장음표시 사용
151쪽
Non definimus hie, utrum potentia ista activa sit an passiva: dependet enim definitio a decisione quaestionis altςrius de commςrcio inter mentem dc corpus, quam inserius demum excutiemur.
Memoria dicitur, quando ad functiones suas, seu ad eliciendum
Exemplum laesionis memoriae in medium attulimus superias, cum imaginationis in corpore existentiam evinceremus I. xos . Ceterum laesionis hujus multi dantur gradus. Ita dum antea facile quid memoriae mandabamus, nunc dissiculter idem sacere licet. Cum antea diu quid memoriae impressum retineremus, nunc statim eius obliviscimur. Imo cum multarum rerum memoriam haberemus, nunc nullius earum reminisci possumus. Suppono autem postremum non tribuendum esse oblivioni, cui etiam antea quid tradere poteramus; sed potius causae cuidam alteri statum praeternaturalem producenti, quem Medici appellare solent. Riversi laesionum memoriae gradus intelliguntur ex iis, quae de diversis memoriae gradibus dicta sunt i 81 dc seqq. Psychol. empir. .
I. 298. Memoria a causis materialibus udi potes. Memoriae enim sensitivae in corpore non respondet nisi facilitas reproducendi ideas materiales rerum sensu alias perceptarum g. 29 2, &memoria intellectualis consistit in potentia producendi materiales ideas vocabulorum, quibus effertur judicium, quod ideam aliquam jam ante habuerimus , vel rem eidem respondentem sensu perceperimus f. 296 , consequenter cum vocabula ista nobis nota supponantur, ut eorum ideae jam ante in nobis extiterint, denuo facilitatem reproductionis eorundem in cerebro supponunt, sive prima vice formetur a nobis hoc judicium sas. 273 PBchol. empir. , sive judicium ipsum symbolicum seu enuntiatio vi imaginationis reproducatur S. 286 . Quam ob rem cum ista reproductionis idearum materialium facilitas in actuali quadam mutatione consistat f. a s , quae iterata ideae materialis ejusdem S. a I , adeoque motus fibrillis nerve is a sensibili in organo impressi&ad cerebrum propagati cS. II r 9 productione contrahitur, qualiscunque tandem ea fuerit, a causa materiali pendct, seu talis est, ut motu eodem saepius repetito substantiae cerebri seu fibrillis , ex quibus ea constat, ner- Veis induci possit. Quamobrem cum quod a causis materialibus beneficio motus producitur, a causis quoque materialibus eodem motu mediante vel prorsus destrui, vel ex parte tolli possit, quemadmodum id ad ortum atque interitum rerum attenti satis superque experimur , illa quoque contracta ideas materiales reproducendi facilitas vel prorsus destrui, vel ex parte tolli potest.
Non ma orcst dissicultas in destructione memoriae per causas materiales admittenda , quam quae esse potest , ubi admittere debes hominem artis saltandi peritum stactis cruribus non posse saltare amplius: quod enim in posteriori casu minus percipiatur, quam in priori, causa non alia subest , quam quod motus fibrillarum nervearum in productione idearum materialium & earum laesio non aeque in sensu incurrat, quemadmodum motus pedum, & c u ris stactura in saltando.
Quoniam morbi acuti motus irregulares in cerebro producunt, imo
152쪽
alii quoque morbi capitis idem faciunt, ac senescente homine nervis quoque, & consequenter cerebro induci nautatio solet, quamvis non eadem in hominibus singulis; mirum non est, quia memoria vi moesorum acutorum atque eapitis, imo ipsa senectutesepius Ddatur.
Non nego diversam esse rationem, cur morbi acuti memoriam laedant, di cur senectus eandem labefactet. sed in e m inquirere distinctius Physici est. Hic enim in geneta. Iibus acquiessimus .
