
se invicem dependeant cap. 83I OntM. , quo successiva a se invicem dependent in exi stendo per Scilicet non quodlibet immediate dependet ab altero in coexistendo, sed etiam mediate, & mediata illa depondentia non eadem est in eodem subjecto quoad omnia coemistentia, a quibus dependet. Nascuntur adeo in eodem subjecto dependentiae diversi gradus quoad coexistentiam, quemadmodum diversi gradus dependentiae quoad existentiam in serie praeteritorum & futurorum dantur. Quare cum in serie successivorum ob diversam illam dependentiam sensibilis praesentis satus praeteriti & futuri non eodem modo in idea sensuali involvantur per demonstrata; nec in serae simultaneorum , ob diversam dependentiam in existendo dati cujusdam sensibilis a ceteris coexistentibus, status praesentes singulorum elementorum ac inde ortorum corporum c S. I 8a 76 mot , quibus praesens mundi status continNur, eodem modo involvi
Et ita quidem presixe satis ostendimus, ideis nostris sensualibus non inesse onmia e dem modor id quod ob militatem multiplicem pmbe expendi meretur. Comparet ea in subsequentibus, tibi de evolutione idearum sermo es t idearum enim evolutio ab involu-aione pendet. Exemplum involutionis alias occurrit in doctrina degeneratione, ubi inter diversa systemata, quae a Philosophis excogitata sunt, occurrit quoque systema evoluti viis. Nimirum si de praeexistentia corpusculorum organicorum, quae rudimentorum nomine vulgo veniunt, sermo inciderit 3 in Adamo praeextitisse dicuntur omnes ipsus posteri. Adamus in se continuit omnia rudimenta liberorum ex se prognatcrum, in quorum rudi mentis iam actu continebantur rudimenta liberorum ex 3psis nascendorum seu nepotum ipsius Adami. Et idem a stirmatur de Adami pronepotibus, ει abnepotibus di ita porro. Rudimenta igitur sequentis generationis continuo continentur in rudimentis anterioris, sed diverso praesormationis gradu. Atque ita rudimenta omnium posterorum Adami ineia tinea rem descendentium diverso praeformationis gradu involuta suere in rudimento filii sui, ut alia una evolinione seu generatione, alia duabus, alia non nisi tribus inde evolvi potuerint 3c ita porro . Involutionis adeo notio, qualem supponimus in interiore pereepti num nostrarum ratione explicanda, non est in foro philosis ico incognita. Translata vero ad perceptiones nostras lucem affundit tentae mentis operationi, qua unum ex alio cestigitur. Cur enim hoc fieri Wssit, & quaenam ex dato colligi queant, inde intelligetur. Non minor vero comparebit utilitas in Theologia naturali, ubi reddenda catio est, cur c mitio Dei sit mere intuitiva , creaturae vero discinsiva se sum dica.
Involutio praeteritorum es futurorum omniumque praesentium is Mea sensuali admittenda est in omnἀ θ orbesi de elementis rerum materialium, es in sola pothesis platam, quemadmodum alia , si temerintelligar renim antecedentia satis superque attenta mente perlustres, Omnino constabit involutionem praeteritorum ae futurorum omniumque praesentium is idea sensuali niti nexu rerum coexistentium & successivarum in universo continuo S. et 8 χ&seqq. . Quamobrem cum nexus rerum tam c Xisten
tium in mundo adspectabili S. s S ci oesti , quam successivorum independeatera doctrina elementorum demonstretur S. s Cosmol. , adeoque admitti
103쪽
admitti debeat, etiamsi haec ignoretur, Vel rejiciatur, eonsequenter quamcunque de elementis corporum quis foveat opinionem, involutio quoque futurorum ac praeteritorum omniumque praesentium in idea sensuali admittenda est, quamcunque quis de elementis corporum hyp
thesin tueatur. Quoniam tamen. nexus rerum materialium a nexu elementorum pendet ar. aos O . , adeoque in hoc rationem sui lassicientem agnoscit g. 8 frontοιὰ, consequenter absque eo sufficienter intelligi non potest I. 36 Onto , quemadmodum compositio g. 686 vis motrix g. a 9 s Cosmoto, vis inertiar F. 297 Cosimia. 9, extensio & continuitas S. ii 4 Cos sine theoria simplicium suscienter intelligi nequeunt; involutio quoque praeteritorum ac futurorum omniumque praesentium in
idea sensuali sine theoria simplicium sussicienter intelligi nequit, quippe
quae nexu isto nititur per antecedentia.
