장음표시 사용
301쪽
De ostemate influxus pisset . a 87
s. 84. Systema influxas p ri is Poctoiugia rational7 nullum babet Uum. Etenim mimin fluxus physici nullam prorsus habemus notionem F. s73 , adeoque ras infimper ipsum intelligi nequit, cur perceptiones sensibilium coexistant ideis -- materialibus in cerebro, ab actione sensibilium in organa sensoria pendentibus, & motus spontanei atque voluntarii appetitionibus & volitionibus
animae, ita ut posita mutatione in organo ponantur una perceptiones in iiο8ali. anima, dc posita appetitione vel volitione animae ponatur motus organ rum corporis. Sane si modificationum barmonicarum animae de corporis coexistentiam transfusioni virium ex una substantia in alteram earundemque transmutationi tribuas S. 367. s6S , cum non intelligas quomodo ista transfusio atque transmutatio virium sat ; nec intelligis quomodo modificationes istae narmonicae in utraque substantia coexistant. Per syssema igitur influxus physici coexistentiae illius, consequenter commercii animae ac corporis S. 962 dichotempla. , rationem reddere nequis S.I6 Ontol. I. Quamobrem cum in Psychologia rationali reddenda sit ratio eorum , quae animae insunt, aut inesse possunt S. 4 , & systemata explicandi commercium inter mentem ac corpus eo a ne excogitantur a philosophis, ut ratio detur commercii inter mentem atque corpus intercedentis c g. 33o9 , systema influxus physici in Psychologia rationali nullum habet usum.
Nimirum praestat ingenue confiteri, quod ignoremus, quomodo fieri possit ut anima pereipiat sensibilia convenienter mutationi, quam organo sensorio inducunt, quamprimum eandem eidem inducunt, quam sibi ae imperitis aliis imponere velle, quasi sciamus, quod tamen nos nescire palam est, ubi non aliam rationem reddere valemus, quam influxum physicum corporis in animam. Et idem tenendum est de motuum voluntariorum a nutu animae dependentia . Atque adeo patet lassicientem fulge philosopliis recentioribus rati aera, cur mita systemate influxus physici alia investigare studuerint.
Systema influxus infici in seilosophia quoque practica θ TMologia nullum
habet usum . Quoniam commercium inter mentem & corpus intercedens , lassiste- quod per systema influxus explicari debet S. s6o , consistit in dependen- malis Aristia animae a corpore quoad specificationem perceptionum & continuitatem temporis, quo cum mutationibus in organis sensoriis contingunt, &co poris ab anima quoad specificationem motuum voluntariorum & continuitatem temporis, quo eum volitionibus animae contingunt S. 96v pyamea
empla.); in Theologia & Philosophia practica non alius esse potest theoriae bibe de commercio animae atque corporis usus, quam ubi quaeritur, quid fieri segia. debeat, ut anima percipiat, quae ipsam percipere volumus, & quid vicissim faciendum , ut membra corporis totumque corpus eo moveatur m do, quo moveri ea volumus, vel ne moveantur eo modo, quo eadem moveri nolumus. Quoniam perceptio, qua sensibile in organum agens repraesentatur, eo ipso momento oritur, quo idem in organum sensorium
rite constitutum agit g. ρεῖ Phebia. empir. Di si quid ab anima percipi v
302쪽
lueris, curandum tantummodo est, ut in organum sensorium agat, quod quandonam fiat experientia obvia magistra didicerunt omnes. Minime igiatur opus est, ut ad ortum perceptionis ex idea materiali in cerebro qui quam conferas cf. II 3 . .amobrem si influxus physicus corporis in animam vel maxime verus est, adeoque vis quaedam motrix ex corpore in animam tranfiret in eadem transformanda cf. s68θ ; nihil tamen a te fieri posset, imo nec deberet, quo transitus isse juvaretur, cum in idem materialem sensibilis, quae in cerebro existit, nulla tibi sit potestas, nisi quatenus mutatio, quae organo sensorio inducitur, potestati tuae subjicitur, ab eadem vero latitumulodo pendeant idear materialis actualitas &qualitates. Quoniam vero istius transtus ne ullam quidem habemus notionem S. 3739, sed is sine mente sonus est S. 383 ; ne somniare quidem licet de transitu vis motricis ex idea materiali in cerebro existente in animam juvando, ut perceptioni animae insint, quae absque isto adiumento non inessent. Patet igitur systematis influxus physici nullum esse usum in phil sophia practica & Theologia quoad istam ejus partem, non modo pro prae sente ejus statu, quo influxum physicum, adeoque transtum vis motricis ex corpore in animam g. 368 , intestigibili modo explicare non possumus S. 374 , verum etiam quoad eandem partem nullum ejus fore
