장음표시 사용
151쪽
Veteris Ecclesia morest eae vaseretibus a mandos non esse, Cur interdum mutati ritus. De diebus Aliturgicis. F
ria cuinta quare olim Missa caruerat. An quotidie
veteres Monachi celebrarsnt. Desitas Littim
escis,& de quotidiana oblatione uisuerint . dies noliturgita. Ab uno Sacerdote
plures quandoque Missas una die iactas ,reunam a pluribus.
DE suxis Ecclesiae ritibus, eorumque veneranda antiquitate illi proculdubio male merentur, qui priscos mores prae iratis temporis consuetudine metimus, omnem veterem disciplinam ad huius aeui praxim expendunt, ea persuasione decepti. quod nihil unquam abiss usibus diuersum fuerit, quos a parentibus & praeceptoribus didicerunt, de quibus ab infantia assueverunt. Quod se aliqdiando priscorum Patrum monumenta euoluunt, quae in illis obscura sunt obscuriora reddunt veterem Ecclesiam cum mesenti comparantest & si forte in alio quid incidunt, quod ab hodiernis ritibus discrepet, subsistunt & nutant, vel inconsulto respuentes, vel falsa interpretatione in ienum sensium detorquentes quicquid a suis praeiudicatis opinionibus abhorret . Ex quo fit ut in maximos errores, inque rituum Ecelesiastieonim confusissimam perturbationem labantur, quia nimirum illorum causas, & fundamenta, ac ipsasmet definitiones ignorant, quas hene percipere nemmo potest. nisi ideam & imaginem antiquae disciplinae in mente habeat. Multa quidem voeabula nobis & priscis Patribus commvnia retinemus, sed sentia ab eo quem tunc habebant non tantis alieno, quam nostra tempora i primis post Christum seculis remota sunt, ut palam fiet cum de ObIatione,de communione , deq; aliis Ivirtibus divini Sacrificii Libro secundo disseremus. Possem multa proferre Eeelefiameae disciplinae detrimenta , quae mater errorum ignorantia peperit , sed alienum hoc est a meo instituto, de quicquid in Me genere pereatum est, naturae lapis corruptioni semper in peiora ruentis malim adscribi, quam illorum nemgligentiae qui si creseentibus malis non obstitisse vel fomenta praebuisse censentur. Vetus mortalium querimonia est, a maiorum pietates feruore ,& Eelo nos recessisse, Christianae probitatis vix remansisse vestigia :&quamuis fides una, perpetua, & invariabilis est, vere tamen .
152쪽
eredentium numinis ade, in dies decrescit, ut Christus saliuatot n
ster praenuntiarit, vidi se fidem in hominibus inuenturum, inim tet arum orbem iudicaturus adueniet et tam matrit, inquit, Filius homisis, putas inueniet sidem in terra 3 Moribus autem immutatis, sacros ei noque
ritus variari consequens fuit. Et multa quidem sapientissimh ab meu menteis Conciliis& a summis Pontificibus, quorum est in populum Christianum summa potestas , de irrefragabilis atque infallibilis adistoritas, innovata fuerunt, id exigente temporum conditione, quae pristinae eonsuetudinis districtionem semper in eodem statu manete noto patituri sed de fatendum nihilominus est non paucos abusus sensim irrepsisse hominum vitio vel imperitia, quibus nune aduersum ite & te
medium afferre dissicillimum est, eum in mores transierint quae vitia sue runt ..Distmguendae igitur aetates, disquirenda mutationis ratio, de omnia ad Lia principia reuocanda sunt, ut certa rerum notitia habeatur. Tum illud solerter cauendum est, ne ea quae iuste & prudenter statuta sunt, cum abusibus & corruptelis absque legitima auctoritate inreodii-etis temere confundantur. Optime de hac re Hugo I S. vinole lib. a. de saeram. Fidei pari r I. in fine cap. ia. Etiamsi alijs temporitas aliquando non irafuisse , O nunc aliter esse qua uti, demoutiretur : uem tamen cogitare debemus, quasi leuitate aliquas actum sit, ut nanc aliter teneatur Oaliter inlii tutum sit, qaam fuit. Sed quod tunc oportebat O ita faliare fan , v c teneretur , ct sic iuberetur: nunc autem alia esse tempora, ct alliud esse congruum siue nraefarium stati humanae . Hac monitione necessu sitis lectorem initio huius Capituli praemii re,in eo si tridem & deinceps quaedam tractanda sunt ab usu hodierno longe diuersa, quae praecipiti sententia damnare quidam scriptores ausi sunt, vel pervicaciter ea olim facta negantes, quae hodie non fiunt, vel susque deque omnia vertentes, ut eadein ad hodiernas consuetudines accommodent. Sed iam tempus est ut de diebus Aliturgicis, Liturgicis, & Polylimrgicis, quotum in ea sone haec praemissa sunt, tractationem aggrediamur. Apud Graecos dies Alimetici erant & hodie irem sunt omnes dies II. Quadragesimae, quibus Missa Plaesanctificatotum utuntur, ex teptis Sab ham, Dominica, & die Annunciationis. Diem Sabbati Alexandriq& Romae Liturgia olim caruisse testatur Soctates lib. s. hist. Eccl.cap.ri.
