장음표시 사용
331쪽
adspectabilis natura minime continetur, eum posita substantia una non necesssiario potiatur altera per demonstrata; necesse est ut detur ens ab animabus&corporibus humanis mundoque adspectabili di versum, in quo ratio ista continetur, & cui adeo ea insunt, per quae intelligitur, cur substantiae istae coexistant& hic in eorum gratiam existat mundus adspectabilis. Jam cum ex mutationibus in organis sensoriis ratio reddi possit, cur jam tales sint in anima ideae sensuales, &ex appetitionibus vicissim animae, cur hi jam contingant motus voluntarii S. 6 I9 , nec homo sibi conscius foret motuum in corpore, nisi anima huic coexisteret cf. 6i 69; conveniens omnino est corpus & animam coexistere, ut prodeat unum suppositum ex substantiis prorsus diversis constans, quae tamen ita modificantur ac si una in alteram influeret S. 6a I9. Ens igitur, in quo ratio coexistentiae animae & corporis in modificationibus suis conspirantium continetur, &quod adeo causa utriusque est I. 88i Ontol. , convenientiam istam perspicere& eadem permoveri debuit, ut animam & corpus una produceret, consequenter intellectu S. 17s- , & voluntate praeditum g. 88o Pocω. empirist. boniam corpus animae in mutationibus suis harmoni. cum a sensibilibus in organa sensoria agentibus continuas recipere debet impressiones, ut motus cum perceptionibus & appetitionibus animae consentientes conserventur S. 6I7 , in mundo autem adspectabili tam c existentia S. 33 Cομοι , quam successiva inter se connectantur S. ΦCos οἰ), ut a se invicem dependeant quoad existentiam S. 38 CH ιὶ,&actus contingentium in mundo determinetur per striem causarum comtingentium, quae a se invicem dependent ut effectus a sua causa car. 83ci mol. , corpus nostrum ita modificari nequit, ut in motibus suis consentiat modificationibus animae, nisi mundus hie adspectabilis existat. Anima itaque, corpus nostrum & totum hoc universum pendent ab eadem
causa, quae & omnes omnium animarum perceptiones & appetitiones, omnesque in corporibus humanis possibiles motus dc universam rerum ma terialium naturam intime perspicere debuit, antequam existeret, consequenter omni scia est. Quoniam vero animae & corpora humana ob rati nem convenientiae tantummodo coexistuntdc in gratiam corporum harm nice cum animabus modificandorum ipsarumque animarum per naturam &essentiam suam sibi hoc universum repraesentantium S. 66. 67 , hoc universum existit per demonstrata ; causa universi est agens liberrimum , & , quatenus unum fecit alterius consequendi gratia, sapientissimum. Jam ingratiam animae produxit hoc universum, ut corpus eidem coexisteret , quod cum ipsa harmonice modificaretur per demonstrata, cum istiusmodi animas & corpora ac istiusmodi universum possibilia intelligeret & ea c existere conveniens iudicaret, itidem per demonstrata. Ens igitur causa animarum & totius universi potentia praeditum. Quoniam vero per potentiam
332쪽
suam existentiam largitus eis, quae per ideas suas possibilia erant; potentia creatrice praeditum est, ade ue & animarum & mundi creator. Et quia motus in corpore nostro fiunt fecundum regulas motus, quibus naturae ordo continetur I. Is 9 Comoc , ordo autem naturae contingens est, seu a necessitate absoluta liber S. 36 ICU/-ὶ; auctor universi hunc co stituit naturae ordinem in gratiam animarum, ut scilicet corpora in hoc universe existerent, quorum motus acta responderent modificationibus animae, quemadmodum per structuras ipsorum fieri poterat Atque ideo auctor rerum omnium est idem gubemator earundcm. Patet igitur harm niam praestabilitam subsistere non posse, nisi admittatur ens ab animabus lemundo adspectabili diversum, intellectu & voluntate praeditum, Omniscium , sapientissimum & potentissimum creator & gubernator rerum
Singula, quae Ilic dicuntur, multo clariora evadent, ubi in Theologia naturali noti ne attributorum divinorum, creationis item ae subernationit universi evolverimus. Quod fienim fingula propositionis praesentis membra rigide demonstrare volueris integram conscribere teneris Theologiam naturalem, in qua non supponitur niss harmonia praestabilita innis quam principium demonstrandi proximum .. Noiiciun vero jam non est Theologiam natur tem harmoniae praestabilitae superstruere. Suffcit ostendisse, quod, si detur harmonia prae stabilita, Deus etiam detur. adeoque ab illa ad existentiam. huius valeat consequentia , ae praeterea indicasse fontes, unde singulorum demonstrationes rigidissimae derivanda. Quinis tum harmonia praestabilita rite intellecta coni cat ad attributa divina elarius de magis diastincte intelligenda, tum ex Theologia naturali, tum inprimis ex leologia elucescet.
