장음표시 사용
281쪽
na linteis operirentur. Ait enim, quis fidesiam nes it is peragendis , ripae ipsa ligo, altaria scilicet quae in Africa lignea erant, linteamine cooperirie inter ima scramenta velamen potuit tangi , non lignum. Victor episcopus lib. I. de persecat. Africana Proculum quendam ab impio Geiserico in prouinciam Zeugitanam aduersus catholicos missum scribit, qui rapaci manu cuncta deuastans de pallis altaris camisias sibi & tam resia fecit. Theoderetus lib. I. hi I. eces. cap. as. loquens de Encaenijx siue consecratione templorum, quae a Constantino Magno Hierosolymis aedificata fuerunt, diuinum altare aulsis regalibus, vasisque aureis omni genere gemmarum collucentibus ornatum fui me refert. Iustinianus
epist. ad Hormisdam Romanum Pontificem se duo pallia sericea eidem direxisse ait ad ornamentum altaris sanctorum Apostolorum. Adri num fecisse vestes duas super altare testatur Anastasius, maiorem unam ex auro purissimo atque gemmis, in qua expressa Dei genitricis in coetum Assumptior aliam de stauracio ornatam in ambitu blattis . Leo III. apud eundem fecit vestem super altare tyriam habentem gryphas m iores , & duas notas chrysociauas cum cruce: aliasque pretiosissimas pro diuersis ecclesijs. Idem fecit ante Confessionem Prineipis Apostolorum Angelos ex argento purissimo dextra leuaque pensantes libras CXLVI. Nec non & alios Angelos duos ex argento purissimo deauratos stantes in trabe maiori & pensantes simul libras LXIII. & alios Angelos quatuor minores ex argento purissimo deauratos pensantes simul libras LXVIII. Paschalis fecit in altari S.Petri vestem mira magnitudinis pulchram & decoratam nimis ex auro gemmisque contextam, prefigura tem historiam qualiter idem Apostolus a vinculis per Angelum ereptus est. Sergius II. fecit vela alba holoserica, ex quibus sacrum circumdatur altare. Narrat Procopius lib. a. de bella Uvandalico cap. v. quod vasa templi Salomonis, quae ab urbe Roma Gieetericus Rex transtulerat in Africam; &Belisarius ex Africa victo Gilii'ere Constantinopolim detulerat, Iustinianus Imperator Hierosolymam misit, Christianorumque ecclesijs dono dedit, ut ijs nimirum adornatum uterentur is Sunt & peristromata, quae parietibus appendi solent, & ab antiquis vela nuncupantur, de quibus Spe Anastasius in vitis Pontificum. Ait nim Gregorium III. vela serica alba fecisse ornata blatto circumquaque in Basilica pendentia. Zacharias item ex pallijs sericis fecit vela pendentia inter coIumnas . Adrianus per uniuersos arcus Basilicae Principis Apostolorum fecit vela numero LXV. de palliis tyrijs atque fundatis.
Idem in Basilica S. Mariae ad Praesepe fecit vela num. XLII. & in Lateranensi per diuersos arcus LVII. Leo III. plura in diuersis eccles ijs, &in Basilica s.Pauli pendentia in arcubus XLIlI. Paschalis fecit in ecclesia S. Petri vela de chrysoctauo per arcus presbyterij habentia historiam de mirabilibus Apostolorum num. XLVI: Sergius II. obtulit cortinas Alexandrinas pretiosissimo opere contextas ct alia vela holo serica re ex
282쪽
auro texta. Nicolaus fecit vela auro texta eum gemmii . De voti ante portas sic canit Paulinus nai. o. V Felicis. cedo , ab pretus ferant Anaria, meque
Og cir sumptu superent, qui pulchra tegendis . Vela framfribui, seu puros endida . . , t TSiae colorans Mutum farata Auris . .