s. 3 eo. 'eabulorum usus reminiscentiam juvat. Vocabula enim res, quas denotant, in memoriam nobis revocant S. 273 P dichol. empla. . Enimvero vocabula quoque nobis in memoriam revocantur a rebus, quas denotant S. cit. I, & vocabulum unum at iud eidem in ta mone Lepius junctum I. 274 PDGοι empiri . Quamobrem beneficio vocabulorum res nobis inmemoriam revocari possunt, quae alias in eandem minime venirent. Enim. vero cum jam mediante aliquo vocabulo reproducatur id ea rei absentis , quae per aliam nobis praesentem mi ai me produceretur; ea ad reminiscentiam spectat sar. a 3o ' Mi. empir. P. Vocabula igitur reminiscentiam iuvant
Idem unusquisque experiri potest in semetipso. Deprehendet enim, se voeabulis uti, quando rei cujusdam reminisci voluerit. Ponamus e. p. nos in horto aliquo deambulantes videre plantam aliquam exoticam, di conspectum ei uidem uobis in memoriam revocare , quod alibi quoque exoticam plantam alio in horto viderimus nomenque ejus audiverimus, non tamen meminisse nominis , nec Brmae plantae. Quoniam tamen succurrit hortula. mum nobis dixisse nomen a in memoriam nobi a rovocamus ermonem, quem cum eo miscuimus e ubi simul incidunt verba Titii de nomine istius planiae iudieium iuum interponentis S cum boc iudicio nomen quoque succurrit. Eius rationem cum tarmae plantae eonvenire deprehendigemus, convenientiae liuius recordati tandem quoque sormae plantae reis miniscimur. Sane longa saepius verborum, quorum recordamur, est seris, antequam ad id perveniatur, cujus meminisse volueramus, sed non poteramus
Quoniam vocabulorum usu reminiscentia juvatur g. 3oo9, adeoquῆ mediantibus vocabulis, quae percipimus , Perceptiones quoque rerum praeteritarum reproducimus & recognoscimus f si. 23o inciat empir. γ ; ut eorum, quorum memisisse interest, facile reminiscamur, non modo ea attenteperia Dari, sed ct finguia benescio nominum, isno judiciorem θmbolicorum,
memoriae imprimere ac de convenientia nominis rei cam iis, quae eidem insent, judicium interponere tenemur
Quantum in eo sit praetidii ad res quasvis in memoriam revocandas, quae ultro sese alias non facile menti offerunt, ipso regulae usu docemur. Neque ad eandem auentus miratur amplius, cur qui sermonis usu destituti fuerant, ubi inius compotes facti, status sui praeteriti reministi minime potuerint, quando de eodem interrogabantur . Obiter monem elueescere hine usum doctrinae eriticae de etymologiis vocabulorum , quae alias steriaris videtur.
Reminiscentia in ramore nihil respondet praeter ea, quae imagisationi oe m moriae in eodem rasmadent. Reminiscentia enim consistit m perceptionum praeteritarum iterata reproductione & recognitione cS. aso Phino empla. i. Moisii 'πMώgia Ratio B. S Enim-
reminia scentiae facilia ιμ- Reminia scentiae
153쪽
Enimvero sep oductio perceptionum rerum absentium, adeoque etiam praeteritarum , quas in numerum absentium referri nemo dubitat, ad imaginationem spectat cS. 9 a P crit empiri , etiam quando perceptiones quaedam si ve phantasmata mediantibus aliis producuntur L io P crite tr. , adeoque perceptionis praeteritae reproductio mediata est : perceptionum vero quomodocunque reproductarum recognitio ad memoriam pertinet I. 17s empla. 9. Quamobrem praeterea, quae imaginationi & memoriae in corpore respondent, nihil reminiscentiae in eodem respondet.
Phantasmatis respondent ideae materiales in cerebro I. xoε , nec memoriae sensitivae in corpore respondet nisi facilitas ideas istas reproducendi a cerebro contractat s. 294 ὶ, actui vero memoriae intellectualis reproductio idearum materialium vocabulorum, quibus exprimitur ludicium, quod ideam aliquam jam habuerimus t s. as6 : per haec itaque reminiscentiae actus explicari debent. Sumeientia igitur principia ha mus explicandi ea, quae ad explicandum reminiscentiam in casu particulari pertinent, quatenus ea a corpore pendent: neque aliis opus habemus, neque dantur alia.
