장음표시 사용
281쪽
Commercium inter mentem S corpus in genere. 267
quamcunque tandem de commercio isto foveat opinionem : Theologi adeo non interest, quodnam de commercio inter mentem ac corpus f lama dest dat philosopbus, cumque non inutile sit systemata quaecunque excoli &in foro philosophico de iisdem disputari S. 13r , Toeologus etiam philosopla suampatuendi libertatem illaesam relinquere potest.
Utinam haec probe perpenderent , qui auctoritate seripturae sacrae abusi litibus alienis sese immiscent, saepe non absque religionis verae detrimento, eum locis scripturae in perversum sensum detortis hominibus profanis ac impiis ansam praebeant scripturam sacram suggillandi, suamque auctoritatem prostituant i E re igitur fuit corollarium praesens praecedenti propositioni iungi.
s. s 7. In omni ostemate explicanae commercium animae ct corporis supponendum, sentiam atque naturam animae in vi repraesentativa univers prositu corporis oraganici in universo comenienter mutationibus, quae in organis sensoriis contimgunt, constriere. Quoniam enim ex nullo systemate, qllam diu ejus aperta esse non debet falsitas, necessaria consequentia fluere debent, quae experientiae vel propositioni cuidam verae repugnant S. ysa. 33 λ nullum quoque iis repugnare potest, quae experientia ac ratione firmantur. Quamobrem cum partim experientia, partim principiis rationis nitatur, quod animae competat vis sibi repraesentandi ho et universum situ corporis organici in universo materialiter, constitutione organorum sensoriorum formaliter limitata S. 63 ), quodque in hac vi essentia atque natura animae consistat cS. 66. 679 ; systema nullum explicandi commercium animae cum corpore iis repugnare potest, quae de hac vi tanqtiam animae essentia atque natura in superioribus evicimus. Necesse igitur est ut in omni systemate istiusmodi supponatur, essentiam atque naturam animae in vi repraesentativa universi pro situ corporis organici in universo convenienter mutationibus, quae in organis sensoriis contingunt, consistere.
Falluntur adeo , qui sibi persuadent, quae de essentia atque natura animae in anteriori-hus tradidimus, ingratiam systematis harmoniae praestabilitae esse conficta, consequenterra gratiam systematis unius explicandi eommercium inter mentem & corpus intercedentis: quod si verum esset, fieri liaudquaquam potuisset, ut independenter ab eo, quod in iii hyeothesi sumitur, idem evinceremus, de facto naturae ope principiorum rationis ratioci nati s F. 63 . Sed verbis opus non est, ubi rerum testimonia adsunt. Cum enim mox rece pia philosophorum systemata commercium animae cum corpore explicandi fimus exposit ri & sub ineudem revocat uri fidem oculatam dabimus: in omni enim systemate supponemus, egentiam atque naturam animae in vi ista repraesentativa consistere.
I. 548. Quoniam fieri potest, ut fastemati alicui explicania commerc um animaeo corporis admisceantur errores, qui ab eodem abesse possunt atque debent S. y ; nec repugnat eidem admisceri quae doctrinae de essentia oe natura animae supra stabilitae aduersantur, ςbi quis de eadem perperam sentis.
Imorpso facto constat, tale quid fieri posse. Vulgo enim animi quasi nudis iacultatiubus instructa consideratur, quae eum in nuda agendi potentia consistant, excitatione opus habent , antequam sequi pollit actio . Huic igitur hypothesi eonsentanea suis etiam syst malis de eommercio inter animam atque corpus intercedente admiscent, nulla tamen urgente necessitate, sed bypothesum tantummodo e nectendarum gratia. Probe autem di-Li a stinguea-
282쪽
animae ct corpo sis barrimonia semen ita
168 GR. III. Cap. I. De ostematis explicandi
stinguenda sunt, quae rationis reddendae gratia sumuntur ab iis, quae adliciuntur ut sit opi monum consensus. Illud ad systema proprie spectat F. IIo , hoc vero ab eodem indo pendem est.
S. 49. Et quia in omni systemate explicandi commercium animae & corporis supponendum, essentiam atque naturam illius in vi repraesentativa universi, qualem in anima dari inpra evicimus S. 63 , consistere S. s 7 λ; ex unica autem hac vi omnem theoriam Psychologiae rationalis deduximus, quemadmodum attenta lectione perspicitur: tbeortis Uschologiar
tionalis vi repraesentiativae siniversistu corpoνis organici materialiter, mutationiabus organorum ρυονωrum formaliter limitatae superstructa ab omni hstemate eriplicandi commercism animae atque corporis independens es, nec in vilius gratiam quicquam in eadem immutandum.