Crebra uelorum ante portas maiores templorum, quas reolas me bant , mentio fit apud eundem Anastasium, ut in Leone III. de Basilicax Petri , fecit vela asta Moserica maiora reis, qua pende, Ara regias is introitai De S. Maria ad Praesepes fuit istam aliud malvis album, qaia pendet ante regias maiores in introitu. Graeci autem ex veteti instituto portis sacrarij vela appendunt, quae in eorti Typicis & euchologiis pase sim commemorantur. De Floribus positis in altari testimonium habemus S. Augustini lib. H. de ciuis. Dei cap. g. ubi enarrans miracula Pr tomartyris Stephani virum primarium nomine Martialem multum a christiana religione abhorrentem conversum ad Christum oratione pro ipso a genero eius fusa in B. Stephani oratorio, & admotis floribus ex eius altari desumptis. Visum, inquit, eg genero eius , ut iret ad memoriam S. Stephani , es illic pro eo quantum poset oraret e deinde abscedens aliquid de altari forum quod occarro talit, eique eam iam nox est, ad caret posuitra esse credere dixit. Hieronymus in epitaphio Nepotiani: Erat folicitas , niterer aliare , si parietes a que fuligine, si pauimenta ursa , sranitor creber in porta, vela semper in octi', aerariam mundum, si vas luιasenta, ct in omnes ceremonias a solicitudo dispo M. Minuas uel ae, Mart ram conciliabula diaersa floribus cir arborum comis, vina arpampinis adumbra sit. Sanctus Seu eius,ut de eo refert Gregorins Turonensis lib. de gloria Confessi eap. yo. Solitus era Iores lutorum tempore quo nascuniar colligere, ac per parietes lutus edis appendere. Loquitur autem de eeclesia, in qua sepultus fuit. Paulinus natali 3. S. Petitis. Ferre Deo paeri laudem , piasoluite vota . Spargite fore solum, praetexue liminafertist Purpureum ver spiret sum, sit forens annus Aste diem, Dacto cedat statara diei
Sunt & alia huiusmodi multa apud veteres Patres, ex quibus ded ei tur quanta fuerit illo tum cura in adornandis templis & altaribus, non alia sane de causa, nisi quia in ipsis peragitur sacrificium corporis &sanguinis Iesu Chiisti , Sanctorumque corpora in eisdem condita
283쪽
De his qui altari inseruiunt, ac primum de Diagonor amisi ordinis dignitas, , origo.
XITU T hate quide de apparatu, qui ad sacrificium extrinsecus adhibetur, dicta liussiciandi nunc de intrinseco agendum est, qui& Ministros
sacerdoti inseruientes complectitur, & cantores. Primus autem ministerij loeus debetur Diacono, qui primo & praecipuo in fieri&ij oblatione ossicio fungitur, caeterisque ampliorem dignitatem habet , quis propius ad altare accedit: ac propterea ab antiquis Patribus ministri nomen antonomastice sortitus est. Hinc Commodianus, qui tempore S.Siluesta vivebat, in Instructionibus pro ecclesiastica disciplina per primat versuum literas cap. 68. sit ad Diaconos loquitur.
M Eerium Christi Diacones exemite fari e , Id reo Minictri facite pracepta magictri .. . Nolue luderepemnam Iudicis aequi, Imetrate locum De Oraran per omnia docti , Samum intenaeentes, semper Deosummo de uni Tuia Deo reddi; ura minicteria ara, Rebus tu adaersis exemplum dare parati. Inclinare caput Oectrum Pactoribus ipsi .
Sic fiet ut Ciricto possiis esse prolati .
