장음표시 사용
341쪽
De Harmonia praestabilita. 3 2 7
manum hare omnia loquela oris proferret, etiamsi nulla existeret animas s. 6169, v. gr. Arctimedes tam sublimia inventa, quibus Geometriani ditavit, in libris suis eamosuisset, librosque singulos eodem, quo conscripti sunt, modo scriptasset, etiamsi nulla ipsi fuisset anima. Mechani Lmo igitur corporis perfici pollent, quae rationis opus sunt & facultatibus animae immaterialibus originem debent. Quod si denuo haec distincte e plicari debeant vel in uno homine, id fieri haud quaquam poterit. Eni
vero quae distincte explicari a nobis nequeunt, ea quoque non comprehenduntur. Nemo igitur in dubium vocaverit, tantum esse corporis mechani semum, qui a nobis comprehendi minime potest. erat tinum. Enimvero cum motus isti voluntarii, si vel omnia corpora humana , quae unquam in hoc mundo aspectabili extitere, vel nunc existunt, aut in posterum extitura sunt, spectentur, numero sint finiti, ut ut tam multi, ut eorum numerum nos inire minime valeamus ; multitudo obstare non potest, quin Deus, cujus scientia, sapientia 5: potentia infinita est, iis prindeterminandis sufficiat. Et quia motus voluntarii non immediate nascuntur ex motu in organo sensorio ab objecto sensibili impresso I per fibrillas nerveas ad cerebrum usque propagato, sed mediantibus motibus aliis, quos ter naturam imaginationis in diversis subjectis diversos esse constat, etiam uex eadem specie impressa ortum trahant S. 2 24. 2239; nec in eo quicquam difficultatis est, quod per eandem impressionem in organum sen-rium in diversis subjectis diversi excitentur motus voluntarii, in aliis promsus nulli. Ex superioribus denique constat, non modo cognitionem universalem in corpore, verum etiam omnes operationes mentis in eodem
mechanice repraesentari I. 39s & seqq.&g. I 6-a sensatione omnes c gitationes originem ducere ist 6 γ. .amobrem cum nulla sit in anima mutatio, cui non motus quidam in cerebro respondeat; nee hoe pro impossibili habendum, quod ex ictis materialibus vocabulorum in cerebronaseantur motus organorum vocis, quibus eadem esseruntur. Quoniam itaque per solum systema harmoniae praestabilitae commercium inter mentem & corpus intelligibili modo naturaliter explicabile S. 6ro. s74 6o3θ, mechanismo autem corporis, qui in eodem supponi deliat, nihil obverti potest, quod ejus impolbilitatem loquatur per-mechanismus eorporis in systemate harmoniae praestabilitae probabilitate non destitu hur.
misystem harmoniae praestabilitae intelligunt, iis libertas nihil d cultatis movet, quippe quae in nullo systemate magis vigere potest, quam in systemate harmoniae praestabulitae, in quo anima ab omni principio externo prorsus independens est . Unice difficultatemiuessit mechanismus corporis, quem adeo incomprehensibilem existimant, ut pro impossibili hiseri mereatur. In objectione hae urgenda facundiam suam exercet Dictio. nario arti c. R-ariae s. Quae tamen prolixe persequitur, ad ea tandem redeunt, quae ad pr handian eropositionem praesentem in medium xdduximus. Tacite nimirum supponitur , illud pro impossibili habendum esse, quod uobis incomprehensibile & nimis paradoxum videtur, propterea quod communi opinioni, cui a tenetis adsueti sumus , repugnat. Nemo
342쪽
iis basemoniae praesta. hiline.
Non ultro concedet, principium hoc esse falsum. Multa enim ninis incomprehensbilia sunt, quae ideo non impossibilia , nec a Deo fieri posse dicenda sunt. Quamdiu itaque mechani sinus tantus, quantum syllema harmoniae praestabilitae postulat, impossibilis non deis monstratur, pro possibili ob infinitam Dei scientiam, sapientiam & potentiam habetur . Absit autem ut quis ob tantum artificium impietatis pollulare velit system harmoniae pr. stabilitae. Quod enim seientiam, sapientiam & potentiam Numinis nobis iacomprehensibilem loquitur, quomodo ad impietatem ducat, nullo modo apparet.
