장음표시 사용
291쪽
si asint ossciasingulorum ordinum minoriam. Discrimeuister Ministros Regionarios, Stationarios, Daphcarios, et oblationarios . De Archipresburis, A chidiaconiF.
xviii. Fficia singulorum ordinum ex Romano Pontificali haec sunt. A-
colythi debent ceroserarium ferre , tum iuraria ecclesiae accende re , vinum & aquam ad Eucharistiam ministrare. olim ex ordine Romano ferebant patenam, sindonem, sacculos, & chrisma ante Pontitaeem, quando procedebae ad Stationes: vasa sacra diaconis porrigebant, manu tergium portabant, & aquam ad lauandas manus ministrabant . Exote istam oportet abiicere daemones, & dicere populo, ut qui non , communicat, det locum; & aquam in ministerio fundere. Lectoris munus est seripturas in ecclesia legere, unde & nomen accepit: & panem ac omnes fructus nouos benedicere. Antiquitus epistolam & tauangelium Iegebant, ut suo loco patebit. Apud Graecos Lector, qui lialis est Anagnostes, omnes scripturas legit praeter Euangelium: cereos& lampades accendit: ignem affert, cum aqua calida callei infundi debet , de quo ritu insta agemus: Iuminaria fert ante mysteria in magno introitu, cum scilicet e prothesi ad altare deferuntur : hymnos Cantiaribus praecinit: panem, vinum, & aquam defert Sacerdoti, cum sacris operaturus est: ecclesiam ornat & praeparat quae in ea sunt necessaria. Ostiarius percutit cimbalum & campanam: ecclesiam & sacrarium aperit & claudit: & librum aperit ei qui praedicat. Ex his autem ministrisiuidam in Ordine Romano , di apud Anastasium in vitis Pontificum leuntur Regionarii, qui per Regiones distributi Pontifici in illis ministrabant. Alij Stationari j,qui eidem aderant in Stationibus celebran. ti. Erant & Basilicarii seu Palatini, qui in Basilica Lateranensi pervices seruiebant. Erant denique oblationari j, ad quos spectabat oblintiones suscipere, & deferre Archidiacono . Abijt nunc in desuetudinem haec distinctio, quae diaconos, subdiaconos, & acolythos tantum comprehendebat. Desierunt quoque minorum orditium officia, quae plerumque a pueris, & ab hominibus mercede conductis, nullisquo ordinibus initiatis exercentur. Priscis temporibus nemo clericus ordinabatur, qui alicui ecclesiae non esset addictus. Ad milli autem pueri in consortium cleri primo Iiteras, eantum, & ritus ecclesiasticos edoceri solebant, vi passim legimus in vitis Pontificum e tum ostiari j, deinde Lectores ordinabantur, & sic per gradus ad reliquos ordines amscendebant, cum prius singulorum officia exercuissent. Atque hinc oriebatur, ut rerum ecclesiasticarum peritissimi essent, in quibus fuerant ab ipsa pene infamia enutriti. Collabi coepit haec disciplina ante
292쪽
annos eirciter quingentos, donec paulatim ad illot mores deuentum est , quibus nunc utimur& vivimus.
Episcopo solemniter celebranti plures ministri assistunt, qui cum presbyteri vel diaconi sint, non est de illis specialis disquisitio institu-euda. Eminet inter Presbyteros Archipresbyter, inter Diaconos Ar-ehidiaconus, de quorum officio & dignitate quicquid ex prisco ecclesiae usu dici potest vir diligentissimus Io. Morinus in unum collegit , de
solerter discussit lib. de sacr. ord. P. g. exere. I 6. Isaacius item Habe tus de antiquo gradu de ossicio Archidiaconi erudite disseruit ad P. rae. Archieratici obseruat. 6. His igitur pretermissis,reliquum est ut de Ca toribus agamus, quorum ossicium versatur in quibusdam Liturgiae partibus decantandis.
Canitis Ecclesiastici origo . dando coeperit organorumosus. Olim plebs elis in ecclesia canebat: tum
APrimordiis ecclesiae psalmos & hymnos in conuentu Fidelium de- XIX.
