장음표시 사용
241쪽
a16 GR. II. I. De Appetitu sensitivo
tactu pereipimus. Sed hm notiora sunt , quam ut ea hic recenseri fit opus. Expendenda ea man veniunt , ut non modo propositioni praesenti sua contat Alaritas; verum ut iis, quo que lux inundatur aliis, qua sequuntur.
S. 48 . , alia Anima fibi conscia est, is innem sensibilium morgana austra stafivi a Rama ibi corporis nostri pendere . Anima enim non modo objecta alia sensibilia, dum organa sua agunt; verum etiam ipsi m corpus suum percipit, quat mutationem instar aliorum sensibilium organis nostris indueere valet Σ,7 S. 483L Organa igitur nostra sensoria seu partes corporis, quibus i bitrum is sunt, quando cum sensibilissa ea agente una percipimus vel sensu ope, vel
flvmm quatenus ista imaginamur g. Io risbo empla. , sensibilium actionem inporis . organa nostra se oria a situ corporis pendere animadvertimusae us depe dentiae ulterius convincimur quatenus nobis conscii sumus, mutato corporis situ respectu sensibilium mutari quoque perceptionem, nec amplius a nobis percipi, quae antea percipiebantur.
Propositionis praesentis veritas a nemine in dubium vocari potes et 'uoniam tamen e dem utemur ador anda alia, quae non eadem evidentia nituntur, eandem huc apponere debuimus, reddentes fimul rationem, eurud fieri debeat, cum nostrum jam si scrutari rationes eorum, quae sum . .
s. os. De η- Aruma sibi conscia est , sine mutationestus eo diris ad objectum aDquod avis M' i mutari sensationem. Muratur autem si s corporis adsensibile vel motu obiecti, jam percipistir, atit alterius, quod percipi debet, sive moru corporis ausῖ, , , partium os, vel ri capitis aut oculorum4 flor retraue pro marinate circumia a missis o flantiarum diuersi de variato simul. In omni sensatione adest conatus corporis mutandi praesentem I. 48a . Enimvero anima sibi conscia est, actio-
situ. nem sensibilium in organa sen ria, sine qua nulla datur sensatio S. 6srisbol. empir. , a situ corporis sui pendere S. 48 9 . Conscia igitur sibi ea, sine mutatione situs corporis ad objectum aliquod non mutari se
Quae de mutationis situs corporis diversis .modis dicuntur, absque pro batione admitti possunt&ex i is patent, quibus propositionis veritas ap steriori confirmatur. Si nobis refertur esse quodam in loco animal per grinum, quod accedentibus spectandum exhibetur; illud visu incipiendi gratia nos in istum locum conferimus. Mutatur adeo situs corroris, quem ad visibilia praesentia habebat, ut eorum loco videamus visibile aliud . Situs adeo corporis ad visibilia mutatur ipso corporis totius stu locali. Idem accidit, ubi ad uisibile aliquod e longinquo minus clare ac distincte perceptum accedimus, ut idem clarius atque distinctius videamus. Ex adverso ubi visibile aliquod eisnginquo constitutum non satis clare ac distincte percipimus, aut quae a latere obliquius posita sunt, non nisi obscurius aut prorsus non videmus; eadem ad nos astari jubemus, ut in viciania oculo directe opposita videantur clarius atque distinctius. Si tum corporis Disiligod by Coosla
242쪽
ω Aversatione sensitiva atque Asentiss. a ap
poris nostri ad visibile allatum non amplius esse eundem, qui fuerat ante, patet. Mutatur autem objecti visibilis motu locali. Uterque casus obtinet in ta tiro Tangi nequit tangibile, ut percipiatur tactu, nisi manu ad idem applicata, aut tangibili ad aliquam corporis nostri partem applicato. Nulla igitur inter organum tactus & tangibile requiritur distantia. Quodsi ad tangibile accedimus, situs corporis ad idem mutatur totius corinporis nostri motu; si vero tangibile ad nos assertur,. mutatur corporis nostri ad idem situs motu objecti sensibilis,. &quando denique manum appli- eamus ad tangibile , situs corporis nostrr em parte mutatur ad sensibile, motu locali partis corporis nostri . Similiter si caput elevamus , ut picta in laqueari imago oculis directe objiciatur , quae ante subobscurius videbantur, nunc clarius atque distinctius videntur; situs corporis nostri ad visibile mutatur motu partis cujusdam corporis Imo si objectum quoddam via sibile faciei directe opponitur & vultu immoto oculus in idem directe vertitur ; situs corporis ad visibilaemulatur solo oculorum motu . Quodsi visibile a terso oblique positum de longius absit, quam ut idem trunco corporis & vultu in latus alterum detorto clare satis ac distincte percipere possis, atque adeo ipsum visibile propius admoveri cures, donec tam clare ac distincte videre possis, quemadmodum cupis; situs corporis ad visibile mutatur partium corporis & ipsius objecti sensibilis motu simul . Horum diversorum motuum, quibus mutatur situs eorporis ad sensibilia, anima sibi conscia est se quod invitante necessitate ad motus istos adducatur, e rundem vero in casu simili postea recordetur, saepiusque iteratos tandem familiares experiatur, ut de iis ne cogitans quidem, aut Vix ac ne vix quidem cogitans eosdem producato Non aliud igitur opus est j quam ur unus quisque ansmum suum advertat ad istos nmtus , quando sensibile quoddam percipit & a sensatione una ad aliam transit, ubi veritatem dictorum in se
metipsoexperiri ae pluribus experimentis confirmare voluerit.