I. 638. S lema harmoniae praesa sitie admias probisile. Etenim in systemate harmoniae praestabilitae commercium inter animam & corpus intercedens per ipsam animae ac corporis naturam intelligibili modo explicatur S.6χοὶ,& omnia in eodem fiunt naturaliter I. 6aa , nihil vero sit per miraculum c. s. 623 . Mechanismus praeterea corporis, qualem supponit harmonia praestabilita, probabilitate non destituitur S. praestabilitionis causa sufficiens Deus est S. Quamobrem cum vi principii r tionis sufficientis omnia intelligibili modo explicari debeant, & nonnisi in generalibus ad causam primam, nempe Deum, sit deveniendum, quem. admodum per principia Theologiae naturalis palam possibilitas vero systematis harmoniae praestabilitae tota redeat ad mechanismum corporis , vi cujus motuum harmonicorum capax est S. 61 7 ; dubium nullum su
peresse potest, quin systema harmoniae praestabilitae sit admodum probabile ca. 378. 379
emadmodum systematis harmonia praestabilitae impossibilitas probaretur, fiquidem vel unicum afferri posset exemplum motus cuiusdam voluntarii in corpore, qui mechantia mo repugnat , ita μssibilitas eiusdem in aprico foret, siqu dem motus voluntarii particulares, quomodo ex motibus in cerebro praeexistentibus nascantur , distincte explicari possent. Nondum tamen hinc constaret, quod eidem in natura rerum fit locus, pristerea quod a possibilitate intrinseca ad actualitatem non valet consequentia. Probabilitas vero plurimum augeretur, ut non multum a certitudine abesset, & haud diffieulier porro veritas systematis evinceretur. Quamdiu vero systema hoc tantummodo probabile aisnoscitur, intra sphaeram hypothesum philolophicaruio detinetur. Equidem non ignoro esse nonnullos, qui sibi persuadent, fieri non posse ut systema aliquod tantummodo habeatur pro probabili, cujus stabiliendi gratia tot rationes in medium afferuntur, ponderibus earundem expensis, quotalis adducere non solent ubi se sua rigidissime demonstrasse contendunt δε sed horum qm est quod moremur judicium, cum exploratum sit intelligentibus, quantum in probationibus vulgo deficiant, qui ia denrunstrando parum sunt versati, certum ab incerto de probabili distinguere non valentes. Qui veritatis amore dueimur, ut adeo nobis perinde sit, quaecunque philosophorum hypotheses vera deprehendatur ; ex veritate quoque de iisdem statuuinus ab omni ast dicta prorius alieni.
I. 639. SUema iam Me praefabinitae oeteris sistemath ex eodi commercism omi-xme or corporis, s emati in 'uxus p Misi scilicet & AHemati ea fartim occasi natium, in PE MMia rationali praeserenaeum. Tria hodie in philosophia currunt sy stemata replicandi conunercium, quod inter animam atque corpus intercedit, systema scilicet influxus physici, systema causarum ocea-sionalium & systema harmoniae praestabilitae S. ssab. Ostendendum itaque est systema harmoniae praestabilitae systemati influxus physici & systemati causarum occasionalium in Psychologia rationali esse praeserendum. Etenim Diqitigod by Corale
343쪽
De Harmania praefabinta. 3 γ 9
Etenim influxus physicus intelligibili modo explicari nequit cf. s7 J&terminus inanis est cf. s 83 γ, nec in Psychologia rationali ullum habet usum t S. s 84 ; praeterea omni destituitur probabilitate S. s 88 9. Enimvero in systemate harmoniae praestabilitae commercium inter animam de corpus intercedens per ipsam animae& corporis essentiam atque naturam
intelligibili modo explicatur cf. 6io , & qui supponitur mechanismus corporis, etsi nobis sit incomprehensibilis, non tamen probabilitate destituitur S. 637 atque ipsum systema harmoniae admodum probabile est S. 638 , consequenter in Psychologia rationali, in qua commercii reddenda ratio est S. , satisfacit. Quamobrem cum nemo dubitare possit, quin in Psychologia rationali praeferendum sit systema, quod per ipsam
corporis ac animae essentiam atque naturam commercium utriusque expliacat intelligibili modo, ae propivrea , quaesumit, summa nituntur proba. bilitate, systemati alteri, quod intelligibili modo nihil explicare valet , cumque non sumat ad reddendam rationem eorum, quae sunt, nisi termis nos inanes, in Psychologia rationali nullum praestat usum, omni praeterea probabilitate destituitur ; systema harmoniae praestabilitae systemati influxus physici in Psychologia rationali utique praeserendum .