De haeaxi, inquit, Daria consuetudines sunt: nam quamquam ommey V
que in Wrbe terrarum Ecclesi singulisseptimabis ver putibus die Sabbati x ueria celebrant, A vasae Mi tamen O Romani eae aestiqua traditione ictu facere renuant. Addebant Sabbato Alexandrini feriam quartam de sextam, ut idem asserit eodem loco. Rursus, ait, Alexandria quarti feriae rea 'a dicitur Parasceve legan ne Scripturae, O Doctores eas inrei
pretantur , emmaeae Pae ad saxim pertinent adminictrantur , praeterum
Auriorum celebrationem. Socrati adstipulatur eisdein fere verbis:Nice
153쪽
phorus Callistus M. I r. capias . Melesia Mediolanensis sextas qua vera larias Quadragesimae sine sacrifieio tranfigit , ut supra diruim est Cap. X. In eadem Quadragesima ossicio Missae caruit feria quinta, usque ad
Gregorium II. cuius vitam scribens Anastasius ait, Hic quadragesimalitempore, in in quinta feria ieiunium, atque re rum celebritas fleret in e x iri, quod non agebatur, inctituit. Notat vero Durandus lib. 6. Rati natis cap. 36. θ g. hinc ortam esse varietatem Epistolarum & Euang
liorum, quae huic feriar assignantur. Cum enim eius ossietum a Gregorio Magno institutum non fuerit, diueis, epistolae & diuersa Euangelia a diuersis Eccles s pro eo ordinata sunt, vel quia serius ad eas peruenit Gregorij IL decretum, vel quia eiusdem ossicium a quorumdam Ecclesiarum Episcopis pridem fuerat institutum. De hae feria Uvalfridus
Strabo cap. ao. haec scribit. Melchiades Romae praesulatum agens Batuit ut nulla ratione Dominica aut quinta feria ieiunium quis fidelium ageret. Pamgani enim his diebus quasi ieiunias aestabant. Ideo B. Gregorius in d stasitione Ociarum anni in a Quadragesimam quintam feriam vacantem dimisit , ut quiasmua erat velati Domistra . etiam officio diei Dominica celebro haberetur. iuua quinta ferra, quantam pomodum caepit in catera ieiundis applicari, Gregorius iunior Barait eam missu se orationibus esse s lemnem , cir undecumque colligens eiusdem diei augmentauit ossicia. At haec Anastasio aduersari videntur: ille enim ait Gregorium constituisse ut
ieiunium & Missarum celebritas hac die fieret, quod prius non agebam turi Strabo vero Missam propriam ab illo institutam asserit, cum prius Missa diei Dominicae ipsa feria quinta repeteretur. Melchiadis statutum
a Strabone citatum refert Gratianus de consum dies. cap. Ieiunium, ex
epistola eius suppositieia ad Episcopos Hispaniarum. Habetur quoque in libro de Romanis Pontificibus Damaso Papae perperam tributo his
verbis. Hic constituit, ne ulla ratione die Dominica, aut quinta feriaieianiWm quis Melium ageret, quia eos dies Pagani etias serum ieiunium c
librabant. Quicquid autem sit de hoe Melchiadis Decreto, certum est in antiquis Sacramentorum libris, itemque in Lectionarijs & Calenda-rijs nullam inueniri Missam vel Euangelium tam in Quadragesima, quam extra ipsam per totum annum feriae quintae assignatum, nisi post Gregorium II. in Quadragesima tantum, & in octauia Paschae. Cuius Ecelesiastici ritus ex Concilio Narbonensi anno 38 o. celebrato rationem petendam putat Ioannes Fronto in Praenotatis ad suum Calendarium S. 6. in quo statutum est, ne ullo religiose cultu haec dies transgeretur, Ad nosperuenit, aiunt Patres illius Concilij, quo is de populis casiatica
ei execrabili ritu quintam feriam, qui se dicitur dies Iovis, multos excolem re es operationem noae facere. Suam rem pro Dei timore execrantes O blasphemantes, qμicamque ab hac die prater fectivitates in eo die venientes , ausus vel a afuerit vacare es operam non facere , is ingenuus eB aut ingrauade Ecclesia repeliendus, ct si paenitentia mittendat anno vno, o eleem
