장음표시 사용
271쪽
Auroque nocturni acris Asiare os cereos.
Est & emon g. Apostolorum, ne liceat aliquid aliud ad altare offerre praeter oleum ad luminaria, & incensum tempore sanctae oblationis . Athanasius in epist.ad orthodoxos de Arianorum persecutione ethnicos ab illis in ecclesiam introductos conqueritur, qui candelabra deposuem. runt, & cereos idolis incenderunt. Eumdem luminum usum indicat Paulinus Nat. 3. S. Fessiis.
Clara coronantur densis altaria lychnis, Lumina ceratis adolentur odora pararis.
Nocte dieque micant, sic nox splendore diei e fulget: es ipsa dies tarlecti illumis honore
Plas micat innumeris lucem geminata lacernis.
Ex quibus apparet non solum noestu, sed etiam interdiu succensa lumina, quem morem culpabat vigilantius diceias, prope ritum gentilium Div. demus fis praetexta religionis introductum in ecclesias sole adhuc fulgente moles cereorum accendi, At vigilantio neruose, ut solet, Hieronymus respondit ostendens eum morem uniuersalem esse in oriente,& occidente, non ad fugandas tenebras, sed ad signum Iaetitiae demonstrandum, . Aliam addit rationem Isidorus lib. . originam eap.ra. ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur, Erat larum
vera, me tuuminat omnem hominem. Praeclare item Micrologus cap. X r. Iuxta Romanum ordinem nunquam Missam absiae lumine celebramus, Nora
Utique ad depellendas tenebras, cum It clara dies , sed potius in idiam illivi
luminis, cuia acramenta ibi conficimus, sine quo in meridie palpama limi in nocte. Hunc usum improbare videtur Lactantius Firmianus lib. 6.diu.inctii. cap. a. sic scribens. Nam igitur mentissa compos putandui eaI, q'iaathori est tauri laminis candelas ac cereorum tamen Oret pro munere e At
si bene perpendatur, solos ethnicos, quos impugnat, reprehendit, quia lumina Deo accendebant tanquam in tenebris degenti, & luce indigenti. Dissicilior obiectio sese offert ex V s . concilii Illiberitani, Cerest/per dum placuit in Ohmeiems non incendi, inquietandi enim Sanctorum si ritas Ronsant. Qui sane canon crucem fixit interpretibus, tum ob pro hibitionem, quae omnium ecclesiarum consuetudini aduersari videtur, tum ob eius rationem,quia no satis constat,quomodo possint sanctorum spiritus luminibus inquietari. Variae Doctorum explicationes extant in commentarijs ad ipsum concilium nouissime editis Lugduni,quae ibidem legi possunt pag. Irr. est sequeuiitas. Sed ut verum fatear, nulla earum nodum soluere mihi videtur, nec meum est tantas componere lites. Fo sitan in illa Prouincia ex luminum in coemeterijs accensione aliqua superstitio irrepserat, qui citato canoni occasionem dedit, ex cuius igno-
272쪽
rantia obscuritas& difficultas in eius intelligentia orta est. PIura dea usu luminum in ecclesia congerit Baronius loco citato,
Cur sine cruce celebrari Missa non debeat. De huius
INter candelabra Crux in altari collocari solet, quem ritum anti- VIII. quissimum esse ostendunt plerique ex canone s.concilij secundi Tu.ronensis habiti anno x To Ut co as Domini in alniri non in imaginario ordine, sed si, crucis titulo componatur. De cuius legitimo sensu certant