In systemate causarum occasionalium in reddenda ratione phaenomen rumparticularium ad nudam Dei voluntatem recurritur s*.s 93 γ,& modificationes corporis in gratiam animae atque modificationes animae in gratiam corporis factae perpetua sunt miracula 6o 3 st, nec ob ea, quae sumit, probabile est F. 6o89. Enimvero systema harmoniae praestabilitae phaenomena particularia per naturam & essentiam animae atque corporis intelligibili modo explicat S. 6ao P, & omnia in eodem naturaliter fiunt T. 622 , nihil per miraculum S. 623 , nec ad Deum recurritur nisi in generalibus, cum praestabilitio non se nisi miraculum in creatione factum, cujus deinceps vi naturaliter consequitur perceptionum ac appetitionum &motuum harmonicorum coexistentia I. 629 : ipsum systema ob ea , quae Limit, admodum probabile est. Quamobrem cum nemo negare possit systema probabile minus probabili, &quod nonnis in generalibus ad volumtatem Numinis provocat, particularium vero rationes ex notionibus animae ac corporis derivat, alteri, quod per miracula perpetua rationem phaenomenorum particularium reddit, esse praeferendum; quin systema harmoniae praestabilitae in Psychologia rationali, ubi in rationem commemcii inter animam atque corpus intercedentis inquirimus S. 4 , systemati causarum occasionalium sit praeferendum, dubitandum non est .
Agnovit praerogativm systematis harmonia praestabilitae prae ceteris in Psychologia r xionali Theologus eximius Taguetoma loco supra citato inM. 633 , nnde ubi de systematis ςxplicandi commercium inter animam atque corrus egisset, sublinem dissertationis ita tamdem coneluditi fi intelligi queat, animam agere in corpus propria virtute di quodam generei fluxus, qui motum in eo producat, laqueadum est lystema recepium. Simplicius enim
si Phisologia Rat alis . est aliis Disi tirod by Cc oste
344쪽
est aliis& liquidius. Et in lavorem ipsius aclauei potest exemplum Dei e m. ereantis &conserva is Ma voluntate, . Sed si velim sequi taeas, quas habemus de corpore S despiritu, una cum propriis eorum attributis, atque adeo uol imul corpus agere in spiritum aut spiritum se reatum scilicet in in corpuas amplectendum erit lystema Momi--. systema im cautarum occasionalium nonnisi inera est illusio. Hai unus . Prorsus autem ad mentem nostram sunt, quae in Achis Eruditorum A. t os. p. ss x, unde ista 3 quemi ve ba ex Gallico in Latinum sermonem translata hue transtulinius, ad istium , ur adeo nobis. temperare non possimus, quin eadem huc quoque u ascribamus . agnovit, inqui e Cou
lectores, commercium animae 5e corporis secundum naturae ordinem non atto
modo, quam secundum hypothesin intelligibiliter explieari potis, quoniam in iis, quae in empore&anima intelligimus, nihil apparet, quod ad infuxum eorum mutuum explicandum inserviat. Ceterum modus, quo Deus agit in creaturas, toto genere diversus est: consistit enim in creando, quoniam ipta creaturarum dependentia a Deo seu conservatio continua est creatio. Hanc autem dependentiam veram & n effariam ese eertis demonstrationibus docemur, etsi modum hunc agendi ob infinitam ipsius avntis naturam explicare non possinus.
