장음표시 사용
321쪽
Systema causarum occasionalium non in solo explicando commercio Cur Mninter mentem dc corpus subsistit, sed ad communicationes quoque motuum in actionibus corporum explicandis extenditur. Neque id systemati huic proprium est, cum etiam cetera ad has transserantur. Quamobrem accidit ut Λuctores in expendendis systematis explicandi commercium animae ac corporis, hoc est, actiones mutuas corporis atque animae in se in- dieariis vicem, ad ea etiam descendant,. quae ad corporum in se invicem aestionem jectant. Enimvero cum nos aliquando, si Deo ita visum fuerit, in Phy- ucis de iis simus acturi, quae actiones corporum in se invicem concernunt ;plura in praesente non addimus.
ST'mabar mae prae Horae dicitur, quo commercium animae & cor Dotat poris explicatur per seriem perceptionum atque appetitionum in ani- iis P
ma & seriem motuum in corpore, quae per naturam animae ac corpo- mutistis harmonicae sunt, seu consentiunt o harmo
Systema hoc invenit Leitalitas Ae in Diario Eruditorum Parisino An. ιερ . p. 444 dc seqq.3c p. 436 8c seqq. primum publice proposuit. obiectiones in eodem Diario eodem adhue stabilitae.
anno pr 63 de seqq. contra id p posuit me urina, Canonicus Divinionensis, ad quas reis spondit Leibnuina An. 16ρ6. p. 13s. &239 . Postea in Dictionario Critico arate. v - νιπι dubiae suae contra idem systema proposuit, quae in alio Diario, quod sub titulor ι - - des oti inura dea Sμο- An. I 6 2 prodiit, mense Julii removit o Prodiit post mortem Leitam. liber sub titulor I sueu dedi reses pietes μνιa phil.sopbis par Hrs. Lea ni . ciar aer sυ-s, in quo Tom. a. p. 489 & eaedem oblectiones μια- in secunda Dicitonarii editione auctiores propositae sub ineudem a Leiisitio revocantur. Ex intervallo systema impugnavit H eqem in libro, cui titulus et deis eum aine de 'ν meme Trach. a. p. 121, lystematis causarum occasionalium delansor, utpote strenuus carum sectator: cui respondit in Diario eruditorum Parisino, quia in Batavia recuditur, An. Iros . Saccessere deinde objectiones aliae Tmimoranis, vi-ι, ciar ii , tandemque Stabili. Post sata Leitiihil An. I xo systema LeI-ιia,trum de commercio anima & corporis systemati meo metaphyfico, quin idiomate patrio sub titulor Uemvnfrage Gedainis. - G- , der κυeis und der Seele des Mense ben , oth alis. Dingen Γιerhavs, promit, ita intertexui, ut judicibus viris doctis in eodem natum videretur dc sicilius iam intelligeretur. Mox vero δῶt urens A. I 13 in Commentatione hypothetica de Harmonia animi de corporis humani maxime praestabilita causam hane prolixe de vulgariter dixit, expensis quoque oblectionibus fingulis ab Auctoribus modo commemoratia iis medium adductis: quorum auctoritate audaciores facti, qui inimico in me erant animo, harmoniam praestabilitam tanquam impiam traduxerunt, ut ne deesset criminandi materia argumento ab invidia ducto quoad singulas ejus partes alibi relatast rosci- philosophiam meam impugnaturis. Nostrum iam erit idem systema eodem modo expendere , quo syllemata antecedentia ad trutinam rationis appendimus. Cum vero simus ab omni altercandi studio alieni δc bona causa dudum triumphaverit a controversas non aliter attingemus , nisi quatenus docentis muneri non
322쪽
ritiones produca iaris in anima
In suismate barmoniae praestabilitae aηima vi i propria producit omne, suas perceptiones s appetitiones continua seris. Nimirum anima vi sibi essentiali S. 66 9 & naturali F. 67 , continuo producit ideam totius universi S. I9οὶ, etiam in somno , . I9I ὶ, quae easdem prorsus mutationes subit, quas mundus adspectabilis subit S. I9a . Quoniam tamen impose sibile est ut integram simul intueatur S. 19 ὶ , adeoque clare percipiat singula in eodem contenta s. I93 , ut eorum sibi sit conscia f. 3i radicia empla. , consequenter appercipiat 9. 23 Psychoc empie. 9, & hinc certas observare tenetur leges S: a17 2, lex vero sensationum essentiales animae continet determinationes c g. 782, & lex imaginationis rationem aliquam in lege sentationis habere debet S. 223 : ideo anima in appercipiendo peressentiam suam sequitur legem sensationis & legem imaginationis. Mutantur perceptiones clarae, adeoque intuitus ideae universi S. I939, consequenter apperceptio ejusdem finita, qualis in animam cadit S. a 64 , per appetitionem & aversationem S. R. . 96 . Quamobrem cum anima peressentiam & naturam suam bonum appetat, malum aversetur S. y2o ι inmutandis perceptionibus claris per naturam & essentiam suam sequitur legem appetitus & aversationis S. 9oq. 9o 7 empiri P. Atque ad clarissime patet animam in sy stemate harmoniae praestabilitar ipsam mei producere omnes suas perceptiones & appetitiones.