viri eruditi, & adhuc sub iudice lis est. Alii vero multo antiquiorem merito existimant, utpote qui ab Apostolica traditione profluxerit. Ab aspectu siquidem crucis sacerdoti celebrandi passo Christi in mem
riam reuocatur, cuius passionis viva imago & realis repraesentatio hoc sacrificium est, mortem cruentam Saluatoris nostri incruento exprimens, tanquam idem sacrificium, quod in eruce oblatum est; quamuis diuerso modo offeratur. Ideo sancti Patres, ut seraphicus Bonaventura temstatur lib. de russeus M S, statuerunt ne quisquam Missas agat, nisi in altari adiit imago crucifixi. Ideo etiam Christi cultores maxima semperveneratione signum crucis prosequuti sunt, adeo ut ad omnem aditum atque exitum, ad vestitum, ad calceatum, ad mensas, ad lauacra, ad lumina, ad cubilia, ad sedilia frontem tererent crucis signaculo, ut Iomquitur Tertullianus cap. g. de corona militis. Billius lib. de spiritu sancto cap. a T. inter dogmata, quae sine scripto recepimus ex Apostolica traditione. hoc primo loco commemorat, ut signo crucis signentur, qui spem in Christo collocarunt. Augustinus tract. I rg. in Ioannem, Quiae I, inquit, stravum Chricti, ni Crux Chricti l eaod gnum ni hibeatur siue frontibus credentiam , siae ipsi aqua ex qua regenerantur, siue pira quo chrismate Unguntur , sae scrinio quo alaniar ; nihil horum Hippe citur. Nee talum crucis signaculo in omni actu se munire consueuerunt fideles, sed & materialem ipsius crucis figuram venerari, de qua re antiquos canones Antonius Augustinus collegit lib. ita iuris Pont c, tit. 1 . Crucia aureae in altari meminit Beda lib. a. hiri . cap. 2 o. Et Ionas Aurelianen. adu. Claudium Taurinen. in praefat. lib. a. Munta, inquit, fani qua mos sanctae ecclesiae, Aut a maioritat tramaeua funi est derelicta, quadam insita atque natiua celebram
none frequentat. Neque enim ae Lyro tempore Usui
irrepsit Auram erucis in basilicis Sanctorum Batui , sed mos antiqua obseruationis legitismus id inctituit.
273쪽
De muribulis, , usu Incensi. Antiquissimum
THuribulum siue Thymiamaterium,quod etiam sussitorium dicitur
ab Anastasio, vas est in quo thura & vari j odores incenduntur in solemni oblatione , idque ex Apostolica traditione, & Mosaicae legis exemplo. Nulla est ecclesiastica ceremonia, cuius crebrior mentio fiat in antiquis & recentioribus omnium gentium Liturgijs, quam thuris &thymiamatis , quod saepe inter sacrificandum adoletur . Solemne hoc fuit omni nationi quantumuis barbarae & verae religionis experti,ut nullum sacrificium rite peragi crediderint sine incenso vel aliquo saltem odorifero iussi mento . Magi thure Christum Deum venerati & professi sunt i Simili modo Poetae a diuinitatis protestatione thuris oblatio nem inseparabilem esse putabant, Templa tibi Batuam, ait Ouidius,refidam tibi thuris honorem. Qua persuasione christiani idolis sacrificasse censebantur, qui summis digitis aliquot thuris grana in ignem inieci csent, quos thurificatos vocabant, ut ab aliis lapsis discernerentur, qui libellatici, sacrin cati, & idolatrae vocabantur, sicut ex Cypriano docet
Baronius to . a. an. as 3. Notum est dictum Tertulliani in Apolog. cap. s. examinatorem chris imorum adhiberi Ut foculum ut acerram oportebat. Est autem acerra vas , in quo thus reponi solet. oblata thymiamateria