154쪽
sina ct meta fatis faciat, Ut eis Dominus ignoscat essemus aut ancilla fierit scententa flagella correcti Domino consignantur . er Ultra talia era obseruare non permittant. Declamae quoque aduerstri eos qui feriam quintam colebant Augustinus in fine sermonis tr s. de tempore, ubi inter caetera haec habet. 2uia audiuimus quod ahquos vires vel magieres ita diabolas circumuent , ut quinta feria nec viri opera faciant, nec mulieres lanificiam,
coram Deo es functis Angelis eius coniectamuae, Dia emcunque hoc obserua re voluerint , msi per prolixam ct duram pestientiam tale sacrategium emendauerint,vbi amaras en dialolus, ibi es si damnandi sunt. Icta enim infelices dimisisti , qui in honore Iouis in quinta feria opera non faciam, non sitis quod ipsa vera die Dominus facere nec erule tint nec metuunt. Nuialo igitur honore feria quinta colebatur , nec ullus in ea cogebatur Fidelium conuentus, donec Gregorius II. statuit, ut in Quadragesima ieiunio de Missa , sicut de aliae legitimae feriae , coleretur. Extra Quadragesianam vero diu mansits ne proprio&solemni Sacrificio , & si quis pria uatim sacrificare volnisset, praecedentis Dominieae Missa utebatur. Sic Anastas, & Strabonis sententiae eonciliari commode possunt, nequeaenim puto uni potius quam alteri eredendum , cum ambo eodem tempore vixerint. Praecitata Strabonis verba Micrologus transcripsit c. se haec de suo adiungens, Io AH --a eis a Pe recoctes qua rasema rc Dominica inos iamr. Satiata eiram ante esuadragesimam ct ante Palmas Dominicarum sarum officia recipaviret, Me immerito, cum emisset dies pr-ti de suis Dominuissoleans inofficiari . Cur autem haec Sabbata carerent
osse io, ratio assignari potest ex libeto Sacramentorum S. Gregorij apud
Pamel una, q n ia D. Papa dabat eleemosynam, cuius ritus mentionem faciunt Amalarius lib. t. cap. o. & alii ossiciorum expositores, nihil tamen quod ad hil oriam pertineat afferentes Sabbatum ante Palmas , --quit Amalarius , Otitulatu' in Sacramentario nora, ct in Aesiphonaris , Sabbato vacat, Dominus Papa eleemos nam r. Deinde pias huius rei expostrones commini itur. Clarius de hae re disserie Crimolaus Abbas in Praelatione libit Saeramentorum editi a Pamelio tomo,. Liturgi Pag. Agens enim de diebus, qui in Sacramen L Gregorii Magni
Carene oscios ait. Sicut orandam relata didicimus Domnus Aps licusiae ei Sem diuus a Datianitos penitas vacat, eo quod cineri raraman ferri Battonisas vacanda fatigatus, easdem requiescat elus, ob id scilicet vo tumultuatione 'Patara carena ct eidem Maa pauperibas diaribuere se negotia
extera ora tisennae valeat HO- - . Erant igitur Romae Aliturgies illi dies in quibus Pontifex , qui semper latebat Miliarum solemnijs assistero, quiescebat; quem ritum seruabam etiam omnes Melasiae Romanis vis
Dies item Aliturgiet olim eram seria sexta maioris hebdomadae, quq IILsela hodie in Nelesia Latina sacrificio caret, & Sabbatum sanctumis, qua die lieet Misia nune ces ebretur, ea tamen agi talebat in nocte Rem
155쪽
surrectionis, ad quam spectat . Et hoc quidem Sabbatum omni o Seio
vaeabat , feria autem sexta habet Millam Praesanctificatorum , qua Grae- ei semper in Quadragesima utuntur modo supra explic ato. Extat de hoc biduo testimonium S. Innocenti j Papae epist. ad Decentium, in qua docens oportere sabbato ieiunare , hanc rationem affert, quia si freta