Propositio haec theoriae superiori satis sonsona. Etenim anima vim quandam habet continuo producendi ideam totius univerti. tum vero universum quoad statum praesentem, nedum quoad omnes praeteritos S. futuros infinita involvit, quae in ista idea singula clare repraetentari non pollunt. Unde apperceptio,. consequenter series perceptionum clararum , talis esse debet, qualis convenit enti finito. Certus adeo modus appercipiendi ideam universi eamque mutandi animae essentialis esse debet. Non autem alius is esse potest, quam quem experientia magistra docet. Qgamobrem perceptiones clarae tales esse debent,ut conveniant mutationibus in corpore aliquo organico per impressiones ab objectis , quae clare percipiuntur, factis, de per appetitiones ita variari debent, quomodo variantur mutationes in corpore ob ejus in universo situm mutatum. Cum istiusmodi intuitus ideae universi possibilis sit; in ejus possibilitate essentia animae confiit t. Nimirum anima istiusmodi possibilis , quia talis intuitus ideae universi, seu hoc modo variabilis apperceptio elusdem, aut quod
perinde est, istiusmodi perceptionum clararum series possibilis. Systema igitur harmoniae praestabilitae theoriae superiori nihil superaddit, nasi quod per ipsum definiatur, vim animae non dirigi a principio externo, quemadmodum in systemate influxus physici g. 369 ), 3 causarum occasionalium fieri debet i g. 3983; sed ipsammet animam eandem dirigere, ita ut sit totius perceptionis, quam habet, causa sufficiens .
Quoniam in systemate harmoniae praestabilitar anima vi propria produ
cit omnes perceptiones & appetitiones independenter ab omni principio externo , praesentia idearum materialium in cerebro ad eas producendas nihil prorsus confert, adeoque perceptiones oe appetitiones in anima eodem , quo nunc, modo consequereurur, etiamst corpus non existeret; consequenter etiam anima eodem , quo nunc , modo sti repraesentaret hoc universum, etiamst mun
dus adspectabilis non existeret.
323쪽
De Harmonia praestabilita. 3o 9
Idealistae hoc perspieientes Ac de distincte explicando commercio animae & eorporis, imo
in genere & de distincta explieatione actionis corporum in se invicem ac corporis in animam,& animae in eorpus des rantes , ideo negarunt mundum adspectabilem , quem anima sibi repraesentat, existere . .emadmodum vero in omni erroro inest aliquid veri , tu ideo saepe error viam ad veritatem sternat; ita quoque hvpothesis Idealistarum quidpiam veri habet, hoc nempe supposito quod influxus physicus nullus sit. carrasius, qui perceptiones rerum se sibilium a voluntate Numinis derivavit, similiter agnovit, Deum animam ita modificare posse, ut mundum adspectabilem eodem, quo nunc, modo sibi repraesentet, utve is extra animam non existat, quemadmodum ex Meditationibus ipfius intelligitur, in quibus de existentia eorporum dubitat, eorumque existentia ex notione veritatis divinae demonstrare conatur. In ipsius tamen systemate moraliter necessarius est ad percept iones animae, pr pterea quod Deus non producit in anima perceptionem nisi ad praesentiam ideae materialis iacerebro lecundum e cursum suum ordinarium, de quo hic sermo est. Ast in systemate harmoniae praestabilitae nullo modo necessarium est, ut mundus adspectabilis actu existat, si quidem anima eo, quo nunc, modo eundem sibi repraesentare debet
S. 6Is. D sistemato harmoniae praestabilitae Di meebant i tarporis ex Meis uiateriamus sensebuium nascuntur motus vilitisnibus oe appetitionibus animae reJonden, res citra ullam determinatisnem extrinsecam immediatam. Quoniam in anima omnes mutationes a sensatione originem ducunt S. 6 I, si oblectum appetibile seta sui praesens non fuerit, idea ejus vi cujusdam idear sensualis per legem imaginationis produci debet I. II 7 Pncril. empiri . Quoniam vero non appetimus nisi quod bonum videtur, nec aversamur, nisi quod videtur malum ; necesse porro est ut vel vi imaginationis & memoriae, vel vi operationum intellectus, prout vel sensitiva LS8o.s 8a Psychol. empir. , vel rationalis fuerit appetitio aut aversatio S. 88o. 88I ρογαοί. empir. , objectum nobis repraesentetur vel bonum, vel malum, &hinc appetiti ni, vel a versationi convenientes motus corpor ps aut organorum ipsius decernantur cf. 86. . Iam eκ ideis materialibus sensibilium in cerebro, qua