Pro rexpendendi sunt modi, quibus fitus corporis ud obiectum sensibile mutari potest , ut idem imaliquod organum agere possit, quo elare ac Ostrine meipiatur . Haec enim dinferentia prodeth ad explicandos motus corporis hami iacos appetitionibus atque Averiationibus animae respondentes. Notiones communes samiliarer experiri tenemur, nisi in arduineo ipiendis difficultatem sentire velimus , quam non tollit nisi lux a notionibas istis ast is, non Ente affundenda, quam ubi crebra meditatione familiates eas nobis readiderimus is Elucescet utilitas propositionis praesentis eidemque adjuncta moniti, quando inserius systemae Diisnam ex pikanai commercium inter animam & corpus ad trutinam expendemusω
quod obiectum non mutari sensationem s. 8s ationem mutare intendis, situm corporis quoque mutare istendere abet, tu, tibi sensatisnem fu-
raram quomodocusque praemist, eam intendere deber murationem situs corporis
sol, - qua sensatio ista feri non potes o Sane hoc fieri experientia confirmato
Ita facies obtorto collo vertitur in latus dextrum, ubi ea videre volumus ,
243쪽
α18 GR. IL Cap. I. De Apperitu sensi
quae a latere isto posita sunt. Oculos vel iumroto, veI reclinato versus tergum capite attollimus, ubi superiora respicere volumus, plouti usus postulaverit. oculos demittimus ea visuri, quae ad pedes nostros prostr ta sunt. Ad arborem accedimus ubi flores vel fructus ejus contemplati cupimus. Ferarum capiendarum gratia in sylvam excurrimus. Novimus a latere quaedam esse posita, quorum videndorum eupido animum incedit. Novimus supra nos apparere, quae videre gestimus. Novimus arborem alicubi esse nobis nondum visam, vel eminus confuse a nobis conso Elam,. quam distincte videre cupimus. Novimus in sylvis vagari seras , quas ibi eapere licetia Atque adeo perceptionem quandam, quam nondum habemus, praevidemusia Enimvero novimus quoque a nobi videri non posse, quae a latere tergum versus posita sunt, nisi faciem illuc vertamus ,& hoc obtorto collo fieri posse constat. Novimus quae supra nos sunt viis deri posse, si oculos vel immoto capite, vel eodem versus tergum reclinato attollimus ,. prout i vel minuε prope, vel propius vertici nostro imminnent. Novimus, quae ad pedes nostros jacent vet infra nos sunt, non vi deri nisi demissis oculis. Novimus nos distincte ac hiare videre non posse arborem, nisi propius ad eam accedamus. Novimus denique nos feras , quae in sylva vagantur, sensu percipere non posse, nisi eo nos conseramus. Dum itaque Derceptionem praevisam intendimus, eam quoque intendimus mutationem utus corporis nostri, sine qua sensatio fieri neqpit.