ζώἡ;ι,, - is influxu physici amplectatur e systema harmomae praestabilitae, si
inpia vehit, Eauraret, modo sibi temperet a malitia. Etenim qui hebetior est, quam n ostibus ut philosophicam scientiam capere possit, is assentiri nequit ob rationum debitum. evidentiam, sed assensus ejus nititur rationibus extrinsecis di praejudiciis , quae a prima juventute hausit, dissicillime eradicandis, atque idem passionibus animae obnoxius. Quamobrem fi vel maxime veritati assentitur , aut quod est probabile ei proderi quod minus probabilei non tamen id ideo facit, quod veritatem qua talem agnoscat&probabilitatem introspiciat, sed istiusmodi rationibus adductus, quae casu ita latente eundem permovere terant ad contrarium firmiter tenendum & pertinaciter defendendum. 'erinde igitur est, sive astensum suum praebeat philosophis, sive eundem deneget. Equo igitur philosophus ferre debet animo dissensum eorum, qui hebetiores sunt, quam ut philosophicam scientiam capere possint, consequenter nec aegre fert, si systema influxus physici amplectantur, &systema hat molliae praestabilitae da vinciae, modo sibi a malitia te erent, quippe cum nemo ferre possit in altero studium nocendi, sed unusquisque ipso naturae jure ad versus vim aliorum sese defendere teneatur. Qui infirmior est, quam ut inoonsa pietate systemati harmoniae prae
stabilitae assentiatur; is veretur, ne haec hypothesis sit impia & relisioni inimica, propterea quod sibi semper persuasit systema influxus physici in
Scriptura Sacra probari, nec salva ejus a uictoritate rectet posse. Quamobrem cum ista infirmitas ab hebetudine mem is profici statur, neti haud quaquam poterit, ut contrarium doceatur. Raamobrem eum philosophus aequo ferat animo, ut hebetiores quam ut Hailosophicam veritatem capere possint, systema harmoniae praeitabilitae damnetu&rideant, & systema influxus physici probent & extollant , multo magis condonabit infirmioribus, quam
345쪽
quam ut mossenti pietate systemati harmoniae praestabilitae assentiantur cum praestet pium esse, quam coecum hypothesi philosophicae praebere a I- sensum, at lystemate inhuxus physici pietatem fulciant, & systema hammoniae praestabilitae, si velint, damnent, modo caveant ne zelus in malia .riam degeneret, quae cum pietati adversa st, ferenda animo aequo non est.
Sequimur hic Kepurum , virum sagacissini ingenii & acuminis prorsus ungularis, qui cum in Introduistione ad Commentarios de Motibus thenae Martis causam operarii poci virilieri et I syllema ejus ab objectionibus vindicasset, quibus ab antagonistis onerabatur, ta Mem ita concludit: Mλώον se , ρω- - ἀμ---m Fc-riam capeνe possis, vel infirmisr , quam ut insensis plerare copernico cre t ι ei δε-deo , ut missa schola Urmomisa , damnari, etiamsi
gnae me inυenis fure sis ve- μωm φρ emleb -- possis ueιit. Hoc Xvieri monitum tanto Donlident tus inculco, quanto evideratior est identitas rationum, cur Anti- pernicani systema Copernicanum& Antiharmonistae systema harmoniae praestabilitae orpugnant. Sumunt enim vulgo Anti- pernicani quietem Telluris & motum solis circa eandem vitio subrepti ras tanquam experientiae eonsentanea, Se ideo Copernicanum systema sempturae adversum pronuntiant:sumant vero etiam Aati harmonistae influx um physicum animae ac corporis in se invicem tanquam experientiae contentientem eodem vitio subreptionis, se ideo verbis scripturae Sacrae sensum notionibus suis respondentem tribuunt. Eadem igitur de causa Anti-Copernicani pernieanos & Aminamion istae Harmonistas impietatis insimulant. Miraremur vero , quod
vitium subreptionis in systemate de motu solis diurno aginoscendes in idem tamen incidant in1ystemate innuet in physici, nisi nobis abunde constaret, fieri posse ut in Metaphysteis cchentiat , qui lyneeus est in Mailremat ieis. Enimeero dum aequos nos praebemus hei tioribus ac infirmis, nemo sanus inde colliget quasi propriae musaevit fidamus 3c periculum systematis harmoniae praestabilitae tacite eonfimmur . Qua enim, quaeso, consequentia id is sculpetur λ Phil sophi non est sibi placere emendicato eorum a sensti, num suo stare non posse iudicio optime novit. Veritas enim non multitudine idem sentientham, sed rationibus reiumphat, juxta
niae praestabilitae, tanquam hypothesin philosophicam Π. s3o , explicandum est commercium naturale inter animam & corpus intercedens
f. 6 Ia . Enim ver aperationes gratiae , quas Theologi lumine revelationis collustrati explieant, ad naturale istud commercium non pertinent, Deo in animam & corpus supernaturali modo agente. Ad eas igitur systema harmoniae praestabilitae extendimdum non est. Idem eodem modo de systemate influxus physici ostenditur.