ab impressionibus a sensibilibus in organa sensoria Dictis pendent S. Ita , nascuntur ideae materiales phantasmatis cap. a II & seqq. , seu ideae urimaginationis productae S. 93 P NMI empir. , adeoque idea materialis objecti appetibilis ex motu naturaliter in cerebro existente vi mechanismi cerebri secundum motus regulas nascitur. Jam quaecunque perceptiones ad hoc requirantur, ut objectum repraesentetur tanquam bonum vel malum, cum vel ab operationibus imaginationis pendeant, vel operationibus intellectus debeantur ; singulis phantasmatis β. ao 6 , seu ideis vi imaginationis productis S. 93 Piscis empla. 9, singulis itidem intelleetias operati
nibus ideae materiales in cerebro cI. I 6 γ, consequenter motus in corpinre s. ira , imo ipsi attentioni continuus ideam materialem in cerebro producendi c*. 374 , vel organum sensorium immotum conservandi natus respondent. Quamobrem qui appetitioni &aversationi ex istis perceptionibus , quibus objectum vel ut bonum, vel ut malum repraesentatur, enatae respondent motus corporis & organorum ipsius f. so I. Io I, ex aliis motibus in cerebro existentibus nascuntur, adeoque naturaliter . Quoniam
324쪽
Quoniam itaque ad hoc,ut isti motus nascantur,nullo principio externo opus est, quale in systemate influxus physici supponitur vis animae in spiritus animales influens S. s67.17I J, in systemate causarum occasionalium omnia potentia divina seu potentia Dei infinita S. 597 . citra determinationem
ullam extrinsecam motus voluntarii in corpore per mechanismum corporis ex aliis motibus in eodem naturaliter praeexistentibus oriuntur.
Quodsi quis theoriam superiorem de anima familiarem experitur , ut sibi probe eon- seius fit modi, quo in anima ex perceptione praeexistente nascuntur aliae unλ cum appetitiooibus atque aversatiouibus, di quomodo nullius nobis in anima conscii simus mutationis, cui non in corpore respondeat motus quidam specifice talis, serie modificationum animae seriei motuum in cerebro continua , eidem plana & obvix erunt, quae in propositione praesente proferuntur, ut nihil supersit suod obscurum videri queat. Etsi autem theoria superior plurimum lueis affundat systemati mrmoniae praestabilitae, vi tamen eorum, quae de praecede libus systematis a nobis dicta sunt, ab eodem prorsus independens est, nec eum eo necessa tio connectitur. Imo attentione sufficiente usus facile perspicit, ex motu in cerebro proxistente nonnisi probabiliter inferri motum spirituum ani tum iu nervos. motorios influentium, cum demonstrari non possit, seu distinete explicari nequeat, quomodo vi motus p existentis directio spirituum animalium ad influxum in nervos motorios necessaria prodeat, consequenter elim non nisi probabiliter porro insertur, directionem istam fieri citra dete minationem extrinsecam immediatam . Dico immediatam, ne quis objiciat sutiliter determinationem adese extrinsecam, quatenus motus iste, unde directio pendet, derivatui ex idea materiali senfibilis cujusdam , quae impressioni ab eodem in organon factae debetur.
S. 616 QMonlammius wItionibus animiae respondentes infUlamare harmoniae pr. Iactilitae vi mechanismi corporis ex motibus ab impressionibus in organa sensoria factis citra ullam determinationem extrinsecam ab anima pendentem consequuntur S. 6 Is I eodem qua nunc modo adhuc consequeremur , etiamsi anima non exseret, nisi quod nobis eorundem mistime constu ese I.
Agnovere Μaterialistae motus, quos voluntarios appellamus, vi ibi ius mechanismi consesui ex motibus in cerebro praeexistentibus, ast perperam inde intulerunt nullam existe. re animam, sed quae ad animam reserimus, esse meros motus in cerebro productos, pr pterea quod salso sibi persuasere, materiam subtilem sibi sui aliarumque rerum per impressiones in organa sensoria facto consciam esse posse, quemadmodum supra luculenter ostendimus t s. 4 Quoniam in hypothesi causarum occasionalium ea omnia subsistunt, quae iasuperioribus L motibus in cerebro cum perceptionibus & appetitionibus ac aversationibus animae consentientibus lueuienter ostendimus, nec spiritibus animatibus motum ex praπxistentibus motibus aliis in. cerebro habentibus nonnisi directio per concursum Dei obtinsit , qua ipsis opus est ut in nervos motorios decretis animae convenienter influant f s. λ; ideo nec in systemate eausarum oceafionalium absolute impossibile est, ut Deus ita dirigat spiritus animales ad influendum in nervos motorios, quo nunc ad decretum animae eosdem dirigit, etiamsi anima nulla esset, quae motus illos decerneret, ut ut in hoc quoque systemat anima non existente motuum illorum nobis minime conscii existeremus.