S. 3o3. obliuis, quatenas a tarpore pendet, consistit in impotentia ideas materiaistis , quae productae aliquando fuerant in cerebro , reproducendi. Quoniam enim oblivio opponitur memoriae S. 1 Is ex eo, quid sit memoria in corpore, etiam intelligitur, quidnam sit oblivio, quatenus a corpore pendet. Enimvero memoria sensitiva non consistit nis in seciliis late reproducendi ideas materiales, quam cerebrum contraxit a949, di intellectualis in facilitate producendi ideas materiales vocabulorum, quibus exprimitur judicium, quod ideam aliquam jam habuimus S. 2969. Oblivio igitur consistit in impotentia reproducendi ideas materiales, quae aliquando in nobis fuerunt productae: quibus non reproductis, cessat quoque judicium in mente, quod eas jam habuerimus, consequenter nec ideae materiales in eerebro producuntur, quibus effertur judicium istud fg. 28a I. Idem etiam sic ostenditur. oblivio quoad animam est impotentia ideas heproductas recognoscendi S. 2Is mschol. empla. . Enimvero cum ac uirecognitionis in corpore nihil respondere queat, quemadmodum superius ostensum f. 294 ; praeterea vero ad oblivionem quoque spectet impotentia re producendi ideas rerum antea perceptarum c sy. a I 6 PDcbol. empir. ἔoblivioni in eorpore respondere deest impotentia reproducendi ideas materiales , quae aliquando in cerebro nostro fuerunt prwuctae.
Imeotentia haec non eonfidetanda est per inodum absolutae impossibilitatist quando enim reiculusdam obliviscimur, possibile erat ut eandem memoria retineremus. Omittimus enim, quae ad rem primum oblatam memoriae firmiter infigendam & ad eam, quae semel impressa est, tenae iter retinendam requiruntur. Quod ut dilucidius constet, sequentes addere lubet propositiones.
I. 3 4. Si rei sessu semel pereeptae Perum meminἰsse non posmuri oblitiis conmitis privatione facitiatis ideam ejus materialem reproducendi, quam cerebrkm
154쪽
De Imaginatione ει Memoria. 339
contraberem tui et . Ponamus enim nos contraxisse facilitatem reproducenis di id eam materialem rei sensu perceptae. Adest igitur memoria sensitiva S. 19 . Quamobrem cum memoria & oblivio ita sibi invicem opponan. tur, ut una inesse nequeant . III. ars Pisciat. empla. dc S. 28 Ontol.); contracta facilitate reproducendi ideam materialem rei sensu perceptae oblivioni locus non est. Erit igitur eidem locus, si facilitas reproducendi ideam materialem rei sensu perceptae a cerebro contracta minime fuerit, cons quenter in privatione illius facilitatis consistit. Idem etiam sic ostenditur. Oblivio quoad corpus consistit in impotentia ideas materiales reproducendi, quae aliquando in cerebro nostro fu rant productarc 3o3 . Quodsi cerebrum contraxisset facilitatem repro ducendi ideam materialem rei sensu perceptae; eam roproducere posset, neque adeo impotentia eam reproducendi laboraret. Oblivio igitur hic consistit in privatione facilitatis reproducendi ideas materiales in cerebro semel productas, quam idem contrahere poterat, sed non contraxit.
odsi consideremus, quomodo quid me niuriae mandetur s. IMI I mcile apparet, motum fibrillis nerveis in organo impressum non esse suffcientem, ut fibrillae nerveae, ex quibus cerebrum compositum est , eam dispositionem acquirant, ut eundem motum facile recuperare possintvi motus cujusdam socii. Deest igitur quid iisdem, quod adesse poterat, modo impressiones in organum sufficienter fuissent repetitae, & aliqua potentia contracta per iteratas eorundem motuum productiones in sacilitatem eos recuperanas fuisset conversa. Est nimirum oblivio memoriae privatio, hic tamen particulariter, non universaliter spectatae . Quamobrem ubi constiterit, quid memoria sit, nec amplius latere polin, quid sibi velit oblivio.
s. 3o I. Si quia memoria tenemus, iamque obliuiom posthac tradimur; obliuio con- Obvia sistit is amissione facilitatis reprodocendarum idearum materialium, quam ce- ris su-rebrum babuerat. Quodsi enim quid memoria tenebamus; cerebro inerat ' ς ' facilitas reproducendi ideam materialem eidem respondentem car. 29 . Sed ubi idem posthac oblivioni traditum, eidem inest impotentia ideam istam materialem reproducendi cS. 3o3 . Cerebrum itaque facilitatem, quam acquisiverat, amisit S. a s P. Unde patet in hoc casu oblivionem consistere in amissione facilitatis reproducendi ideam aliquam materialem,
Nihil hie singulare occutrit, quod non aeque obtineat in omni reliquo casu , ubi habitus aliquis corporis seinet acquisius iterum amittitur. Quamobrem cum de habitibus intra plura drcturi simus, praesens propositio uberiore adhuc luce perfundetur.