Nodum, quo futura perceptio praevidetur , non determinamus, propteret quod varius esse possit, hie vero opus non fit, ut distincte agnoscatur, propterea quod perinde his fit. quocunque modo praevideatur. Non unum esse praevifionis miaum experientia docet. Etenim esse quaedam a latere versus tergum posita, solio, quem sensibile edit, vel aliorum sermone monemur r vagari in sylvis seras vel fando accepimus, vel alias jam ipfimet vidimus e phaenomenon quoddam fingulare propa verticem in caelo conscipi, accurentium inerati e docemur. Exempla haec sumetunt, ut attentio nostra excitetur ad modum praevisionis perceptionum suturarum in aliixinfibus observandum. Imo ex postea dicendis huc specta tia plum intelligendur ..
g. 487. 'Om Quoniam quicquid cognoscimus, vela posteriori cognoscimus, veI a Ao nisu priori cS. Is PB . empiri ri quali opus fir mutarime situs corporis nostri,
empiri , aut per operationena ejusdem g. 39risHic in cognoscere debemus Experientia autem convincimur, nos tantissimum aposteriori cognoscere, a
Theoriam tamen non esse impossibilem, nemo vel opticae gnarus ignorat. Constat enim lumen propagari per lineas rectas. Quamobrem cum nihil videatur sine lumine, si radii luminis a vi fibili in oculum illabi debent, necesse est ut a puncto radiante per pupillam recta in oculum duei possit. Ab hoc principio pendet omnis situs corporis respectu visibilis, quod e tueri volueris. In Opticis demonstratur, cur remota videantur minora & obscuri xa, atque hine conficitur, qvie ad distantiam nimiam obscurius ac confuse uident ut , ea vel oculo propius esse admovenda . vel oculum iisdem propius admoveri debere, prout vel necessitas postulaverit, vel occasio interit. Ab hoc principio pendent motus locales, vel Lorporis,
244쪽
ω Auersatione senstiua atque Poetibus. 229
potis, vel visibius, quod clare ac distincte, quantum datur, videre volueris . Constat lumen a speculis eo ordine reflecti, quo visibili, ut beneficio radiorum reflexorum conspiciatur, quod alias ob situm corporis videri nequit. Atque hinc deducuntur situs cormiis nostri& orie tum visibilium respectu speculi, ut videre possimus quae alias absque specusorum auxilio videre non poteramus. Exemplo esse Potest. naegrotus in lecto decumbeas videre v tit , quinam in conci ve intret cum ianuam videre non it. Plura noa addimus: lassicit ex hix constare, quod theoria non modo possibilis ; sed ea etiam doceat , quae sola experientia
g. 488. Perceptis praevi dion , qualem Iobis constar sumus nos eam Perem habere posse. pilanis
Ita si quis nobis narrat, monstrum moddam spe dum alicubi exhiberi a nobis em- primis se ii sumus nos monstrum istud videre, adeoque perceptionem eius habere posse: Percepti euid M.
nem itaque monstri istiua praevidemus. Si quis vinum vitro infusum e tuetur Se in memo riam ipsi venit fami olim hausti 3 perceptionem saporis vini haustu se habere posse sibi conscius est, adeoque eam praevidet. Si noverimus amicum, qui per aliquod temptu absens fuerit, sam factum fuisse reducem; nobis conscii sumus, nos eum adire dccolimuia cum ipso miscere pota. Hanc adeo perceptionem amici dc sermonis cum eo mis di praevidininus. Celetum insuper lam habemus, utrum vera sit praevisio, an fallair fieri enim potest , ut videamur n is perceptionem aliquam habere posse, quam tamen habere non possum inpraesente tamen negotio perinde est ac stvoum esset, nos eam habere posse.