usum , si vel maxime supponas fore tempus , quo intelligibili modo transitus iste explicetur. Similiter quoniam organorum quorundam corporis motus statim conis sequuntur, quando anima eosdem vult, tamdiu durant, quamdiu anima eosdem vult ., & extemplo stantur ., quam primum anima eosdem non vult. 9 1 3 Pochol. empla. ; si inicere volueris ut q uaedam corporisorgana cerato quodam modo moveantur vel etiam totum corpus aliquo transferatur. curandum tantummodo erit, ut anima motum istum sive organi alicujus , si ve corporis totius velit. Minime igitur opus est, ut ad ortum motus iacorpore ex volitione animae quicquam conseras . Quamobrem si influxus physicus animae in corpus vel maxime verus esset, adeoque vis quaedam
animae in corpus transret ibidim in motricem transforinanda. si. 567 , nihil tamen a te fieri posset, imo nec deberet, quo transitus iste juvaretur, cumque transitus hujus nullam habeamus notionem c g. 373 , sed sit hactenus sne mente sonus G. s83 , ne soniniare quidem datur de eodem juvando, ut ad nutum animae sequatur motus, non ita secuturus absque nostro auxilio. Patet igitur systematis 1 uxus physici nullum esse usum in philosophia practica & Theologia quoad alteram pjus partem, non m do pro praesente ejus statu, verum etiam si vel maxime supponas influxum physicum quoad transitum vis animae in corpus intelligibili modo aliqua
Propositionis praetentis veritas adeo manifesta est, ut contra eam nihil obverti posse, quod vel minimam habet speciem. Qusdsi enim o icias sublato ianum physico corporis in animam
303쪽
anitinae idea interrili non amplius ideam senstralem seu perceptionem sensibilis eoexiste
te posse; sumis utique quod probrae non Potes . sed ut liberales simus, demus interea re eum esse, quod obiicitur 3 nondum tamen sequitura negato influxu physico, vel non conia MD, aut in dubium vocato, animam non amplius percieere sensibile, quando mutati nem organo sensorio inducit , nee convenienter huic mutationi percieere. Qui enim negat innuxum, vel eundem admittere recusat, antequam sufficienter fuerit probatus , aut eundem in dubium vocat, is tantummodo negat, aut pro vero vel pro probabili habere non vult, aut dubitat, animam ideo percipere letabile in organum sensorium agens eonvenien .ter mutationi, quae in organo sensorio accidit, quod corpus in animam physee ianuit, adeoque vim quandam in eam translandit s. , non autem negat vel in dubium vocat. quod experientiae nemini non obvium est, animam percipere sensibile, quando in organum -sensorium agit, mutationi in organo continge diconvenienter s. 944 Pθιω. empir. γ, imos acutior fuerit, nee negat, vel in dubium vocad, perceptiones rerum sensibilium in anima eo modo oriri, ae si corpus in animam influeret, seu vi sua perceptiones illas in anima produceret g. 337 . Similiter si obiicias sublato influxu physico animae in.corpus, ad nutum animae non amplius consequi motum organorum corporis aut colporis totius a denuo sumis, quod ptobare non potes. Sed demus etiam hoc virum esse; nondum tamen sequitur, negato aut non coiiceno, aut in dubium vocato influxu physico animae in corpus, ad nutum animae nullam amplius consequi motum. Qui enim negat s aut non concedit, aut In dubium voe t influxum animae in corpus, is tantummodo nesae, aut em vero vel proba-hili habere non vult, aut dubitat, motum organorum corporis vel totius corporis ad n etum animae ideo consequi, quod anima in corpus influit, seu visqviedam ex anima in cor. :Pus transit g. 3673, non autem negat vel dubitat, quod vi experientiae omnibus manifestum, ad nutum animae consequi istos motus s. g33 1 De . emptis. I, imo si acutior fuerit, 'nec negat aut in dubium vocat, motus voluntarios in corpore eodem prorsus modo oriri. ine si anima in corpus innueret, seu viuia eosdem produceret I. 337 . Non negat aut in inibium vocat effectum, quem experimur, etsi neget, vel indes tum vocet eausam illius effectus, quae ab altero allegatur, si vel maxime ponatur causam, quae allegatur, esse veram illius effectus causam. Ponamus Phyficum aliquem negare aut in dubium vocare gene- .rationem iridis, quam tradit carus M in Meteoris & quam veritati consen neam. esse&experientia ratione eonstate ecquis inde inferet eum negare, vel in dubium vocare, quod 4ris in rerum natura generetur, sit in opposita soli lucemi regione pluit 8 Mirum prosecto homines subinde adeo coecutite, ut, quod in uno casu ophime vident, in altero perspicere non possint, &cujus ipsos in uno cati puderet, . id in altero magna attimi confidentia defendant. Sed ita in. transversum abr piuntur, qui ab appetitu pendulum habent assensum.