Si ea,1 ritu nemeae, ex quibus cerebrum constat, Da fuerint dispositae , Mem ut mutatio ista, in qua facilitas reproducendi ideas materi ei, quae semel e, riae bonadem inextiterunt, paucis actibus induci, aresemel inducta, actibus licet ean- is. dem inducentibus minime repetitis, longo temporis spatio cesset 3 is bonam mein riam babet. Quodsi enim cujusdam fibrillae nerveat, ex quibus cerebrum
tonstat, ita fuerint dispositae, ut mutatio ista, in qua facilitas reprod
155쪽
eendi ideas materiales, quae semel in cerebro extitere , consistit L a s I, paucis actibus induci queat ; is cito ac iacile quid memoriae mandare potest L I 86. I 87 Poetic empiro. Quodsi jam mutatio ista, ubi semel i
ducta fuerat, etiamsi actus eam inducentes I. a I. 2 3 non repetantur, longo temporis spatio subsistat, nec statim cesset; cum in corpore mem
ria nil supponat praeter facilitatem reproducendi ideas materiales , quam cerebrum contraxit S. a 949 ; idem diu quid memoria retinet c S. I 88 ridichol. empir. . Quamobrem cum bonam habear memoriam, qui cito ac facile quid eidem mandare diuque retinere valet I. I 89 PNHI. empla. ;bonam utiquo memoriam habet is , cujus fibrillae nerveae, ex quibus cerebrum constat, ita sunt dispositae, ut paucis actibus mutatio illa iis induci possit, in qua facilitas reproducendarum idearum materialium consistit, nec repetitis actibus, longo tempore subsistat.
Equidem hie nondum inquirimus, in quonam ista fibrillarum. nervearum dispositis consistat, quibus nimirum quastitatibus dotatae sint necesse est; non tamen inutilis eenserrdebet praesens propositio. Ut enim taceam generalem hane notionem satissaeere inserium indoctrina de commercio inter mentem di corpus, eadem Quoque loco notionix diremicis.
esse potest in Physica iag. 3o Fibrisiae verutae, ex quibus nervi atque cerebrum tantur, is omnins botrumbus non sunt eaedem. Etenim alii diuturniore objecti contemplatione, veI plaribus actibus iteratis iacilitarem ideas reproducendi, & re productas recognoscendi sibi comparant; alii minus diuturna contemplatione&paua. eioribus actibus iteratis ad id opus habent S. I 81 Nacbol. empir. , a de que alii memoriae quid cito ac facile mandant f. r86. I 87 Pucrit empir. Palii vero tardius ae dissicilius L Similiter alii frequentius iterata idearum re- productione memoria retiinent, quod eidem demandarunt; alii minus frequenter iterata idearum reproductione memoriae semel infixa retinent f. Pucho empiri , adeoque memoria diu quid retinent s. i88 ω- μοί em ν . Alii igitur memoriam bonam, alii pejorem, seu minus bonam habent i 89 Pocto empir. 7. Enimvero qui memoriam bonam habent, eorum fibrilis nerveae, ex quibus cerebrum constat, ita sunt dispo sitae, ut mutatio illa, in qua facilitas reproductionis idearum materialium consistit, paucis actibus inducatur, iisque non repetitis longo tempore conservetur S 3o69, adeoque qui memoriam bonam non habent, sed malam, in iis aliter dispositae essed ebent fibrillae nerveae, ex quibus cerebrum constat. Et quia fibrillae nerveae, ex quibus nervi sensorii constant,
ex cerebro ortum trahunt, nec sunt nisi fibrillarum, ex quibus cerebrum constar, continuationes ; eadem esse debet fibrillarum in nervis sensoriis S cerebro co astitutio, praesertim cum ideae materiales, in cerebro enatae, sint istiusmodi motus, quales ex organo sensorio per nervos sensorios ad c
rebrum propagantur c S. Ita .. Alia igitur est fibrillarum nervearum, ex quibus Di iligod by Cooste
156쪽
quibus cerebrum & nervi sensorii constant, dispositio in iis, qui memoriam nam habent, alia vero in iis, qui malam habent. Et quoniam bonitatis memoriae diversi dantur gradus, tum quatenus memoriae quid cito, tum quatenus facile mandatur, tum quatenus quod eidem mandatum est diu retinetur S. I9o Pocti empla.), nec minus hinc mala memoria diversos gradus admittit, nihil vero sine ratione sufficiente est S. 7o Onto . , e que aliunde quam a fibrillarum dispositione peti nequit S. 3o6θ; patet omnino fibrillas nerveas, ex quibus nervi atque cerebrum constant, in omnibus hominibus non posse esse easdem.