S. 6I In BHemate igitur barmoniae praestabatae supponitur psisibile esse corpur , in quo series quaedam motuum per imprelisus Allectorum extera oram in organa sensoriis c seruari potes, ut singuli continuo consentiant singulis perceptionitas atque appetuismbui ct aversatisinibus anime, eodem prorsus ordine sese invicem confiequentes , quo anime modificationes sese invicem excipiunt.
ale esse debeat hoc eorpus, ex iis intelligitur, quae in theoria superiori de motibuxia cerebro cum singulis modificationibus Mima consentientibus dicta sunt. Quidnam adhuc deside
325쪽
De Harmonia prassabilita. 3 rr
ae retur, quominus a posteriori demonstrari possit corporis istiusmodi possibilitas, paulo ante observavimus mi. . εrs . Apriori eam demonstrare nemo potest, nisi qui motus isto, &unim ex altero praeexistente existentiam distinctissime exponere valet: id quod proinrtet mechanismum cerebri nobis ignotum , nec facile detegendum, nemo audere debet. i qui, immisibilitatem corporis istiusmodi demonstrare valeret 3 is systema harmoniae pra stabilitae resutasset: probabilitas vero propter theoriam superiorem propendet in affrmatiis vam. ι- verebatur concessa possibilitate sapientiam Dei nimis extolli dc ad impossibilix extendit enimvero quamdiu impossibilitas nulla ratione probabili nititur, metus iste vanus est . Sapientia Dei maior utique , quam ut intra rationis nostrae admodum finitae arctos canis cellos coerceatur. Quamobrem malore in sapientiam Dei immensam fiducia istiusmodi eorupus Deo non impossibile pronuntiavit Ia neruus, Theologus eximius, quod singula animae decreta libera vi selius mechanismi exequatur, ita ut corpus v. gr. eodem praecise momento moveat pedes, vel brachium, quo anima vult corpus progredi, vel manu quid apprehendi. Paradoxon, non nego, nobis videtur corpus, tanto artificio esse constructum s sed id quidem inde est, quod simile quid nos vidisse nobis conscii non simus. Hinc vero adversus
possibilitatem ipsus nihil ς ς μ 4V ι επι serie motuum in corpore ratae reddi potest, eur perceptiones ct appetit; suom nes in anima jam oriantur, ct cur tales potius sint, quam aliae: de vicissim ex rio per serie perceptionum o appetitionum in anima reddi potes ratio, euriam in corpore orian tur motus, ct cur tales potius, quam alii. Etenim in anima datur series sauei a perceptionum & appetitionum S. 6 IzJ, vi propria productarum S. 6 I39, hismo citra ullam realem animae a corpore dependentiam I. 6 I. , & in corpore nia an datur series quaedam motuum cI. 6 Ia , vi mechanismi exse invicem na- mae oescentium &ab impressionibus in organa sensoria a sensibilibus factis pendentium I. si s γ, citra ullam dependentiam reaIem corporis ab anima S 616 . Quoniam earum una alteri constanter cin sentit S. 6ra ; nulla in anima datur perceptio vel appetitio, quin aliquis ipsi in serie m tuum respondeat motus, nec vicissim aliquis in serie motuum datur m tus, quin eidem in serie perceptionum & appetitionum aliqua respondeat perceptio & appetitio, utut nulla supponatur animae ac corporis in se in v cem actio . Atque adeo per naturam & essentiam animae & corporis interuligitur, eur pereeptiones & appetitiones in anima &motus quidam in eorpore eodem tempore contingant, consequenter in anima & corpore contiisnetur ratio suffciens continuitatis temporis, quo perceptiones & appetistiones in apima & utrisque consentientes motus in corpore contingunt
g. 16 Ontol. 2. Ex modificationibus adeo animae ratio reddi potest m tuum in corpore & ex motibus in corpore modificationum animae, scilicet eur dato hoc in corpore motu detur jam haec in anima perceptio vel appetitio, & vicissim cur data hac in anima perceptione vel appetitione detur iam hic in corpore motus S. 42 G mol. .