S. 386. Quoniam demonstratio propositionis praecedentis mutatis mutandis ad Inutili quodvis aliud systema de commercio inter mentem atque corpus interce--odente applicari potest; in genere liquet, nullum suisma explicanas commem nis fast
cium animae vic corporis in philosopbiis practea ct Theologia aliquem MD- ί re usum. thiis .
Atque hinc patet ratio, cur briptura sacra non doceat veram commercia animae ais corporis rationemr quam a nobis ignorari patas non fuisset Deus, siquidem eius cognitio' diomini apprime neeessaria esset. Repetenda hie sunt , quae de philosophiae practicie ab omni systemate de commercio anime& co ris independentia demonstrata sunt I. s38 a.
SUema in xui H ei me perimento sulbici nequis. Quoniam enita juxta Ais,'
systema influxus physici perceptiones sensibilium in organa sensoria agen- ma infimtium pendent avi motrice in animam ex corpore transeunte ac in ea in vim pereeptivam seu perceptivae determinatricem transformatas S. 338. s68. Hi p s692, & motus spontanei ac voluntarii producuntur vi animae in corpus transiuis ibique in motricem transformata cf. 367 . experimento des ni
304쪽
turus, utrum influxus phy sicus detur, nec ne, inquirere deberet, erum perceptionibus animae aliquid insit, unde ostendi potest eas potius vi co poris in animam influente, quam alio quocunque modo produci, vel emcere teneretur, ut transtum vis motricis in animam vel ejus transssirmati nem perciperet, dc quoad alteram hujus influxus partem motus spontaneos & voluntarios attenta mente perpendere opus haberet, num quibusdam saltem aliquid inesse deprehendatur, unde deduci potest eos vi animae in corpus transfusa potius produci, quam alio quocunque modo, vel denique necesse esset, ut transitum vis animae in corpus, aut ejus transformationem perciperet. Enim vero in omni systemate , adeoque quaecunque tandem eommercii animae ac corporis detur ratio S. s3o , supponendum perceptiones rerum sensibilium in anima & motus voluntarios in corpore eo modo oriri, ac si anima & corpus in se mutuo influerent, hoe est, ae si anima vi sua produceret motus voluntarios in corpore, & corpus vi sua promduceret perceptiones rerum setabilium in anima cf. s 379. Perceptionibus igitur nil inesse potest, unde deducatur, an vi potius corporis, quam alio quocunque modo producantur, nec motibus corporis& organorum ipsius inesse quicquam potest, unde ostendi queat, eos potius vi animae, quam alio quocunque modo produci, nemine scilicet in dubium vocante, nisi experientiae manifestae contradicere velit, perceptiones tales esse, ut possint censeri essectus vi corporis producti, & motus quoque voluntarios tales deprehendi, ut non repugnet eos esse enectus vi animae productos. Enimvero nullam corporis in animam cI. 949 Psicrin empir. ), nullam
animae in corpus actionem c g. 93s Psi ol. empir. observamus, quantam cunque attentionem & quantumcunque acumen ad observandum afferas, cum praeter coexistentiam mutationum harmonicarum corporis & animae nil quidquam percipiatur S.Saeu. . Multo minus igitur observare licet, num actionibus istis talia insint, unde transitum virium ex una substantia in alteram & earum transinutationem colligere licet. Nullo autem modo apparet, unde quis spem concipere debeat lare, ut ipsum transitum virium earumque transsermationem immediate percipiat. Atque hinc abunde patet, systema influxus physici experimento subiici minime posse.