Praeclare Isidorus deDiaconis scribens lib. a. de offeccl.cap. 8.Sine ip- A. inquit, Sacerdos nomen habet , asscium non halet, Nam sicat in Sacem dote consecratio, ita in Min reo dispensatio sacramenti . Illi orare, huic mallere mandatur. Illi oblata AP cat, hic ctificata dispensai. Ipsis
etiam Sacerdotibus properpresumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem , nisi eis traditus sit a Diacono. Levita inferant oblationes in altaria, Letata componunt mensam Domini, Levitae aperiunt arcam ire amereri. Non enim omnes vident alta mycteriorum, qua operiuntur a Levitis, ne videant
qui videre non debent, sesumant quifruare non possunt. Eadem repetit& confirmat concilium Aquisgranense primum c. I. I ijs antiquior Epiphanius har. s.ranti facit Diaconi miusterium,ut ne Episcopum quidem absque Diacono unquam fuisse, aut esse posse asseveret. Diaconorum originem multi Doctores S. Hieronymum sequuti visi . 8 s. ad Euagrium a Levitis antiquae legis repetunt, quibus idcirco tum Diaconorum,tum Levitarum nomen indiscriminatim tribuere solent: quia sicut presbyteri nostri filiorum Aaron, ita Diaconi Levitarum vice in ecclesia funguntur , atque ideo in illis istorum typum agnoscimus. Sacri tamen & euangelici diaconatus primordia a libro Actuum Apostolorum cap. 6. sumenda sunt, quando Apostoli septem viros elegerunt, di orantes m nus ipsis imposuerunt. Quo exemplo Patres concilij Neoc sariensis can. 13. hanc Ic Sem ediderunt . Diaconistem esse debent ex canone, O
284쪽
si Mago si riuitas. Eius autem rei sidem facii liber Actuum Apactolorum, Sed cum postea creuisset in multis ciuitatibus numerus Diaconorum, adeo ut Iustinianus Imperator Nouella I. cap. I. Regiae Urbis Diaconoscentenario numero concluserit, ne hic numerus Apostolico exemplo aduersari videretur, ausa est synodus in Triillo sine legitima auctoritate congregata praecitatum canonem Neocaesariensem sugillare, & insuper
definire septem primos Diaconos non fuisse ab Apostolis sacramentali ordinatione initiatos, sed tamquam oeconomos de dispensatores cibo& potui distribuendo destinatos, quam falsam opinionem fuse prosequitur can. 16. Chrysostomi testimonio pro se perperam allegato. At Chrysostomi in cap. 6. Actuum, caeterorumque patrum sensus est , fi bene perpendatur, duplex illis ministerium Apostolica ordinatione & manuuimpositione collatum fuisse,siurificio scilieet assistedi, & bona Apostolis oblata pauperibus distribuendi;illud aute primarium eorum munus, hoc. secundarium fuit,& prae illo vix attendendu. a de re scribens Ignatius
Martyr epist.ad Trallianos ait, Oportet autem et Diaconos miniaebos exi tentes ructeriorum Iesu Chrim secundam omnem modum omnibus placere.
Non enim ciborum se poluam sant minissibi, sed etalesia Dei . Clarissime etiam Cyprianus epist. 6s. Diaconas P censum Domini in caelos Apia olisi conctitueraut episcopaias sui ct emesis minis ros. Quod si profano dumtaxat ministerio incubuissent, non tam exactum de illis examen fieri iussisset Apostolus I. ad Timoth. cap. 3- antequam ordinarentur . Ad idem astruendum plerique referunt hos Aratoris subdiaconi versus in historia Apostolica. Iara manicteri furis altaribus an
In septem Natuere viros , quos Undique lectos Levitas vocare placet et cum Olendida coepis Ecclesia fulgere manus, qua pocula visa ira a
Misceat, ct latices cum Ianguine porrigra Agni . , Nec ommittenda hoc loco optati Mileuitani sententia si r. as emtis episcopos in primo, presbyteros in secundo, diaconos in tertio face dotio constitutos, qua loquendi formula manifeste ostendit caerum ectipsorum officium, & pro sacro primis ecclesiae seeulis habitum. Imo quarumdem in Gallia ecclesiarum olim mos fuit, ut in Diae
norum ordinatione manus eorum chrisinate ungerentur, ut docet Menardus in notis ad librum Sacrament
rum S. Gregorii pag. agy.ex antiquo Pontificali,& ex epistola Nicolai I. ad Rodiamum Archiepiscopum Biturice m.