Haec ideo adiicimus, ne quis praecipitato iudicio reiiciat quod reiicere non poterat . aut damnet, quod damnare non debebat, propterea quod doctrinae de elementis rerum, quae nimis paradoxa videtur, infestus sit. Plurimum interest nosse, quaenam inter se eugnent, quaenam invicem consentiant, & quaenam absque iis intelligi possint, utut cum iliadem conspirent, nec absque aliis intelligantur penitus.189. Perceptiones sunt imagines, quas nulla apte humana imitari licet. Imagines enim, quae sunt perceptiones animae ar. 86. Igo , objecta extra animam repraesentant P. 2I . Involvunt etiam integrum statum universi , ad quem referuntur F. I 82 , una cum omnibus statibus mundi anteri
ribus seu praeteritis S. 18 & adhuc futuris respectu objecti I. 18s 9,&quidem singulos status diverso modo S. I 879, ut adeo singulis perceptionibus infinite diversa insinite diversis modis insint S. I 86 . Et quo
niam horum omnium anima sibi conscia non est, quemadmodum unicuique obvia experientia compertum; infinita ista minime agnoscit & a se invicem distinguit, nec infinitam modi inexistendi varietatem agnoscit &unumquemque ab altero discernit. Status igitur isti partiales, quibus in unum confusis nascitur status praesens universi, ad quem refertur objectum perceptum, nascuntur etiam singuli status universi praeteriti atque futuri, nonnisi obscure repraesentantur cf. 32 ' bol. empir. 9 , ut adeo ex infinita varietate obscure perceptorum nascatur aliquid confii se perceptum, quod perceptioni cuilibet adhaerere deprehendimus, quatenus idea spatii interminati & temporis praeteriti & futuri idea a qualibet perceptione ins parabilis deprehenditur. Enimvero imagines materiales res intra sere- praesentant A. 9o P&intra limites objecti sui coercentur, nulla vero arte unquam cscies ut in imagine materiali exhibeantur quoque omnes objecti dependentiae ab aliis , unde ejus ac ualitas resultat, & omnes causalitates , unde actualitas aliorum pendet. Idear igitur sensuales& phantasmata animae r
104쪽
mae, seu perceptiones ejusdem sunt imagines, quas nulla alae humana
Prolixitatis evitandae gratia non evolvimus singula demonstrandi principia, Mads premum evidentiae gradum perducatur veritas propositionis praesentis, quam inficienter intelligi existimamus, modo in anterioribus quis satis fuerit versatus , neque enim hie qui quam supponitur, quod ex notionibus ontologicis, eosmologicis dc Psychologicis non sit manifestum . Neque vero absurdum videri debet, in imagine ammateriali exhiberi quoque dependentiχε rerum ab aliis , sine quibus earum ac ualitas intelligi nequii cs. 8 c. al. , di omnes earum causalitates quomodocunque mediatas, propterea quod istiusmodi repraesentatio ab imagine materiali abhorret. Ecquis enim demonstraverit , ima nem materi Iem esse normam immaterialis , ita ut per materialem intelligatur, quid possibile sit in im- materiali Sane re raesentatio obiecti extra sub: ectum repraelentans. quam imaginibus im- materialibus propriam , material tans incommunicabilem nemo ignotat , alta voce recla mat . Imo natura depingit in imaginibus motum actualem objectorum: id quod nulla arte pictoris essici potest , etsi satis superque intellis ur , cur naturae vires nim excedat istiusmo di repraesentatio. Pertinent huc imagines oblectoriam in camera obseura delineatae I. go vale. I , quales etiam in oculo delineari constar g. οε ρους. γ-mieroseopleus Laternae inatteae a Zahnio in oculo artificiali teledioptric fu . D synta ι-s cap. s. techn. t. f. 7 a , in ructandia animalculis expositus, dia nobis in D perica universalitea leserinus ac de' monstratus, motum actualem in imaginibus exhiberi posse docuit , dc technainis i. ansam dedit, quibus in ordinario Laternae magicae usu motus actualis in imaginibus repraesentatu. , quemadmodum Ioc. eis. techn. 4. f. I. de seqq. docet. Istiusmodi artificia alia excogitavis lifaciais Henrieus Ebrentisiseris. . in Gymnasio Coburgensi Mathematum Prose r. in Novo