eantatos fuisse Apostolus asserit ad Ephesios scribens cap. s. - qae,ies vobismetipsit in psa mis O bmnis edi canticis spiritualibus: quae verba de mutuo & alterno cantu intelligenda esse Interpretes docentrnee sectatij audent negare hunc usum semper in Ecclesia viguisset, si lamnis es psalmis canendis, inquit Augustinus epis . II p. cap. I S. ipse, Domini O Apacto rum habemus documenta, ct exempla, ct praecepta. uberrime tractarunt hoc argumentum viri docti, quos cito in Trail. de Diuina Psalmodia cap. II. S. a. n. s. Sed & Plinius ethnicus scriptor de cantu primorum Christianorum testimonium perhibuit in epist. ad Traianum, qua eorum mores describens ait, solitos fuisse Bato die as-re lucem conuenire secarmen Chrisso quasi Deo dicere secum inuicem, alterna videlicet modulatione. Quod autem Theodoretus lib. hia .e ei. cap. 26. Ephr*m Syro, de Augustinus lib. s. confess. cap. q. Ambrosio Mediolanensi ecclesiastici cantus originem tribuisse videntur, id explicat Theodoretus de hymnorum modulatione, & certa quadam ha monia , quam Ephrem ad Harmonij impias cantiones explodendas i stituiti Ambrosius vero ad fidelium in ecclesia excubantium consolationem hymnos & psalmos secundum morem orientalium partium c tari praecepit, quem morem a Mediolanensi ecclesia ad alias pene omisnes Occidentis migrasse asserit Augustinus: quod certe non absolute de eantu intelligi potest, quem semper usitatum fuisse constat; sed de m do canendi alternatim , quem Ambrosius introduxit, Ceteri imitati
sunt. Notabile est quod Synodus Antiochena ad S. Dionysium P pam apud Eusebium lib. I. hiti. cap. 3 o. scripsit: nam inter scelera Pau-L . Ll Ii S
293쪽
Ii Samosateni refert, quod psalmos in honorem Domini Iesu Christicani solitos, ex quo arguitur ecclesiastici cantus antiquitas, aboleverit,& mulieres magno Paschae die psalmos quosdam in ecclesia canere ad sui ipsius laudem instituerit. Postea labentibus annis musicae vocali addita est organica siue instrumentalis tempore vitaliani Papae,ut plerique existimant, de cuius usu in ecclesia disserui loco citato Diuini Psalmodiae v. q. At in Gallijs ignota fuisse organa ante Pipinum auctor est Sibebertus anno Too. referens a Constantino Imperatore ipsi dono missa, antea nunquam visa: idemque narrant Annales Metenses anno i s . Tempore Apostolorum & aliquot subsequentibus seculis uniuersus fidelium coetus Sacerdoti solemniter celebranti respondere, &simul cum clero psallere solebat, ut ex Liturgia S.Iacobi, & ex lib. 8. Constitui. Apostolicarum manifestum est. Cyprianus lib. de orati Sacerdos, inquit, parat fratrum mentes dicendo Sursum corda , Ct dum resepondet plebs Habemus ad Dominum, admoneatur nihil ali df, quam Dominum rogitare debere. Iustinus Martyr 'olog. a. idem asserit dicens, Praepositum preces fundere, dr populum faucte acclamare Amcn. Chrisb-
stomus etiam hom. 36. in I. ad tam confirmat hunc morem dicens, con-tieniebant olim omnes e r psa Iesant communiter. Hoc nunc quoque A. imas.
Et Hieronymus Praef. lib. a. commere in e ad Gal. Romanae plebis fidem laudat magno studio & frequentia ad ecclesias & ad Martyrum sepulcra concurrentis, Dii , inquit , ad similitudinem caelectis tonitrui Ameria reboat. Celarius denique Arelaten. ut Cyprianus in eius vita commemorat , compulit laicos & populares homines psalmos & hymnos promere altaque & modulata voce instar clericorum alios grice, alios latine prosias & antiphonas decantare, ne illis spatiu suppeteret ad fabulas in ecclesia effutiendas . Quia tamen vix fieri poterat, quinse clesiasticq harmonte concentus populi canentis imperitia turbaretur ,
Patres concilij Laodiceni c. I s. statuerunt, non oportere praeter canon cos cantore quis nectum ascendunt , is ex diphtera seu membrana caniam, quod nos dicimus ex libro, non autem memoriter, alium quemlimiat in ecclesia psallere. Uerum hic canon non fuit ubique receptus,ut exaltatis inseris & Chrysostomi testimonijs constate idemque ipse Chrysostomus clarius ostendit hom. 1. de verbis Isait vidi Domisum , im, tua acriter reprehendens psallentis populi cacophoniam & immod iam, non eos ut sileant monet, sed ut scite de modeste concinant. In Gallia popularis cantus consuetudinem sublatam existimo paucis annis post Sesarium: Synodus enim II. Turonen. c. . sanciuit, ut laici fraus
altare , quo sacra m Beria celebrantur, inter clericos iam ad inguias Mamad Milyas Dare penitus non praesumam; sed pars illa, qua a cancellii versus vitare diuiditur, choris tantum psaltimium pareat clericorum a
294쪽
Schola Cantoriam Roma , alibi instituta. uale fuerit' olim ecclesiastici cantus studium. De Cantorum o di natione in Ecclesia orientali. ' r.