Recepta philosophorum systemata commercium animae& corporis explicandi theoriae isti minime repugnare, sed singula cum eadem in gratiam redire, ex speciali eorundem expositione deinceps constabit.
f. sso. Materialistae nullam harmoniam animae atque eo poris admittunt: Mealiastae uero non admittunt nise apparentem. Quoniam Materialistae corporis tantummodo existentiam admittunt S. 33 γ&animam perceptionum & appetitionum atque aversationum subjectum pro ente materiali habent I. 319 inon alia admittunt, nisi quae mcuificationibus animae singulis in corpore coexistere in superiori theoria passim evicimus. Nullae adeo dantur ex illorum hypothesi perceptiones & appetitiones atque a versationes a motibus in corpore existentibus diversae, quae per hos explicari deberent, sed motus isti ipsi sunt perceptiones, appetitiones atque aversationes, quas an mae tribuimus. In ipsorum itaque hypothesi nulla animae atque corporis harmonia datur. Porro Idealistae realem corporum existentiam negant ipsisque nonnisi idealem in animabus existentiam largiuntur g. 36 , animam vero pro emte immateriali habent S. 37 . Admittunt igitur modificationes animae, quas observamus& in theoria superiori ex vi repraesentativa universi, qua. lis in anima datur, a priori deduximus, solas tanquam reales, quae vero in corpore iisdem respondere in superioribus evicimus, per ideas rerum materialium, quas anima habet, ita apparere. Quoniam itaque vera harmonia animae & corporis datur, si utriusque substantiae existentiam admittas c S. 1 o ; Idealistae apparentem harmoniam admittere utique tenentur.
Patet igitur Idea listas propius accedere ad veritatem , quam Materialis as& ab eorum hypothesi inhil periculi imminere psychologiae rational r. Integram enim Ideat ista retinere potest ac debet, qualem ante dedimus, nisi quod semper supponat, quae de modificationibus corporis harmonicis traduntur, non revera ita sese habere, sed tantummodo apparere propter ideam eo oris quam habemus . Non fallit hypothesis Ideat illarum in eo, uod ideam corporis nostri organici habeamus Ze quod vi hujus ideae cognoscamus mo-ificationes corporis harmonicas modificationibus animae , minime vero has ideo intelligamus, quod corpora revera ea istant: in eo tantummodo a vero aberrant, quod cognitionis
283쪽
Commercium inter mentem S eorpus in genere . 269
tionis nullum sit obiectum reale. Quicquid vero sit, sive tantummodo in anima detur idea corporis nostri organici , sive ipsum extra istam ideam existentiam realam habeat , propo-stiones psychologicae singulae semper erunt eaedem, de ne minimum quidem in iisdem iagratiam Idealistarum immutandum. Apparet vero, quae hae de theoria psychologiae rati natis dicuntur, eadem quoque de philosophia naturali & omnibus ceteris philosophiae paristibus tenenda. Non commendamus Idealismum, propterea quod quae vera sunt de eodem profitemur. Philosophus enim veritatis amorem odio sectae praeseri, nec quicquam erroris alteri tribuit, quod a mente ejus alienum est. mi ab isto odio nondum expurgavit animum, is nondum dignus videtur qui philosophus audiat, quippe cujus est veritatem laetari in omnibus, nil quicquam dare asse aibus, nec rationibus extrinsecis commoveri.
later mentem S corpus. Materialistae enim negant existentiam animae, quae Matesta corpore diversa sy. 33. 3s , adeoque non admittunt nisi modifica- Halistaetiones corporis, quas animae modificationibus respondere in theoria superiori evicimus. Nulla igitur opus est ratione, cur modificationibus corporis coexistant modificationes animae, & modificationibus animae respon- hisiais deant modificationes corporis , cum utraeque nonnisi eaedem e istant. sistemata Quamobrem cum systemata explicandi commercium mentis atque corporiS coninum eo fine condantur, ut inde ratio reddatur illius coexistentiae S. 33 i. s 3 . G blaterialistae nullo systemate explicandi commercium animae cum corpore opus habent.