Corruunt objectiones uno impetu. quas magno molimine Anti Irarmonistae conquirunt, quasi systema harmoniae praest bilirae operatιones gratiae tollat, consequenter religi nem christianam funditus evertat. Ejusdem vesoris 'foret Ohiectio contra systema influxus physici, quod in eo locus non sit operationibus gratiae, quoniam ρerceptiones producunturm anima vi corporis, vis autem corporis ρElidet ab atiione sensibilis in organa sentoria . Quod igitur Influxisti ista respondet ad eliminandam ridiculam obiectionem, id sibi quoque rMonsum esse putet Anti harmonista. Si excipiat, negari in systemate harmoniae praestabilitae ad hionem spiritus, consequenter etiam Dei, in corpus 3 quam salsa fit haec imputatio &suam parum philosophice ex negata actione animae in corpus inferatur negatio a filonis Dei in creaturas, supra iam clarissime docuimus εoy . Taedet, imo tantum non pudet talia T t a proscr-
346쪽
fini opem xationes gratiae in eos em
proserter sed serviemium est tempori, ne causae dissidere videamur negligentes ea, quae intelligentium judicio contemni merentur.
S. 642. Si Deus summaturaliser mo si uar animam, laystemare bar-ηLe praestabia sitae supernaturaliter quoque modisare debet eorpus. Ponamus enim per operationes gratiae a Deo procliici petitionim. Datur itaque in anima appetitio, quae non enata est ex perceptione aliqua vi animae produicta, aut saltem non naturaliter inde enata .. Quoniam itaque in.corpore non dantur ideae materiales nisi quae respondent perceptionibus naturaliter productis, nec ex ideis materialibus nathuntur motus fluidi nervet, per quod organ rum corporis motus determinantur, nisi quatenus appetitiones in anima ex perceptionibus naturaliter nascuntur ἔ si conservati debet harmonia an mae & corporis seu consensus inter seriem perceptionum & appetitionum in anima & seriem motuum in corpore S. 6 Ia , necesse utique est, ut, si Deus supernaturaliter inanima producit perceptionem vel appetitionem , supernaturaliter quoque motum convenientem in corpore producere debeat, aut generaliter loquendo si Deus supernaturaliter modificat animam, supernaturaliter quoque corpus modificare debet.
In hoc differt systema harmoniae praestabilitae a systemate influxus physei, quod in illo
non possit eo ipi mutatio quaedam supernaturalis in una substantia, qta in simul consentietuquaedam mutatio supernaturalis etiam admittenda sit in altera, in hoc autem posita mutatione quadam si-rnaturali in una substantia mutatio eidem consentiens in altera naturalia ter consequi possit. Ponamus enim in anima a Deo produci appetitionem quandam superis naturaliter , in systemate ineuxus physici anima motum convenientem influendo vi sua naturaliter producere potest, nee usest ut Deus eandem supereaturaliter determinet. P namus ex adverso Deum in cerebro supernaturaliter producere ideam aliquam materialem vi inde in animam influente pereeptio conveniens naturaliter excitabitur. Enimvero exciac. disteremia nihil adversus harmoniam praestabilitam absurdi concluditur.
347쪽
SPUUTU IN GENERE ET ANIMABUS BRUTORUM.
De Spiritu in genere & Spiritualitate animae in specie.