Har infla dieitur, qui systemate harmoniae praestabilitae utitur in e
plicando commercio inter animam atque corpus intercedente, tum etiam. in motuum communicatione ac conservatione.
Harmonia enim praestabilita ad omnes creaturarum actiones inise invicem expli a das trans sertur, de Leuisistisa harmoniam quandam universalem omnium substantiarum smplicium, in suibus est fons phaenomenorum rerum materialium, concipit , Ec inter ipsum regnum gratiae atque regnum naturae harmoniam quandam admittit. Sed de ea nobis jam seriamo non est, 'uamvis nendum existimemus, quod Harmonistae nomen etiam eonveniat harmoniae istius ualuerulis defensatibus, atque ideo Lei-ιμι quam maxime Harmoni dici debeat.
F. 618 Arbetis ct de exissentia Dei dubitam, vel qui praesciretiam diuinam negari, Hamoni esse nequit. Etenim harmonia praestabilita dari nequit nisi de tur Deus omni scius, sapientissimus, liberrimus, potentissimus, . creator &gubernator rerum omnium cI. hoc est,. Deus, quem Christiani veneramur. Systema igitur harmoniae praestabilitae admittere nequit, qui Deum verum existere non concedit, nec de ejus existentia certus est. Quare cum Deum verum existere atheus neget, qui vero de existentia Dei dubitat, ad huc incertus est, utrum Deus existat, necne; at heus ti quid existentia Dei dubitat, harmoniam praestabilitam admittere, consequenter harmoni sta esse nequit F. 627 .. Quod erat nim/m. In systemate harmoniae praestabilitae anima vi propria producit omnes
333쪽
De Harmonia praestabiyta. 3r 9
pereeptiones & appetitiones S. 6 et 3 , eodem quo nunc ordine consecuturas, etiamsi mundus hic adspectabilis&corpus in motibus suis ipsi ha monicum non existeret S. 6I γ, consequenter anima concipitur possibilis & existere posse, etiamsi nullum corpus in motibus suis ipsi harmonicum possibile, aut existere posse, imo etiamsi nullus mundus materialis possibilis supponatur. Eodem modo motus harmonici in corpore vimechanismi producuntur, eodem quo nunc modo producendi, etiamsi anima non existeret sy. 6 II. 6I62, consequenter corpus animae modificati
nibus in motibus suis harmonicum possibile di existere posse concipitur. etiamsi nulla possibilis supponatur anima. Deus igitur, qui poterat se
stantiam unam producere absque altera, corpus animae liberrime junxit,quia in eo existere potest series motuum perceptionibus de appetitionibus animae consentientium, & eum fecit rerum materialium nexum , ut motus isti per continuas in organa sensoria extrinsecus factas impressiones actu produ-icantur S. εχ PDiam rat.&g. 9 I 'πει empiri . Deus adeo ab aeterno praescivit singulas animae appetitiones & perceptiones, ut pro omni scie tia sua judicare posset, quale corpus ipsi in mutationibus suis sit harm nicum & quinam nexus rerum materialium esse debeat, ut idem cum antisma harmonice modificetur. Qi a re qui praesesentiam divinam negat, vel in dubium vocat, harmoniam praestabilitam admittere nequit, conseque
.ter harmonista haud quaquam esse potest c g. 627 . Quod erat alterum.