Si cui contrarium videtur, is de experimento cogitet laudem magnam meriturus, si tale reperire posse. Enimvero cum annusus physicus ordini naturae adversus sit c s. 379 . nulla vero probabilitas suadeat Deum ita constituisse naturae indinem, ut in gratiam animae continuo turbetur; parum spei superesse videtur fore, ut istiusmodi experimentum exemgitari possit, quo transitus virium ex una substantia in alteram δc transformatio earundem ad immediatam pereeptionem deduci possit sive in se, sive per aliud quidpiam tui indivulso nexu cohaereas. Sed de re satis manifesta plura verba iacere nolumus.
S. 188. Bstema inflaxus pisse ei omni probabilitate destitaitur. Est enim ordini na. turae adversum I. s 792. Probabile vero non est, Deum auctorem rerum sapientissimam, ita constituisse naturae ordinem, ut in gratiam animae
305쪽
eontinuo sit turbandus. Quamobrem systema influxus physici omni pro
Idem quoque inde evincitur, quod in influxu physico assumantur , quae In se inexplicabilia videntur S. I 67. 568 , utpote notioni virium adversa I. 13r . Quoniam enita vi principii rationis lassicientis, quod non fert nisi intelli ili modo explicabilia cf. s6 Ouol. , sit ita quod a nobis nondum explicari possint, pro probabili haberi nequit, quod phaenomeni alicuius explicandi gratia sumitur tanquam in se inexplicabile ; influxus quoque physici systema omni probabilitate destituitur.
System influxus phyfiei ordini naturae ideo adversatur, quia adversatur legi motus de eadem virium vivarum quantitate in rerum natura conservat da I. 379 . Qui exceperunt, legem hanc esse e eorum in se invicem agentium, nil vero obstate, quo ininus corripori in animam 8e animae in corpus agenti praescripta sit lex alia, argumenti contra influaxum physicum allati vim non satis perceperunt. Neque enim hic ad naturae legem de conaservanda eadem virium vivarum quantitate provocatur. quatenus modum agendi corporiis bus in se invieem praeseribit, sed quatenus ordinem naturae determinat. Ecquis urgeret e videm agendi modum observari debere a corpore in animam vel ab anima in corpus asente , quem corpori in sui simile agenti praeseriptum ab auctore naturae deprebendimus, nisi eontrario agendi modo naturae ordo perturbaretur Exceptio isitur ista, ut ut omni specie non destituta, si rem arduam obiter consideres, scopum minime serit. Ceterum ex iam do.
monstratis clarissime perspicitur, systema influxus physici nemini obtrudi posse, &sufficie tem fuisse rationem philosophia 9 eur de aliis systematis cogitarent, ad quae porro explica da ut digrediamur, instituti ratio jubet.
m Systemate causarum occasionalium
I. I 89. ST'ma causarum occasionalium dicitur, quo emunere irim inter men- Sastemisis
tem & corpus explicatur per modificationes harmonicas immedi ris cauis
te a Deo sectas, leu per voluntatem Dei generalem & certis legibus Issi umliberrime adstrictam. occasio-
Systemx hoe carmis debetur auctori, qui mim innuxum physicum in motu eorporum reiecisset, & ad voluntatem Numinis generalem emisque legibus liberrime adstrictam pro- os rario. vocasset Princip. pari. a. artis. 36 & seqq. idem quoque in explicando commercio animae &corporis iecit. Idem systeina excoluit μα--Mna Dialog. 4. de Metaphysica& religiones. 11 dc seqq.&Dialog. r. s. 13c seqq. item in Trae . de inquirenda veritate lib. I. pari. a. c. 3& in Dilucidationibus ad istum locum, atque cordamin in Dissert. 4 de distinctione corporis timentis pag. 13. Etsi autem Sa-mma relectieum Nerit, nec ulli philosophorum sectae somancipaverit ι in xctionibus tamen corporum in se invicem dc animae in corpus & corporis in animam explicandis systema causarum occasonalium amplexus est in Physsea electiva Tom. . p. 16i & seqq. Cum philosophia canesia hodie pervulgata fit , systema quoque causarum oceasionalium plures habet desenlares. sit ita quod in eorum numero rubinde snt, qui vel ipsi met ignorant se eidem adhaerere, vel mentem canesii non plene assequantur . Noa jam disquirimus, utrum caris systema oecasionale per omnia probaverit, an in quibusdam aliter senserit quam ipsius assectae r id enim ex sequente tractat ione demum elucescet is sunt etiam qui systema caularum occasio limo να-appellare soleat.