Er Spiritum intelligimus substantiam intellectu &voluntate libera praeditam.
Sumimus vorabulum spiritus in significatu receptor nemo enim ignorat,Deum, angelos di animam humanam ivieo spiritus appellari, quod ipsis intellectus&voluntas tibera tribuatur. Et hinc nemo non enti intellectum de voluntatem competere debere judicat, quod spiritus nomine compellari audit. suamvis vero spiritus 3: substantia immaterialis pro isnonymis vul-r habeantur ab iis, qui definitiones insuper habentes loque i inconitantiam amant ; in toro tamen philosophico definitio nibus accuratis stricti inhaerendum.
g. 644. Elimenta rerum materialiam Disitus non sunt. Elementa rerum materialium sunt substantiae simplices g. I 8acifim , ex quibus in corporibus, illorum aggregatis S. I 76 Cosmol. ψ vis motrix resultat S.Iso Gμοι , quam percipimus, dum vires elementis inexistentes in unum confundimus Letys Coloni. . Et si autem non definiverimus, qualis sit vis ista facile ramen apparet, nullam esse rationem, cur intellectum de voluntatem liberam elementis tribuamus, ubi expendimus notionem intellectus & voluntatis in Psychologia empirica prolixe evolutam , neque nos iisdem in tellectum & voluntatem tribuimus. Quamobrem cum ea demum substa tia sit spiritus, quae intellectu & voluntate libera praedita est S. 643. 3 elementa rerum materialium spiritus non sunt.
Equidem In sius monadibus suis, quas elementa rerum materialium esse censet, Per-erionem & appetitum tribuit, sed sine apperceptione, conseo uenter nec monades rei iasiana intelle de libera voluntate praeditae, adeoque nec ipsie spiritus sunt. Falluntur au tem, qui sibi aliisque persuadere conantur, quasi juxta Leitimisitim materia ex spiritibus tanquam totum ex partibus comiponatur, &multo magis saliuntur, qui nobis hanc sententiam trinuunt, eum elementis rerum materialium nonnisi fimplicitatem vindicemus, qualis vero sit vis ipsis insita in dubio relinquam vi Imputatio vero inde fluxit, quod communi prae udicio pro spiritu habeatur, quod immateriale est.
348쪽
obrem cum substantia simplex sit I. O , substantia autem intellectu &voluntate libera praedita ut spiritus car. 643 ; animam esse spiritum evi.
Ita demum evicta est animae spiritualitas, quae quidem simplicitatem supponit i s 6ss , non taemeaeum hac eadem est. niam vero quae Mn ad loel ctum, qm tu volantatem pertinent, cum in re hologia empirica , tam an superioribus suffcienter expolanmis; doallima.uuatenus spiritus est, Quod dicatur nihil amplius superest. Nostrum adeo erit despiti tu persectissimo quaedam dictis Mere, quoniam eorum uius infimis erat in raeologia naiaturali. Quemadmodum enim Psychologiae usum praestat in attributis divinis concipiendis . ita quoque notio spiritus intellectum nostrum iuvat in furuinnda notione naturae spiritualis Dei, quemadmodum suo loco luculenter constabit.
Definitio haec nominalis est, nec hie erus re litatem evincimus a Utemur autem eadem in Theologia naturali, in qua demonstraturi sumus De meis spiritum perfectissimum; imo etiam ostensuri spiritum persectissimum esse possibilem.
S. 647. HIntesiectus presecti vi dicitur, qua omnia possibilia sibi repraesentae '' 'N ues in .ilectu, est saeuita, distincte fibi repraesentandi possibilias . My--ν. . Quamobrem eum determinationes essentiales, quae notionem intellectus ingredi istur, sint istiusmodi, ut per eas operationes eius extendantur ad omne possibile Se ad distinctam eius cognitionem, ita ut ne quicquam supersit quod obscuritate sua eidem sese subducat stantus utique in operationibus adest consentus quantus ob finem tutellectus concipi potest , consequenter summa adest intellectus perseet os s. so 3 Equidem definitio praesens pro nominali accipienda, neque adeo opus est ut denominationi infit veritas: quoniam tamen non invitis notionibus intellectus 3c persectionis, intellestiis petie simus per distinctam omnium possibilium repraesentationem definiri potest, nomen convenite maluae in is dendum erat . 1
S. 6 8. Quoniam intellectus omnia possibilia distincte sibi repraesentans nium maximus seu absolute summus ar. 278 Poebol. empiriὶ ri intellam perfectismus es omnium maxim3, seu absolute summus c s. 6 7 .