Similiter Idealistae nonnisi animae existentiam realem, corporis vero tantummodo idealem admittunt S. 36 , adeoque nullas agnoscunt modificationes nisi animae, quas ex vi repraesentativa universi in superioribus deduximus, corporis tamen modificationes harmonicas ita propter ideam corporis, quam habemus, necessario apparere largiuntur. Quamobrem denuo ipsis opus non est, ut rationem reddant illarum modificationum. Quo niam itaque systema explicandi commercium inter animam & corpus i lius rationis reddendae gratia quaeritur s 3 r. 3432; Idea listae non opus habent systemate explicandi commercium, quod animae cum corpore
Utrumque brevius ita ostenditur. Materialistae non admittunt harm niam animae & corporis, Idealistae vero non admittunt nisi apparentem I. sso . Quamobrem eum systema explicandi cum mercium inter mentem & corpus eo fine condatur, ut ratio reddi possit illius harmoniae g. 343 , eonsequenter ut intelligatur cur potius detur, quam non detur g. 56 tot ri Materialistae atque Idea listae nullo opus habent systemate explicandi commercium inter mentem atque corpus.
Imo non minus Idea listae, quam Materialistae in hypotheses monisticas ineiderunt, quod de systemate explicandi commercium inter mentem atque corpus inveniendo desperarent, ex quo manifesta harmoniae animae dc corporis ratio reddi possit. Quodsi enim ipsis pronum sui fiet eandem intelligibili modo explieare, Dualismum utique professi fuissent. Et salie hinc apparet, cur philosophus ingenii sui vires eo intendere debeat, ut harm niam istam intelligibili modo explicet, neque vel hoc nomine inutilis censeri debet ipsus
284쪽
ma ignorantiae de con is mercionnimae corporis.
et o SM. III. Cap. I. De ostematis explicandi
HIli ubi est inpestigare distema explicandi commercium later mentem θανptis. Philosophi cnim est reddere rationem, cur possibilia actum consequi possint S. 3r Oisc pristi P, &in specie in Psychologia rationali ra
tionem reddere tenetur eorum, quae animae insunt , aut inesse possunt f. P . Quamobrem cum ex systemate explicandi commercium inter me tem atque corpus reddatur ratio illius commercii g. sso & harmoniae animae ac corporis g. 34o93 philosophi quoque est investigare systema explicandi commercium inter mentem & corpus intercedens.
Nemo igitur philosophum iure reprehendit , quod faciat quae sunt officii sui. Quodsi re. geras, systema, quod excogitavit. non satisfacere proposito: demus hoc , nee tamen ideo culpandus erit. Hanc enim oDjectionem jλm dudum removimus in genere I. i x γ Dis selim di paulo ante quoad casum praesentem s3 I .
I. sS3. Tria hodie in philostpbia occurrunt δε emata explicandi commercium , quod inter animam atqtie corpus intercedis , scilicet si stema in xus, Iastema catis rum occasonalium oe I ema harmoniae praenobilitae. Res facti probari aliter haud potest, quam ut ab eo, qui contradicit, postuletur ut ostendatur, ubinam praeter ista aliud adhuc proponatur. Sane usque ad tempora Carintesti systema influxus physici in scholis philosophoriim solum erat, quod docebatur. Cartesii auctoritate accessit systema causarum occasionalium . Lewestitis denique addidit systema harmoniae praestabilitae. Si quis in diversis istis systematis quandam partem probat, aliam rejicit, dc ad dive se spectantia miscet; eum in praesente non moramur.
An plura istis tribus systemata dari possint, necne, in praesente non disquirimus. Nos tria ista, quae in scholis philolaphorum hodie ventilantur, fideliter exposituri&ad examen revocaturi sumus, ut lectori pateat, quantum veritatis unieuique subsit & quodnam ceteris probabilius existimari debeat. Veritati unice litamus: nobis perinde est, penes quod istorum systematum eas et, neque ulli succensebimus, si huic potius, quam alteri assentiatur, vel si nullum eorum probet in iis acquiescens. quae de hoc commercio experientia magistra in Psychologia empirica docuimus. Quodsi etiam imbecillior fuerit, quam ut sibi temperare possit, quo minus placita philosophorum in se prorsus innocua damnet i . 33s ;per nos hoe saeiat, modo sibi a malitia temperet, quam Iudicii imbecillitas & rerum mi losophicatum ignorantia non excusat.