306쪽
s. 19o. Gήσω sistrates dicuntur, quae vi agens propria destituuntur, Deo tamen agendi occasionem praebent .
Op nitur causa occasionatu causae physicae, qua vi agendi propria instructa est. Ita non modo in systemate influxus physici eorpus& anima sunt causae phyncae, quippe non minus corpus, quam anima vim agendi habet s verum etiam juxta theoriam inperiorem anisma, vi activa praediis est F. 33 , unde actiones ipsius consequuntur is. νε . de iuxta thiariam eosmologicam singulis elementis rerum materialium vas activa inest lxxy6 c. I. , unde vis activa seu motrix in corporibus tanquam in composito resultat is: ago caseis . l. Nostra enim theoria in eo consentit cum theoria veterum α Aristotelico holasticorum , quod substantiis secundis ii quas appellant, hoc est, .creatis vires avndi proprias, etsi creatas, tribuamus
L SMIA Sammate eausarum Oeeastoralium Deus mota at animam in gratiam corporis, ct corpus ingratiam ammae, producendoscilicet ideas sensuales bascendua as, qaia biso ideae materiales non aliis in cerebro existunt, . er producendo motus bosce non a sin corpore, quia anima hos, non alios appetit , sue vult.-Etenim in systemate occasionalium causarum Deus immediate corpus m
dificat in gratiam antinae,&animam in gratiam corporis S. s899. Jam sin-stulis ideis sensualibus singulae respondent materiales cas. II 3, & ideae 1ensuales ideis materiali coexistunt S. I is Deus igitur in gratiam corporis animam modificans hasce in anima producit ideas. sensu Ies, non alias , quia hae ideae materiales non aliae in eerebro existunt se od erat unum. Similiter in systemate eausarum Oeeafionalium Deus immedia temod ficat corpus in gratiam animae I. s 89 . Iam vero volitionibus animae mmius in corpore coexistunt S. 9ss-Didius igilt uti in gratiam animae corpus modificans hos in corpore producit motus, non alios, quia hae sunt in anima volitiones, non aliae
Constat carisam non aliter explicare motuum eommumicationes in eonflictu eorporum quam quod in uno corpore minuat motum & in altero eundem producat, dum corpus unum in alterum impingit convenienter scilicet Iegibus motus, quas experientia probat &unde regulae motus deducuntur, quemadmodum in CosmoloEia integro capite docuimus. Systo. ma igitur, quo in explieandis correum in se invicem actionibus utitur cousius, ad actiones quoque animae in coreus δc corporis io animam explicandas transfertur, ita ut si systema te nerale explieanes actiones subvantiarum finitarum seu creatuum in se invicem.
g. 392. Quoniam in systemate causarum occasionalium Deus hasce produci6 ideas tensuales in anima, quia hae in cerebro existunt ideae materiales, echos in corpore motus, quia hae animae insunt volitiones S. syr ; anima destituitur vi activa, qua motus in corpore producitur, & tantummodo per volitiones suas Deo istos producendi occasionem praebet , corpus verodestituitur vi activa, qua perceptiones animae producere valet, . & tantummodo per ideas materiales in cerebro productis Deo occasionem praebet illas producendi. Santis itur in Iastemate easorum occasionalium animas corpus, mutationum barmonicarum ramummodo causinocca alo A. 19.
307쪽
De ostemate cosarum occasonalium. 293
Imo eodem modo in hypothess camμ eorpora tantummodo sunt communicationis deam servationis motus causae occasionales, cum iasystemate influxus sint causae physicae r. s. sm . Et hinc systema explicandi commercium animae de eorporis, de quo jam agimus, de communicationis ac conservationis motus eidem agnatum, systematis causarum occasioenalium nomen accepit
s93. D BIIemate e farum ouasionalium mae ariones barmonicae Minis oe Muta corporis a nuda voluntate Dei pendent. Etenim in systemate causarum occa- tioni sionalium anima & corpus modificationum harmonicarum tantummodo sint causae occasionales cap. ssa P, adeoque vi omni activa destituta Deo , tantummodo modificandi utramque substantiam occasionem suppeditant Quoniam itaque per naturam animae& corporis modificationes ea a. nullae harmonicae sunt, ita ut nec certae ideae materiales respondeant certis ideis sensualibum,& certi motus eorporis subjecti sint certis volitionibus animae; harmoniae , quae inter animam & corpus datur, alia allegari nequit ratio, nisi voluntas di vina Causae primae, Auctoris omnium rerum, nempe Dei. Modificationes itaque harmonicae animae ac corporis nuda
voluntate Dei pendent cS. 8st misi. .