duo a Constantino Magno ex auro purissi ino pensantia libras XXX. itemque aliud aureum cum gemmis pensans libras XU. refert liber Pontificalis in Siluestro. Ide in Sergio ait:mefecit th miammateriis aureumatui cum columnises cooperculo, quod suspendit ante imagines tres aureas RPetri oti,in quo ineensum ct odor suauitatis festis diebas, dum missaru
solemnia celebrantur,omnipotenti Deo valentias mittitur ' Sia vero adolen
di altaria intra solemnia diuini ossicii vetustissimum esse,indicat Ambrosius ad cap. I. Lucae dicens, atque utinam nobis quoque adolentibuI altaria scrificium deferentibus a ictat Angelus. Eumdem ritum explicat expositor Ordinis Romani apud Cassandrum in Liturgicis, et Credo, i quit , thurabula per aliaria portantur, es pos ea ad nares hominum ferumh r, ct per manus fumus ad os trahitur. Est & can. 3. Apostolorum sum Pra citatus, quo sancitur ne quid ad altare osseratur praeter oleum pro luminaribus, & incensum tempore oblationis. In libro veterum consuetudiniani monasterij Floriadensis diebus solemnioribus praescribitur, ut ante matutinum & vesperas sacrista thurificet omnia altaria . Idem olim monachi ante priuatas orationes obseruare solebant, praesertim Graeci, ut ex vitis eorum constat. Quod vero ministris altaris, ac postea circumstantibus etiam laicis thuris suffitus praeberi soleat; non ad dignitatis praerogatiuam, vi per abusum irrepsit, sed ad religionem pertinet, ut nimirum excitet ad orationem, & effectum diuinae gratiae
274쪽
representet. Unde Apoc. 8. incensa sunt orationes Sanctorum , & in psalmo canimus , dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Sacerdos item in Ordine Romano benedicens Incensum orat, ut omnes insidiae & phantasmata daemonum , omnesq'e languores vi odoris ipsius effugentur. Thuris denique usui a tempore Apostolorum in eccIesiis recepto non obstat Tertullianus, qui in apologetico cap. 3 o. ait uos puram precem offerre Deo, non grana thuris unius assis, non arabica arboris lacrymas et Non Arnobius, qui lib. I. adu. gentes late ostendit thuris usum rem nouellam me, temporibus heroicis, Numaeque Pompilio, ac
matri superstitionis Etruriae ignotam: non Athenagoras, cuius haec sunt verba in legatione pro christianis; opifex ille ' parer Universoram nosn-gisne eget, non nidore, non forabo ct sus enti rarantibus, eum ipse si odor longe suauissimas, cum nulla re indigeat, nihil extra se desideret. Isti inquam non obstant, quia de usu thuris in sacrifici s gentilium , deque illorum multiplici superstitione loquunturi nos autem neque thure sacrificamus Deo, neque ipsi sessitum tanquam indigenti osterimus , nee solum credimus sine interno cultu ad religionem sufficere, &vi loquitur Tertullianus lib. de corona cap. Io. thus quidem incendimus,
sed non eodem ritu, nec eodem hagitu , nec eodem avarata, quo agitur apud
idola. Esto , quod noua res fuerit suffimigatio in sacris ethnicorum scribente Arnobio, ataeon fuit noua in sacrificijs veri Dei, ut ex veteri testamento liquet, ex quo in nouum profluxit.
De libris Liturgicis, urtimque veneratione , ornamentis.
DE libris Liturgicis & ritualibus superfluum videtur scribere, cum X.