feria propter passionem Domini ieiunamas, Sabbatum praetermittere non desbemus , quod inter mDitiam atque iatiliam temporis utius videtur inclusim Nam utique eonctat Apoctolos biduo itio et is moerore fuisse , ex propter metam suae oram se occuluisse. nod utique non dubium e B in tantum eos telu-aas bidao memorat , ut traditio Eccle hia habeat icto biduo scramenta pense
tus non celebrari. Ait deinde hanc formam singuIis hebdomadis esse tenendam , quod procul dubio de selo ieiunio exponi debet, de quo praecipue loquitur, non autem de omissione Missae, quam obiter assumit ad rem nil conuenientiam astruendam. Possent quoque inter Aliturgica computari feria secunda & tertia, quibus extra Quadragesimam nulla in antiquis Codicibus Missa annotatur. Epiphanius in expositione fidei nam .ax. sacros conuentus & synaxes quarta, sextaque seria, di Dominica ab Apostolis institutas ait. An vero haec institutio de Liturgia i telligenda sit , incertum est: nam cum varii Ecclesiaruin mores essent,
fi Lituratam iuis tantum diebus agi Apostoli praecepissent, omnea eam legem obseruassent. Crediderim Epiphaniurn de consuetudine Alexandrinae Ecelesiae loquutum, quam Cypria sequebatur. His diebus Basilius Magnus Ep. a Sy. Ad Cafamam Patriciam addidit Sabbatum. Singulisceri diebus , inquit, communicare se participare sancti corporis et sanguinis Christi sanum es fassimum I, cum dixerit isse perspicuis verbis , aerei
comederis carnem meam ct biberit sanguinem meum Citam habet aeternam . Iam laeeo 'is dabitat, quin Dita frequentius participare , nonsii aliud ema ne qua requenter vivere ' Quater igitur nos singulis septimanis communi camui , Dominico die, feria quarta, in Paraseue, di Sabbato: Sed et per es etiam alios, si mryris alicuius memoria celebretur. Additum qu
que est Sabbatum ab occidentalibus, qui quarta & sexta fetia , ac Sabbato ieiunabant, de celebrato sacrificio ieiunium soluebant. Tertulli nus de ieiuniis cap. r . Stationibus quartam ct fretam feriam dicamus, O . ieiuniis Paraseuen, idest Sabbatum utpote quod sit Parasceve Domini-,icae , ut notat Pamelius. Olim etiam ad diem Sabbati remitti solebant Sanctoriim festiuitates in diebus Quadragesimae occurrentes ex statuto Synodi Laodicenae cap. y r. aeuod non oporteat in aeuadragesima Mart=- .ram natales peragere, sed eorum in Sabbato et Domisi, tantum memoriam
Feri. Idem clarius exprimitur in Capitulis Martini Bracarensis cap. 8- Non liceat in Quadragesima natales ,riari ruini celebrare , sed tantum MD sau es Dominico dis pro eommemoratione eorum oblationes offerri.In secundo
Concilio Matisconensi c. f. decernitur, ut reliquiae sacrificiorum feria quarta vel sexta dentur infantibus vino permixtae, quia nimirum bR
156쪽
feriae prae caeteris celebres erant. Nusquam tamen reperio, quod secunda, & tertia omni prorsus tarificio carerent, unde non credo mi- turpicis accensendas esse. Restat Dominica post sabbatum quatuor Temporii,quar propria Missa caret,& vacare dicitur in priscis , tamen torum libris. Nam cum Sabbati huius Miffa & ei annexa Saerorundi Ordinum collatio Uespere celebraretur, saepe contingebat ut ieiunio vl-que ad lucem producto Missa die sabbati inchoata sequenti Dominica perficeretur, ipsaque Dominica proprio ossicio careret, nisi propriam haberet celebritatem, sicut Dominica Resurrectionas. Tempore S. Augustina diuersae eram diuersarum Ecclesiarum hae de re consuetudines;
sicut ipse testatur tract. 26. in Ioaunem r Sacramentum corporas, ct sinet reainis Chricti alicubi quotidie, alicubi certis interuallis dierum in Dominica mensa praeparatu et de mensa Dominica fumitur. Et ep. II S. ait Alibi nullus dies intermittitur, quo non osseratur: alibi Salbato tantum ct Dominieriatibatantum Dominico. In Monasterijs antiquo ritu omnes dies Liturgia care