Meueiosos quod voexe &sub forma disputationis in Academia Jenensi A. aris. publicavit a
Anima tantinuo producis ideam totius mures , non modo quoad statum praebentem, verum etiam quoad omnes princeritos atque futuros, sed pro tapersa inpexdentia satur praesentis a praeteriris,'futurorum a praesente, conti o di oersam. Sensuales enim ideae, quas sibi invicem continuo succedere experimur, involvunt integrum statum universi praesentem F. I 829, omnes quoque status mundi praeteritos seu praesente anteriores S. I 8 ), itidemque tiaturos omnes seu praesentem secuturos f. I 832. Idea igitur sensitalis totalis est idea totius universi quoad statum praesentem, omnesque praeteritos atque futuros. Enimvero quae per facultates animae in cadem possibilia deprehenduntur, vi ejusdem actuantur S. sy ; anima igituri deae isti universi existentiam impertitur, adeoque cum vis illa sit essentia& natura ejusdem c g. 66. 67 , per essentiam atque naturam suam eandem producit S. 69o Ontol. . Jam status non minus praeteriti, quam futuri
diverso modo in idea sensuali praesente involvuntur S. I 87 b. pro diversa nimirum dependentia status praesentis a statibus praeteritis, & futurorum a praesente S. 83 Cosmi 9. Anima igitur producit ideam totius mundi quoad omnes ipsius status, continuo diversam pro diversa dependentia
status praesentis a praeteritis, atque futurorum a praesente .
Ex hae continua ideati productione mundi demum elarissime intelligitur , qualis stilla vis repraesentχtiva universi, quam animae competere supra evicimus s. 63 , oc in qua non minus naturam s.' , quam essentiam elus e sistere ostendimus t ) . Atque ita patet non inepte diei, quod anima sibi repraesentet hoc universum, utut tantummodo quaedam sibi repraesentare videatur corpora, quae exiguam admodum, imo vix infinite parvam
105쪽
quandim partieulam universi constituunt: fieque remotum est dubium, quod nos remoturo, este supra promisimus mM. s. 61 .
Anima etiam in somno producit ideam tollas ciners, qualem villans pra- ducit, sed obscuram, seu totaliter coUosam. Etenim in somno anima quoque habet perceptiones 6. 39 Aut igitur actionem , quam vigilans edit,
continuat, aut alias edere tenetur. Quoniam vis ipsi nonnili unica est S. 379, qua ad status sui mutationem continuo tendit cS. I 6 , neque adeo in eadem fingi potest vis eidem contraria, qua eandem actionem, quam vigilans continuo edit, continuari impediatἷ quin eandem conti nitet dubitandum non est. Id eam igitur Nilus universi in somno producit, qualem vigilans producit, si nempe materialiter eandem consideres seu quoad objectum, quod rq raesentat S. 183 . Enim Vero dum dormimus, sed non somniamus, hoc est, in somno anima est in statu perceptionum obseurarum seu totalium confusarum cI. 97. Idea itaque uni versi, quam in somno producit, obscura, seu totaliter confusa est. Idem patet per indirectum. Ponamus animam in somno non produc re ideam universi, qualem vigilans producit. Repraesentatio itaque universi in anima interrumpitur, nec status mundi tempori respondentes, quo dormimus, in eadem repraesentantur. Necesse igitur est aliquam esse rationem, cur ex somno evigilans & productionem ideae universi continuans ad eum praecise statum respiciat, qui momento evigilantis respondet, non vero eum, qui immediate sequitur statum ultimum, quem o dormiscens sibi repraesentabat I. 7o Grol. . Enimvero cum vis repraesentativa universi sit animae essentialis I. 66. , adeoque productio ideae ejusdem hoc potius modo, quam alio Dista eidem essentialis; ratio nullaimrinseca dari potest, cur in producenda idea huius universi hoc potius modo, quam alio versetur S. II 6 Onto P. Necesse igitur est ut sine interruptione productionem ideae universi continuet, consequenter in somno quoque ideam universi totius producere debet, materialiter talem, qualem vigilans producit.