sine illis sacrum nequeat celebrari. Fuisse autem ab initio ecclesiae certas Liturgiarum formulas ab Apostolis & apostolicis vitis compositas, ostendimus supra cap. 8. Refert Gennadius lib. de scripi. ecclesvoeonium Castellanu Mauritaniae oppidi episcopum, & Musaeum presbyterum Massiliensem, sacramentorum, officiorumque egregia volumina scripsime, quae si extarent, multa nobis de antiquis ritibus pedispecta forent. Digessit quoque Mitarum ordinem Gelasius Papa, &post eum Gregorius Magnust quorum Mitalia separatim extabant anno Domini 8 gr. in Abbatia Centu Iensi, siue S. Richerij. Sic enim recensentur in chronico eius Monasterij lib. I. cap. s. ramo spiralegiis in iudice Bibliothecae , de libris sacrarq, qui mini erio aliaris deseruiunt, Mi a s Gregoriani tres. Missalis Gregorianus ese Gelasianus modernis temporibus ab Albino ordinatus: Missatis Gelasiani XIX. Librum sacrament rum S. Gregorij edidit Pamelius D. a. Uturgicorum, qui deinde cora
ctior prodiit, notisque erudivssimis illustratus ab Hugone Menardo
275쪽
monacho Benedictino Congregat. S. Mauri. Porro Missali magna olim adhibita reuerentia , & in Capitulari Caroli M. ex concilio Aqui eranensi decernitur, vi si opus sit Missale scribere, persectae aetatis homines scribant cum omni diligentia . Nulli autem fac rorum codicum diuino sacrifieio inseruientium maior veneratio Exhibita, quam libro Euangeliorum: nam Euangelium typum gerit Christi in eo loquentis,& ideo in octaua Synodo cap. 3. decretum est librum Euangeliorum &sacram Imaginem Domini nostri Iesu Christi aequo honore adorari:& in concilijs idem codex Euangeliorum in sublimi throno editiori loco poni consueuit . Eum theca pretiosissima aurea vel eburnea , gemmisque distincta cum imagine Christi crucifixi includere, aureisque Iiteris scribere mos priscus fuit , quem indicant Gregorius Magnus. lib.
ra. e P. I. ad Theodetiadam; & Gregorius Turonensis Ah.de gloria con- ff. cap. 63. et os. 3. AtDor. Franc. cap. ro. Consonat Almonius tis. a. degetiis Francorum narrans a Chil deberto Rege auectas ab Hispaniis, inter ecclesiastici minitaris utensilia, capias XX. Euangeliorum solido auro fabricatas & gemmis ornatas. I. ibri quoque euangeliorum gemuris forinsecus, & auro exornati mentionem facit Simeon Monachus lib. a. de Dunelmens ecclesia cap. ia. Leo Ostiensis lib. I. chronici
Casinensis cap. et O. O Tq. inter ornamenta illi ecclesiae aequisita & relicta a Desiderio Abbate, qui postea victor III. Romanus Pontifex fuit,
enumerat libros epistolarum & euangeliorum, ac lacramentorum cum tabulis aureis & argenteis. Nodoardus item lib. I. cap. s. librum latramentorum ebore , argentoque decoratum commemorat . Apud Coldastum M. I rerum Alamanicarum extat liber de origine Monasterij
S. Galli, in quo legimus Harimotum Abbatem librum euangeliorum auro, argento , lapidibusque pretiosis ornasse. Ducas in historia By-
Eantina cap. a. capta Constantinopoli Euangelia adhibitis ornamentis mira arte compacta, auro argentoque inde reuulsis partim venundata, partim proiecta conqueritur . Alia multa passim occurrunt, sed haec carptim relata suiniunt, ut dignoscamus communem hanc librorum
Liturgicorinti venerationem fuisse . limum autem ornamentorum
rationem reddit Rupertus Abbas lib. a. de diu. assim c p. 23. dicens, dices quoque Euamelici auro se argenta, lapidibusque pretiosis non immerito decorantur, in quibus rutilat a rum Orsecti vientia , nitet argentum elis eloquentiae ustent miraculorumpretiosi lapides,qua manus Chri-m torvatiles aureaeplena hetaeinthis operas unt. Recolo me legisse in commentariis rerii Moscousticarii non audere Moseouitas Euangeliu tangere, nisi prius lauerint manus, sequi DCrucis munierint,& inclinato capite honore ei exhibuerint: quorum tametsi schismaticorum reuerentia par esset omnes Orthodoxos imitari. Morem,qui nunc viget collocandi
super puluinar librum Mil salem, antiquum esse colligo ex ordine Romano, in quo statuitur ut perlecto E angelio accipiat subdiaconus puluinar
276쪽
vinar & euangelium a diacono, eumque praecedat. In eodem libro inter ea quae portantur ante Pontificem euntem ad Stationem, nominatur Caniatorium, quod nihil aliud esse con cio quam librum seu potius tabulam, in qua scriptum erat Responsorium canendum post epistolam: nam infra ait, DBquam legerit subdiaconus epistolam, asendit cantor cum cantatorio, es dicit Responsorium. De tabulis, quas cantor in manu tenet, agit Amalarius h s. cap. 16. sed cum omnia trahat adsensum mysticum, nihil quod ad rem ipsam pertineat inde erui potest, nisi quod huiusmodi tabulae ex osse fieri solebant. Forsitan ad hoc cantatorium pertinet, quod Ostiensis lib.cit. cap. et in de Abbate Desiderio refert, Fecites libelltim ad cantandum ante altare siue in gradu, eumque tabulis eburneis mir sic abiti, O argento annexuit. Nam R esponset tum post epistolam in gradu olim cantabant, di hinc Gradualis nomen accepit.