g. 5sq. di profitetur se ignorare rationem commerciὶ animae atque corporis I ei nnialum de Me commercis suestema est. Systema enim de commercio animae atque corporis est hypothesis philosophica ad reddendam illius commercii rationem excogitata S. s3o . Quod si ergo quis profitetur se commercii animae atque corporis rationem ignorare, is ultro constetur se systema e plicandi istud commercium reperire nullum posse, adeoque systema nullum ipsi est. v
Propositionem hane ideo praeeedenti de numero system tum addimus, quod, cum nuper magna animorum exacerbatione de systematis hisce serra contentionis reciprocaretur , quidam novum systema de isto commercio sbi invenisse videbantur, quod1,simis ignorantia appellabant, cum assererent nos dependentiam perceptionum a corpore & motuum voluntariorum ab anima ignorare. Non improbamus, ut, qui vel imbecilliores sunt quam ut veritatem
285쪽
Commercium inter mentem corpus in genere. 27x
veritatem philosophicam capere possint, vel quorum non est nodos in philosophia intrieatos extricare, malint ignorantiam suam profiteri, quam agensum Profiteri: id enim utique laudandum potius est quam vituperandum. Necene tamen est ne id fiat in detrimentum veritatis de ut philosopho integra se sua philolaphandi, quemadmodum aliis sua tenorandi libertas. Quodsi quis demonstrasset impossibilitatem inveniendi systematis, quod veritati contentaneum sit s is omnino quaestioni arduae satisfecisset: perinde enim est quaestionem sol vere, & solutionis impossibilitatem demonstrare. Enimvero ne ea in re audicium praeeipiatetur, sequentem subjungimus propositionem.
Sastema explicanae commercium animae atque corporis possibile est. Corn- Possibilia mercium animae atque corporis dari admisso Dualismo certum 3ρ litas fism,ciat ratisn. de S. 962 Pocri empi . . Idea listae enim&Materialistae, qui Mon istae sunt car. 34. 372, nullo systemate habent opus F. I sr . Quoniam itaque eorum omnium, quae sunt, ratio reddi potest, cur sint potius, quam non sint S. 7o Onto 2; necesse est rationem quoque dari commercii, quod inter animam atque corpus intercedit. Quoniam itaque ex systemate ratio reddenda est hujus commercii cS. 33o9 ; quin systema explicandi commercium, inter mentem atque corpus intercedens, possibile
st, dubitari haud quaquam potest.
Constat itaque impossibilitatem inveniendi systematis non maoare a te ipsa, si demonstrari possit, sed a subiecto cognoscetite. Quamobrem demon:traturus systeii a nullum . uod satisfaciat Veritati, inveniri posse, evincere tenetur, non este laomini tantas animiotes, quantae ad sustema istud in apricum protrahendum requirantur. Ecquis vero, nisi in arte inveniendi ac historia literaria veriori prorsus hospes, istiusmodi demonstrationem viribus suis parem iudicabit 8 Cum itaque temerarium soret hoc iudicium , philosophi verost veritatem latentem eruere; reprehendendus is minime venit , ubi ingenii sui vires in re eam ardua periclitetur, nec vertendum vitio est, si recta ad veritatem liquidam non statim pertingere potest, sed per hypothesium ambages incedere tenetur.
explicandi commercii inter animam ct eorpus intercedentis causa δε- Fallisimis , animam in corpus oe vicissim corpus in animam agere , modiam ramen agen- sistema Ei ignorari a misi ei nullum de Re commercio βstema es. Qui enim assirin de commant animam in corpus & vicissim corpus in animam agere, modum ta- mcr ω men agendi ignorari; ii non aliam utriusque istius actionis notionem habere possunt, quam quae experientiae respondet. Quamobrem cum tantummodo mutationum in organo sensorio& in mente coexistentia, nulla vero actio corporis in mentem observetur c g. 949 Nyctoc empir. , cumque similiter tantummodo volitionum animae & motuum in corpore, itemque nolitionis ac cessationis motus in eodem corpore coexistentiam, nullam vero animae in corpus actionem, qua motus isti producantur vel sistantur experiamur c s. 9ss P FbH. empla. ; actionis corporis in animam non. aliam habent notionem, quam quae coexistentiae mutationum in organo sensorio & mente respondent, nec alia ipsis est actionis animae in corpus notio, quam quae volitionum animae & motuum in corpore, itemque nolitionis ac cessationis motus in eodem corpore coexistentiae convenit. Assir inantes itaque mutationes in anima & corpore coexistere, quia in animam
286쪽
et E GR. III. Cap. I. De ostematis explicania
eorpus agit, & volitiones atque nolitiones in anima & motus atque tectiationes motuum coexistere, quia in colpus anima agit, nil quicquam aliud di eunt, quam mutationes in anima & corpore coexistere in utroque casu, quia coexistunt. Nullam adeo commercii animae ac corporis rationem dare possunt, adeoque systema de hoc commercio ipsis nullum est.