285쪽
most js , muneribtis Diaconorum. Addita quadam de Diaconisis
N Eminem latet plura & diuersa esse munera Diaconorum; sed quaedam ex illis abierunt in desuetudinem, quaedam adhuc perseuerant. Disserunt de his diffusissime duo viri eruditissimi Isaacius Habe tus ad pariem IX. Pontificata Gracorum, de Ioannes Morinus Iib. descris ordinat. par. 3. Ego paucis ea perstringam. Primum N praecipuum est episcopo vel presbytero sacrum faciendi assistere, & quodammodo cooperari , ipsumque in omnibus adiuuare praescriptis ritibus . qui in diuertis reclarus diuersi siint . Deinde euangelium legere, de qua re fusiussio loco: panem & vinum offerre , non quidem consecrando, ut ex can. a. Concilii Ancyrani malo intellecto deducunt sectatij, sed utrumque sacerdoti consecraturo praesentando et munera enim quae olim Diaconus e manibus populi accipiebat, nunc ex Prothesi accipit, eaque offert Sacerdoti, Sacerdos Deo. Apud Gradi eos celebrantem sepius admonet de iis quae agenda sunt, unde in Liturgijs ea passim verba Diaconi ad sacerdotem occurrunt, Benedic Domine, extolle, immola, de his similia. PopuIum excitat ad attentionem elata voce dicens, Attendamus. Minbstros inferiores osse s suis applieat, & illis signo , nutu, de aliquando sublato orario indicat quid di quando agere, seu psallere, aut legere debeant . Indignos a communione submouet et Cathecumenis, poenitentibus, energumenis, & infidelibus stato tempore edieit ut ab ecelesia egrediantur. Postquam oblatio in altari posta est, flabellum tenet &ventilat, ut bestiolas praeteruolantes abigat a sacris donis . Curabant olim Diaconi, ut quisque in ecclesia sirum locum teneret, portamque custodiebant qua viri ingrediebantur. Dominicum sanguinem, imo&eorpus, fidelibus distribuebant, quod Cyprianus I b. de Lapsis, Iustinus Martyr Orea mem a. Saluebis, Constitutiones Apostolicae, & plures antiqui Patres clare testantur. Hic autem mos ante concilium Nicaenum adeo inualuerat, ut m pres reris eueharistiam porrigerent, quam audacuam ipsa Synodus codreuit ran. IS. Insuper veritum eis est can. Isis concilia IL Aurelianen. Aera Carthaginensis Iv. ne praesente presbytero corpus Domini Fidelibus traderent. In consecratione Chrismatis , ac in omnibus ecclesiaesticis ossi chs episcopo assistunt, eidemque astant praedicanti. Eorum Wiam munus est praedicare, quod tamen primario episcopis conuenit: iremque baptitare,s episcopo ct presbytero absentibus necessitas id postulat; rem nun fine in concilio Illiberitano cet . In solemni vero baptismatis administratione ad ipsos mectat baptiadiandos instruere, di ad exorcismum, ac deinde ad immeritonem det, ctis vestibus praeparare. Secundario autem di extra mysteria eorundem erat distrabuere , ut supra diximus, cleemosynas , pauperum mensisti mini
286쪽