De palia linea,qua Corporale dicitur. Olim longior Iatior, erat. Desudariolo seu Purissatorio, quo tergitur calix.De velo , quo tegitur . Addita quadam de alijs velis.
Post vasa & instrumenta proxima est supellex, & primo quidem . XI.
palla linea siue sindon , in qua corpus Christi consecratur, cui propterea Corporalis nomen ab ecclefiasticis scriptoribus inditum fuit. Apostolos non in nudo altari, sed pannis seu linteis ornato sacrum celebrasse omnino eredendum est, ob maximam reuerentiam, qua sancticsimum Christi corpus venerabantur. At vero Siluester in libro Pontificali constituisse dicitur, ut sacrifcium altaris non in serico neque in panno tincto, sed tantum in lineo ex terra procreato consecrareturisicuteorpus Domini in sindone linea & munda sepultum fuit. Graeci etiam velo lineo quadrato utuntur instar nostri Corporalis , quod explicatur lecto euangelio, & expleta synaxi complicatur. Iliton vocant, de quo Chrysostomus in Liturgia, & eius discipulus Isidorus Pelusiota lib. I. vie rap. apposite ad Siluestri constitutionem, Pura, inquie, ilia sindon, qua sub diuinorum donorum misi Arario expansa rara ephi Arimathensis ect miniBeriam. Vt enim ille Domini corpus done inuolutum sepultum
a mandauit, per quod Laetaersum mortali m risus resurrecHanem percepit:
eodem modo nos proposuionis panem in sindose scrificantet, Chrissi corpus e dabiratione reperimas. Nomen Corporalis sepe legitur in ordine Romano, in quo etiam extant tres orationes ad illud benedicendum , quibus Antistes Deum precatur , ut ipsum linteamen coelesti benedictione sanctificetur ad consecrandum super illud. corpus de sanguinem Domini nostri Iesu Christi. In eodem libro palla corporalis nuncupa-.tur; inquit, pacta coetorales latafuerim, nullam aliud unieamen ibi . ii ' dens
277쪽
de- iubet laviam . Glabet Rodesses Moti rectus M.f. Mn. ea in a sueatione Corporalis fugatos motbos, extihha ineetidia natrans, voc tu lud Chrisinater quod nomen iIli etiam dii itur 1 Beda in suo Poenutenti ui, nescio qua de causa. olim milio longiu& & lathis fuit, qMm hodie sit; nam totum altare eo tegebatur , di ideo palla ac linteameia voeabat Colligitur hoc mandeste ex ordine Romano,qui duo, Di conorism operam exigit ad illud expandendum,& eomplieandum. Saehnim ait. Tanc venit' diaconasseremis Dachio dextro pateaeam sinis stultro ea em, nuper talicem torporale, enod areipiens Draeonas Foni, super altare a dextris proiecto rapite altera ad Varenum fetundam ut eo pandatur. Item clarius . Diaconus alcipiens Corporale ab Acas tho, alnossadiuuante Diacona pre stare diuendat: Mod unqtie lintrem ex para limo esse contextam debet, quia done manda ror tis Domini legitur ictu atrum in sepulchro: est tanta quvntitatis esse debet, Ut totam altaris superficiem capia . Et infra post e munione in . His ita peractis sio Vacata eo ita cantes creparare ponarus per c luem. Ideo autem totum alcate tege at, ut tot in eo panes commode possent collocari, quot necessarij erant pro multitudine comminicantium, qlia cespante ae ipsum strictius factum est. Unicum quoque fuit olim corporale, nec aderat parua illa palla, qua nunc calicem operimus: cum enim palla corporalis latior esil tet, ea etiam utebantur ad tegendum eaticem. Liber antiquomit usu tun Cisteretensium cap. s 3. Diarahas 'seo peferrari s er avaraeo ruficem sper corpora insecando pocata amemoris es Mimae AH erue