bant excepta Dominica & solemnitatibus; idque ex regulis & historiis veterum Monachorum perspicuum est. S. Benedictus Missae mentionem his facit in regula sua cap. 3 s. dr I S. ex utroque autem loco colligitur Dominicis tantum & sestiuis diebus ad Missae laetificium Monachos co- veni'. Aegyptios Monachos sabbato dumtaxat & die Dominica audiuina mysteria celebranda & percipienda in unum congegari conluemuisse narrat Cassianus lib. s. Ingyitat. cap. a. Cariusianos olim diebus tantum Dominicis & festis Missas celebrasse referunt Petrus Clumacensis lib. a. Miracul. cap. 28. Guibertus Abbas lib. r. de vita sua cap. II. & Petrus Blesensis Epict. 86. quae legenda cum notis viri eruditissimi Petri de Guffanu illa. S. Fructuosus Bracarensis Episeopus in regula secunda: Monachorum cap. I s. omni die Dominico congregari Monachos ad
Collectam praecipit, & non plusquam leptem dies interponere. Regula Magistri cap. s. Missam agi mandat diebus Dominicis & in Natalitris
Sanctorum. Eiusdem ritus occurrunt passim exempla in vitis Patriam Orientalium, quae hic referre ut nimis longum, ita & superfluum toret rnusquam enim solemnis conuentus ibidem mentio fit, nisi festis diebus, qui soli publica Sacri oblatione colebantur' . . .. ---Venio nunc ad dies Liturgicos, quo nomino si priuatam & quotidia- 1
nam celebrationem complectimur, extra controuersiam est lem persicuisse quacumque die Sacrificium offerre, paucis dumtaxat exceptis quibus id nominatim vetitum fuit, quales sunt in Ecclesia Orientali dies Quadragesimae quibus Prassanctificatis utuntur, de in Ecclesia Romana feria sexta & sabbatum maioris hebdomadae, in Ecclesia autem Mediolanensi omnes feriae sextae Quadragesimae. Testimonia veterum Patrum de vis quotidiani Sacrificis quaedam attuli supra Capite XIV. cum de Missis priuatis agerem , quibus alia hac
superaddam , ut priuatae oblationis laudabilis consuetudo ermius
157쪽
stabiliatur. Tertullianus deletum cap. 8 . Nobis certe amnis Aes rei in vastata Omsecratisne celebratur. Andreas Apostolus se quotidie hostiam incruentam immolasse testatus est, ve Acta eius reserunt a Presbyteris Achaiae conseripta. Cyprianus epist. I g. ad Cornelium, Disa Maa --ἀIn Mare grandia Oguria ess pacem dedis Martyribas , ut Meerdotes qui fatrificia Dei quotidie relebramai, hamas Deo is viminas reparemus. B silium Magnum quotidie steria operatum scribit Amphileehius in eius uitat idemque Baronius de S. Ambrosio asseuerat. Chrysostomus hom. 6o. ad Pop. Antioch. Deum ait nobis sua beneficia per singulos dies quodammodo per hare mysteria alligare , non annuatim sicut olim He-hratis Et hom. sequemi Dominum per singulos dies venire inquit, ut via deat in sacra me adiscumbentes . Innocentius I. epist. ad Exuperium in piscopum ToIosanum ideo a Sacerdotibus seritandam pudicitiam docte, quia non praeterit dies, qua a sacrificiIs diuinis vacent. Petrus Chrys
logus sem. s. loquens de Christo , Hic ect Myalus, ait . qua in epulam ae Brum qaotidie ac iugiter immolatur . S. Bonifacium Archiepiscopum Moguntinum quotidie Missain celebrasse resert Serarius lib. p. rer minetant. notat. 12. tae eius Uttam ex quodam fragmento S. Ludgeri . Gr gorius Turronen. lib. I.degh conflas cap. a. calicem S patenam vocat