ininistiare , curam gerere Martyrum & Confessiorum, qui in ca ere ob Christi Dem detinebantur, eisque necessiaria suppeditare; eorum vota
di ultimam voluntatem excipere , & ad episcopum deferre: ecclesiastica negotia apud Imperatorem procurare, sacris virginibus praee'. Missos quoque Diaconos, ut episcoporum absentium in cociliis vices gererent, xxIpsorum Actis constat,eiusque moris exempla affert Lupus in notii adam . T. Truuanum. Denique Cyprianus epis . II. permittit Diaeconii enitentes reconciliare in absentia episcopi, & Presbyteri, eosque a
soluere, non quidem sacramentaliter, sed a poenis satisfactorijs, siue ab
cxcommunicatione. Uerba Cypriani haec sunt et Occurrendum puto far pribus notiris, Di qui libellos a Mart ribus acceperunt est praerogatiua eorum apud Deam adiuuari pessuret , s incommodo aliquo ct infirmitatis periculo occupat uerint, non expectata praesentia not ra apud presbierum quem cumque praesentem, vel sprestiter reperius no uerit, se vetere exitus radiperiis apud Diaconum quoque euomologe facere delictifui possint, vi manu Hi in paenitentiam imposta veniani ad Dominam cum paces quam dar
Martyres literis ad nos Does desideraserunt. Quia vero episcopi praeci-Pua quaeque per Diaconos agebant, hinc illi insolescere, se presbyteris praeferre, ante illos sedere ausi sunt, quorum superbiam saepius carpunt Entiqui Patres, & multoties ecclesiasticis canonibus repressa est: sed haec Oinitto , quia prorsus parerga sunt. Erant & Diaconissae, de quarum ordinatione se ministeriis in utraque ecclesia graeca & latina erudite , vi solet, differit Morinus lib. de scris
ordinat. p. g. exerest. Io. Multa etiam scidii digna de his eongerit Goarin euchologio in notis ad earum ordinationem. Munus illarum praerimpuum fuit, ea mulieribus officia praestare , quae Diaconi viris. uleo portas custodiebant, per quas illae ingrediebantur, earu inque conses sus in ecclesia ordinabant 2 principia Mei & ritus baptismi eis exponubant, ipsisque aderant, cum ad immersionem nudabantur. Iuta epiccopi ad easdem referebant, & si aliqua vellet episcopum, presbyterum, vel diaconum alloqui, eam propter honestatis testimonium comit bantur. Viduarum quoque, & pauperum , sacrarumque virgin trin simul cum diaconis curam gerebant. Ante annos fere sexcentos cessa uir in occidente earum ordinatio & ministerium . in Oriente vero iam dcsierat vivente Balsamone, ve ipse ait in notis ad cape. I S. conci a cedon. Multa de illia extant veterum canonum statuta, sed in his imm xari non est huius loci. Licet enim, ut ait Epiphanius haer. Diaconissam rumordo is ecclesia sit , non tamen ad sacerdotij iunctionem, aucullain
eiusmodi administrationem institutus est; sed vi muliebris sexui h nestati consulatur. Extat earum benedictio iu Ordine Romano, dc iiii antiquis Ritualibus.
287쪽
De Subdiaconis . Hanaeo coeperit Subdiaconatustate acros ordines recenseri. Uuasini officia Subdiaconi.