Praesens propositio sine probatione admitti poterat: nulla enim adest ratio, cur anima, quae per essetitiam suam ideam totius universi continuo producit, cessare deheat subinde ab actione sua contra vis non impeditae notionem, & cur a consueta sibi actione nescio ad quas alias digrediatur. Cum enim propterea, quod anima in somno perceptionum suarum ubi conscia non sit, nondum sequatur, quod perceptione omni seu idea sensuali vel phantasmate destituatur I. 3οὶ ι nec inde inferri ps est, ouod ideam universi in somno non amplius producat. Quodsi dicas, vi corporis determinati vim animae ad hunc statum universi producendum, qui momento evigilantis respqndet , eadem id iaci ἰ:tate reiicitur, qua dicitur . Quomodo enim probaveris minui, qui ex organo sensorio ad cerebrum propagatur g. LIIJ, inesse ea , per quae intelligi possit cur anima producat ideam universi, qualem poscit momentum temporis, quo quis evigilat s . 16 ouul. precario assumuntur s
perperam allegantur rationes eorum, quae sunt. Neque opus est ut contra ontologicam V
ritatem propositioiaem praesentem hypothesibus de commercio inter mentem & corpus implicemus. Sane quae de anima Vriori stabilimus, in omni hypothesi de commercio inter mentem atque corpus admitti posse insta docebimus, & ab omni independentia sunt.
106쪽
Exinit in an rea idea brius timoersi seu mondi adspectabilis, quae easdem Idealis prorsus subit mutationes , quas mundus a pectabilis Itilit. Anima enim, sive mundi invigilemus , sive dormiamus, continuo producit ideam totius universi non modo quoad status praesentes, sed & quoad di versimodam status praesentis a praeteritis singulis, &singulorum futurorum a praesente dependentiam csr. 19 o. ryi Existit igitur in anima idea totius universi seu mu
di adspectabilis& status ejusdem constanter iidem, in eadem sibi invicem succedunt, qui in mundo adspectabili sibi invicem succedunt. Quamo rem cum status di versi prodeant per continuas, quae in mundo adspectabili sunt, mutationes S. 7os Ontolo; idea mundi adspectabilis in anima easdem subit mutationes, quas ipse mundus adspectabilis subit.
Etsi haec idea in anima eontinuo existat & per essentiam animae eidem insit, atque in eadem producenda anima eontinua sit; non tamen inde inferre licet, quod priner eam nil detur in anima, quodve omnis ejusdem actio in eadem sola terminetur. Absurdum enim foret praeter necessitatem asserere, quod experientiae obviae repugnat. Istiusmodi oscitantiam alteri tribuere est semetipsum deridendum aliis proponere. Psycholoeta e trica abunde loquitur praeter hane ideam complura alia spectanda esse in anima . 1d tamen veritati consentaneum est, rationem ultimam eorum, quae animae naturaliter insunt, quocunque tandem nomine veniane, in hae idea reperiri. Unde denuo a veri tramite aberrant, qui rationes immedia as inde peti posse sibi hersuadent: quod qui saetunt in fimiles bat tot gias incidere debent, in quas incideret immediate omnium, quae eorporibus insunt vel accidunt, rationem ex elementis seu substantiis smplicibus redditurus. Ceterum ideatis universi in anima existentia primam mihi ansam dedit in essentiam atque naturam animae inquirendi, & in causa fuit ut de Psyehologia rationali condenda cogitarem . Quomodo ver ex notione creaturae ae fine creationis eandem derivaverim, in Theologia naturali expositurus sum. Neque dubito fore, ut inde doctrinae hactenus traditae plurimum lucis ineratur,ac quamum faveat pietati ac religioni Iuculentissime appareat.