Τautologia manifesta est, modo vocabula a rebus distinguere noveris probe memor sne mente sonos proserri, fi nullae iisdem respondeant notiones. Dudum nimirum eviciis must . in , siquis elus, quod observat, rationem redditurus causam termino indusitat, huic autem non aliam iungit notionem quam elus, quod observat, eum sibi viderinabere notionem termino respondentem, utut revera is sit inanis. Idem vero in praesente casu aecidere. quis dubitaverit Z Reddenda est ratio coea istentiae perceptionum anima mutationum in organis sensoriis corporis. Causa allegatur corpus in animam agensi acti ni tamen hure notio non respondet alia nisi coexistentiae perceptionum animae & mutationum in organis sensoriis. Hachetius adeo vocabulum actionis corporis in animam terminus inanis est . similiter reddenda ratio est coexistentiae volitionum &nolitionum animae atque motuum voluntariorum in corpore & cessationis eorundem. Causa allegatur anima in eorpus agensi actioni tamen huic notio non respondet alia nisi coexistentiae volitionum &noliti num animae atque motuum voluntariorum in corpore & cessationis eorundem. Hactenus igitur denuo vocabulum actionis animae in corpus terminus inanis est. Suppono m mirum hypothesin propositionis praesentis, quod ad actionem corporis in animam & animae in eorpus provocans lateatur, se modum agendi ignorare. Equidem me non fugit, viros in Mathesiiummos, quorum acumen suspicimus merito, explicationem commercii inter mentem &corpus per mutuam harum substantiarum in se invicem actionem adeo euidentem iudicas. se, ut in dubium revocari minime possit: sed convictus quoque cum ratione , tum experirientia dudum sui, quemadmodum acumen metaphvsicum nil quicquam plodest ad acute videndum in Mathesi, ita quoque acumen mathematicum non prodesse ad Mute videndum in Metaphysicis, quamvis pro comperto habeam acumen mathematicum prodesse ad mem-pitysicum facilius comparandum. Non repugnat in Mathesi sublimiori ad miraculum usque excellentem balbutire, quando de rebus metaphysicis verba prosemoda.
S. SI Dprofitetur se ignorare rationem commercii animae cteorporis, O qui effuι explicandi causa sumit mutuas eorporis o animae in se invicem actiones, moesiam tamen agendi ignotum pronuntiar ; idem reuera sentiunt. Etenim qui profit tur se ignorare rationem commercii animae & corporis, admittit experientiae testimonio indubio claram S. 949. 9ss macbol. empla,) perceptionum
animae &mutationum in organis sensoriis corporis, nec non volitionum ac molitionum animae & motuum voluntariorum in corpore ac cessationis e
rundem coexistentiam. Enim vero qui illius commercii explicandi causa G. init mutuas corporis & animae in se invicem actiones, modum tamen agendi ignotum pronuntiat;ei quoque de commercio isto non plura perspecta sunt, quam experientia eX ploratum est, adeoque notio istius actionis mutuae non alia est quam coexistentiae modificationum certarum animae & corporis SS. cit. . Eandem igitur prorsus notionem habent, nec unus plus novit
altero, nisi quod posterior plus sibi nosse videatur priori in judicando pra
cipitantior. Idem itaque revera sentiunt.