XVI. C Eeundus ministrantium locus Subdiaconorum est, quorum terer, o pressa mentio in sacris literis non reperiatur, eorum tamen instituistio vel ad Christum, ut recentiores Scholasti ei existimant, uel ad Ap stolos referenda est. Fuisse Romae septem Diaeonos, totidemque Suis diaconos asserir Cornelius Papa in epist. ad Fabium episcopum Anti clienum apud Eusebiu in lib. o. MAI. rare cap. 3. Eodem amo optatum quemdam in Astica subdiaconum a se ordinatum scribit Cyprianus
epi' et . Eorumden, mentionem faciunt Ignatius epist. ad Antioche nos, Constitutiones Apostolicae M. S. & concilium Laod denum. Ab initio & deinceps pct aliquot secula Subdraconatus inter minores otis
dine numerabatur, nec ei annexus erat coelibatus. Quamvis eniti concilium Illibet it munican. 33. Subdiaconas indixerat continentiam, ,
certo constat hanc legem nec alibi, nec in ipsa Hispania tunc istitia
ceptam, ut Morinur demonstrat P. s. num ordis. Mercio. I loca's. post sextum vero seculum vix aliqua memoria subdiaconotum remitii liri non fuerint continentiae voto adstricti. Et Romae quidem tam innis
continentia seruabatur tempore Pelagij II. qui hibdiaconis Sicili praecipit, ut more Romanae Ecclusis nullatenus sitis uxoribus msscere natur, ut testatur Gregorius Magnus eiusdem immediatus lactessor e fri 2. I . C- 3 . Ob. I. . A Romana autem ad alias Decidentis ecclesias eadem institutio propagata est: qua occasione paulatim coepit hic ordo a minoribus separari, & maioribus ac sacris accenseri. Nam cum prius extra sanctuarium & altare conferri soleret , inualuit postea quorumdam episcoporum consuetudo eum intra Missarum solemnia conmferentium, & ita sensim maioribus aequiparatus est. Multum nihil minus tempus intercessit, antequam certa & iuuiolabili lege inter sacros recentius sit. Etenim Petrus Cantor, qui uiuebat anno It o. re latus a Menardo in lib. sacram.par 28 o. ait: De natio insititui in e uia diaconatom esse sacram ordinem. Subdiaconi officia ex Romano pontificali late sunt. Aquam ad ministerium altaris praeparare, diacono mi nistrare, Pallas altaris & corporalia abluere, calicem & patenam in usum laetificij diacono offerre, oblationes quae veniunt ad aliare su- se spere , ut ex ijs quantum satis est in altari ponatur. Eadem fere rosi unt antiquissima Ritualia edita a Morino. Isidoros epis . ad IadDifrediis Cordule em Epis opum ea sic recenset. Ad Subdiaconum per inercalicem dr patenam ad altare Christi deferre, ct Levitis tradere, eisque m
nIlirare : urceolum quoque es aquamanile det manutergium tenere vis orPresbrieris se Leuiris pro lauandis ante altare manibus aquam praebere. Ad-
die Alculnus eiusdem ministet tuin essue, ut deferat diacono linteum ,
288쪽
per quod consecrandum est corpus & sanguis Domini: & ut peracto sacrificio, quae superfiterint a diacono colligendae vel deportanda iusserum
stat. Olim nec calicems nec patenam, nec oblationes in aleati ponebant, sed haec omnia porrigebant diaconis, eisque seruiebant intra Sanctuarium: sed ad altare minime accedebant. De legenda ab illis epistola nihil legimus in antiqua corum ordinatione, nec apud veteresstriptores: hoc enim munere Lectores fungebant ar, vi sio loco ostendemus. Ex concilio IV. Carthaginens constat Iicuisse eis vasa sacra contingere , sed vacua: nam cum corpus & sanguinem Christi continent, id illis prohibitum fuit c. I. concuri .aodiceri quo sancitur non oportere ministrum (id est subdiaconum qui diacono ministrat locum habere in Diaconita & sacra vasa tangere. Sic enim hunc canon em, &quidem recte, Balsamon interpretatur. Apud Graecos Subdiaconi extra Saniniarium ordinationem suscipiunt, vasa sacra contingunt, sed non in Missarum solemniis. Ipsa autem vasa abstergunt, ornant, diseponunt, ut sacrificio apta sint. Iubente diacono profanos ab ecclesia, expellunt, cum scilicet diaconus dicit, ut catechumeni discedant. Pomeas Sanctitarij custodiunt, ne quis indignus ingrediatur: di prope illaseommorantur, ut sint parati ad iussa diaconi capessenda: ad altare vero non accedunt. Tricerium & luminaria in sanctuario praeparant, epistolam autem in Missa non legunt. Haec sunt Gracorum subdiaconorum munia ex Euchologio excerpta, ex quibus: liquet eos a Latinis
multum differre, nostrisque Acolythissmagis quin Subdiaconis simi.
renorum Ordinum antiquitas origo. Asseruntur de singulis veterum Patrum testimonia. Apud G accisoli Lectores ordinantur.