Anima dicitur intueri ideam uniuersi, quatenus nonnulIa, quae eidem Atiato,
insunt, clare percipit. ideae uni.
Nimirum si quid elare percipimus, id agnoscimus de ab aliis perceptis distinguimus versi.
emtis. I, adeoque nos idem percipere nobis conscii sumus. in si igitur admissa aliqua fictione vi imaginationis speciemus ideam universi ia anima existentem, tanquam ens ab ipsa diversum, & animam, quatenus ad ideam istam se advertit, tanquamens illam contemplans s. I Ivi M. e ιν. a perinde utique est ae si anima ideam istam intueretur, ac idea ista munὸi eodem modo ei objiceretur, quo mundus ipse materialis oeulis nostris oblicitur. Fingimus nimirum ae si idea universi esset ipse mundus, ac anima esset homo eundem intuens : quae fictio nihil habet absurdi ob easuum aequipollentiam, qua unum exhibetur per alterum, quatenus eidem simile. Reddimus rationem denominationis, quod fictio, qua nititur, ad tacilius concipiendum ae intelligendum ea conducat, quae alias deinfectu imaginis difficilius intelliguntur, praesertim ab iis, qui abstractis absque imaginum auxilio concipiendis parum sunt adsueti. S. I9 . .
An ima integram Meam antaeo simul intueri nequit. Etenim si anima Limi a. ideam integram universi simul intueretur, clare perciperet ea omnia, quae tis istut in eodem quomodocunque continentur, maxima minima g. 193 , con- ι Mσsequenter omnia, quae sunt in toto universo, a se invicem distingueret e
ruinque sbi conscia esset S. 3r. II Poebol empir.9. Noa uitur sibi reprae-
107쪽
sentaret universum pro situ corporis organici in universo, convenientes mutationibus, quae in organis sensoriis contingunt: quod eum sit absu dum cs. εχ , repugnans essentiae ac naturae animae S. 66. 67 ; anima integram ideam universi , quae in eadem existit & easdem mutationes patitur, quas mundus adspectabilis subit S. Isa , simul clare percipere nequit.
Idem quoque directe ostenditur hoc modo. Anima sibi repraesentat hoc universum pro situ corporis organici in universo, convenienter m lationibus, quae in organo sensorio contingunt S.οast. Quamobrem cum claritas ideae sensualis pendeat a celeritate motus nerve is sensoriis impressi g. ras , impossibile vero sit ut omnia, quae sunt in universo, simul motum in organum sensorium immediate imprimant , fieri quoque nequit, ut omnia, quae sunt in universo, anima simul clare percipiat, conseque ter integram ideam universi simul intueri nequit.
Imo idem etiam ostenditur utendo fictione, uuam paulo ante indicavim vir. .rya . Dum enim ideam universi anima intuetur, Derinde est ac si nos ipsum mundum adspectibialem intueremuε. Enimvero mundum adspectabilem integrum intueri non polumus: ergo nec ideam universi integram simul intueri datur.
in orgam ensorium agunt, immediate percipimus: quae in immeώ- te perceptu in luantur, muris mediate percipimus. Anima enim percipit objecta sensibilia convenienter mutationibus , quae in organis sensoriis producunt S. 61ὶ, ita ut claritas perceptionum pendeat a celeritate motus fibrillis nerveis impressi S. Ias . Ea igitur per se adeoque immediate percipit, quae fibrillis nerveis in organis sensoriis motum imprimunt Quoniam vero haec in organum sensorium agunt S. 133 Cψ-LD, ea immediate percipimus, qvie in organum sensorium agunt. Jam ea, quae fibrillis nerveis motum non imprimunt, nec per se imprimere possunt, plane non percipiuntur, per se scilicet cS. Ia92. niam tamen in ideis sensualibus S. 18 a&seqq. γ, adeoque in percepti nibus immediatis per demonstrata, involvuntur; mediantibus iis, quae immediate percipiuntur, una percipiuntur. Atquc adeo patet, quae in i mediate perceptis involvuntur, nonnisi mediate percipi.