Iam cum perceptionibus singulis, sive ideae sensuales fuerint S.Ir , sive phantasmatas i. w69, singulae respondeant ideae materiales, ita ut talis sit idea sensualis, vel phantasma tale, quia talis est idea materialis S. II 8 2, adeoque talis in cerebro motus cs. ω , & idem quoque obtineat in motibus, qui operationibus mentis respondent S. ,
326쪽
ci Amo do eorum quae in . anima sunt , ratio redis datur ex corporis
ex ptrceptione in serie pereeptionum ratio reddi potest cur talis jam sit In
motuum serie motus,& vicissim ex motu in serie motuum praesente, cur talis jam sit in serie perceptionum perceptio. Et quia motus, quos appetit anima, in eadem repraesentantur S. 929 Psycho empir. γ , & per has adeo pereeptiones appetitiones specificantur I ex motibus in serie motuum redia potest ratio, cur talis jam sit in serie perceptionum & appetitionum appotitio, &vicissim ex appetitione in serie perceptionum atque appetitionum ratio dari potest, cur talis jam sit in corpore motus: quemadmodum de duabus substantiis harmonice modificatis citra influxum realem unius in alteram jam alibi generaliter demonstravimus S. 43 Cosmia. , Patet adeo ex serie motuum in corpore non minus rationem reddi posse, cur haec jam detur in anima perceptio vel appetitio, quam cur talis potius sit, quam non si, & ex serie perceptionum atque appetitionum non minus reddi posserationem, cur hic jam detur in serie motuum harmonicorum motus, quam cur talis potius sit, quam alius
Ut haec clarissime intelligamur, plurimum conducit ea perpendere, quae de continuutate modificationum animae evicta fuere in theoria superiore & quomodo vi erasdem theoria nulla fiat in anima modificatio , sui non aliqui in cerebro respondeat motus isque specifice talis , & ea quidem disterentia , ut ideae sensuali respondeat motus in cerebro a motu depe dens, quem organo sensorio lensibile impressit Ira ; phantalinati autem motus ex alio in cerebro praeexistente enatus pre dem rara m My de appetitioni denique in iis, unde tandet motus alicylus organi corporis vel totius corporis is ros λ.
S. 6 I9. Quoniam ideae materiales, quibus respondent sensuales, pendent ab impressionibus a sens bilibus in organa sensoria factis S. III. II λὶ, dc motus Voluntarii, qui respondent appetitionibus animae, amotibus fluidi nervet in nervos motorios influentis, quibus illi producuntur, quemadmodum in Physicis ostendetur a nobis vero actionis sensibilium in organa& motuum voluntariorum conscii sumus quemadmodum unusquisque in seipso experitur: ex mutaturatibus in organis sensoriis contingentisai reddi solet ratio , cur jam bas potius, quam alia, habeamus ideas sensuales, o ex appeti-ι ibas animae, cur hi jam potius contingant motus voluntarii, quam alii.
Propositionem hanc addimus praecedenti, ne praecedens videatur amplior, quam sertexperientia. Quodii motuum, qui fiunt in cerebro, nobis eodem modo conscii effemus , quo mutationes in organis senistiis, ae motus voluntarios percipimus 3 nihil nobis dubii oe currere posset. Imo si motuum in cerebro distinctas notiones haberemus, quemadmodum mutationum, quae in oculo accidunt, visibili in eundem radiante I clarissime quoque perspiceremus, quomodo inde ratio reddi possit, cur tales iam sint perceptiones quoad finsula , quorum ratio expetitur. Et tum demum constaret, quomodo corpus fit interpres animae , nec quicquam ea in re obscuritatis nobis superestet. 62o.
Quia ex systemate harmoniae praestabilitae per naturam animae ac corporis intelligitur, cur ideis materialibus an cerebro tales perceptiones in anima, & appetitionibus animae tales motus voluntarii in corpore coexistant s. 6i3 ) , atque adeo per eandem intelligitur dependentia animae a corpore
327쪽
De Harmonia praestabilita. 3 ig
eorpore quoad specificationem perceptionum & continuitatem temporis, riu MLquocum mutationibus in organissensoriis contingunt, & corporis ab ani--oema quoad specificationem motuum voluntariorum & continuitatem temporis, quo cum volitionibus contingunt F. 36 Ontia. ; in si siemare basemoniae praestabilitae commercium inter animam os corpus intercedem Iur ipsam ani- do expliamae ct corporis naturam intelligibili modo explicatae . ceIur.