Unde mirum non est, quod utrique nullum sit systema explieandi eommercium animae atque eorporis; sed uterque in iis subsistat, quae experientia magistra de hoc commercio nobis innotuerunt. Inde etiam est, quod actionem corporis in animam & animae in corpus tanqurum terminum inanem rejicientes, coexistentiam perceptionum animae ct mutationum
287쪽
Commeretum inter mentem S corpus in genere . 273
in orginia sensoriis, nec non motuum voluntariorum in corpore &volitionum animae negare serantur & nescio quibus consequentiis molestis ex hoc supposito uniee fluentibus oneretitur. Quodsi vero quis coexistentiam mutationum in organis sensoriis & perceptionum in anima actionem corporis in animam, ac viceversa eoexistentiam volitionum 3c nolitionum atque motuum voluntariorum & cessationis eorundem actionem ait imae in corpus appellare velit, ita ut quando affirmat, animam a sere in corpus, & eorpus agere in animam , lite sit verborum ipsius sensus, motus voluntarios coexistere volitionibus animae, & hujus perceptiones mutationibus in organis sensoriis qua talibus factis 3 nos cum ipso dicemus hoc sensu animam in eorpus & corpus in animam agere, modo sibi caveat ab ambiguitate loquendi , ne aliud sibi dixisse vivis ex alia actionis notione de iis, quae ad hoc commercium speiactant, per ram ratiocinetur. Quoniam tamen non facile est evitare praecipitantiam ex am biguitate illa resultantem; accurate ut loquamur consultius est, ne plus videatur inesse verbis vitio subreptionis, quam experientia compertum habemus. Neque haec facimus sine exemplo. Etenim Astronomi in parte Astronomiae spherica de motu caeli cum omnibus stelialis circa Tellurem diurno cum iis loquuntur, qui Terram in medio mundi quiescere& cae Ium tanquam sphaeram cavam circa eandem abortu in occasum gyrari arbitrantur, etsi permotum istum non intelligant, nisi continuam puncti cuiusdam fixi inter fixas assumti ad superficiem Telluris situs mutationem experienti consentaneam, sibi tamen caventes ab ambiguitate loquendi, quae in Theoricis planetarum praecipitantiam in rudicando veritati adversam invehere poterat. Poteramus addere alias 4oquendi formulas Geometris in m tuum doctrina usitatas, siquidem opus esset exemplis pluribus. Quodsi vero quis dederit actionis animae in corpus & corporis in animam definitionem, per quam commercium istud intelligibili modo explicari mist, & ostenderit talem animae di corpori convenire a nos sibi refragantes minime habebit.
De Systemate influxus physici.
g. y38. SUbstantia una dicitur phsce uere in alteram , si quaedam reali- distinuistas, quae inerat uni substantiae, transfertur in alteram, cui ante pvici
Istiusmodi influxus vulso admittitur in motu corporum. Etenim dum corpus A inenorit in corpus B quiescens Se idem ad motum concitat, post conflictum minorem vim habet qua in ante eundem, & ex adverso eorpus B, quod in quiete vi istiusmodi carebat, post conflictum aliqua praeditum est. Videtur itaque pars quaedam vis motricis per conflictum ex corpore A in eorpus B transfusa, ἐκ haec vis motricis ex uno corpore in alterum transfusio influxus physidus dici solet. Evidentius exemplum habemus in igne , qtii per influxum ph ficum calesaeis aquam, dc similiter visibilia per influxum phylicum agunt in oculum, i men scilicet per reflexionem in eundem immittendo.
S. IS9. Hinc eorpus nostrum organicum pissice insuere dicitur in animam, quatenus ex corpore quaedam in animam transfertur realitas, quae cum ante corpori inesset, nunc insit animae. Et vicissim anima phsice insuere dicitur is corpus, quando in idem transfert quandam realitatem, quae ante
Non recedimus hic a reeepto vocabuli influxus significatu . Ita enim-noster in Lexico philosophico: is Influere, inquit, proprie liquidotum est , ut aqua, vinum
mutuus corporiser animaeis se im
288쪽
is influunt. Metaphorice est immittere quasi influxu, seu influendo dare seu communieare. seu per influxum causare, effective sese impertiri: ,, quae verba definitioni influxus physici a nobis datae & ad animam atque corpus applicatae ccnibrmia esse nemo non videt & vel sola analogia a fluidis desumta probat.