TErtia classis ministrantium Clericos minorum ordinum complectitur, Acralythos scilie et, Exorristas, Lectores, & Ostiarios , critos antiquissimos esse, de ab Apostolis, vel ab immediatis eorum successoribus institutos Doctores scholastici asserunt, sed non probant. Suspicatur Arcu dius lib. d. desacram. tap. v. omnes minores ordines unica hypodiaconi voce a priscis Pactibus comprehis sesi do quod diacono sint illi subessent; sed haec leuissima suspitio est. Eotum distincta mentio nee in Aetis alit epistolis Apostolorum, nec apud patre, prini i 3c secuta.dr seculi teperitur. Constitutiones Apostolicae , ex quibus testimonia pro aliquibus ex his ordinibus aecipiunt, posterioris arui sunt, ut alibi diximus. Nec suspragatur illis epistola ignatii ad Antiochenos, quam neet admittamus est legi linam, hontra quam sentiant Criticiet rod vi, solidum tamen ex ea argumentum pro omnibus tarii non forest,
289쪽
quia nec singulos enumerat, & inter eos Laborantes recelat & Canti res, miscens simul ordines & ossicia ecclesiastica . Dicendum igitur cum S. Thoma in supplem. tertia P qu. 3 . n. a. quod temporibus Ap stolorum omnia ministeria, quae ordinibus minoribus competunt non a distinctis personis, sed ab uno dumtaxat ministro exercebantur, qui& ostiari j & Lectoris de Exorcistae de Acolythi ossicio fungebatur. Ue ba Angelici Doctoris haec sunt. In primitiua ecclesia propter paucitatem
minis roram omnia inferiora mire Ieria diaconibus committebantur, in patet per Dionasiam cap. 3. eere hierarchia, ubi dicit, ministrorum aliis ant ad portas templi clausas , alii aliud proprij ordinis operantur . alii
autern sacerdotibus proponunt super altare sacrum panem & benedictionis calicem. Nihilomi / erant omnes praedicta potestates, sed implieite in una diaconi patectate. Sed postea ampliatus eu cultus diamus, et e clesia Pod imp icite habebat in uno ordine , explicite tradidit in ditiems . Contigit nimirum ecclesiae, quod hominibus solet, qui dum tenue pM trimonium habent, uno seruo contenti sent, qui solus omnia administrat. Si vero redditus augeantur, seruorum etiam augetur numerus ieoque magis crescit familia, quo illi Iocupletiores & spectabiliores eriuadunt. Sic euangelicae praedicationis initio paruula adhuc & latitans ecclesia paucis indiguit ecclesiasticarum functionum ministris . Cr scente autem credentium multitudine, & auctis facultatibus ex fid Ilum oblationibus, cum soli diaconi non possent omnibus incumbere, diuersa onera &ossicia diuersis personis distributa sunt i ex quo factum est ut splendidiori & augustiori apparatu ecclesiasticarum functionum ceremoniae peragerentur. Graeci ex his ordinibus unum tantum agnoscunt, nempe Lectoratum, caeteros praetermittunt: quem morem in ecclesia orientali vetustissimum esse euchologia ante annos octingentos scripta, antiqui quoque canones conciliorum, quae in illis regionibus celebrata sunt, & Graecorum Antistitum, quorum doctrinam & sanctitatem christianus orbis ubique colit & veneratur, exempla ac monumenta euincunt. Agit de hac re saepe laudatus Morinus par. S. exerc. I . Quod si alicubi praeter Lectores alios etiam legimus, certum est eos nudum ministerium habuisse absque ulla ordinatione vel manua impositione, sed sola designatione & arbitrio episcoporunt. In ecclesia autem occidentali distinctam mentionem omnium ordinum mira rum habemus in concilio Romano sub Siluestro, nam can. T. Acolythi, Exorcistae, & Lectores: can. s. Ostiari j nominantur. In concilio item Carthaginensi IV. sub Anastasio can. 6. equentibus materia de forma