Atque haec est praeminiva syllenistis Mimoniae praestabilitae praeceteris. Etenim in sa stemate inauxus physici uimuntur, quorum nullam habemus notionem, ut inde expliceismus eommercium inter animam atque corpus intercedens s I. 1 33. In systemate causa. rum occasionalium recurritur ad potentiam Dei inficitam, ut reddλtur ratio eorum, quae in natura πrum occurrunt. Utrumque in philosophia alias improbatur, quae non fert ut ianumerum causarum naturalium reserantur qualitates occultae & neglectis causis secundis ad causam primam provocetur , quando effectuum naturalium quaeruntur causae . Ceterum per propositionem praesentem redarguitur illorum error, qui sibi persuadent, quasi harmo. alia praestabilita sit terminus inanis, de quae eodem iure in numerum qualitatum occultarum referri mereatur, quo odium naturale plantarum in Physca scholasticorum in eundem reseriari solet . Qui vero ita lentiunt, non satis intellisere videntur, quid fit harmonia praestabu ita , neque intelligunt, quae de nexu substantiarum citra influxum realem in mutationibus suis harmonicarum in genere demonstravimus c s. 4 I. 42. a 3cos ποι. . Redarguitur non minus per propositionem praesentem error eorum, qui contendunt, in sustemate harmoniae praestabilitae non minus ad voluntatem Numinis provocari, suam in systemate causarum o
casionalium. Qui enim ita sentiunt , denuo non satis intelligere videntur, quid sit haem nia praestabilita, praestabilitione non ei te intellecta, quam paulo post distinctius exposituridumust quo satio dilucide constabit, quanta si hac in piste inter systema causarum encaia sonalium S: systema harmoniae praestabilitae differentia, & in hac voluntati divinae non esse locum , nisi quatenus ad emtam primam tandem deveniendum , ubi sufficiens eorum. quae in univerio dantur, ratio desideratur. Etenim ob omnimodam creaturarum a Deo dependentiam . quam in Theologia naturali declaraturi sumus, fieri non potest quin tandem ad Deum perve latur.
I. 62t. In fistemate barreon .e praestabilitae ideae stafuales itaris materialibus Ra e existunt, ae si corpus in animam insueret , seu visua illas produceret, ct uiarissim moltis tauntarii in eo ore Da coexistunt volitionistis animae, ac si anima in corpus influeret , seu vi sua mortim corporis produceret. Etenim juxta syst
ina harmoniae prie stabilitae datur series quaedam perceptionum ti appetiti sum in anima A. vi ipsi propria productarum S. 6 a 3 , & series quaedam motuum in corpore S. 6ia vi mechanismi 4n eodem produci rum cs.Mis ), & in serie motuum semper datur aliquis motus , qui co sentit perceptioni & appetitioni in anima praesentio Praesens igitur perceptio datur in anima, quando in corpore praesens est hic motus , seu idea materialis in cerebro I. Ira . Enim vero ii corpus physice influit in animam , idea materialis in cerebro producit ideam sensibilis, unde illa ortum trahit in vel stante theoria superiori de anima vis animae determinatur vi corporis ad legem sensationum in intuenda idea universi observandam S. s699, adeoque perceptio praesens datur in anima, quando in corpore praesens est idea materialis in cerebro. In systemate igitur harmoniae praestabilitae ideae sensuales ideis materialibus ita coexistunt, ac si corpus in animam influeret, seu vi sua illas produceret. QOd erat unum.
328쪽
Similiter quoniam in seriem motuum semper res ndet aliquis motus appetitioni animae praesenti S. 6I19, nempe motus spirituum animalium in nervos motorios influentium & hi ac pendens motus voluntarius organi corporis vel eorporis totius. In corpore igitur praesens datur motus, quam do in anima praesens est hare: appetitio. Enimvero si anima physice infinitin corpus, motum organi corporis, quem vult, producit vi sua s66 . seu stante conservatione virium vivarum, fluidum nerveum aut spiritus animales in motu jam constitutos tantummodo dirigit ad influendum per nervos motorios in musculos, quibus motus in corpore ab anima inte ius perficitur car. 37s . Denuo igitur praesens datur in corpore motus quando in anima praesens est haec appetitio. Quare in systemate harm niae praestabilitae motus Voluntarii in corpore ita coexistunt volitionibus animae, ae si anima in corpus influeret, seu vi sua motum corporis producerer . moderat alterum.
Abunde itaque perspieitur, quod in omni si si minis.mplicandi commercium inter memtem ae corpus supponendum esse supra evicimus, scilicet pereeptiones rerum sensibilium in anima & motus voluntarios incor e eodem prorsus modo oriri, ac si anima& corpus in se mutuo influerent cf. 337 , in system te quoque harmoniae praestabilitae suppoetii: huic enim supposito convenienter concipiuntur series perceptionum & appetiti uni in anima deseries motuum in corpore harmonicae. Rationes vero, cur stante hae systematum influxus physici Se harmoniae praestabilitae M pollentia posterius priori praeferatur, patent ex iis, quae supra clist. 6ox ad Muipollentiam systematum insturus di .causarum occasionalium annotavimus, & ex infra dicendis magis patebunt.