S. I 6O.Dstema influxus p sici dicitur, quo commercium inter mentem & cor pus explicatur per influxum physicum corporis in animam & animae in corispus, seu, quia perinde est, per actionem corporis in animam , qua cor pus in animam influit, & per actionem animae in corpus, qua anima in corpus influit.
dando actio a nonnullis, qui systema influxus physici defendunt , simpliciter ponitur , ii tamen a stionem per influxum fieri tacite supponunt, cum non modo Aristotelisi non aliam actionis substantiae unius in alteram notionem habeant, nisi quae fit per influxum phy-Mum, sed nec vulgo alia sit actionis notio, quemadmodum ex paulo ante cnor. g. 338 alia sis exemplis apparet.
Influxionista dicitur, qui systema influxus physici delandie.
Vocabulo hoc philosophis non ignoto utemur, ut compendium loquendi habeamus A
S. 362. Cum in- cui explicandi commercii inter animam ct corpus intercedentis causa sumit, furioni- corpus in animam, ac vici animam in corpus agere, modum tamen agendi
sis qμ- ignorarit, Influxionsa non est. Qui enim explicandi commercii animae cum ρbis his intercedentis causa sumit corpus & animam in se mutuo agere , Gisdi. modum tamen agendi ignorari; is in dubio relinquit vel prorsus negat influxum phy sicum, cum per eundem modus agendi definiatur cnot. S. s 8 .
Systema igitur influxus physici non delandit S. 36o , adeoque In fluxionista non est si 161 P .
Idem quoque hoc modo ostenditur. Qui explicandi commercii animae ac corporis causa sumit, animam in corpus & corpus in animam agere, modum ramen agendi ignorari; et nullum est systemas s. ss6 ac idem prorsus laniit cum altero, qui rationem commercii istius sese ignorare profitetur f. s s 7 . Quamobrem systema influxus physici, quod in numero illorum systematum est S. ss3 , defendere nequit, consequenter nec Influxion ista in s.s6r .
Proposirio praesens probe notanda est, nequis improvide influxi istarum numero seis immergat vel alios invitos eidem adscribat, nec, qvie de influxionistis S contra eos dicuntur, ad eos applicet, qui in iis acquiescunt, quae de hoc commercio indubia exuerientiae fide constant. Ex hac confusione multae enatae sunt turbae, quas hic recensere nostri non
s. 663. Aristoto Aristotelis Scholafici sunt δε luxioni Le. Nemo enim nescit de Sciaassicos causam in genere definire per principium per se influenS esse Viri aliud substantive. Wide Ioannes du Hameim cum mentario ad univer 'I . c. philosephiam Aristotelis Tom. 3. p. 76. Iam in actione consistit causalitas causae efficientis S. 886 Ont . . Unde actionem vocam influxum agentis
289쪽
agentis in terminum, & eam causam escientem actu & sormaliter influe tem facere a firmant. Vid. idem δε mimes loci cit. p. 92. & 93. Praeterea animae tribuunt actionem in corpus & animam considerant tanquam m tuum causam ericientem, eique propterea facultatem locomotivam tribuunt: de quo nemo dubitat. Similiter iidem corpori tribuunt adtionem in animam, qua producuntur perceptiones sensibilium , atque proptere corpori tribuitur vis agendi in animam. Quamobrem admittunt animam in corpus, corpus in animam agere influendo seu per physicum influ
xum. Fovent adeo systema influxus physici S. s6ost, adeoque influxionistae sunt S. 1 6 I
Hine systema influxus phvsici appellari quoque solet Arsreeμο-Se lameum, ac ideo in usu fuit philoisphis, quamdiu philosophia aristotelieo-stholastica in Scholis viguit. Nec infietamur facilem ege in hoc seiunia pro apsam, ubi quis notionem actionis vulga. rem habens sumit actionem animae in corpus de corporis in animam Oblervari, quod corpus colligatur causa eficiens perceptionum, quia posita mutatione in organis senior iis p nitue perceptio, de anima sumatur causa meiens motuum in Corpore, quia posta volteione animae ponitur motus in corpore. quasi vero ideo quod posita actione caulae essicientis sussi. cientis ponatur effectast g. 393 OMM. , eorum , quae simul ponuntur vel coex istunt, unum, alterius eausa esse debeat.
physci sumitur animam in corpus agere, & vicissim corpus in animam per influxum physicum, seu physice lassuendo, commercii ititer animam atque corpus intercedentis explicandi gratia S. 36o I. Enimvero actio animae in corpus & vicissim corporis in animam experientia probari nequit I. 949. 9ss Psychol. empir. , neque ullus a priori ex natura corporis atque alii-mae, aut ex principiis aliis eam denumstravit , multo minus hucaeque probatum est vel in genere omnem actionem sui antiae unius in alteram, vel in s cie actionem animae in coetus de corporis in animam per influxum physicum fieri. Sumitur itaque actio mutua corporis & animae in se invicem per influxum physicum tanquam effet, cum probati nondum possit, utrum sit, an non sit, commercii latet mentem ac corpus explicandi gratia, consequenter systema in iluxus physici hypothesis phil sophica est ,. ra 6 Disc. praelim. .