Mirum videri non debet intellectum persectissimum & omnium maximum esse unum eundemque a etenim intellectus facultas quaedam agendi est i . x l. φεν. , admisa ue ejus persectio nonnisi ex gradu, qui eidem convenit, aestimara potest , ita ut perlatorsit, eusus malor gradus est. Gradus vero est quemadmodum vitium, ita dc lacultatum magnitudo c s. 746 ount. in .
ctissime de isto. Quia spiritus persectissimus intellectu persectissimo gaudet S. 6 6 . intellectus vero perfectissimus omnium maximus, seu absolute summus est c sy. 6 8 ; spiritat post Nomo inresiectus omniam maximus seu abolute summus es. S. 6s P. Voluntas perfecti madicitur, quae non appetit nisi optimum .
ex voluntatis est . ut appetamus, quicquid nobis repraesentamus tanquam PDehοι. empir. 3. Quaizbrem voluntas una ab altera differre nequit, nisi quI al
349쪽
Spirituri tate animae in specie. 3 3 s
iffinium seri , non potest differre ab altera, quaeitidem constanter bonum appetit, ni fi od alia seratur in id, quod est melius , alia vero in minus bonum. voluntas itaque peris tior eone ipi nequit, nisi quae semper appetie optimum.
Quoniam spiritus perfectissimus voluntate persectissima gaudet g. S M, 'Dη- voluntas autem perfecti 1sima nonnisi in optimum fertur cf. 61o ; θμων sectissimus nomist is optimum fert-- perseonae de spiritus persectissimi intellecta& voluntate demonstrantur maxima sunt mm si . . men i cuin histe principiis in Theologia naturali ad aes a veritates demonstrandas usuri m . simus Suademus igitur , ut non modo haec principia, verum etiam cetera, unde pendent, probe expendantur: ubi enim familiaria hierint, quae in Theologia naturali inde dedueen- ω, plana nobis & perspicua erum.
intellectas spiritus perfectissimi sibimtatur es. spiritias enim presecti si
mus intestostu gavdet persectissimo k adeoque omnia possibilia distincte fies repraestinat S. 6 7 . Jam cum ita lectus si ficultas res distinctis fibi repraesentandi Phiso e vri 9, aliter limirari non pO- Aualis test quam quoad objectum dc quoad modum aliquid sibi repraesentandi sit. si. 68Οntust, ut scilicet non extendatur ad rem omnem, adeoque innumero possibilium deprehendantur, quae extra illius sphaeram sunt, vel saltem in obiecto, quod cognoscit, obscuritate sua sese quaedam eidem subducant. In tes lectus adeo spiritus perfectissimi nec limitatur quoad obj ctum , utpote ad omne possibile extensus, nec quoad modum repraesentan diobjectum, cum in eo nil concipiatur, quod non distinguat a ceteris, consequenter prorsus illimitatus est.
Unde non m eum, quod fit omnium mari mur seu abso late summus t g. ε 3 . Limites enim in causa sum, quod unum altero majus concipi possit. Quamobrem remotis limi-ribus prodite tabet, quod est in suo genere maximum
S 633. Glmsari itin prefectis illimitas aes. Voluntas est inclinatio animae Votam ad objoctum pici ratione boni, quod in eo inesse distincte cognoscimus ἔπιspirias I. 88o Phebes. empiri 9, ut adeo non velimus, nisi quod nobis tanquam bonum quoad nos repraesentamuscar. 9o Philol. - r. , & quod judicatur melius alteri praeseratur I. 898 PINM empir. . Voluntas gitur limitari nequit, nis quatenus bonum apparens praefert bono vero, & bonum minus majori, conloquenter omnem respuit limitem, sconstanter fertur in id, quod est optimum. Quamobrem cum spiritus persectissimus nonnisi in optimum seratur t6. 6sr ; voluntas ejus prorsus illimitata est.