partis Opanem amre cauum, reuoluens super eam Corporale. Vinus item Ceremoniale Congregat Inis Burifeldensis ordinis S. Benedicti cap. q. ait, Diaconus explicet eorporale habes, eres plicatus in latum, es quamor in iis longum, mediam latitadinis ponens in medeo alia eis. Et insea. Plicam extrema partis corporalis calicem operiar. Manee hodie hic ritus apud Cariusianos. Ecclesia autem Romana ad tegendum talicem parvam
adhibet pallam , de qua loquitur Innocentius lib. r. Omphvs Missa
cap. 3 6. dicens: Duplex es patia, qua dicitur corporala, Da qaeam Diarenus super altare totam extendit, altera quam super calicem plicaram imponis. Hunc usum Romanorum sequutos fuisse aeuo filo Italos omnes, di Alemannos,Gallos vero viro rantum Corporali usos testatur Radulfus Tungrensis idib. de canonam obseruantiastro' voima. B. Ioannes de Parmx is
ordinis Minorum septimus Minister Generalis, ut ex annalibus Uvad cingi refert in eius vita Hen schenius die ro. Martii, fratribus suis praecepit, ut pallam diuisam a corporali calici superponerent. At hic usus iam alicubi vigebat tempore S. Anselmi Cantuariensis, ut constat ex eius opus is de sacramentorum diuersitate ad valerannum episcopum, ipsi enim Anselmo scribens valerannus ait, inter consecrandum nonnulli ab initio rasitem operior, quidam corporali , ad panno cemplicaro inuar 'dardi, quod repertam legimus is metvtimento non cum linteami bo
278쪽
pesitum, si eparatim inuolutum in uno loco. Vii respondens Anselmus neutram consuetudinem reprehendit, tutius tamen & decentius putat ut calix operiatur, ne quid immundum in ipsum cadat. In Missa Ambrosiana est oratio super sindonem, quam dicit sacerdos ante offert rium,cum Diaconus in Missa solemni Corporale expandit super altare. Thecam pretiosam siue peram ad reponenda corporalia memorat Conradus episcopus in chronico Moguntino. De sudariolo seu Purificatorio, quo nunc utimur ad tergendum calicem, nullam apud antiquos scriptores mentionem factam inuenio. In Ordine item Romano nihil prascribitur de tergendo calice peracta communione. Ait enim, Hoc oletio iuxta altare peracli, O pugillari cum quo confirmetur populus per submdiaco um regionarium iam accepto, traditur calix ab Archidiacono ei
subdiaconoperferendus Acol tho, ut reponatur inparatorio. Et alibi ait a Diacono nimis cante procurandum eaerine quid in calice aut patena sanguinisve corporis Chricti remaneat. Quomodo autem tam calix quam patena abstergerentur, priusquam reponerentur in paratorio, non dicit. o
scurum similiter est quid perparatoriam intelligatur, an arca siue arma-xium , quo uniuersa sacra supellex reconderetur, an capsula soli calicii asseruando destinata. Monachi olim ad tergendum calicem linteolo, utebantur in cornu epistolis cuiusque altaris appenso , ubi etiam erat Parva piscina, in quam secundam calicis ablutionem prouciebant, ut adhuc apparet in antiquis ecclesijs , praesertim Cisterciensium. Graeci spongia utuntur, qua & calicem&discum detergunt, ut docet Goarin notis ad Liturgiam Chrisostomin. IT . Eam vero in sacrificio incruento usurpant, quia sacrificii cruenti a Christo oblati pars fuit & i strumentum. Usus veli, quo calix operitur, antiquissimus est: na c. a. Apostolorum sancitur, ne quis velum sedistificatum in usus suos conuertat: & in concilio Bracarens III. tempore Adeodati Papae c. a. illi excommunicatione damnantur, qui ecclesiastica ornamenta & vesain usus suos transferre, vel alijs donare aut vendere praesumpserint. Hor mi fida quoque Romanus Pontifex visi. et g. gratias agit Epiphanio C stantinopolitano ob c ices & vela ab eo sibi directa. Graeci tribus velis