Propositionem hanc be sequentes ideo addimus ut luculentius pateat, praecedentem esse notionem directricem in Physica. Nostra enim philosophia non modo docet, quae ad vitae humanae negotia utilia sunt, verum etiam sui cultorem ad inveniendum aptum eri-cere intendit.
g. 3o8. Quoniam fibrillae considerari possunt instar chordarum, vel filamen. Disermeorum, res autem materiales non admittunt discrimen intrinsecum, nisi ratione quantitatis ac qualitatis S. 4s4 Ontoc θ ; fibrilia quoque nerveae in siversis subjectis nonnise magnitudine oe qualitatibus Sisserae possunt, oe, si in magnitudine diserunt, vel longitudine, vel crassite, uri utraque simul dis
id horum obtineat, de quaenam sint illae qualitates, quibus fibrillae nervis differunt, in Playsica discutiendum .
g. 3O9. Quoniam bonitas memoriae a dispositione fibrillarum, ex quibus nervi Bonitassensorii & cerebrum constant, dependet I. 3o6 , adeoque diversi ejusdem, qui dantur S. I9oPθGOl. empir. , gradus a diversitate illarum fibrillarum S. 3o7 , consequenter ab earum longitudine ac erassitie, diversisque qualitatibus f 3o8 ; si quacunque de causa qualitates istie mutentur , Multas quoque memoriae variari debet S. Ir8 Onrol. .
Nimirum et si a longitudine quoque & erassite fibrillarum ut dependeat diversitas memoriae non repugnet, quemadmodum colligitur ex eo, quod ideae materiales consistant in motu illarum fior illarum s s. t Ix i apparet tamen longitudinem acerassitiem non mutari, nisi quatenus mutantur qualitates, aut qualitatum &dimenfimum mutationem a communi causa vendere: id quod suo loco clarius exponemus .
Si gradus bonἰtatis memoria uariantur ; variari quoque debent qhalitates Fibrilia fibrillarum nervearum, ex qώibus nervi senserit atque cerebrum constant. Po- ηρο υσα namus enim qualitates fibrillarum nervearum, ex quibus nervi sensorii & ρομφω cerebrum constant, non variari, sed easdem manere. Cum ab earundem qualitatibus pendeant gradus bonitatis memoriae . quemadmodum paulo ante ostendimus ad S. 3oy ; idem gradus persistere debet S.II 8 Ontoc , consequenter non mutatur: quod cum hypothesin evertat, necesse est qualitates fibrillarum nervearum variari variatis gradibus bonitatis memoriae.
Cur magnitudinis hic non habeatur ratio, dictam jam est ad propositionem praece.