Patet adeo quam si absurdum systema harmoniae praestahi litae tanquam impium tradu- .cere, cum nemo atheus idem ad intuere possit , nec quicquam sit in tota rerum natura, me quod attributa divina adeo luculenter innotescant, quemadmodum per harmoniam praeitabilitam l . 614 r id quod in Theologia naturali & Teleolosia tanta evidentia constabit, ut nemo.famis id in dubium vocare possit. Multo igitur absurdius est, di quis omnem reliquam philos hi alicuius doctrinam damnare velit, tanquam atheismo latas fores pandentem, quod in explicando commercio inter mentem dc corpus utitur harmonia praestabilita intra convenientes hypotheseos philosophicae cancellos , quemadmodum secere qui mihi advers bantur r absonum enim eu dicere, quod omnis philosophia systemati harmoniae praestabilitae, hoe est, hypothesi philos hicae de causa commercii inter an unam& eorpus subsistentis sit superstructa , cum ne theoria quidem superior de anima ab harmonia praestabilita peti deat, sed in ceteris quoque systematis locum habeat. Sane quae independenter ab harmonia praestabilita cognosci possunt, ea etiam tanquam vera admitti possunt, etiamsi harmonia pinstabilita impossibilis supponatur. Fuit non nemo, qui ut systema haemoniae praestabilitae pericvlvium probaret, Oriecit atheum ita argumentari posse: Si datur harmonia praestabili ta, datur Deus. Atqui nou datur harmonia praestabilita. Ergo non datur Deus. Ad probandam itaque existentiam Dei adduci argumentum, quod in ludibrium vertere possit theus . Bene respondit in Dilucidat. phil. s. 33s in modo tollente noti e eludi ex eo, quod antecedens falsum est, salsum esse consequens, sed remoto consequente tolli anteciaeas cf. 4or L . I. Nisi igitur atheus in formam impingere velit Logicae tiro, ita argumentandum: Si datur harmonia praestabilita, datur Deus. Atqui non datur Deus. Ergo nec datur harmonia praestabitha. Ex hac vero argumentatione intelligitur , harmoniam ervi stabilitam eum atheismo pugnare, quemadmodum fert propositio praesens. Nil quicquam iuvat exceptio, atheum saltem vitiose argumentari posse, ut in ludibrium vertat existenistiam Dei. Quiasi enim Me saeit male sanus, ipsemet sese ludibrio omnium exponit, qui vel primis tantummodo labris Logicam degustarunt. Notandum praeterea est, nos harm vita praestabilita nullibi uti tanquam argumento ad stabiliendam existentiam Dei, etsi non esset argumentum evidentius, ubi harmonia praestabilita ante demonstrata foret. Et quamvis
334쪽
non sit insolitum existentiam Dei probari per systemata explicandi commercium inter mentem dc corpus, quemadmodum supra nis. s. s96 exemplo Sturmii phobavimus ἔ mos tamen iste nobis minime probatur. Quemad inodum vero veritates singulas , quantum datur, certo cuidam usui dei inare solemus; ita nexum neeessarium inter harmoniam praestabilitam fleexistentiam Dei non alio fine evincimus I. εω63, quam ut ab impietatis labe purgemus systema vere philosophicum, propterea quod nihil sit irequentius, quam ut impietatis p stulentur, quae communi consensu irondum approbantur. Optandum vero soret, ut mos iste, quia paganis ad nos fluxit, ex orbe christiano tandem extirparetur, cum homine philosopho, nedum christiano, indignum si, quod ab aequitate alienum. --.a in Praeteri, theolos. c. g. usque ad c. II. praescientiam futurorum contingentium negat, eamque Deo convenire non posse multis contendit. Eandem sententiam tuetur cretitas in libro de Deo &erus attributis e. xa. μιmam itaque harmoniam praestabilitam admittere nequeunt. vero verum Deum profitetur, quem Scriptura uera rerum omnium auctorem esse docet, atque a castris Demiano vi alienus ; ei nihil periculi ab harmonia praestabilita imminet. Quodsi harmonia praestabilita tanta evidentia esset probata, ut nemo Soensia rum eam in dubium vocare posset; nullum sane argumentum ad confutandum ipsorum errorem de prae scientia futurorum contingentium esset validius harmonia praest bilita . Quamdiu tamen Socimanis eam non admittit, eandem quoque frustra adversus ipsum urges, si vel maxime iam constaret eam esse veram.