Cum in cantu ecclesiastico di cletiealis disciplint vigor; &chri. XVstianae religionis, sacrarumque functionum maiestas maxime e Iuctat; summo semper studio Romani Pontifices , & aliarum ecclesi sum Antistites curarunt, ut Clerici a teneris annis canendi regulas edi seerent, dato eis magistro, qui ut scite loquitur Tertullianus lib. d Pallio cap. vlti primus esset informator liter aram ct primus edomator cir ideo Rom Schola Cantorum instituta fuit, cuius originem Petrus episcopus urbeuetanus in scholijs ad vitam Leonis Iv. sic describit .stuamuis circa tempora Silurari Papa plures ferint in Urbe etate A, no tammen gala clericos vel Monachos habebant, at in illis officia obirent. Presbyteri enim titulis, dr Diaconi Diacon sprafecti , suo quisque tantum elicio
vacabam, tu aeramentis adminifreandis, hi pauperibas procurandis . IAM qae ordinata fui chola Cantorum , eo in Urbe commanis erat, ct ctatio nes , proces iones, ac secta principatia ecclesiarum Urbis sequebatur et qua ira Mola pueri in cantu, sectione, se moribus sacris inmmebanim , in commvn Utuebant, se Primiceriam, euius tune magna erat in Urbe dignitas, Pra
femor habebant. Hinc ad reliquas ciuitates eadem institutio propagata es inunt Leutradus Lugdunensis Archiepiscopus ad Carolum Magnum seribens ait, habeo Dialas Cantorum, ex quibas plerique ita sant eruditi, ut alios etiam erudire possint. Synodus Ualentina sub Lothario et r8. Ut
deflotis ta- diuicta quam humana literatura, nec non es eme Bira cantilena iuxta exemplam Praedece rum nomorum agi uid inter nos tractetur
es si pote eri, statuatur det oriunctar. Crodogangus Metensis episco pus in regula Canonicorum 1 Luca Dacherio primum edita to. r sui S hir de Cantoribus & schola Camorum agit ea .s o. Primam vero humius collegii siue Oholae institutionem quidam Hilaro Papae , alij Gr gorio Magno tribuunt, cui etiam debetur ecclesiasti ei cantus in meli rem formam instauratio. Licet enim, ut diximus, ab initio eccle usus canendi Rome fuerit, nescimus tamen quales ante Gregorium sverint ecclesiasticae modulationes, qui canentium disciplina. Ioannes Diaconus in eiusdem Gregorii vita lib. aaap. 6. scribit eum constituisseis Pholam Cantorum, & ei cum nonnullis praediis duo habitacula fabri casse, unum iub gradibus Basilici B. Petri Apostoli, alterum sub domibus Patriarchii Lateranensis. Porro eantus ab eo institutus ille est planus & uni sonias, quem ab ipso Gregorianum nuncupamus,progrediens per certos limites & terminos tonorum, quos modos seu tropos vo cunt Musici &octonario munero definiunt, secundum naturalem se O Ll a neris
295쪽
eris diatoniei dispositionem. Hula eantia i , quo hactenus usa est Ee-elesia oeeidentalis , cum Galli & Gemani nonnulla miscuissent, Relligiosissimus Imperator Carolus Magnus ad primigeniam S. Gregorii
harmoniam testitui curauit, ut idem Ioannes Diaconus ibidem asseu rat. In vita ipsius Caroli a Monacho Engolismensi conscripta ras . 8.inter scriptores historiae Francorum, prolixd narratur eontentio habita Romae inter Gallos de Romanos Cantores, quis melius caneret: quam litem diremit Carolus pro Romanis lata sententia, utpote qui a B. Gregorio instructi fuerant; petiitque ab Adriano Papa cantores, quos mi sit in Galliam, ut veram cantandi normam docerent. Qua in re admirabilis fuit mi Regis solicitudo, ut fusilis doeet Monaehus Sangat lenis
sis in Ilia de ecclesiastica cura Caroli M. cap. s. -quentibat. orddi Romanus ait ex praedicta schola pueros nobiles eu bicularios summi Pontificis fieri consueuisse. Transferebantur nimirum in oratorium Pontificis, quod olim cubiculum voeabatur, ut d et Batonius ilia Martyrologio ad diem xl. Ian , & inter clericos Pontificios numera bantur. Sic a tenera aetate enutritus fuit Sergius I. de quo haec refere