Attat, mediante lumine, quod reflectit, in nervum optieum agite eam vero nobis immediate repraetentamus, quemadmodum per se patet. Ast quae arboris materiam gravem esticit, quae in ea cohaesionem efficit, causam non nist mediate percipimus . Imo ipsam gravitatem non nisi mediate percipimus; ubi arborem nonnisi visu attingimus. Ast ubi humi prostratam attollere conamur, gravitatem eius immediate tactu percipimus. D stinhionem perceptionum in mediatas & immediatas sua utilitate non carere, ex sequentibus eonstabit. Est enim fundamentum cognitionis discurfivae, qua ex iis, quae cognoscuntur , colliguntur alia incogait . Neque enim ex immediate perceptis colliguntur nisi medi te percepta.
Quoniam ea, quae in organum sensorium agunt, motum fibril Iis ne veis in organo sensorio imprimunt S.I33 Cosmia. , ea vero, quae motum fibrillis Dipitigod by Corale
108쪽
brillis ne veis imprimunt, clare percipiuntur Hare pereia Himm pruntur, im-diate percipiuntur. Hata.
Ratio nimirum claritatis perceptionum & immedietatis earundem in eadem organi mutatione continetur, adeoque utraque smul ponitur II 8 On-. . Atque ideo experimur, nihil a nobis clare percipi, quod non percipiatur immediate . Experientiam vero univeris salem esse debere per rationes, quibus corollarium praesens stabilivimus, patet, quippe quae fugant omnem dubitationem, quae animum alias facile invadere poterat. Unde &nobis solenne es aptiori demonstrare ea , quae obvia experientia extra omnem dubitati nem ponere videtur.
Quoniam perceptio distincta clara dictit quae LMas lacte percipiuntur, immediate precipiuntur . di sincta
Poterat idem in specie ex ratione distinctae perceptionis supra g. ix in evicta demon- ρο epilostrari: sed eum species subsenere recte subsumatur, his ambagibus non est oeus, nisi qua- Di imme- tenus uberiorem lucem veritati affundere volueris. In philosophia enim, ubi rationes em diata. rum, quae sunt vel esse possunt , spectamus sI. & ubi a rationibus clarissime inspectis veritatis evidentia assensusque firmitas pendet; istiusmodi ambages non semper improbandae veniunt. Recedit quod specialium demonstratione magis confirmetur universalium veritas , quae cum ad inveniendum utilia sint, magni fieri dedent .
Mediatae pereeptibus in lae variant habentque gradus infinitos, quibus ab Varietas tamediatis removentur. Ea nimirum mediate percipiuntur, quae in perce-ζtionibus immediatis involvuntur S. I93 P. Quae vero in perceptionius immediatis involvuntur, non eodem modo involvuntur, sed infini- iis, m. tos admittunt gradus, quibus involuta denuo involvuntur in aliis =187 P. Quae igitur mediate percipiuntur , infinitos habent gradus , quibus a perceptionibus immediatis removentur, atque adeo perceptiones mediatae infinite variae sunt.
Conducet hoc theoremad reddendam rationem, cur alia aliis dissicilius ex immediate perceptis colligantur, quaedam vero a nobis prorsus inde colligi nequeant.
mediate percipimus, prorsus obscure percipimus. Quae enim media- Mediate percipimus, ea in iis, quae immediate percipiuntur, involvuntur S.I9 s) , p ς neque nobis eorum conscii sumus, consequenter nihil prorsus eorum agnoscimus atque ab aliis distinguimus. Nihil igitur in iis continetur quod clare percipiatur f. 3 I Psciat. empla. 2, atque adeo prorsus obscure percipiuntur g. 3 a Pischia. empir. .