Praestabilitio barmone latre an mam ct eorpus es mirMulam is creatione rerum facta, sed eθαι deinceps vi naturaliter in singulis bominibus perpertio consequiisur perceptionum ac anuitionum animae ct motuum corporis Hi mutuo consenIientium coexistensia. Quoniam enim harmonia praestabilita dari nequit, nisi detur Deus omniscius, sapientissimus, liberrimus, potentissimus, creator & gubernator rerum finitarum omnium S. in tota rerum natura nihil reperiri potest, per quod praestabilitio illa fieri potuisse intelligitur, consequenter in tota rerum natura rationem sufficientem non habet I. 56 Onto t. . , consequenter miracvium est 3Iocimon P. Luod
Enimvero Deus harmoniam praestabilivit, quatenus cum anima pr duxit corpus, in quo existere potcst series motuum perceptionibus & apypetitionibus animae constanter consentientium de eum fecit rerum materia. lium nexum, ut motus isti ad achum perducantur per continuas in organa sensoria impressiones extrinsecus factas S. 624 adeoque in prima rerum creatione. Quare cum praestabilitio sit miraculum per λιποψrata; mir culum utique est in prima rerum creatione factum. Quoderat secundum. Quodsi anima existere supponatur, vi propria omnes ipsus perceptimnes dc appetitiones producuntur S. 6I I . Si porro eidem coexistere inintelligaturcorpus suum ; vi mecianismi motus illis perceptionibus de appetitionibus constanter consentientes possibiles intelliguntur S. 6is P. Si denique mundus hic adspectabilis existere supponitur, per eum tandem Patet, quomodo per continuas impressiones in organa sensoria factas motus harmonici in corpore ad actum perducantur S. 6I7 . Per naturam
adeo dc essentiam animae ae corporis& mundi hujus adspectabilis, in quo homo existit, intellisitur, cur motuum series tu corpore potius co sentiat Disilirco by Corale
335쪽
sentiat seriei perceptionum & appetitionum in anima, quam ab eadem dis
sentiat, consequenter coexistentia perceptionum & appetitionum anesmae atque motuum istis consentientium in corpore rationem lassicientem inessentia & natura animae, corporis totiusque mundi adspectabilis habet g.-Onto P. Illa igitur coexistentia in singulis hominibus naturaliter constanter consequitur cf. so9. . 9. Quoniam vero non consequere tur, nisi Deus hanc animam & hoc corpus una produxisset & hunc rerum materialium nexum effecisset cf. 624 , de praestabilitio hoc modo facta
miraculum est in prima rerum creatione patratum per num. I.-2 δ exi
stentia illa appetitionum atque perceptionum animae& motuum corporis in fingulis hominibus consequitur vi miraculi in prima rerum creatione patrati. orat tertium.
Puto evisonum huc respexisse, dum tarmoniam praestabilitam verum miraculum dixit. Sed erimigenium miraculum , cujus vi deinde singuli eventus naturaliter consequuntur a in philosophia nihil vitii habet, consequenter propterea nulla hypothesis philosophica obj ctioni obnoxia est. sane ipsa existentia rerum materialium, quam Deus in prima creati me iisdem impertitus est, primigenium quoddam miraculum est, vi cuius deinde naturali ter in mundo hoe adspei habili consequuntur omnes eventus. Quodsi a causis secundis ad cau- sam primam ascendere debes, quemadmodum postulat finis a Deo per ereationem inventus , necesse est ut quaedam in sint creaturis, quae aliter explicari non pollunt nisi per causam pri--main, ac ideo in princi eis rerum admiui utique debet quidpiam miraculosi, ne actualitas iretum in universo sit independens a Deo r ouia absurdum. Ipse rei litus epist. V. ad m, suum s. 89 harmoniam cor-ris & animae, seu constantem perceptionum atque appeti num di motuum istis consentientium eoexistentiam effectum seu consequens miraculi primigenii in prima rerum creatione facti pronuntiat; miraculum vero persetuum esse negat, quem admodum videbatur. Per miraculum vero primigenium intelligere nequit nin prae- 'stabilitionem harmoniae in creatione tactam, quemadmodum ex demonstratione proposi--tionis praesentis intelligitur. Quod vero xi miraculi alicuius praesertim primigenii deinceps naturaliter consequitur , id pro miraculi continuatione haberi nequit. Aa iter sese res habet . in systemate causarum occationalium, in quo ad consensum singularum perceptionum & adi l petitionum cum motibus potentia Dei infinita requiritur, qua in systemate harmoniae prin
atabilitae .non opus est nisi in principio rerum. 1
S. 63o. Appe visnes in anima non fuere praestabilitae. Etenim Deus harmoniam An amtantummodo praestabilivit inter motus io corpore per impressiones, in or- periri=. gana sensoria factas, excitatos & perceptiones animae, quibus objecta ista repraesentaatur, atque inter appetitiones animae & motus in corpore v
duntarios S. 6 I9. 624 . Sed appetitiones nascuntur ex perceptionibus ' 'ipsa animae vi secundum legem appetitus f S. 9Qq Ηλι empla. , adeoque nulla hic opus est praestabilitione. Idem etiam sic ostenditur. Modus, quo anima a perceptionibus per- rvenit ad appetitiones seu has ex istis elicit, non spectat ad commercium animae & corporis I. 962 risbot empiri . Sed in systemate harmoniae praestabilitae non praestabiliuntur a Deo, nisi quae ad commercium inter animam & corpus conservandum requiruntur. Non igitur appetitiones in anima fuere praestabilitar.