ministerium quotidianum . In veteri Missa edita ab Illyrico Sacerdos post communionem Deum orat, ne ad damnationem sibi protieniat, quod eorpus & sanguinem Christi quotidie audet aecipere ' Ne vero deessene diebus singulis propriae M in , Aleuinus Caroli Magni Magisterrogatu S. Bonifacii Arehiepiscopi Missam eomposuit de Trinitate pro die Dominieri pro seria II. de Sapientia, pro seria III. de Spiritu Sancto, pro seria IV. de Charitate, o feria e de Angelis, pro seria VI de Cru-ee, pro Sabbato de S. Maria. Et bae ideo, teste Micrologo cap. di in Presbyteri iuras temporis uespex ad Mem canae , nondum Eccle Bicia officiis iactram, nondum etiam librartim copia praditi vel aliqvid haberent cum Do officium sum qualibet die passent explere. Unde se adhae ameassem orationes quotidie, etiam rem propno abandenr Fcto, alam rasex--istere . In singulis quaene hebdomadibat sexta fria de Crure , fauato do
S. Maria pene usquequaque Ieraatur, Rari tam ex auctoritate, quam ex dea
Moage. In antiquis usibus Monachorum seria II. notatur Missa pro De- iunctis, reri a III. de S. Benedicto, siue de Sancto euiusque eongregationis institutores istia IU. pro familiaribus, seria V.de Spiritu Sancto, seria VI. de cruce vel de passione Domini, sabbato de S. Maria. Missam de Trinitate olim Cisteretenses singulis diebus Dominicis eantabane post Primam. Nunc autem quae Missae singulis seriis proprio officiscarentibus assignatae sint, ex Rubricis Missalis Romani constat, & ex praxi communiter recepta. Sunt & Mita votivae nulli diei addictae, quae quoties occasio teri ad arbitrium Sacerdotis eelebrantur. Extat de
Missis quotidianis Concilij primi Toletani sub Anastasio Papa hoe de
158쪽
Metum e. s. Presbter, vel Diaconus, vel Abdiaconus, vel quilibet Eceles, deputatus clericus, si intra ciuitatem , vel in loco in quo ecclesia ess, aut ca- Bello, Dy iura, aut villa, ad ecclesiam ad fare clam quotidianum non accuserit, clericus non habeatur. At hic canon ad Missam solemnem pertinet, quandoquidem iubet omnes Ecclesiasticos ordines ad eam conuenire . Ex hoc autem infertur eam quotidie in Ecclesia Toletana initio quinti seculi actam fuisse, quod teste Augustino supra citato alicubi ipso vivente seruabatur. Caeterum de Missa solemni singulis diebus ca-tanda varias olim fuisse diuersarum Ecclesiarum consuetudines superiori para grapho demonstratum est, recensitis diebus qui apud Antiquos
Aliturgici erant. Quo vero tempore Sacrum quotidianum atque solemne ubique coeperit frequentari, non liquetr ex antiquis autem Sacramentorum libris, & ex Ritualibus Monachorum manifestum est octauo secula hunc ritum in omni fere regione receptum, ut non solum diebus
Dominicis, & festiuis, ac in diebus Stationum, siue in peruigilio maiorum festiuitatum solemnis Missa celebraretur, sicut Apostolica traditio, primique & secundi seculi usus ferebat ; sed singulis etiam diebus,sola feria VI. ante Pascha excepta: qui mos hodie in omnibus ecclesijs coia legiatis & conuentu alibus exactissimh obseruatur. Erant & alij dies in veteri Ecclesia,quos Polyliturgicos vocare liberi in quibus ab uno Sacerdote plures Mita dicebantur, sicut hodie fit in
die Dominicae Natiuitatis. Quamuis enim Leo Magnus hi L . ad Dio corum Alexandrinum eadem die iterari Missam prohibeat, nisi ob angusta am Ecclesiae omnis populus interesse non possit: hoc tamen decretum vel ita intelligendum est, ut id passim non liceat, & quandocumque Sacerdoti libuerit; sed certis tantum diebus di ex aliqua causa: vel non usu, aut contraria sanctione a summis Pontificibus abrogatum fuit. Leonem III. septem quandoque imo & nouem Missas celebrasse ex