Postquam tam . fibi persuadent a cariesio sine ienter esse probatum corpora be ans inam omni iniva vi destitui & tantummodo causas occasiornies esse posse, non absurdum ipsis videtur, deficientibus causis secundit ad causam primam recurrere, &per hanc creaturarum in miaificationibus suis a Deo dependentiam e cursum ipsius generalem in conseris vandis. creaturis explicare. Enimvero de eo adhuc disceptatur, num a mesis sufficienter fuerit probatum, corpora in actionibus suis in se invicem, & corpus pariter atque animam quoad modificationes harmonicas tantummodo spe uda esse instar causarum occasionaliam.
Quoniam modisicationes harmonicae animae de corporis a nuda volun--Meae rate Dei pendent S. 3 93 λ, neque adeo hisce ideis materialibus in cerebro sensuries hae ideae sensuales in anima respondent, quam quia Deus earundem coexi- η stentiam eontinuam voluit: ideo hinc porro inserunt Carrisam citra omnem oppositi formidinem, Meis isdem materialibus is cerebro alius quoque ideas se quales is anima respondere potuisse, Mam μή nonc respondest, v. gr. ut appareret nigrum se quod nunc videtur album, de ut dulce sit, quod
nunc tanquam amarum percipimus, vel ut voluptatem pareret, quod nunc dolorem causatur,& ita porro.
Illatio haec praecipitantiae tribuenda : neque enim icto itecessarium est ut arbitrari νjungantur ideae sensuales ideis materialibus, quia liberrisa Dei voluntate iunguntur: pota sunt enim Deo esse rationex ideis ipsis intrinsecae, ob quas potius has sibi mutuo iungit quam alias , quemadmodum deinceps ostendemus . In expendendis hypothesibus probe a se invicem separanda sunt, quas ex iis' necessatio fluunt, Sc quae cum iisdem necessario nota
cando commercio inter animam ac corpus intercedente utitur, tum etiam ' ββ qui corpora in motus communicatione ac conservatione instar causarum
occasionalium considerat .. c. ' Hine s
308쪽
Hine &cinis1 a dieitur occasionalista, qui ob dissicultates in comi amicatione de conis servatione incus obvias, causas occasionales in locum physicarum introduxit.
systemate causarum occasionalium modificationes harmonicae animae & corinporis a nuda Dei voluntate rendent s. s93 9, adeoque systema hoc admittere non potest, nisi qui Deum existere & rerum omnium auctorem esse admittit. Quare cum hoc neget atheus, &qui de existentia Dei dubitat, atheus &de existentia Dei dubitans systema causarum occasionalium d sendere nequit, seu occasionalista esse non potest c s.sys .
um carie a musas Occasionales in philosophiam introduxerit ciεον. s. 3psa; absurdum est labeat heismi eundem inficere. Apparet autem qui hoc faciunt, cum ex notionibus minime ratiocinentur, assensum ab appetitu sensitivo di in eo te fidentibus affectibus pendulum habere. Ceterum ex necessario inter systema musarum occasionalium & existentiam Dei nexu Occasionalistae existentiam Dei demonstrare solent, quemadmodum secit Sm-tiis imiseeimine Theosophiae, hoc est cognitionis de Deo naturalis, quod Tomo primo Physicae eiectivae seu hypotheticae subjungitur, prop. r. quippe qua evincit, quod Dei existentiam animae rationalis unio eum corpore organico clarissime comprobet. Istiusmodi probationes, suibus necessarius nexus existentiae divinae cum hypothesibus philosophicis evincitur , hunc inprimis habent usum, ut hypotheses a labe impietatis purgenture id quod inprimis necessarium, cum inveteratus sit mos impietatis accusare eos, qui a receptis sententiis recedunt.
da; Deus ingratiam amorae non novum spirituum aηimalium mcitum producere, sed tantummodo ereundem in motu jam constitutorum disectionem immutare debet , ut iafluant in nervos motorios ad muscidos seu organi motores tendentes .