astasius. Hic veniens Romam tempore Adradatis arat Aradi fas erat S a pax in officio cantilenas schola cantorum pro doctrina ect traditas , O AMMIFlu actus per ordinem ascendensu. Leone II. in tibia Musanna presbis ter ordinatus e B. Sergius item II. cum puer esset a Leone III. Ehola Cantorum traditus ad erudiendum literis & eantilenae melodijs, a
scendens deinde per omnes gradus Summus Pontifex creatus est. Similia scribit Anastasius de Gregorio II. Stephano III. & Paulo I. Huiusmodi scholam, in qua pueri cantu de literis ac moribus instrue tentur, ducentis fere annis ante Gregotium Magnum extitisse in Africuisvustor episcopus indicat M. s .de persec. Africana sub amplo Rege Haveriaca, pia describens multitudinem fidelium pergentium in exilium, separatos ex illis ait, sugsetente quodam Terchario, qui cum Lector catholicua esset, accesserat Arianis, duodecim infantulos strenuos &aptos modulis cantilenae, quos ipse in ecclesia discipulos habuerat. Hi reuocati Carthaginem, & variis supplicijs affecti, ut orthodoxam fidem desererent, in ea semper constantes tormentis superuixerunt. unusnctari,ago, ait victor , miro colit assem, es quasi duodecim 'ofD- Ioram, chorum coaespicit paeroram. Una degunt , simul vesantur, pariter
fultam, simul in Domino gloriantur. Favet Augustinus, qui Quantum vigeret in Africa studium eeclesiastici cantus luculenter ostenciit lib. io confessiparum cap. 33. In Gallia quoque Carolus Magnus lib. r. capitula.riam eap. a. hoc de eisdem scholis decretum edidit. Scheia legentium
puerorumsaar: psalmos, noras, rantas, computum, grammaticam , persi
gula monacteria vel episcopia di fiant. Quandonam Romae sublata sit schola Cantorum sub Primicerio communiter vivens, nusquam rephrio. Adhuc tamen vigebat seculo decimo tertio, nam Cisar Rasponus
296쪽
cardinalis in erudito opere de Basilica Lateranensi lis. t. cap. q. ponit conuentionem anno Ia s a. initam inter Lateranensem ecclesiam,& Pria cerium ac scholam Cantorum , qua assignantur quidam prouentus ipsi Primieerio cum decem Cantoribus pro ossicio in die S. Ioannis Baptistae,& in Stationibus eiusdem ecclesiae. Apud Graecos ordinantur Cantores eodem ritu quo Lectores, ut constat ex Euchologio , & ex variis ordinationum graecarum libris editis a Morino . Diuersum tamen a Lectore ordinem Psaltes siue Cantor non constituit, ut obseritat Habertus ad partem I v. Pontificalis Graecorum obsera. q. nisi quod ille r citat, hic concinit: unde illi in ordinatione Iiber Apostolicus , huic psalterium praebetur. At vero Maronitis diuersa est Lectoris & Cantoris ordinatio, estque apud illos Cantoratus gradus ad Lectoratum. De disciplina psallendi haec sanciuit synodus Trullanaean. s. eos qui in
ecclesys adpotiendum accedunt , volumus nec inordinatis vociferationibus uti, O nataram ad clamorem urgere i nec aliquid raram , qua ecclesia non
conueniunt dr apta non funt, adsciscere; sed cum magna attentione es compunctione Psalmodias Deo , qui eB occultorum inspector, o erre. Conges sit in notis ad hunc canonem plura, quae ad cantum eiusque disciplinam spectant, Christianus Lupus. Diaconos psallere in ecclesia Gregorius Magnus prohibuit in concilio Romano, cuius acta in eius Regem sto descripta sunt lib. q. e B. . sed solos subdiaconos,& clericos mianorum ordinum hoc munere fungi constituit; ac propterea scholan Cantorum pro puerorum institutione aut primus erexit, aut restituit. Clericos autem ecclesiae adscriptos debere per seipsos psallere Iustinianus Imperator edixit et de episcet clericis l. a. S. Io. additquea causam edicti dignam ponderatione. Nam qui conmiserant in undarunt finctissimas ecclesias prosca salute es communis Reipublica, reliquem runt illis subctantias , ut per eas debeant sacra Martia fieri, es in in illis a minimantibus pise clericis mas e latar. Et initio dixit se ideo hoc san
xisse , ne ex sola ecclesiacticarum rerum consumptione clerici appareanti no men quidem habeatra clerisorum, rem autem noet implentet .
298쪽
Quo singulae Missae partes ac ritus singillatim explicantur.