336쪽
Liquet idem ex modo, quo praestabilitio facta est& quem triuio ante cf. 6 λ explica mus. Etenim in eo nullam habuimus rationem modi, quo anima ad decreta sua pervenit, eum in praestabilienda harmonia perinde si, quocunque tandem modo ex perceptionibus antima eliciat appetitiones. Praestabilitionis adeo Echarmoniae animae atque corporis notiones non satis distilinas habent, qui sumunt juata systema harnioniae praestabilitae in gratiam comporis appetitiones esse praestabilitas, hoe est, suulas a Deo determinatas, ut nullo modo ab anima pendeant, nec integrum animae si quidpiam in iis mutare. Unde deinde cons quentias deducunt molestas, quas systema hirmoniae praestabilitae fit libertati advellam de Deum saeiat causam peccati et de quibus objectioiubas deinceps nobis erit agendum.
S. 63 I. D si emate bari arrae praestabilitae amma eodem modo pervenis ad appetiationes seu volitiones, quo Aeasdem pervenit in Memate in aus phfici. Etenim per systema influxus physici non nisi redditur ratio, cur ad praese tiam ideae materialis in cerebro oriatur perceptio in anima, ex qua enascitur appetitio g. 566 ΠΗMi. rat. & S. ς6 a Phebes. empla. ; di s militer per systema harmoniae praestabilitae non redditur ratio, nisi cur ideae materiali in cerebro coexistat perceptio in anima, ex qua sequitur appetitio g. 6 IAPAcbotrat. & S. 96a racri empla. , adeoque utrobique tantummodo redditur ratio, cur detur aliqua in mente perceptio, unde appetitio nasci pintest. Respectu igitur systematis, quo commercium inter mentem & corpus explicatur, perinde est quocunque modo anima a perceptione ad a petitionem perveniat. Quamobrem sive systema harmoniae praestabilitae, sive systema influxus physici ampi celaris, modus, quo anima a perce ptione ad appetitionem transit, scin per idem erit. In systemate harmoniae praestabilitae ideae sensuales ideis materialibus ita coexistunt, ac si corpus in animam influeret, seu vi sua illas produceret, S. vicissim motus voluntarii in corpore ita coexistunt volitionibus animae , ac si anima in corpus influeret, seu vi sua motum corporis produceret A. 62 I9. Quamobrem cum systema harmoniae praestabilitae & syst ma influxus physici, tanquam systemata explicandi commercium inter mentem atque corpus intercedens I. 612. 189 , non differant nisi in modo, quo coexistunt perceptiones animae ideis materialibus in cerebro,& motus voluntarii in corpore appetitionibus animae cS. 949. 93s 'γώ- empla. I modus, quo appetitiones a perceptionibus pendent, in pyst mate influxus physici & harmoniae praestabilitae di versus esse nequit, seu salvo utroque systemate anima eodem modo a perceptionibus pervenit ad appetitio S.
Consona haec sunt iis, quae in superioribus t . 336 in demonstravimus, in omni systeriiste de conunereio inter mentem atque corpus inter ente libertatem Eli defendi & impugnari posse. Recolenda vero hie sunt, quae itidem in superioribus evicimus, si quis libertati adversa systemati cuidam adiniscet, id non fieri vitio systematis, sed in favorem erroris de dependentia volitionum ae nolitionum a perceptionibus . s. a. Ita qui liberini ad Versatur, systema harmoniae praestabili deformaret praestabilitione per errorem eIpli ra. qui nec cum principiis ontologicis, nec cum Theologia naturali consistere potest fg. 6 4ὶς quemadmodum faciunt consequentiarii, ne desim consequentiae, quibus systema haran niae praestabilitae infament.
337쪽
De Harmonia praestabilita. 3 a I
Quoniam in systemate harmoniae praestabilitae anima eodem modo a LUeriai perceptionibus pervenit ad volitiones,. quo in systemate influxus physici is siste- S. 63r , quκunque tandem modo libertas in oriemate in xui misi eouia matepitur, eoam etiam in emate barmoniae praestabilitae concipi potes, . ubi in β' Uemate in xus - recto concipitur , concipi debet , consequenter cum vi
libertatis anima ex pluribus possibilibus sponte eligat, quod ipsi placet, ostiis
cum ad nullum eorum per essentiam determinata sit S. 9 I Psycbolimpiν.
flante quoque systemate barmoniae praefabilitae anima ex pluribus possib-ssua sponte e. . quod ipsi placet , ad nullum per essentiam suam determinata.