sacra tegunt: uno discum, altero calicem, tertio eoque maiori virumque simul. Hunc vero Aerem vocant, quia per modum aeris circa ter
ram expansi sacra dona ambit, cuius nomen & formam ab ecclesia Hi rosolymitana in reliquas orientales derivasse Typieon Sabae testatur apud Goar in Liturgiam Chrysostomi s. si. Notandum est autem velinomine saepe auita seu peristromata intelligi, quibus ecclesiae parietes ornantur: itemque siparium siue cortina, quae ante portas sanctuaril a Craecis appendi solet. Et ad hoc velum referendas puto orationes velis
seu velaminis, quae in Liturtia Iacobi Apostoli, & in Basilij Magni An
Phora leguntur, non autem ad velum euicis, ut quidam existimauit .
Erat olim apud Latinos aliud velum siue cortina, quae inter chorum &I i et Pth
279쪽
Presbyterium,ubi chorus in medio ecclesiae ante altare & presbyterium situs est, quadragesimali tempore expandi solebat, de qua agunt usus antiqui Cistercienses cap. is.& vetus ceremoniale Benedictinum cap. 3 i. Eius usum adhuc vigere in quibusdam ecclesijs Gallicanis a viris doctis& fide dignis intellexi,
Olim Ac l thos sindonem resaccuui ad Missam portasse,
et cur. De alia sindone pro recipiendis oblationisbus . De velo ossertori .
XII. T N ordine Romano praecipitur Aeolythis ut sindonem in collo Iigat tam habeant: & ne absque sindone & sacculis procedant. Et sind
ne quidem utebantur, ne nudis manibus sacra vasa contingerent: in sacculis vero oblationes reponebant. Describens enim Ordo Romaanus ritum Missae post datam pacem ante communionem ait, e accedeΗ-tes subdiaconi sequentes cum acol this, qui sacculos ad haec idoneos portam a dextris es asini Bris aliaris: ipsiergo subdiaconi extendentibus ac Ithis brachia cum saeculis sequentes a fronte, parant us saccularum archidracono adponendum ollariones prius a dextris, deinde a Bris. An vero istae oblationes essent consecratae, libenter a peritioribus discerem. Et sane primo intuitu suspicatus sum, ne forte essent eulogiae post Missam distria huendae, vel pauperibus mittendat: sed verba quae immediate sequum
tur non conueniunt eulogijs, & satis aperte indicant, quod fuerint con secratae . Tam Dadunt, inquit, arat thi dextra leuaque post e sepos sue presbytheros circum altare, ut ipsi sacerdotes incipiant hostias confringere spatena praudente, quam duo subdiaconi regionara deferunt ad diaconos caum P confractionis, ut ipse quae e frangant , quando Pontifex annuerit eis Et paulo post. Expleta confractione diaconus minor leuata de subdiacono
patena defert eam ad Pontificem, Us cammnnicet corpore Dominico . Tum
describit communionem caeterorum tam ecclesiasticorum, quam laic rum. Accedit quod istae oblationes ab altari sumebantur mittendae in sacculos; in altari vero illae dumtaxat oblationes remanebant post osi fertorium , quae consecrari debebant. Cuius vero formae vel ex qua materia essent isti sacculi silet Ordo Romanus, morem enim describit tunc usitatum & omnibus notum et nec alibi occurrit mihi apud priscos scriptores vel minimum horum sacculorum vestigium. viderint & iu dicent qui in euoluendis antiquorum monumentis magis versati sunt