Si perceptisi praeessae idea voluptatis sulitur, percepturitis in eamdistia Diremotar: s jungitur idea taediἡ vel molestiae, is in eadem avertitών Quoniam enim ει oer percepturitio est conatus producendi perceptionem aliquam S. 80, in
pereeptionem praevssam dirigitur, quando conatus mutaudi perceptionem histitiam ad eam producendam tendit: ast ab eadem avertitur, quando impedi co- habeatnamur, ne perceptio ista producat ur. Iam necesse est detur aliqua ratio, cur ratione. perceptionem aliquam praevisam vel producere,. vel ne producarur impedire conemur, vel neutrum horum facimus, quod parum interesse nobi vvideatur, an producatur, an non Producatur I. o OnDI. . Iam si res in se spectatur , quaecunque tandem ut, ea nos minime tangit, adeoque tamdiu nobis perinde est, sive perceptio ejus producatur, sive non producatur, consequenter percepturitio nec in praevisam dirigitur, nec ab eadem avertitur. Necesse igitur est, ut, si alterutrum fieri debeat, eadem
ad nos reseratur, & pro diverso ejusdem ad nos respectu vel dirigatur in ejus perceptionem percepturitio, vel ab eadem avertatur. Iam si res ad
nos referuntur, aut Voluptatem nobis parere, aut molestiam creare possunt, idque mediate vel immediate : aliter enim animam asscere ne queunt. Facile itaque intelligitur, cum altera ratio directionis , ait ra ratio aversemis percepturitionis esse debeat, voluptatem esse rationem directionis . molestiam vero aversionis, seu nos conari producere aliquam perceptionem , quod ex ea voluptas nobis nascatur; conari autem impedire, quo minus producatur, quod nobis taedium pariat. Quam o
rem percepturitio dirigitur in ideam Praevisam , quando eidem jungitur idea voluptatis sive immediatae, live mediatae; ast ab idea praevisa
245쪽
avertitur, quando eidem jungitur idea molestiae itidem sive immediam,
sive mediatae ἀPatet veritas. propositionis quoque a posteriori- Etenim si vinum v tro infusum contuemur & memoriam nostram subit voluptas ex sapore ac odore ipsius percepta;. saporem ac odorem vini percepturi bibimus o Est hic nobi& perceptio praevisa, saporis nempe ac otiris vini v 882. Et dum ideo bibimus, ut saporem istum arque Odorem percipiamus; perceptionem istam praevisam producere conamur, dum vinum vitro infusum contuemuria Ia praevisam adeo perceptionem dirigitur percepturitio
I. g I ia Similiter cum caelum sudum contuentibus memoria cum imaginatione nobis suggerit ideam exspatiationis in campum ac voluptatis inde perceptae;. exspatiari cupiimus. Ueam praevisam habemus, nempe exspariationis in eampum, & dum ex aliari cupimux ut eam actu habeamus , percepturitio ita eam dirigitur . Exadverso ponamus nox vitro infusam eontuer cerevitam, quam tormina ventris nobis creasse recordamur, &alierum nos adhortari ut bibamus 2 ne vi quidem nos adigi patiemur ad ' bibendum- Habemus hic perceptionem praevisam, torminum scilicet ve tris , de ob dolorem inde perceptum impedire conamur ne ea sentiamus , ae icto a potucerevisiae abstitae musia Percepturitio itaque avertitur a perceptione praevisa. Similiter si qui x nos invitat ad exspatiandum caelo imbrem minitante ac recordati molestitarum nobis proereatarum tempestat pluvia exspatiatis; nullis precibu&adduci nos ad exspatiandum patimur . Habemus: hic ideam praevisam exspatiationis tempore pluvio,&ea ne producatur impedire conamur, aderi per turitio ab eadem avertitur.
Probe confiderandiis est modus, quo pereepturitio in perceptionem praevisam dirigiturdi ab eadem avertitur, ut cessem dissi lintes circa depen tam appetitus S aversationista ur repraesentativa univer fi, in qum essentiam atque naturam animae consistere evicimust . -. 67 . simul autem perpendendus est modus praevidendi perceptionem aliquam, quippe quem diversum ege pro diveris cognitionis generes stat & qui in quolibet genere iterum variat. Ita in symblaica rer te mentariona verba nunc plene se nunc minu, plenae Intel tiguorue, &ubi minus plene intelliguntur nunc genu aliquod ero specie- nunc genus remotius pro inseriori quocunque, imo quodcunque superius pro individuo quocunque rumitur- Seo quae sedula attentione ad ea, quae singulis momentis unusquisque in semetipso experiri potest, eognoseuntur ι ea multis recenseri superfluum existimamus. Suffcit ea sugdigessisse, quibus attentio ad ceterae observandae excitatur, atque dirigitur