singulorum praescribitur. Non ignoro haec duo concilia a quibusdam Criticis supposititia censeri, sed quicquid de illis sit, alia sui petunt certiora ab antiquioribus testimonia. Nam Cornelius Papa in epist Ia supracitata ad Fabium Autiochenum apud Eusebium asserit suo tepore fuisse in ecclesia Romana Acolythos duos & quadraginta, Exo cistas Di
290쪽
e istas & Lectores cum Ostiarijs quinquaginta duos. Tertullianus Lecto-
tu in meminit lib. de praefri t. cap. i. ubi perstringens Hereticorum ordinationes tamquam temerarias & inconstantes, hodie, inquit , diaconus, 'ui cras Lecur. A Cypriano quoque memorantur epict. ag. 32. 3 . Acolythos vero idem nominat epire qE. 3 3. y8. de Exorcistas epist. 6. uod hodie etiam geritur, ait, M per Exorci ctas voce humana ct pote grate disins flagelletur, O Uratur , c, torqueatur diabolus. Tertullianus item lib. despectaculis cap. 26. memplum refert mulieris, quae theatrum addit,
se inde cum damone red3t. Itaque in exorcismo cum oneraretur immundas spiritus, eaod ausus esset fidelem aggredi ; conctanter, et luctissime quidem, inquit, feci: in meo eam inueni. Et eiusdem aevi Minutius Feliae Exorcistas quoque describit adiurantes daemones per Deum vivum , per Deum verum. An vero isti de Exorcistis loquantur, tamquam deelericis ad hoc ossicium specialiter ordinatis: vel potius presbyteri eo tunc munere fungerentur, sicut reuera functi sunt episcopi, ut narrat Eusebius lib. s. his . cap. I S. agens de Montano & falsis eius Prophet ijs , incertum est. Omitto alia Tertulliani loca, quae a quibusdam afferri solent ad huius ordinis antiquitatem ostendendam, in de Idololatria cae. II. de anima cap. 3T. de corona misit. cap. I r. in his
enim de solemni exorcismo sermo est, qui Baptismo praemitti solet. Negat Auctor constitui. Apostolicarum ob. 8. cap. 26. Exo cistam ordinari: nam hoc munus , inquit, spontaneae Dei erga homines beneuolentiae ct gratia ect, qui illud nimirum gratis dat cui isti . Et qui- .dem initio ecclesiae communis erat haec gratia cunctis fidelibus, ut habetur Marci vidi Iae nomine meo daemonia ercient. Postea vero subtracta
hac potestate constituit ecclesia ordinem, qui daemonia expelleret: &conc. Antiochenum c. Io. facultatem tribuit Chorepiscopis ordinandi exorcistas. Illud autem hoc loco praetermittendum non est, quod na rat Seuerus in vita S. Martini. Nam cum dixissiet Hilarium Pictaviensem episcopum stipe tentasse diaconi ossicium Martino imponere , &hunc semper restitime, subditi Intellexit vir altioris ingeni, hac eum modo fi coactringi, s id ei ofur imponeret, in quo quidam locus iniuriae Underetur. Itaque exorcictam eam esse praecepit. 2uam ille ordinationem , ne despexisse tanquam hamiliorem videretur, non repudiauit. Ex quo liquet tempore S. Hilarij, qui obiit anno, ut plerique existimant, J6Dordinem Exorcistarum ab alijs distinctum, & inter humiliores seu minores computatum extitisse, adeo ut iniuriae tribui posset, quod vir aliquis eximius ad illum affumeretur. S. Felicem primo Lectore, deinde Exorcista ordinatu fuisse Pau linus in eius Natali testatur his versibus.
Primis Lector seruiuit in annis , Inde gradum carpit, cui Munas voce Hi Adiurare malos, et seris petiere verbis.