Quoniam virium quantitas pendet a celeritate motus c S. 48i Cosmi , ubi spiritus animales seu fluidum nerveum influunt in nervos motorios , quando ad nutum animae organum aliquod corporis moveri debet, non tum demum aliquam celeritatem acquirere debent, quam nondum habent, sed necesse est eam retineant, quam habent. Quamobrem cum corpus quiescens ad motum concitetur, ubi celeritatem acquirit, quam antea non habebat F. 6s3- , & novum accipiat motus incrementum, ubi celeritas ejus augetur g. 398 Gylaol. I Deus autem in systemate eaus rum occasionalium ad nutum animae producat motum organorum corporis f. sso: si in eodem systemate eadem virium vivarum quantitas in uni verso conservari debet, Deus motum spirituum animalium vel fluidi ne vel in gratiam animae novum non producere, nec eum, qui jam inest, augere debet. Quia tamen spiritus animales ea, qua jam seruntur, celeritate in nervos motorios influere debent; necesse est ut eorum directio immutetur. Deus igitur in gratiam animae directionem spirituum animalium
in motu jam constitutorum immutare debet, ut nervos motorios ingrediantur, qui ad musculos organorum ad nutum animae movendorum mO-tores tendunt.
309쪽
De ostemate causarum occasonalium. 293
Cum motus quantitas similiter a celeritate pendeat, qua mobile sertur s. 398- ιs in systemate causarum occasionalium eadem motus quantitas conservari debet, Deus quoque in gratiam animae nonnisi directionem spirituum animalium immutare tenetur, ut in nervos motorios influunt ad organum movendum deserendi. Constat cariesium in ea uita opinione, quod in universo eadem conservanda fit motuum quantitas. Constat porro eundem in philosophiam introduxisse causas occasionales. Quamobrem actionem animae in corpus aliter explicare non potuit, quam ut Deus in gratiam animae immutet directionem spirituum animalium, qui in nervos motorios influere debeat. Enimvero etsi verum sit ean Lm virium vivarum quantitatem in universo constanter conservari s. 487 cοθοι. ; non tamen semper conservatur eadem motus quantitas cl. εο 1. 464. 461 co ι. . Posterius reia pertum fuit ab Numis, antequam prius detegeret Iemnisins, vera virium vivarum mensura reperta. Quamobrem Malebranchins cum agnosceret, non opus esse ut eλdem motus quanialitas in universo conservetur; in explicanda actione animae in corpus sum sit motum spirituum animalium a Deo produci, qui in nervos motorios influunt. Neque vero existimandum est, quasi Cari ius animae tribuerit vim immutandi directionem spirituum animalium prWiam: Maando enim in epistola ad Morem, quaesi 71. volum. I , assirmat Deum dedisse animae vim movendi corpus, non vim productivam, sed exigitivam intelligit, quatenus nempe actio animae, volitio scilicet, exigit motum certo producendum a Deo per eoncursum ipsius. Addit enim vim in substantia creata esse eius modum: quod sane sunda mentum est Iustematis causarum occasionalium quoad mutuas corporum actiones in se invicem, quemadmodum ex Principiis patet. Nulli igitur dubitamus systema causarum occasio malium caras. ex toto adscribere.