6, εθα Pere Preceptisηυ praeuiser uel sensatioηes, vel phantasmata μηt. Quoniam prisnes enis non dantur entiae alia, nisi singularia & universalia S. 227. a 3 ρη tol. I, perceptiones quoque praevisae nora repraesentant nisi vel ens sngulare, vel universale. Iam singularia vel praesentia sunt, dum ea per c pimus, veIabsentia. Ouodsi perceptio, quae praevidetur, estentis r uno temporis, quando eam habemus, praesentis; in sensationum numero est Piscbot empiri : si vero absentis; vi imaginationis producitur c S. sa PDebon empir.2, adeoque inter phantasmata locum obtinet s. 933
246쪽
of Auersarisne senstisa atque Affectibus. 23r
mulat empir. . Pereeptio itur singularium, quam praevidemus, vel ad
simiationes, vel ad phantasmata reinenda. In cognicione intuitiva universalia percipiuntur plurium individuorum smultanea repraesentatione S. 326 PD .e 4n9, imo ubi notionem entis in universali jam acquisivimus , repraesentatione nonnisi unius S. 3a nyctoc empir. . Quamobrem cum invividuorum perceptiones vel ad sensationes, vel ad phantasmata referendae per demonstrata I universalium quoque perceptiones praerisae in cognitione intuitiva vel in numerum se rationum, vel phantasmatum reserendae veniunt. Denique in cognitione symbolica universalia per vocabula S. a 69. a 71. 328 PBGot empir. I, vel alia signa repraesentantur. Enimvero vocabula, tanquam soni artic
lati cin a7I PINMI. empir. , in numero audibilium S. Nadeoque sensibilium sunt S. 68 'dictu pis. . Perc tiones itaque praevisae universalium symbolice repraesentatorum vel sensationes sunt, vel
Quod si dubites phantasmata, praesertim symboliee repraesentata prae videri posse , haud dissiculter idem probatur. Etenim ponamus succurrere nobis nomen rei antea visae a cum ideam ejus et stabsentis vi imaginati
nis reproducere valeamuss 273 dictu. empir. 2, haec vero in phantasmatum in umero sit c s. 93 risbia emis.)i evidens est nos ad nomen istius rei attentos conscios nobis esse, quod ideam istam habere possimus, atque adeo ideam praevisam in phantasmatum numero esse posse. Ita si nomen horti succurrit, inde intelligis te ideam istius vi imaginationis producere posse & tibi quasi temetipsum in eodem deambulantem exhibere. Constat igiturae praevidere phantasma horti, quod actu nondum habes. Ponamus
porro tibi succurrere nomen demonstrationis, dum propositionem aliquam mente recolis. Cum porro ponamus eam esse in potestate tua, d monstratio autem symbolice expressis ratiociniis constet i te in hoc casu praevidere phantasmata rerum symbolice expressarum vides.
odsi ad nosmetipsos vel per diem unum animula adtertamus, quando appetitus is stivus in quid fertur, vel etiam rationalis, imo etiam quandoquid avetiamur, atque m dum, quo perceptiones rerum, quas a imus, vel aversamur, expendamus 3 ipso sa docebimur perceptiones praevisas nunc ene sensationes, nune phantasmata. Iucunda nobisella solet rerum quoque absentium recordatio, quibus nos praesentibus uti non pose constat. In hoc itaque casu imaginationis vi productis ideis attendimus, ae ex iis voluptatem non minus percipimus, quam ex rebus praesentibus Percipere solemus.
g. 69 LM -missens alanem praemiamprodHere naetur; ceteras -MI Atrem Modus dias produceret-Iur, sine quibus ad eam pervenire neqvu. Cum enim sensa- Πναμ tiones sint perceptiones rerum praesentium S. 8 , quarum ratio contin tur in mutationibus in organis sensoriis corporis nostri contingentibus
S. 6s radicto . empiri ; animavi sibi insita eas producere nequit S. 619, Iam . nisi sensibili in organum sensorium agente cS. II 8 OMM. . Quamobrem si Disiligod by Corale
247쪽
aa 2 GR. II. Cap. I. De Appetita fressivi
fieri nequit , ut sensibile in organum agat nisi successive alia aliaque objscha in organa sensoria agant, consequenter si successive aliae aliaeque perceptiones vi ejusdem priaucantur S. 943 PhcM. a tr. 9 δ anima quoque
omnes hasce perceptiones intermedias producere tenetur, antequam pra visae in eadem sit locus. Quo ergo praevisam producere conatur, c teras omnes intermedias producere tenetur, sine quibus ad eam pervenire nequit. Idem etiam se ostenditur, Quoniam anima continuo producit ideam totius universi non modo quoad statum praesentem, verum etiam quoad omnes praeteritos atque futuros S.Iso , sensationes vero, tanquam perceptiones immediatae S. 2o rei cujusdam praesentiscar. 8 in , ad praesem tem aliquem hujus universi statum in idea ista contentum referuntur; anima quoque sensationem aliquam habere nequit, nisi statu illo universi, ad quem resertur, eicistente. Necesse igitur est, ut in anima successive
existant ideae immediatae, ad status omnes universi intermedios relatae, qui inter statum praesentem praevisonis& statum ac ualis perceptionis intercedunt. Atque adeo anima sensationem praevisam productuta omnes inte medias producere tenetur, sine quibus ad eam pervenire nequit.