157쪽
I. III Si oria uditur, qualitate3 fibrisiarum ueroear- , ex quibus cerebruis atque nervi senserit constant , variamur. Si enim memoria laeditur, ad la chiones suas, adeoque ad actum eliciendum inepta redditur cf. a 97 Quamobrem qui cito ae lacile quid memoriar mandare diuque eadem rei nere poterat; nunc tardius ac dissicilius mandat , vel prorsus mandare n quit, quaeque retinebat diu, non Zmplius dia retinere, aut quae mem riae retinuerat, oblivioni dat I. Nycrit empla. Gradus igitur bonitatis memoriae variantur si rso Psichoc empir , adeoque & qualitates fibrillarum nervearum, ex quibus cerebrum & nervi sensorii constant, variari debent S. 3 i o
Atque hine jam mulici et lux perspicitur, quod memoria a morbis laedatur & a senectute labefact ture ma:or tamen adhuc erit claritas, ubi qualitates fibrillarum nervearum , quae immutantur , fuerint perspectie-
Memoria naturalis , quatenus inest corpori, Ussit in diu sitione nartirali fisidarum nervearum ad contrahendam faciluviem reproductionis idearum materialium certo prodiationum numero Memoria naturalis est, quae homini absque ulla exercitatione praevia & ullis artificiis inest S aos moechoLmpis. I. Enimvero eorum demum uaemoriam habemus, quae saepius vel diu simul percipiuntur, sive id fiat sensuum, sive imaginationis ope S I79risboumpie. , adeoque sine praevio exercitio nullius rei memoriam habemus S. I9s racbeu empla. - Naturaliter igitur rei nullius memoria nobis aAu inest, sed tantummiao possibile est ut insit. Quamobrem eum memoria sensitiva squatenus scilicet rei cususdam memoriam actu hab mus, non tantum habere possit musa consistat in facilitate reproducendi ideas materiales , quam cerebrum contraxit iteratis actibus β. 29 2; n turaliter tantummodo possibile est, ut fibrillae nerveae acquirant facilitatem reproductionis ideae alicujus materialis. In fibrillis adeo nerveis, ex quibus cerebrum constat, tantummodo datur naturalis quaedam dispositio ad facilitatem reproductionis idearum materialium contrahendum s S. 25 Psyches. empiri P Patet igitur memoriam naturalem, quatenus corpori inest, consistere in naturali quadam dispositione fibrillarum nervearum , ex quibus cerebrum contextum est , ad facilitatem reproducendi ideas m
Memoria adeo naturaliter tantummodo inest mr modum potentiae: est tamen aliquid, quod actu inest , atque adeo in diversa subjectis diuerre potest.
g. 3IU. Quoniam nihil est sine ratione sumciente, cur potius sit, quam non sit I. OOMOI9; fibrillis nerveis inesse quid debet, per quod intelligitur cur fibrillis nerveis insit quaedam dispositio ad facilitatem reproductionis idearum materialium contrahendam cs.--rol. . Quamobrem cum in fibrillis Disilia 22 Cooste
158쪽
fibrillis nerveis praeter longitudinem ac crassitiem non deprehendantur nisi qualitates earundem I. 34 mrat. 9; memoria naruralis a qualitate , singiarisaeis oe crouis fisillarum pendet S. 8 s r Onto P.
Ad hane missimum differentiam, in diversis subiectis spectandam, respiciendum ,
ubi memoriae differentia expenditur. Physici adeo est inquirere an differentiam qualitatum, quas fibrae nerveae habere potant, ut inde ratio reddatur differentiae memoriae naturalis r qua non ante intelle ha intelligi nequit memoria , qualis actu in nobis datur. Facilitas nimi rum reproducendi ideas materiales Praesupponit dispositionem: qua variante illa nee eadem, nee eodem modo ab omnibus aequiri potest. Neque intelligi potest mutatio illa, quae actu contingit in fibrillis nerve is F. 14s) , dum memoriam rei cuiusdam nobis actu comparamus, nisi ante perspietatur, quales sint fibrilla, ut mutati aem istam admittere possint.
moria sensitiva consistit 2ς γ, actualem quandam mutationem ce- aesumerebro inducit sS. a s γ, iterata idearum materialium productione per qua- rario Dates fibrillarum nervearum, a quibus memoria naturalis pendet 3Ia ,
facta muratio ut explicari pobi opus es, seu Di illarum nereris fibros accid
Patet adeo Phyllei esse, ut non modo inquirat, quales esse debeant fibrillae nerveae. Qx quibus constat cerebrum , ut ideas materiales reproducendi facilitas possibilis si, verum etiam in casta particulari actu acquiratur, Gualis vi illarum qualitatum mutatio fi-
I. 3II. sui bonam habet memoriam, non ideo necessario magnam habet. Qui enim honam habet memoriam, cito & facile quid eidem mandare diuque reti- moriab mere valet c9 PINMLempi . . Enimvero quod quis cito ac facile quid Aa et memoriae mandat diuque retinet; non ideo multa eidem mandare ac lon- et gam praesertim rerum seriem memoria retinere valet: fieri enim potest, ut, si memoria nimis oneretur, quae prius eidem impressa fuerant, denuo excutiantur, sicque oblivioni tradantur, quemadmodum nemo negabit, qui ad ea animum satis advertit, quae quotidiana sunt. Quamobrem cum memoriam magnam non habeat, nisi qui multarum rerum ideas reproducere & reproductas recognoscere, longam quoque Terum seriem memoria retinere vadet S. I92 61Gοι empla.9 , adeoque qui multa smul memoria retinere ac eo, quo eadem ipsi mandavit, ordine recitare potest; memoriam magnam ideo non habet, qui bonam habet.