Imo siquis libere ein animae ad indisseremiam periecti aequilibrii extenderet, quamvis ostenderi mus animam fine m*ivis ac contra motivae sese determinare non posset s. 9 4Pθα-.-μν. ; haemonia tamen prastabilitamiai me obstaret, quin id faceret. Haec probe Perpendi velim , ne consequentiariis facilem praebeant aurem, qui ipsimet argumentum inicile discutere haud valent, dum tanquam pro aris & socis pugnantes per harmoniam praeitabilitam libertatem lauditus everti, fatalem rerum omnium necessitatem introduci, dc omnem non modo christianam, verum etiam ethnicam religionem tolli, imo omnem justitiam e civitate relegari clamant, ut hypothesia in se insoceutem in odium adducant. amisiam perceptiones in systemate narmoniae praeitabilitae ab anima vi propria producuntur mesus independenter a eorpore cf. οι 3. Oia , cum ex adverso in systeinate innuxus physici anima in percipiendo a corpore madeat s. 363 i; lytiema harmoniae praestabilitae mulis tum tavere libertati rectius iudicant alii. Enimvero ut fons erroris detegatur, in quem inciderunt praestabilitionem har uitae noα ud decet concipisates . sequentem addere. lubet Propositissem -
g. 63 DNeresstar motuum, qui appesitoibu3 ammae in corpor respondent nou Neres tollit libertateis in anima. Etenim in systemate harmoniae praestabilitae ani- tas m ma ex perceptionibus suis elicit libere volitiones suas indepelidenter a cor- tuum in pore, utpote tales futuras ctiamsi corpus nullum ipsi coexistere e cf. 613. pore 6I4 63a . Supponitur vero corpus istiusmodi possibile, in quo vi m thanismi motus eo ordine produci possunt , quales postulant volitiones ani eoinflat mae S. 617 : supponitur etiam possibilis istiusmodi rerum naturalium ne xus, qualis ad hoc requiritur, ut per impressiones in organa sensoria continuo factas, motus isti actu consequantur s. 6 II. 62 . Deus, quivi praescientiae suae novit, quales sint futurae omnes liberae volitiones animae in serie perceptionum de appetitionum contentae,& vi omni scientiae suae novit, qualia possibilia sint corpora di quales fieri possint rerum nexus, visapientiae suae decrevit animam hanc cum hoc corpore in hoc rerum nexu producere, dum harmoniam animae& corporis praestabilire intendit & in creatione rerum decretum suum exequens harmoniam istam actu praestabilivit S. 6 a )- Quod si igitur motus in corpore, qui volitioniblis antinae respondent, sint necessarii, nec naturaliter diversi esse possint ab iis, qui actu consequuntur; minime obstat, quominus volitiones ta anima sint liberae. Illorum adeo necessitate nequaquam tollitur libertas animae.
338쪽
odsi obiicias , motus in corpore non posse esse alios , quam quales observantur, v. grz-
quando sedeo, impossibile suisse ut non sederem, adeoque cum anima motus alios velle ne . queat, quam hos ipsos, Mi in corpore dantur, eam necessario eosdem velle, non liberet nego consequentiam. Gamvis enim certum sit animam hoc momento, quo sedeo, hunc stum corporis appetituram 3 non tamen ideo sequitur, quod motum hunc necessario velit optime hoc advenit &ut facilius intelligeretur simili illustravit in libro de consensu fidei & rationis pag. 381. 38a, prout receias et urin Actis Eruditorum A. Iros. pag. 3 s3 . Sisystema, inquit, Leonisianum ne intelligitur, reperietur in eo non destrui libertatem . Anima enim facultatem habet decreta sua formandi ac volandi quod placet Et quod acti ne corporis ab anima imperatas attinet , non potest ossicere liti tali dispositio corporis ita a Deo formati , ut motus ejus praecise voluntatibus animae respondeant, quod tali exemplo intelligi potest. Ponamus Mechanicum egregium scire, quae ego famulo me lair die uri
imperaturus, eumque posse formare automatum eat exequendis omnibus motibus a me eλdie imperandis. Certum est me tunc automato illi tanquam famulo meo imperaturum ea, qua fruor, libertate, neque illam ipsius automati spontuneam ad suos motus determina-tionem quicquam tibertati meae praeiudicaturam. Eodem modo se res habet in corpore Ii mano secundum systema teibnistravium, quod ideo appellari solet systema harmoniae praesta bilitae. Deus sormavit nostra corpora tanquam maeninas, quaede a re ondere certis numtibus nostrarum animarum. Taheautomatum non est impost bile Deo, qui novit omnes de terminationes meae voluntatis motusque machinae his determinationibus accommodavit. Ηactenus . Enimvem quae contra sustema harmoniae praestabilitae male intellectum in
medium profertur objectio, quasi eum libertate pugnet; etiam in systemate influxus physici locum habet, si praescientiam divinam admittas. Estque illa ipsa obiectio, quam Soci
niani adversus praescientiam divinam urgent, & cui jam dudum satisfecere Theologi . Pone enim Deum praescivisse ab aeterno , qualem motum corpori jam stin imperatura anima . Cum praescientia Dei fallere minime possit, necesse est ut hunc, non alium motum corpori imperet, quem Deus praescivit. Omnes igitur motus ab aeterno jam determinati sunt, quos an ma imperare debet. Quemadmodum vero non alios, quam hos imperare potest; ita quoque si vel . maxime vi propria eosdem in corpore producit, alios tamen, quam quos Deus praescivit, Producere nequit. Nemo Theolosorum orthodoxorum est , qui haec non admit-tat, eum nut praescientiae divinae, fidei articulo, consentanea. Enimvero quando Socinus sibi persuadet, se tolli libertatem, & hinc praescientiam divinam negare mavult quam Iubertatem evenere; Theologi contra eum defendunt determinatam futurorum contingentium veritatem tanquam libertati minime adversam. Spectatur nimirum Iibera voluntas tanquam causa, perquam volitiones animae sunt certae in seipsis, etiam in ideis divinis, per quas Deus ab aeterno omnia praevidet. Vide quae in Collegio Anti-Sociniano disp. 4.