Et si demonstratio prior posteriori Gilior videatur , hanc tamen illi non absque rationes raddere placuit. Etenim ex hac clarius apparet dependentia saeuitatis sentiendi ab aclione sensibilis in organum sensorium , ut eam admittere teneantur absque distieultate, qui vel realem universi ea istenti tu, vel physicam animae a corpore dependentiam negant. Praeterea postexior magis convenit instituto Psvehologiae rationalis, in qua eorum,quae sunt, ratio a priori ex essentia atque natura animae reddere tenemur t s. 4 in . Ecquis vero non videt per demonstrationem posteriorem, stante essentia atque natura animae fieri non posse, ut anima ad perseptionem aliquam immediatam status praesentis universi, hoe est ad sensationem aliquam s. xo . 84 , nisi in eo ordine perveniat, quo status universi poss-hilesie invicem actu consequuntur Nec tamen praetereunda erat prior, ne assensus vacilletulorum, qui anteriora n dum umiliaria experiuntur .
s. 492. Perre- anima per tionem praevisam producere conatur, ad effus dependentiam petionis a flatu quodam corporis stii attendit. Anima enim sibi conscia est, sine mu-
prcvise ratione situs ad objectum aliquod non mutari sensationem c s. 481 , &ήσς'i se actionem sensibilis in organum senserium, a quo pendet perceptio praevi 'iis eo, a se, quam producere conatur g. a situ corporis suiris. pendere s. 484 . Quoniam itaque status corporis mutatur mutato situ ejusdem S. 7 Io tol.); anima utique sibi conscia est a statu corporis sui pendere ac ualitatem perceptioni praeviis. Quamobrem dum perceptionem praevisam producere conatur, ad ejus dependentiam a determinato quodam statu corporis sui attendere debet.
Hinc etiam fieri nequit, ut perceptionem praevisam tanquam actu jam in nobis existentem vi imaginationis exhibeamus , nisi nos simul tanquam in Uiquo statu exhibeamus ν Rquo ista perceptio pendet . Ita si perceptionem horti cuiusdam praevides eamque producere
conaris visu scilicet eundem percepturus 3 vi imaginationis te una cum horio praesentem animae fistis. Exempla obvia nonnisi attentionem exigunt, ut animadvertantur.
248쪽
Auersatione senstiva atque Affectibus. 23 3
6. 69 3. Si anima sensatisnem praevsam producere conatur; corpus successis eos OB vire debet situs , a quibus pereeptisares intermediae pendent, fine quibas ad illum servenire negant. Etenim si anima sensationem praevisam producere conatur; ceteras omnes intermedias producere tenetur, sine quibus ad eam pera Venire nequit F. ερ I . Enimvero cum sensationes istae intermediae in anima locum habere nequeant, nisi objectis sensibilibus, quae repraesentant, in organa sensoria agentibus S. 9 8 PDcbol. empla. , actio vero senis sibilium in universo existentium a situ corporis in universi pendet, quemadmodum nemo non intelligit. necesse est corpus omnes istos actu habere situs in universo, a quibus pendent perceptiones intermediae, sine quibus ad illam pervenire nequitis
Nemo miretur, qui in demonstranda propositione praesente non provocemus ad imis possibilaeatem motus ab uno termino A usque ad alterum B non transeundo per omnia spatia intermedia. In Psyehologia enim rationali, ubi rationim eorum, quae ad animam spectant, reddimus, non aliunde demonstranda lant, quorum ratio xx natura & essentia animae atque mutua corporis de animae a se invicem dependentia, reddi potest.
Quoniam anima corpus quoque organicum suum percipit S. 483 , adeoque sibi repraesentat S. 2 PBeboc empir. I, sibique conscia est depe dentiae actionis sensibilium in organa sua sensoria a situ corporis sui in uni
verso cI. 48 9 ; successor corpus suum aliis ali que sensibilibus praesens Ru r
praesentare debet, antequam in sensationem praevsam incidat.