In sissemate harmoniae praestabilitae omnia sunt naturaliser. In systemate enim harmoniae praestabilitae anima vi sibi propria producit omnes suas perceptiones & appetitiones S. 6I3 J. Quamobrem eum in anima non d
tur nisi vis uni ea, qua omnes ejus aestiones producuntur s7. 6O , vis nempe repraesentativa univers S. 63 ν; anima perceptiones & appetiti nes omnes V i hac uni versi repraesentativa producit, adeoque eum nihil sit sine ratione sufficiente cur potius sit quam non sucsi. 7o Onto θ, omnes istae perceptiones & appetitiones in vi universi repraesentativa rationem sufficientem habent, consequenter naturaliter fiunt I. 699. Similiter vimechanismi corporis adeoque perstruis uram ejusdem, secundum regulas motus cS. 7s G H. ex ideis materialibus, consequenter motibus praeexustentibus I. IIa , nascuntur motus volitionibus & appetitionibus animae
respondentes a. 6 Is J. Fiunt igitur&ipsi naturaliter sy. si 3 Cομα .
Quoniam itaque in systemate explicandi commercium inter mentem atque corpus non habetur ratio nisi coexistentiae perceptionum & appetitionum in anima dc motuum in corpore 6.9 9. 9s .i in systemate harmoniae praestabilitae omnia fiunt naturaliter.
Atque hoc potissimum intendit te istis, cum non sontentus systemate causarum mea. fionalium de novo systemate eogitaret: neque enim ipsi susticiebat sumi a carusis in expliacanda irarmonia coimu is & animae quod frustra recurratur ad causas secundas, adeoque deveniendum tandem sit ad causam primam Deum, sed hoc probandum esse merito ursebat. Nimi
329쪽
Nimirum eum vi prineipii rationis suffieientis phaerionena naturae in ipsis creaturis rationem sufficientem habere debeant ι commerciam quoque inter mentem & corpus in natura de eL sentia animae atque eorporis talem habere de re videbatur. Quamobrem cum systema hariamoniae praestabilitae hac in parietatisfaciat, idem systemati causarum occasionalium praetulit.
Quoniam miraculum non est, quod fit naturaliter S. so9. FIO Cosmia. , - iis in systemate autem harmoniae praestabilitae omnia naturaliter fiunt o. 62 1 b mo-
is , stemate harmoniae praesti bilitae ni Ut per taraculum.
Cum Gaiasias inca lanatistis obiecissea, quod in systemate suo perpetua admittant stab/ ita
miracula, ac ideo ipsum reiecisset; non desuere nonnulli, etsi a systemate causarum occa. perpetuo fionalium non minus alieni,. quam ab harmonia praestabilita, qui inde ansam arripuerunt fiant obiectionem eandem in Les anasium retorquendi, sed re non salix perpensa, praeserit meum in eorum numero essent qui per indignatio em hoc sacerent. Plures deinde alii, qui echo aliorum ess solent ,. ipsam hanc oblini nem saeptus repetiverer ast numerus clamantium nullum addit pondus. Visum autem fuit miraculum', proptere1 quod corpus in motibus suis animae modificationibus harmonicum, quale in systemate harmoniae praestabilitae tu ponilur F. 6 ἔγνω incompres-fibile ipsisvisum: quemadmodum de rati, accidit, qui ideo veretatur, ne sokaa, sapientix divina ad impossibilia usque extendatur. Ecquis vero non viis det perperam miraculum appellari, quod nobis incomprehensibile videtur λ quidem non ignoro in Trach. Theologic Pol it..eap. 6. pag. εχ non invito miraculum appellari, mod ob imorantiam causarum meomprehensibile: nemotamen pius notionem eius probat, quam sibi de miraculo fingere debet ob satalem omnium rerum necessitatem ex parte ipsius Dei assertam. Deo in creando & agendo in creaturas omnem adimit libertatem, quemadmodum Soλφοῦ impie facit; is utique miraculum vero sensu nullam admittere potest , quippe quoa ab ista libertate pendet, quemadmodum ex Theologia naturali clarissime Per
icietur . Enimvero qui cum Stimsa sentiunt, cum iis nobis nihil jam est negotii.
Sia 62 Deus bar mam praestali ι , quatenus animae iunxit corpur, in quo exi- --- sempore 1 sister motuum perceptis mi es appetitis rus animae consentientiam, G -- ct eum fecit rerum materialium nexum, tit motus isti ad actum perd-antor per mφ i continuas in organ senseria impressae extris ecusfactas . Anima enim vi prin
pria producit omnes, quas successive habet, pere Viones& appetitiones z, τὰ
cf. 6I39, eodem proruas modo, quo nunc sese invicem excipiunt, con- stabit secuturas, etiamsi mundus hic adspectabilis, consequenter corpus eidem ra junctum, non existeret cf. 6r P. Est vem corpus aliquod possibile, ia o series quaedam motuum per impressiones externas. na organa sensoria
conservari potest, qui singuli perceptionibus singulis& appetitionibus
animae constanter consentiunt S. 6r72. Plae igitur corpus Deus animae junxit, utque motus ita eodem eo ordine se invicem actu consequantur, quo animae modificationes sese excipiunt, nexum rerum materialium talem effecit, qualem requirunt exuernae in organa senlaria impressiones, quibus motuum series conservatur. Hoc pacto Deus in systemate harm niae praestabilitae effecit, ut per etantiam&naturam animae atque corporis totiusque mundi materialis hamionia animae et corporis subsistat S. 339 , consequenter harmoniam praestibili vir ..