quaest. I. g. 2I & seqq. contra Soei mdc cremum disputat. Etenim quod 'Soeianus
objiciunt contra praescientiam divinam futurorum contingentium, quasi peream omnis Ib herias tollatur & fatalis necessitas introducatur, id ipsum urgent.Αnti harmonistae adversus harmoniam praestabilitam, nisi quod citius Sccrellius abstineant a cumulandis consequentiis, quas Antiharmonistae consequentiarii cumulant malo in Harmonistas animo. Neque ioc mirum videri debet. Praestabilitio enim harmoniae animae ac corporis a praescientia div na tota pendet, quatenus volitiones animae liberae sunt, adeoque quod contra praestabilitionem urgetur tanquam libertati adversum, id totum recidit in praescientiam divinam . Qui adeo praestabilitioni harmoniae animae ae corporis hae in parte adversantur, cum Socinianis- faciunt, eorumque causam adversus Theolis orthodoetos agunt . Quod ergo hi Socinianis respondent; id sibi responsum datum existiment. Ceterum cum in Theologia naturali depraescientia divina sumus acturi, determinatae quoque veritati contingentium futurorum,.quatenus cum libertate hominis stare potest, lucem aliquam affundemus.
Harmo- Θstema harmontis libertati m)n en advesum. Appetitiones enim in anima non fuere praestabilitae s. 63o , sed anima eodem modo enperceptione praesente volitionem elicit, quo id facit in systemate influxustathbὸμ phy sci 63 τὶ, ita ut libertas eodem prorsus modo concipi possit in talem. systemate harmoniae praestabilitae, quo concipitur in systemate influxus,
339쪽
De Harmonia praestabilita. yzy
physici, consequenter anima citra ullam coactionem extetnam eligat id , quod ex aeque possibilibus maxime placet S. 63 29o Iam cum Deus motus
in corpore non praestabili verit, ut appetitionibus animae consentiant, nisi quatenus liberas volitionςs praescivit c, ut adeo necessitas motuum areetitionibus animae in corpore consentientium libertatem tollere non possit a. 633 λ; nec ex parte corporis quicquid sumitur in systemate harmoniae praestabilitae, quod sit libertati adversum. Quamobrem eum in systemate harmoniae praestabilitae omnia relinquatur animae liberistas , quam in systemate iniluxus physici habere potest, nec in corpore quicquam sumatur, quod sit libertati adversum per demolinasa; systema harmoniae praestabilitae libertati adversum esse nequit.