Qui ita um physi in Ho demonstrato habent. vel actiosem, cuius nullam hal eninotionem, eum influxu physico confundunt, vel actionem experientiae obviam sumunt .mii sui, vem est accurare a se invicem distinguere , quae diversa sunt, & in in iocinatione cavere ae plus msit concitaoni, quam erat m Praemissis.
seu pro centa mocum organa incorporis anuis duι atque -ersationibus stiis convenientem, e corp . Raetatum ψω quad. a Produceia per ριχυι rerum sensebidiam in anima. Etenim iasystemate insucius physici commercium tuerer mentem atque corPus explicatur per actionem, qua una substantia ia-
290쪽
eorporis ab anima quoad specificationem motuum voluntariorum &eonistinuitatem temporis, quo cum volirionibus animae contingunt, & dependentiae animae a corpore quoad specificationem perceptionum & continuitatem temporis, quo cum mutationibus in organis sensoriis contingunt I. 962 PO . empiri I, consequenter cur motus quidam in organo aliquo corporis fiat quando eum vult anima S. 933 'πω. empir. , & cur objectis externis in organa sensoria rite constituta agentibus eo ipso momento oriantur in mente pereeptiones, quibus eadem tanquam extra nos repraesentamus S. 948 'istit. mpir. 9; vi systematis influxus physici corporis organa moventur ad nutum animae, quia anima motus ist os producit, sine actione ipsius non orituros, & perceptiones rerum sensibilium, quae iaorgana sensoria agunt, in anima oriuntur, quia corpus easdem producit, sine actione corporis in eadem non extituras. Enimvero ex nuda potentia
activa nulla sequitur actio I. 7I7 Ontoc , sed ea demum posita vi ponitur g. 723 Onto .). Necesse igitur est ut in systemate influxus physici an mae tribuatur vis activa, qu influendo in corpus producit motus organ rum ipsius, & vicissim corpori vis activa, qua influendo in animam producit perceptiones rerum sensibilium.
Propositionem praesentem nemo in dubium vocat. Qui enim iis, quae notionibus insunt, a te invicem separandis non satis sunt acuti, systema influxus physici in quo consistat explicaturi, ad hanc vi in activam, qua corpus in animam ,&alteram . qua anima in eo pus influit, statim provocante sit ita quod subinde vim a nuda potentia non distinguentes illam quoque cum hac confundant .
g. 366. Anima Iuxta ossema igitur i xus Hylici aruina movet corpus vel organa corporis num cor- ct cerebriam producit perceptiones rerum sensibilium in organa sensoria agentium sscilicet perceptiones rerum senubilium seu sensationes ideis materia --δε coexistunt S. II 3 .
Atque haec ratio est , cur systema influxus phvsici vulgo confundatur cum theoria con VI F mereti animae atque eorporis soli experientiae superstructa , aut, fi ita loqui libuerit, cum σ/μι . systemate ignorantiae, quam doctam este dc laudandam, non supinam dc culpandam supiniam ostendimus nu. 134J.
LAE X animae in corpus qualis fit a
Si anima redifice insitiit in eorpus; vis quaedam animae transs in tarpus er is eo abit in motricem. Si enim anima in corpus influit physice, ex ea in corpus transit realitas quaedam, quae ante eidem non inerat S. yyy . Qua obrem cum juxta systema influxus physici anima moveat organa corpori; I. s669, movens autem inmobile transfert vim motricem, dum idem admotum concitat , anima quoque juxta istud systema vim motricem in corpus transferre debet, quae ante non inerat. Enimvero vis motrix, quae in motu locali deprehenditur, corporea est seu talis, quae in corporibus tanquam compositis locum habet, nec in anima, quae substantia simplex est S. 8 , locum habere potest. Quoniam itaque ex anima in corpus ea forma