ando perceptiones immediatas obscuras appellamus, perceptionibus rerum insunt quaedam elare percepta, sed non ad hoc iussicient ia, ut, quamvis alias ideam illius rei elatam habeamus, vi cu us eam ad suum genus vel speciem suam reducere valemus, eandem agnoscamus . a Po .emir. . Quando nihil prorsas clare Eereepti perceptioni cuiusdam inest, tum totaliter obscura est, dc res percepta tenebris immersa, ut perinde videatur, ac si eam non perciperemus: quod tamen obscure rem percipi non eodem loco haberi debeat, ac si I rorrus non perciperetur, vel ex iis colligitur quod perceptorum involutio lationem possibi-itatis in se contineat, quam habet aliorum ex aliis collectios mι. I. aps . S. 2o .
Perceptionet eorum, quae prorsus obscure percipiuntur, seu quibus Perreis
nihil inest, quod clare micipiatur, dicuntur rotaliter obscurae: an per- pIi-μm
109쪽
G pay- ceptiones illas, quibus clare percepta insunt, etsi quaedam in existentiatialiter nunc obscure percipiant ut , alias claret perceptibilia , obscuras
obscura appellamus -rκm o I' Et partialiter obseurae sunt, quas exempla ad illustrandum definitionem pes Iereπιδώ - eeptioni, rei obscurae afferri lblita loquuntur cnM. F. 3x Poches. Etenim dari pesceptiones partialiter obscuras experientia loquitur; dari autem perceptiones totaliter obseu ras per demonit rationem innotescit. Ceterum definitio perceptionis obscurae, quam dedimus s. generalis est, octam partialiter, quam totalite obscurae con venit . Definimus enim perceptionem obscuram, quod ea sit quam habemus , ubi rem perceptam non agnoscere , nec a ceteriti perceptibilibus distin suere valemus. Ia vero obtinet in utroque casuia sive enim nihil eorum, quae rei percep insunt,clare percipiamus; sive saltem aliqua, quae tamen insufficientiae iunc ad ea magnoscendam.& a rebus. aliis. distin guendam; impossibile est ud eam agnoscamus atque ab aliis distinguamus. Superius rga definivimus obscuritatem perceptionum totalem peream, quae inta perceptioni totali, o Se ista definitio eum praesente non coincidit. Quando enim hic Ioquimur de perceptionibus totalitet obscuris, eas intelligimus percepi lonex, quas partiales appellavimus & ex quibus, tanquam partibus componitur totalis g. 43 empir- . Patet itaque ex ea ,. qua percelliones particulares stingulae totaliter obscurae sin , . enasci obscuritatem perceptionum tota-:m, quae adeo locum habet, quando totalix perceptio totaliter obscurru est
Quonlam quae percipiuntur mediate se prorsus obscure perci piuntu S. 2999; perceptiones medusae totaliter obscuraesunt g. 2oo ..
Quando perceptio totalis. obscura est,. tum singulae perceptionest partiales obscurae tota litet sunt . 43 QNιοι. evir. , atque hinc totalis, quoque perceptio, totaliter obscura g. 2 T.
Iam cum porro perceptiiones mediatae infinitos: habeant gradus , quia buga, immediata distantcg. I98 ex eo' vero sint obscurae,. quod sint mediatae an a ot ; infiniti dantur gradus obscuritatis perception- me
diatarum. Hinc est , quod quaedam. nobis adhuc ineognita, Meantur adhuc spissis tenebris immersa , quodque ea ex tenebris. in apricum producis pronuntiemus, quae multa longaque ratiocinatione inveniuntur, ita ut plura ante invenienda sint, quam ipsa inveniantur Ipsa autem praesens propositio clarithme loquitin, quae nobis adhuc incognita sunt, eo rum alia aliis spissioribus tenebris. immergi. En qui novit,. quomodo in Mathesi alia ex aliis fuerint inventae, ei diversi modi ,.quabuti mediate perceptae tenebriv sepia sunτω clariores sunt.