Equidem generalis hie suis facere poterat demonstratio, quod nullum systema explicanis di commercium animae ac corporis libertati adversati possie, eidem admisceantur, quis abesse ut possunt, ita debentis. 344 3 eonsultius tamen fuit ist hic rationibus specialibus doceri expressius, propterea quod haec oblectio, quasi harmonia praestabilita omnem liber- intem funditus evereat, summo servore nuper fuerit agitata, & aurem facilem horrendis clamoribus praebeant, qui magis auctoritate dicentium, quam ratione stare solent , allensumque passionibus animae obnoxium habeat
s. 63y. In f malobarmoriae praestabilitae a viri bomisi eodem jure imputari pose iasis sunt, quo in systemate ἡν xtis pissis. Etenim in systemate harmoniae prae- Disnustabilitae eadem viget libertas, quae in systemate influxus physici s3a , Φηδρη μ' nec motuum in corpore necessitas libertatem tollit c. g. 633 . Et quamvis anima vi sua propria motus istos in systemate influxus physici producar I. s6s , in systemate harmoniae praestabilitae vero vi mechanismi corpo-- ris consequantur : cum tamen in hoc systemate eodem modo consequantur, jiabilitae ac si anima vi propria eosdem produceret - , quoad animam perinde iocum est, sive motus isti propter influxum physicum animae in corpus, sive pro- βμρςμ
pter I chanismum corporis animae volitionibus respondeant, cumqueeOrpus vi animae motum producturae in systemate influxus physici resistere non possit, quoad corpus perinde est sive motus abanima producantur, sive vi meehanismi ab impressionibus externis pendeant, neutro in casu libertate aliqua in corpore residente. Iam vero nemo non concedit acti nes humanas esse liberas, quatenus volitiones liberae sunt, & ob libertatem animae in volendo eidem imputati, ut scilicet vel praemio, vel ptuna dignae videantur, imputationis fundamento unice in anima, nequaquam vero in corpore haerenteo inamobrem in systemate harmoniae praestabili-- actiones hominν eodem jure imputari μssunt, quo in systemate influxus physici, aut, si mavis, idem est in utroque systemate imputationis
Corruit adeo obiectio, quasi in systemate harmoniae praestabilitae nullus spi imputationi locus, atque adeo inlus ae sint poenae. Qui enim poenas )ustas censet in systemate influxus m fici, is easdem quoque justas pronuntiare debet ia systemate harmoniar praestabilitae , cum utrobique eadem rata e nitatur poenae linit a.
340쪽
g. 636. Di ultas de emetipsu mi ad malam non maror est. In fyminate barm urpraestabilitae, quam las stemate influxaspmflui. Etenim qui circa concursum Del ad malum difficultatem movent in systemate harmoniae praestabilitae, quasi Deus videatur causa peccati, hoc nituntur fundamento, quod Deus produxerit corpus, in quo extituros noverat motus volitionibus animae impiis, injustis ac sceleratis consentientes Enim veto in systemate influxus physici noverat Deus, animam eosdem motus in eorpore productu ram & organis corporis abusuram adimplenda impia, injusta & sceletata sua desideria, &hoe tamen non obstante Deus corpus pariter ac animam produxit. Quamobrem si difficultas 'uaedam circa concursum Dei ad malum in systemate harmoniae praestabilitae moveri ex eo potest, quod Deus produxerit corpus, cujus motibus impia animae desideria adimpletum iri praevidit; eidem adhuc locus erit, quod animam, quam impia appetituram praevidit, & corpus, quoad impia desideria implendum ab usuram illam esse praescivit, produxerit. Eadem igitur dissicuitas circa concursum Dei ad malum in systemate influxus physici locum habet, quae in systemat: harmoniae praestabilitae urgeri potest
Dissicultatem iptam iam non removemusr pertinet enim solutio ad Theologiam naturalem ubi de origine & permissione mali agitur . sussicit hic ostendisse, quod minus tecta contra systema harmoniae praestabilitae urg ntur difficultates, quae si tales revera eisent, etiam contra systema influxus physici, imo etiam citra respectum ad ullum systema explicandi commere um inter animam & corpus, contra Theologiam naturalem male inellectam obiicL sunt, imo solent.
I. 637 In systemate barmniae praefabilitae mecha αἰ vis earporis est viis incomprehensibibi, non tamen probabilitate de tuisur. Etenim motuum liberorum ingens per omnem vitam est numerus& voluntates diversarum animarum adeo in diversa abeunt, ut, quod unus appetit homo, idem aversetur alter &, quod unus aversatur, idem appetat alter. In systemate harmoniae praestabilitae motus isti producuntur per impressiones ab objectis sensit iliabus in organa sensoria factas, atque adeo eum idem objectum in idem omganum sensorium duorum hominum eodem modo agat, eadem impressi ne diversi motus in diversis subjectis producuntur, imo in quibusdam au lus eadem impressione producitur motus voluntarius. Nexas vero rerum materialium talis esse debet, ut tot pet vitam hominis motus de diversi quiadem in diversis subjectis ab eadem causa produci debeant. Neuro itaque hominum vel in uno corpore explicare distincte potest, quomodo motus isti producantur, etiamsi exemplo sit homo vitae brevis. Cogitandum praeterea est, quoniam homo cognitionis universalis capax & ratiocinam do ad discursiva judicia pervenit, praeterea operationibus intellectus rite usus beneficio rationis veritates incognitas detegere &quae animo complexus est aliis explicare valet ; in systemate harmoniae praestabilitae corpus humanum