Iline & auidit, ut um perveniendi a perceptione praesente ad praevisam nobis vi maginationis repraesentaturi, nosmetipsos nobis videre videamur quasi per spatia inter duos aerminos interiecta transeuntes & continuo objecta alia aliaque speclantes . Nemo sane ignois eat . modo attentionem ad ea , quae quotidiana sunt, afferre non nestigat, se nunquam recordari rei antea visae, nisi is simul tanquam in loco isto praesentem videat et atque adeo diei poterat, animam esse substantiam corpus suum organicum sibi repraesentantem , sumtaquenae prima determinatione inde deduci, quod sibi repraelantet hoc universum.
S. 49 s. Di rectio pereepturitionis seu conatus mutandi pereeptionem praese tem in perceptionem praevisam est id, quod dicitur. Unde etiam eum definire licet per tendentiam ad pereeptionem praevisam. Quodsi a petitum saltem tanquam possibilem in anima spectare eumque in secultatum numerum reserre malis, quemadmodum vulgo fieri solet: diei poterat, quod sit facultas dirigendi percepturitionem in perceptionem praevisam.
Atque adeo jam intelligitur, quo sensu ap titus dicatur inelinatio animae ad objectum sensibiles s. set ν Poeiat. -μν. . Etenim dum conatus mutandi perceptionem pra isntem, adeoque detetminandi intuitum ideae hujas universis s. rq 3 , dirigitur in , Visam, ut ad eam tendat; anima ad objectum inclinatur. Ita si vinum deglutantes sapore, quem percipimus, delectamur; ipsum appetimus. Perceptio praevisa est sapor, ex quo voluptatem percipimus. Perceptionem adeo saporis in nobis producere conamur: quod cum fieri non ossit, nisi idem bibamus, actuabibitionis ad pereeptionum intermediarum numerum pertinet, quae singulae cum praevideantur, quatenus earundem nobis consciis mus s. 4839, in easdem quoque dirigitur percepturitios s. 493. 494 , atque ideo redis bibitionem appetere dicimur.
249쪽
a 34 Sui. II. Cap. I. De Appetitu senstivo
s. 496. Di rectio percepturitionis seu conatus mutandi perceptionem praesen sem in partem contrariam perceptionis praevisae est id, quod Auerbatis dici solet. Unde etiam eam definire licet per conatum impediendi, ne perceptioni praevisae in nobis sit locus. Quodsi eam tantummodo tanquam possibilem in anima spectare, adeoque innumerum facultatum reserre malis ,ruemadmodum vulgo fieri solet; dicendum est, quod sit facultas dirige i percepturitionem in contrarium perceptionis praevisae.
Atque ideo jam intelligitur, quo sensu aversatio dicatur reclinatio ab obiecto sensibilis . 38a munis. . Etenim dum conatus mutandi perceptionem praesentem .dirigitur in contrarium perceptionis praevisaes anima ab objecto.eadem repraesentato reclinari dicitur. Ita si vinum degustantes saporem eius ingratum percipimus; idem aversamur. Per et praevisa est sapor ingratus, . qui nobis moleltiam creat. Eundem ne percipiamus, non bibimus, imo ut bibamus aliorum persuasionibus nos adduci minime puimur. Actus bibiti nis ad intermedias perceptiones spectat, quem ubi clare vi imaginationis percipimus, perceptio ejus in numero praevisarum est I. 18 . atque adeo non minus ab eodem, quam a sapore vini austero vertitur percepturitio, & hine recte eum aversari dicimur.
g. 697 Appetiim sensitivus ex vi repraesentativa universi, qualis in anima datur , enascitur. Etenim si perceptioni rei praeviis jungitur id ea voluptatis, percepturitio in eam .dirigitur f. 4899, consequenter appetitus enascitur g. 493 . cumque ex eo iudicetur bonum , quod perceptione praevisa repraesenratur, quia voluptatem inde percipi posse nobis conscii sumus , notione boni erronea acquiescimus, idem nonnisi confuse percipientes f. I 61 Pnyctoc empir. , consequenter appetitus, qui enascitur, sensitivus est I. 58o ma ches. empiri . Jam cum Perceptio.aliqua praevideatur , quando nobis constat, noscam habere posse g. 488 γ, de eo autem, quod plane non percipimus, non constet, nos idem percipere posse 3 necesse est ut aliquid ejus percipiamus, quod nos percipere posse .conscii nobis sumus . Quoniam vero sensu percipere non possumus, quod praesens non est F. 84 3 ideo vi imaginationis idem repraesentare nobis debemus. Et quoniam idea voluptatis perceptioni praevisae jungitur, quatenus vi im ginationis una producitur S. a17 PD ohempyr. , & memoria nobis sedigerit, nos voluptatem ex re perceptione praevisa repraesentata percepisse S. I 7s Ps M. empiri) ; appetitus ex actibus sensuum, imaginationis a que memoriae enascitur. Quamobrem cum sensus S. 629 , imaginatio g. 183 ), di memoria vim repraesentativam universi, qualis in anima da Iur, non excedant car. a 8o ; appetitus sensitivus ex eadem nascitur. Idem clarius adhuc patet, ubi ad casus particulares animum advertimus, Ponamus itaque, quemadmodum supra car. 89 9, nos caelum s
dum contuentes nobis in memoriam revocare voluptatem, quam eXspa tiantes in campum percepimus, ac ideo quoque exspatiationem appetere.