Uvalf ido Strabone cap. a I. refert Baronius tom. p. an. 8IS. Notabilia sunt Strabonis verba, & ideo non omittenda . Diuersitas quaeam inter Sacerdotes oboriri flet ruia ect talis quisemel tantam in die Missam celebrare velit, nimirum credentes idem mcterium passonis Chrisi cunctarum necessitatum esse generale subsidium. Alius Mero bis, ter,uel quoties libet,eadem Neria in die iterare congruum putat, credentes tanto amplius Deum ad misericordiam flecti, quanto crebrius paloio Chri siti commemoratur. Eifortasse
Onsuetudinem am inde confirmandam exictimant, quia Romanorum Usus habet duas Dei pres interaetim uniussolemnitatisfacere Missas, ut in Natisitate Domini Salviatoris se aliquoru et is Sanctorum . Et revera non esse
absurdum crediderim, F simplures iis Ma die facienaee sunt missa, unus
tacerdos duas vel tres necessitate Dei Doluntate persuadente celebret potius set m quasdam dimittat. Ad hoc accedit, quod totius as Ecclesiae habet saepi i Missas agere pro vitiis, pro defuncIis, pro eleemos nis, est abs diuersis quod etiam oscia his attritata tectantur . In diebus itaque publica ce-
159쪽
Iebritate eonspicuis avi illa diuersarum rerum necessumes fuist intermuran-, . aut concurrentibus sibimet ' Merii obserua tone dae prauata necessitate, viri que e let ossis eo discernenda ossic si, vel isa oblatione d uersa cauis fastini ex aenda . Hactenus Strabo , cui auctor Gemmae animae adstipulatur lib. I. cap. II . Semel in die debet Missa ab uno Sacerdote celebrari, H, cui or Ch ictus semel voluit immolari. Si autem necesseras cogit, id eos duaefectivitate mal occuArum , a vel tres eelebrari poterunt. Sunt & Conciliorum decreta ad hunc ritum pertinentia. Nam Toletanum XII. li bitu ann. 68 I.can. 3 .sic loquitur. Iinatum vobis eo quosdam de Sacerdotibas non tot vicibus communioni sincta gratiam sumeretquot sacrificia in una die videntu erre, sed in Uno die si plurima perse Deo assera acri cla, in omnibus se ablationibus a communione suspendunno in sola tantum extrem er cadi oblatione communionis Ianc a gratiam famam. Vetat autem id fieri
sub poena suspensionis. Et in Emeri tensi aliquot annis ante Toletanum habito sub Vitaliano Papa c. iv. cautum est, ut Presbyter qui plures ec clesias sub suo regimine habet, in singulis die Dominica Missas agat. At
vero Salegian stadiense anno Ioa a. celebratum cap. s. numerum praefiXit
decernens,ne quis praesumeret amplius quam tres Missas in die celebrare. Nec desunt Sanctorum exempla, qui pluries in die sacrificium ora. ferebant, nulla etiam vi gente necessitate, quia nimirum sic ferebat illorum temporum consuetudo. De Leone III. diximus supra, quem Durantus ti .. a. cap. T. falso putat primum fuisse, cum Strabo dicat eum non longe a suis temporibus claruisse . S. Udiaricia in Episcopum Augustanum duas & tres Missas una die celebrasse scribit in eius vita Berno Augiensis . A S. Norberto duas quotidie actas, itemque a LAiberto Monacho legimus apud Surium . De S. Libentio Bremensi Episcopo idem in sua Metropoli narrat Κranthius lib. cap. ri. In libello de Alamannicae ecclesip Fraternitatibus, quem edidit Goldastus tomo a. Alaman. Antiquit. occurrit Fraternitas more priscorum Monachorum inita
inter Monasterium Augiense & S. Galli tempore Caroli Magni, in qua
conuentu in utrimque est, ut quandocumque aliquis frater obierit, eo