Misdia Mediatas perceptiones appreciperemn possumus o Mediatae enim percepti Lae perce- nes totaliter obscurae sunt ar. 1 o I , adeoque iis nihil inest, quod cIare p -'ex percipitur S. 2oo , consequenter nihil quoque rei perceptae inest, quod ' agnoscimus atque ab aliis perceptibilibus distinguimus S. 3 r Ps,cbgam re cmyr. 2. Nihil adeo datur in re mediate percepta se cujus nobis conscii ijora. sumus IO2. Mediatas adeo perceptiones non appercipimus G asPBGot empiri .
Superiun evicimus totalem obscuritatem perceptionum tollere omnem appere ptionem, ita ut anima nec sui, nec rei alterius a se diversae sibi conscia str hic vero oste di inus, totalem perceptionum paritalium obscuritatem tollere earundem appercepti em . ita ut nobis earum conscii esse haud quaquam possimus , atque iade colligimus a percutionibus mediatis removendam esse apperceptionem.
110쪽
sensualis sunt perceptiones immediatae. Ideae enim sensuales sunt ideae, adeoque perceptiones s. 48.2 quae in anima actu insunt, quod jam ista in organo sensorio mutatio accidit s. 9s Pstcbia. e in . Sunt igitur perceptiones immediatae cf. I93 ) .
v. gr. Dum equum video, idea senaealis, qua mihi eundem repraesento , di qua posta ejusdem mihi tanquam extra me existentis conscius sum, est perceptio immediata.
Si imaginarionis vi Mea quaedam rei anteis sensu perceptae denuo producitur, Mea quoque materialis in cerebro reproduestur, quae ab actione sensibios in omganum sensertam oriebatur. Vim imaginationis & memoriam, quae sine ista non datur cf. III. 92 Possol. empir. , morbis laedi extra dubitationem positum est . Confirmatur inprimis Medicorum observationibus, quas hic coacervare non licet. cum suo tempore in Physicis plures istiusmodi observationes in medium simus allaturi. Nobis in praesenti suffciat, quod, auctore Thuodide, quidam a peste convalescentes memoria adeo orbati fuerint, ut nec sese, nec suos familiares noscerent, ut ut sensu objecta Praesentia agnoscercnt atque discernerent, quodque Cri gem, summi illius Astronomi Praeceptor, febre ardente memoriam adeo debilitatam deprehenderit 'ut nec nominis amplius sui nec abaci Pythagorici r cordaretur. Necesse igitur est esse quidpiam in corpore, quod operati ni imaginationis in anima respondeat. Quamobrem cum ideis sensualibus respondeant ideae materiales in cerebro fg. II 3 ; facile hinc colligitur eas dem ideas materiales in cerebro reproduci debere, quoties ideae sensuales in auima reproducuntur: ita nimirum apparet eodem modo deficere vim imaginationis, quo vim sensationis deficere supra vidimus. Etenim si organum sensorium destruitur, ut ideae materiales sensibilium in organum
sensorium actione nou amplius produci possint f. ara ), nulla quoque in anima datur idea sensualis, seu anima sensibile sensu percipere haud quaquam amplius potest fg. 1 39. Quodsideas materiales reproduci admi ras , reproductis sensualibus . nec hae reproduci poterunt, si quid obster,
quo minus illae reproducantur.
Et si probatio propostionis praesentis tantummodo probabilis videatur, tanta tamen eius vis semiper fuit, ut nemo non philosophorum eandem tanquam veram admiserit. Qui sustema harinoniae praestabilitae amplectuntur, de quo laserius larga nobis nascetur dicend rum seges 3 propositionis nostrae palam erit necessitas. Neque enim fieri potest ut absque influxu substantiae unius in alteram conservetur continua mutationum harmonia, nisi repro ductio idearum materialium cum reproductione immaterialium coniungatur. Esse quandam imaginationem materialem in corpore observationes, ad quas provocavimus, aperte loquuntur. Convenientia autem imaginatricis vis in anima cum vi sentiendi eiusdem iussi- cieas ratio est, cur similem convenientiam facultatis sentiendi materialis cum imag:nati ne materiali admittamus: nulla vero ratio est, cur facultatem imaginandi, quatenus in corpore residet, alitei concipiamus.