Quod caelum sudum sit, sensu percipimus, & quia ante caelo sudo in campum Di stirps by c, Oste
250쪽
ω Auersatisne senstiva atque Alfetibus. 23
pum exspatiati fuimus, indeque voluptatem percepimus , vi imaginatio nis utraque idea reproducitur S. III PNMLempiro , de memoria certos nos reddit, quod caelo sudo in campum exspatiati voluptatem inde perceis perimus c. I 7s Psyciacempla. .. Appetitus adeo sensitivus sua veluti sponis te enascitur ex perceptionibus sensu atque imaginatione productis, adeo =ue exurrepraesentativa universi , qualis in anima datur P tanquam ex suo onte propullulat
Patet adeo ex vi repraesentativa universi, qualem in anima agnoscimus. rationem suta seientem reddi mile appetitus sensitivi. Nempe illa admissa anima sentit, imaginatur, recordatur & ideae rei jungit pereeptionem voluptatis inde percipiendae. Hisce vero positis adimit quod sibi repraetentat tanquam voluptatem partem. Id vero omnino sufficit, ut constet vi repraesentativae universi , . qualis in anima datur , deberi appetitum sensitivum.
g. 698. Apersatis sta ripa ex vi repraesentatis uniuersi, quase is anima datur nascitur. Etenim si perceptioni praevisae jungitur idea molestiae vel raedii; sens
Percepturitio in contrariam partem illius dirigitur,. seu ab eadem avertitur ima bcS. 4899, . consequenter aversatio enascitur S. 969: cumque ex eo co fuse percipiatur objectum repraesentatum tanauam malum, quod molestiam pariat vel taedium creet S. s7y PINMI. empir. 9; aversatio quae enascitur, sensitiva est S. 38a emptrix. Iam eodem modo, quo in propositione praecedente, pate perceptionem praevisam & ideam voluptatis eidem jungendam imaginationi atque memoriae deberi . Unde porro ut ibidem colligitur, aversationem sensitivam ex vi repraesentativa un, versi, qualis in anima datur, enasci Idem clarius adhuc elucescit, ubi ad casus particulares animum advertimus. Ponamus enim nos, degustantes vinum, saporem ejus austerum percipere, & ideo haustum vini aversari. Sensu hic percipitur objectum aliquod , nempe vinum vitro infusum .' sensu quoque percipitur quale sit,
nempe quod saporem habeat austerum. Et hinc intelIigitur, nos vinum hausturos saporem istum austerum sortius & per longius temporis intervallum esse Percemur I perceptionem adeo habemus praevisam beneficiose- cultatis cognoscendi ex praesente ortam. Latet nempe in his ratiocinii cuiusdam confusi species: Qui vinum bibit austerum saporem ejus percipit austerum. Sed bibens vinum vitro huic infusum, vinum austerum bibam. Ergo bibens vinum vitro huic infusum, saporem austerum percipiam .. Minlestia ex sapore austero nobis oriunda in causa est, ut impedire conemur, ne saporem istum perci iam P consequenter a motibus illis organicis corporis abstineamus, imo ubi quis nos cogere oluerit, contrarios etiam eda mus istis, quibus pereeptio saporis obtinetur, adeoque praevisa actuatur. Quamobrem cum non minus sensui, quam confusis isti ratiocinio non insit, quod non rationem lassicientem in vi r Inlaesentativa universi, qualis in anima datur, agnoscit S. 6 s. is 2; quomodo avi repraesentativa universi