ina ad pro Misacin praecedentam annotavimus, ad Praesentem quoque trahenda .
utenmo hominis adividum linutasas es. Nemo non novit, multa In hoc mundo adspectabili existere, quae nobis ne consula quidem, nedum distincte repraesentare possimus. Imo ubi quis ea, quae cognoscit, compar re voluerit cum Greris, quae ignorat, sive tantuminodo spatium spectet,
350쪽
GR. IV. Cap. I. De Spiritu in genere
sive temporis simul rationem habeat; contemnendae parvitatis esse numerum eorum, quae cognoscimus, respectu illorum, quae tra omnem c
gnitionis nostrae sphaeram constituuntur, abunde satis intelligemus, etiamsi intra sphaeram Telluris, quam incolimus, subsistamus. Intellectus adeo hominis valde limitatus est quoad objectum S. 68 tol. . Enimveroideis nostris singulis infinita insunt S. a 86 , quae cum in iisdem involvantur cf. i 879, a se invicem distinguere minime valemus, ut impossibile sit nos eorundem nobis conscios esse. Apparet adeo quia numerus e rum, quorum nobis in idea rei conscii sumus, sit contemnendae prorsus parvitatis respectu eorum, quorum nobis conscii esse haud quaquam possumus, consequenter intellectus noster admodum limitatus est quoad mmdum repraesentandi objecta. Quamobrem cum ex ipsa definitione intellectus intelligatur, intellectum limitari aliter non posse nisi quoad objectum, circa quod versatur, & quoad modum objectum sbi repraesentandi cS. 179'NMLempla. , constet autem intellectum hominis admodum limitatum est e, sive objectum spectes, sive modum repraesentandi objectum perdemonstrata; intellectum hominis admodum limitatum esse, evidentissimum.
Limites intellectus humani non rectius agnoscuntur, quam ex contemplatione universi, magnitudine spatii mundani& infinita rerum varietate, quibus per omne tempus repletur spatium. Sed cum ea Physicam supponat, in Teleologia demum, quae hue faciunt, tradi possunt. Confiderandum praeterea est, veritates universales inegie ungularibus, quae exustunt, adeoque ex harum numero illarum quoque numerum aestimandum esse.
S. 6 s. Limita- ri tui humana admiatim fimitata est. Quoniam voluntas non appetit,
bis i , quod nobis repraesentamus tanquam bonum quoad nos g ςo κλιμ- ὰP. Sex pluribus bonis alteri praestri, quod judicatur melius ψ. 8;8
PD οι empir. ; ob limitationem intellectus accidit, ut bonum iudicetur quod non est, imo ut melius judicetur, quod pejus est. Quamobrem cum alii voluntatis limites concipi non possint, quam ut ea vel in bonum apparens, Vel in minus per errorem feratur; ob ipsam intellectus limitationem
voluntas humana admodum limitata est.
Voluntatis nostrae limites satis experimur: nemo enim est qui nestiat, nos in bona apia parentia saepius ferti , quam in vera , fit in melius, nedum in optimum, nonnisi casu incrudere . Cum vero in Psychologia rationali rationes eorum scrutemur , quae sunt s. 4 3 hie inprimis doceri debebat, undenam si quod voluntas humana admodum limitata a summae:usdem perfectione longissimo intervallo sit remota.
Anima humana a spiritu perfectissimo infinito interuallo distat, seu eidem Σ;-ὰ intan parabilis. Intellectus enim humanus admodum limitatus est car. 634 2, is spiritis Voluntas item humana admodum limitata I. 63s 2. Ex adverso intelle- sem)- chus spiritus perfectissimi illimitatus est S. 6sa , voluntas item spiritus fit imo per fictissimi prorsus illimitata S. 633 . Anima igitur a spiritu perfectissi-σκμη mo tanto intervallo distat, quanto distant limites intellectus & voluntatis' animae ab intellactu de voluntate illimitatis. Quamobrem si limites intellectus Dissiligod by Coral