die Presbyteri tres Missas, & caeteri fratres pro eo Psalterium decantam rent. Et thec quidem uniuersim euincunt licitam olim fuisse multiplicem ea deni die celebrationem, non tollim id aliqua causa exigente , sed etiam libere & ex sola Sacerdotis deuotione. In Ecclesia autem Romamna antiqua viguit consuetudo bis vel ter offerendi Sacrificium in certis quibusdam festiuitatibus, quas operae pretium duxi hic breuiter recen
I. Prima fuit dies Κalendarum Ianuarii ex veteri Frontonis Κ alendari apte annos nongentos conscripto, in qua duae Misi e cantari solebant, una de octaua Natiuitatis, altera de S. Mariae quia ut ait Durandus in suo Rationali lib.6. cap. s. hac die duos ira concurrant, scilicet parientia et partus; viae ct duae M Ptelebrantur, prima de parientescilicet de B. Viragine,
160쪽
iis digitur ineroum, Vultum tuum; Orammmuo,simile est regnue xlorum homini negotiatori: semnda ect de partu, filicet de Fitio a qua
dieitar ingratius, Puer uatus est nobis . Des in abs eccles3s, Dum medium
silentium . Unde ct in Pibusdam Gradualibus Osirium utrumque initia
tum inuenitur. Nunc vero utrumque festum in unum conflatum est,nam
oratio in Missa est de S. Maria, Euangelium de Circumcisione, reliqua de octauae in ossicio autem maior pars est de ipsa Virgine , additis nonnullis de Circumcisione, & de octava, a qua haec dies in antiquis Sacramentorum librii, nulla facta mentione Circumcisionis, denominatur. In prisco Ordine Romano ipsis Xalendis Ianuaris alia Missa reperitur, Ad
prohibendam as Idalis, cuius prima oratio haec est. Omnipotens sempiterne Deus da nobis Dolantatem tuam O Meli mente retinere, sepia conuersatione depromere , ut Achsa tua a prosianis vanitatibus. expiata non aliud pro reatur verbia iud exerceat actione. Meminit hutns Missae Menardus ii notis ad lib.Sacram. pag. 33. ubi optime obseruat rationem huius Misese instituende fuisse, quia olim Pagani Κalendas lanuarij multiplici superstitione polluebant. Altera est dies Coent Domini, in qua Episcopus tres Missas celebrahat,quq teste Menardo ibid. pag. 68. extant in antiquo Codice Remensi,
quarum prima erat pro reconciliatione Poenitentium, secunda pro conficiendo Chrismate, tertia serotina de ipsa diei solemnitate, cum oratione Deus a quo ct Iudas . Has item Missas reperi in libro Sacramentorum Petauiano, nunc Reginae Sueciq, omnium quos vidi antiquissimo. olim quoque duas Missas hac die in quibusdam Ecclesjs actas, unam, mane, alteram sero scribit Augustinus epist. I im ad Ianuarium. Tertia est vigilia Ascensionis Domini, in qua duplex Missa praescribitur,vna de Feria,sive de Rogationibus; altera de ipsa vigilia, ut constat ex Nalendario Frontonis, & ex priscis Missalibus. Ipso quoque Ascensionis die in praedicto Codice Reginae duae Misit notantur, & in singulis propria Prytatio. Quarta tres dies ieiuniorum hebdomad; Pentecostes complectitur, in quibus asserit Micrologus cap. 3 8. duas Missas ab aliquibus suo tempore decantatas,unam de octaua siue de festo Spiritus Sancti post Tertiam , alteram de ieiunio quatuor Temporum post Sextam . Quinta est dies Natiuitatis Domini, in qua tres Missae dicuntur: &haec sola citeri; abrogatis in usu permansit. Addit Ioannes Fronto ii praenotatis ad suum Κalendarium S. ro. sanctum diem Resurrectionis, dicens : In die Pasitatis sum ires Misse, prima stabatina de nocte, fecunda
de die tertia in coAces,ne ordinam, qua non adnota ur,quia sumitur de communi. Erat enim Missa quaeda specialis,quae semper dicebatur in Ordinucollatione. In pricitato Codicc Reginae, & in alijs antiquis extat etiam Missa de Pascha annotino, quae recurrente die anniuersaria baptismatis pro his celebrari solebat, qui praecedenti anuo baptigati fuerant, non