Atque ita demum intelligitur , quid sibi veli harenoniae praestabilitio. Estnei inae
Dei, quo effecit ut harmonia animae & eorporis subsistat citra influxum realem unius sui stantiae ia alteram per ipsam utriusque essentiam atque naturam. Praestaui litio haec ali R et a gatur
330쪽
gatur tanquam ratio tantummodo in seneralibus . ubi causae primae locus est; minime autem in specialibus, ubi reddenda ratio est, cur v. gr. tibi leonem repraesentes, dum radii luminis inde in Oculum illabuntur & motus nervi optici fibrillis impressus ad cerebrum uiaque propagatur s. I ιι . Atque hoc conveniens est rectae philosophandi methodo, qua nonnisi in generalibus ad causam primam provocatur, specialia vero phaeliomena per causasseeundas explicantur. Unde intelligitur falli totos, qui sibi persuadent harmoniam praest bilitam esse terminum technicum , neque adeo eam posse allegari tanquam rationem commercii animae ac corporis. Etenim harmonia animae & corp.rIs, qua denotatur consensus pereeptionum atque appetitionum animae & motuum corporis explicabilitas F. 339ὶ, terminus technicus est: ast harmoniae istius praestabilitio, qua Deus per naturam animae & corporis atque universi huius adspectibilis exequitur, quod per essentias eorum possibile erat, ratiis utique illius consensus est.
s. 62s. Quoniam anima talem habens seriem perceptionum & appetitionum nossibilis intelligitur, etiamsi nullum possibile supponatur corpus, in quo Ieries motuum harmonicorum datur 6I3. 6i ), & corpus talem habens seriem motuum possibile supponitur, etiamsi nulla supponatur anima, in qua series perceptionum atque appetitionum harmonicarum datur S. 6Is. 6162 ; harmonia praestabdita a Deo non fuit, dum seriem perceptionum atque appetitionum ita conssiluit, ut seriei motuum , quae antecedenter ad illam tanquam n illi sumitur, consentiat.
Perversam hanc praestabilitionis notionem habent,qui harmoniam praestabilitam libertati adversam pronuntiant . Sumunt nimirum in hoc systemate supponi, quod in mundo omnia fiant mechanice & ab hoc meelianismo etiam pendeant motus corporis nostri, quos voluntarios dicere solemus; Deum vero animae taIes insudisse facultates, quibus producantur tales perceptiones & appetitiones, ut perpetuus sit hasce inter & istos consensus, fieque animae perceptiones de appetitiones aptasse a d motus corporum necessarios. Unde animam inepte comparant cum cane ab auriga currui alligato, qui una cum curru progredi tenetur, quo hic trahitur. Neque enim corpus effictum est iuxta seriem perceptionum ti appetitionum anima, neque anima juxta seriem motuum corporis: sed utraque substalitia in se possibilis intelligitur citra relationem ad alteram. Quando in Theoloria naturali originem essentiarum explieaverimus de communes circa eam errores dete erimus: Omnis prorsus evanescedobscuritas, quae adhuc superesse potest.
I. 626. Harmonia praestabisitis dari neqtiit, nsi detur Deus omniscius, sapientissemus, liberrimus, potentissimus, creator o gubernator rerum omnium. Etenim in hypothesi harmoniae praestabilitar existit anima, quae vi propria producit omnes perceptiones&appetitiones car. 6 II , & eodem prorsus, quo nunc, ordine easdem produceret, etiamsi mundus hic adspectabilis di corpus adeo ipsi in motibus suis harmonicum non existeret S. 6I ). Anima igitur existere potest, etiamsi corpus in motibus suis harmonicum nullum existat, nec existat mundus adspectabilis. Coexistit tamen eidem corpus, quod, cum theo motus harmonici per impressiones a corporibus aliis extrinsecus in organa sensoria factas vi mechanismi consequantur, indepe . denter prorsus ab anima sy. 6Is. 6I6 , existere poterat cum hoc mundo adspectabili, etiamsi anima non existeret. Quoniam igitur necesse est ut detur ratio sufficiens coexistentiae animae ac corporis totiusque mundi adspectabilis S. 7o inrol. , ea autem in ipsa animae di corporis atque mundi - adspe-