Mihi libuit inter sacram Missae sepellectilem hos quoque sacculos ex ordine Romano recensere. Erat & sindon ad populi oblationes recipiendas . Oblationes, ait idem Romanus ordo, a Fovit e fuscipii Abdiaconus es ponit in Ave . Et alio loco clarius . Oblationes a Pontifices ci- abdiaconus regionari Meporrigit subdiacono sequenti, O subdiaconua. - sequens
280쪽
sequens ponit in sindone, quam tenent duo Arabili. Reliquas oblationes pactPonii rem fuscipit D scopus hebdomadarius, eb ipse manu sua mittit eas in sindonem, qua eum sequitur. Adhuc viget aliquo modo hic ritus in ecclesia metropolitana Mediolanensi, nam in Missa solemni celebrans medius inter diaconum & subdiaconum descendit ad ingressum presbyteris , ubi extensa sindone ante gremium , quae per subdiaconum de diaconum hinc inde tenetur, recipit oblationes panis & vini a duobus senibus peculiari habitu vestitis: tum descendens ad ingressum chori inferioris easdem oblationes accipit a duabus mulieribus prouectae aetatis speciali item veste indutis. Erat & velum oblongum , quod ab ordine Romano offertorium nuncupatur, cuius etiam hodie & vocabulum & usus permanet. Duat, inquit, calicem Archidiaconas de mana subdiaconi, Sponit eum super altare iuxta oblationes Pontificis a dextris, inuoluiis assis cum refertorio suo. Item . Cum dixerit Pontifex Per ipsum, cum ipso, leuat Archidiaconus cum ossertorio calicem per an s. Vsus ordinis Cisterciensis cap. 3 3. Diaconas opertis manibas de ofertorio tenenis nitIra manu pedem calicis, dextra autem patenam osserat facerdoti. N linc communiter velum offertorij dicitur, & pendet e collo diaconi cum offert calicem sacerdotir eoque utitur subdiaconus cum tenet patenam, quam porrigit diacono circa finem Dominicae orationis. Hoc ipsum i velum Fanonem vocat Ordo Romanus his verbis . HMaam Uiderint calicem, in quo sanguis Domini eti, fanone circumdatum , est audierint sed libera nos a malo, vadant se praeparant calices,
Deseribuntur Altaris , Ecclesiis ornamerata.
SPectant etiam ad sacram supellectilem pro Misse celebratione necessariam tegumenta altaris, lintea scilicet, quae velamina , pallae, operimenta, mappae, & mantilia dicuntur: spectant & amieula anteri ta , quae pallia & Frontalia a recentioribus, ab antiquis vestes nuncupantur. Denique ad idem pertinent vasa aurea & argentea, Plores , thecae pretiosae cum reliquiis Sanctorum, & alia eiusdem generis, quae licet necessaria non sint, solent tamen ad ornatum altaris adhiberi. Extat in ordine Romano, & in antiquo ordine dedicationis ecclesiae apud Menardum benedictio linteaminum. Iuo Carnotensis a. R decreti cap. Is a. ex concilio quodam Rhemensi Git, seruandam en ut mensa Chricti, id eli altare, ubi corpus Dominicum consecratur, ubi sanguis eius hauritur, ubi sanctorum reliquia reconduntur, tibi praeei ct vota popali in conspectin Dei a sacerdote osserantar, eum omisi υeneratione honoretur : est mundissemmii linteis Opalsis diligentisime eooperiatur, nihilque super eo ponaturami came cum Sanctoram reliqa,s, est Patuor Euangelia . optatus Mileuitamnus lib. s. tanquam morem ubique receptum commemorat, quod alta ria