Propositio praesens a posteriori quoque probari potest. Videmus enim esse aliquos, qui facile memoria comprehendere quid valenta non tamen multis eandem onerare debent snisi eorum , quae ante tenuerant, iterum oblivisci velint. Imo si uuis multa memoria comprehendere valet 3 non tamen ideo longam rerum seriem eo ordine recensere valet, quo eandem ipsi mandavit, ut adeo duae memoriae magnae species constitui non prorsus absoni foret 3 aut minimum exploratum si, non omnia in unum subiectum convenire , quae ad memoriam magnam requiruntur. In exemplis , qualia alias adduximus sim. s. apa Ps e . empir. , res manifestior . sane qui plurimarum disciplinarum campum ita emena Mit, ut de singulis, quotiescunque fert occasio, disserere valeant, non tamen ideo intema Biblia, vel Corpus iuris integrum iterata lectione ita memoriae infigere potant, ut ungula justo ordine recitare valeant.
159쪽
g. 3I6. magnam memoriam babet, bonam quoque habet. Qui enim magnam habet memoriam, multarum rerum ideas reproducere & reproductas recognoscere, longam quoque rerum seriem memoria retinere valet S. I91MM empir. . Necessie igitur est, ut ideas materiales reproducendi facilitatem minus diuturna objecti contemplatione paucioribusque actibus sibi comparare, adeoque memoriae quid mandare cito ac facile possit car. 178. I 86.187 PDebol empir. . Nec minus conducit, ut ideas materiales adhuc reproducere & reproductas recognoscere valeat, etiamsi longo tempore easdem non reproduxerit, consequenter ut diu quid memoriae retineaec I. I 88 Psichol. empla. . Quamobrem cum bonam habeat memoriam , quieitoae facile quid eidem mandare diuque retinere potest I. I 89 PD . empir. ii qui magnam habet memoriam, is quoque bonam habere debet.
Experientia propositionem confirmat, quatenus videmus integias a nonnullis paginas posse recitari, ne verbulo quidem immutato, ubi nonnisi semel attente perlectae fuerint. Habes enim hic effectum memoriae magnae, quatenus longa vocabulorum series sine haestatione recitaturi habes etiam effectum memoriae bonae, quatenus unica lectione eadem memoriae mandari potuit. Atque inde est, quod vulgo memoria bona di magna non dis linguamur, de bona dicatur, quae magna dici debebat.
s. 317. Memoria magna pectiliarem requirit fibrillarum nerveariam constit titionem, non tamen repugnantem ei, quae memoriae bonae convenit. Quoniam enim memoria, quatenus corpori inest, in facilitate reproductionis idearum materialium consistit f. 29 2, adeoque certam fibrillarum nervearum, ex quibus cerebrum constat, dispositionem requirit 6. LII. II a , memoria autem ideo nondum magna est, quod sit bona S. Ias i fibrillarum quoque nervearum , ex quibus constat cerebrum, constitutio non eadem est memoriae bonae atque magnae. Magna igitur memoria peculiarem requirit. Quod erat primum. Enim vero qui magnam memoriam habet, etiam bonam habet 63169. In eo igitur fibrillae nerveae, ex quibus constat cerebrum, & ita dispositae esse debent, quemadmodum requirit memoria magna, & ita constitutae sint necesse est, quales memoria bona exigit. Necesse adco est, ut constitutio fibrillarum nervearum, quam postulat memoria magna, non repugnet alteri, quam exigit memoria bona.