S. I98. In systemate causarum occasionalium vi trioriae superAris Deus tantummodo abigit vim animae ct gradum eius determinat in intuenda idea uniuers, ut scilicet data claritate peret antur, quae in organa sensoria agunt, seu animam determinat, ut legemsensationum observet. Λnima enim vi quadam praedita qua actua latur omnia, quae per facultates ipsius in eadem possibilia intelliguntur sy. ipsae etiam sensationes S. 6I , seu perceptiones, quae per mutationem in organo sensorio iactam intelligibili modo explicabiles S. 6s. 66 P erit empiri 9, tum quoad materiam, cur scilicet hoc potius objectum in mundo adspectabili nunc clare percipias quam aliud, tum quoad formam, cur nimirum hoc claritatis gradu idem perci. Pias S. Os 9 empir. . Jam anima continuo ad status sui mutationem tendens S. 36 , vi sibi essentiali I. 66 , & naturali S. 679 continuo producit ideam totius uni versi S. Iροὶ, sed eam integram simul intueri F. rρ ὰ, adeoque omnia, quae eidem insunt, clare percipere nequit β. 193 s necessie igitur est, ut, si juxta systema causarum occasi Malium Deus modificet animam in gratiam corporis S. sy I9, ipse ea dem determinet ad clare percipiendum ea, quae mutationem organis se sortis inducunt, consequenter ipsam in intuenda idea universi dirigit ar. I939. Et quia claritas idearum sensualium a celeritate motus nervissensoriis impressi pendet S. Ias , Deus animam in gratiam corporis modificans, ut perceptiones rerum sensibilium sint per ideas materiales in cerebro explicabi Ies I s39.s o9, vis animae gradum determinat, ut dato claritatis gradu sensibile percipiat. Jam cum lex sensationis requirat, ut
sensibile, quod in organum sensorium agit, clare percipiatur S. 8I Pisciat.
310쪽
cationum harmoniis carum animae inc corporis a
e ,. , pro gradu scilicet celeritatis motus fibrillis nervi sensorii in org na impressi S. Iu , & adcerebrum usque continuati S. III. II 2 ; an, ma determinatur a Deo ad legem sensationum observandam S. I I 3 Onto . -
Ηre propositio distinctius explicat, quomodo iuxta systema causariis occasionalium Deus in gratiam corporis modificet animam . Atqui hinc apparet theoriam superiorem de anima etiam cum systemate causarum occasionalium stare posse , quemadmodum supra i s. 3ερ evicimus, quod eidem sustema in taxus physici minime repugnet. Quodfi systema ill reum theoria superiori de natura atque essentia animae in gratiam reducitur 3 idem multo facilius atmittent, sui alias Acausis occasionalibus sunt alieniores.
g. 99. cxsa Miema causarum occasonalium Deus bam constituis leges :ties eadem in cerebro oritur idea materialis . toties in anima eadem oriri debes ideo sensualis per mutationem in organo sensioris factam seu ideam terialem in Lerebro explicabilis, o quamprimum idea materialis in cerebra existit . t ea quoque sensualis in anima eidem coexistere debet. a. moties animae eadem est motus cujusdam per organoram constitutionem possibilis volvis , totus quoque idem incompore oriri debet motus, ct quamprimum ista voluis is anima existit, eidem quo que motus in corpore coexissere debot. .In systemate causarum occasionalium modificationes animae & corporis a nuda Dei voluntate pendent tas. 393 Deus autem animam in gratiam corporis o corpus in gratiam anim ae ita modificat, ut harmonia animae ac corporis subsistat cas. 3 a P, consequenter ut perceptiones animae per mutationes in corpore contingentes, &mmus voluntarii in corpote per volitiones & nolitiones animae sint explicabiles. scilicet ut ex iis, quae in corpore contingunt, intelligatur, cur tales jam sint animae perceptiones, ex volitionibus autem ac nolitionibus, cur talesiam insurpore fiant motus voluntarii f. 339 . Quamobrem cum volunt tem suam certis legibus liberrime adstrinxerit S. 389 inon possunt, quam ut ideis materialibus in cerebro coexistant sensuales in anima per illas explicabiles, & volitionibus animae motus in corpore per illas ex licabiles, cur hi potius simi quam alii: obtinent adeo in systemate causarum occasionalium leges,
Experientia loquitur coexistentiam perceptionum Sc mutationum in organo ς ε o Psisbοι em a Moue volitionuni & motuum organorum cor risi s. ps s
ista a volunt Me Numinis immedi te note diel fis 8s δὲ modificationes harmonicas animae δc corporis aliter Velle dicendus non est, quam 4:63, 2 eium ficti observamua. Ex systemate res Menda atque corpus i . 33ost: quod cum experient ia nobis innotescat, nihil In illo fumi potest, quod fit eidem conti rium. S. 6OOA
uoniam vi theoriar superioris Deus tantummi o dirigit vim animae tigradum illius determinat in intuenda idea universi, stu animarad: vandunt in isto intuitu legem sensationis determinat I. I9 9. hanc constituit .legem, ut iisdem ideis materialibus eaedem comidit et
suales sintque hae per istas explicabiles S. sy9 et ad dicendum