Non defendimus fibrillas nerveas aliis qualitatibus praeditas esse, si memoria sucrit mrana , quam ubi bona suerit. Fieri enim potest, ut qualitates snt eaedem , sed gradu disserant. Talia tum demum definire licebit, ubi fibrillarum nervearum qualitates satis fuerint exploratae.
s. 3I8. Si in genere rem confideres, non repugnat memoriam medicamentis Iosse r Arari , hoe est, medicamentis esses posse, ni memoria evadat melior atque maior. Etenim non modo memoria naturalis g. 3r3 , verum ci iam ejus
dem bonitas I. 3oοὶ & magnitudo a qualitatibus fibrillarum nervearumpendet Disiti od by Corale
160쪽
pendet , & fibrillarum nervearum qualitatibus variatis variatur
bonitas memoriar S. 3ορ . Enimvero fibrillae nerveae res materiales sunt, adeoque cum rerum materialium qualitates a causis materialibus mutentur, & medicamenta in causarum materialium numero esse nemo non agnoscat a si rem in genere spectes , non repugnat medicamentis qualitates Ghrillarum nervearum, ex quibus cerebrum constat, variari posse. Nee igitur si rem in genere spectes repugnat, medicamentis inici posse ut memoriae bonitas & magnitudo varietur, hoc est, ut roboretur.
Nemo est qui nesciat propositionem praesentem a posteriori adeo certam videri, ut lu-ἀem meridianam negare velle credatur, qui eam in dubium vocet. Quodsi tamen rationis trutina rem expedire jutiemur , nonnisi subdubitanter de eadem pronuntiare licet. Neque enim a nobis ex prinei piis hactenus stabilitis demonstrari potest, memoriam roborari iis . medicamentis, quibus vulgo haec virtus tribuitur. Ita contiat coriandro hanc tribui virturem medicam. quod memoriam to tet. Enimvero ii quis a priori idem evincere vellet, is & nosse deberet . quanam fibrillariun nervearum qualitates& quomodo sint immutandae, ut memoria reddatur melior, vel ut impediatur, ne nat deterior, & quaenam insint coriandro qualitates, ad illas immutandum aptae. Nemo non videt horum omnium, quae hie Praesupponuntur, demonstrationem a Physico expectandam esse,& cui perspecti sunt Pitysicae progresas, is nec ignorabit certam eorum deutonstrationem hactenus nondum dari posse. Non tamen ideo in dubium vocamus quae certa experientia nituntur; sed ea hic in medio relinquimus tanquam ad Pissicam spretatissimam spectantia, in qua excolenda pauci h vienus desudarunt. Enimvero ne iis, quae vulgo laudantur, medicamentis nimium tribua- 'mus, non sine damno nostro, sequentem addete lubet propcditionem.
Si in genere rem confideres non repugnat, memoriam τὸ medicamentorum An meis
Iaedi posse. Coastat enim memoriam a causis materialibus laedi posse S. 298 , moria qualitatibus fibrillarum nervearum immutatis I. 3II - Quamobrem dic
cum nemo sit, qui nesciat in numero causarum materiaIium esse medicamenta, neque implicet, per ea qualitates fibrillarum nervearum, ex quibus cerebrum constat, immutari posse, ubi rem in genere spectes; nec, si in genere rem spectes, implicat ut memoria laedatur medicamentis, quae eam
Ex iis, quae ad propositimem praeeedentem dicta sunt, patet ratio, cur propositionis Praesentis certam dare Probationem non liceat, sed in lari aliqua probabilitate fit subsistendum. Neque vero ideo existimandum est, propositionem praesentem ac praecedentem tanquam inutilem omittendam suiffer etenim cum vitae philo hemur, omittenda nous uni quae ad eam faciunt ue ubi autem certa rerum cognitio in potestate non est, ad evit in dum ingens periculum , qualis memoriae laesio est, vel minima probabilitas suffcit. Non omnem autem abesse a propositionibus, cum quibus iam nobis negothun est , protiabilitatem, ex iis intelliguue, quae de probabilitatis notione alibi dicta sunt s. 337 L gQ. I movit non tanquam a veritate aliena rejicere velis, quae de virtutibus medicis tradunt rei herba riae scriptores; admittere quoque debes, quemadmodum consectio anaeardina est praestans remedium memoriam & meliorem, Sc maiorem essiciendi, ita eandem dosi nimia sum-Plam, vel promiscue quibuslibet datam furoris causam existere. Et quis est qui ignoret Vulgo assirmari, quod, qui memoriam roborare intendunt, eam tandem debilitari experiantur quae etsi in dubio relinquantur, non tamen ideo attentionem nullam merentur, ubi quaestio incidit, utrum remediis roborandi memoriam titi, is ab iisdem abstineri praestet.