ISCvSSIS in primo libro, ut vires meae tulerunt,
omnibus quae ad Missam, eiusque originem, progressum, disciplinam, variosque ritus, & apparatum pertinere visa sunt; suscepti operis ratio exigit, ut in hoc secundo singulas eius partes in ordinem digestas aggrediar ; illarumque causias, institutionem, incrementa , mutationes , dc si quid in illis abditum, obscurum , dc dissicile occurrit ex antiquis monumentis, & ex praxi ecclesiae, gantum fieri poterit, seorsum expediam re explanem .irdior autem a proxima Sacerdotis ad celebrandum praeparatione, post quam totum Litursiae contextum ab accesso ipsius Sacerdotis ad altare usque ad recessum, Deo opitulante, explicabo.
299쪽
ncerdotis ad celebrandum praparatio in quo consistat. Prinmittenda peccatorum cosse So. uadam obiur de prisso usu consessionis , Apologia , preces praeparatoria, psalmi. Reconciliatio , pax cum omnibus, Pur,
ras animi. Olim in usu erat noctis antecedemis Perustishum . Ieiunium necessarium, , carnis munditia. L tio manuum , es' nitor vestium. Orationes recitanda
a Sacerdote, dum sacris oesitas induitur. Panis I vini proxima pra ratio.
A GE R D o S Missam auspicaturus primo se ipsum ad tantum opus disponit, ut sit purus mento& corpore: tum ea praeparat quae spectant ad sacrificium . Et animae quidem puritatem eomparat sacrimentali confessione . si alicuius culpat sibi conscius sit. Id enim Apostolus praerepit dicens, pro bra uote e ipsam homo , esse de pane illo edai , ct de ea te bibus qui enim manducat dr bibit indigne, iudicium imanducat resisti. Erilesiastica autem consuetudo, sicut Pam.trest concilii Triuentipi docent fesso g. p. p. declarat eam probatio neminece striam esse , ut nullui sibi conscius mortalis peccati, quantumuis situ dontritus videatur, abiqite premissa sacramentali confess stine 'ddideram eu heristiam accedere debeat. Ideo Chrysostomus rinitio suae Liturire itu Sacerdos diuinsit mysteri si peracturus ante om-nia confiteri. & cum omnibus reconcilinum se habere debet. Et i Litumia. Basilij exclamat Pontifex, San a Sancto: cuius formula: idein quoque Chrysocoqius B init ham. 6 . ad pop. Antioch. et hom. 1 T. Mepi lIebraeos. In antiquo Mistili Romanae ecclesiae monetur Sacerdos celebraturus conscientiam suam per puram confessionem optrum me praeparare . Atque ut antiquius testimonium proferam, hoc ipsum Cyprianus apertissime docet lib. de Lapsis, obndens quam sit perniseciosum ad Eucharistiam accedere. & corpori Domini ac sanguini vim inferre ante expiata delicta, ante criminis exomologesim , ante purga tam conscientiam. Tum post narrata quaedam exempla diuinae vindictae aduersus indigne communicantes, eos laudat qui nullo crimin idololatriae maculati, vel ob solas de illo cogitationes, confitebantur.
300쪽
sito, inquit , de maiores, ct timore meliores sam, qai Maranaris nulli sacri es aut libe ui acinore conficti, quoniam tamen de hae Delevi tauerunt, hoc ipsum apud Sacerdotes Dei Asenui se simpliciter confitentes, exoreologesis conscientiae faciam, Mimi sui pondus exponunt, falasarem medelamparais A re modicis mulaeribus exquirunt. Quae verba de seis creta & auriculari confessione intelligenda esse quis dubitetv publiaeamenim de cogitationibus, deque modicis peccatis Ecclesia nuquam admisit. Quod & si parergon nolui hoc loco tacitus praeterire propter Eterodoxos, qui priuatam poenitentiam ex publica uimpsisse originem contendunt, cuin potius publicae delictorum poenitentiae priuata confessio semper adnexa fuerit; quod fusius probare ad propositum mihi argumentum non spectat. Tertullianus Itb de baptismo cap.,iNobis,
ait, gratulandum e B, si nonpollice confitemur iniquitates aut tumitudines nos ras. Et de Poenitentia cap. Io. Plerosque hoc opus , id est confessi nem, ut publicationem sui aut fu gere, ant de die in diem Fferre praem raro, pudoris magis memores quam statis et veluti illi qui in partibus ver
cundioribus corporis contracta vexatione, conmentiam medentium vitant,
ct ita cum erubescentias a pereunt. Hac autem comparatione Patres antiqui & recentiores uti solent aduersus illos, qui ob verecundiam turpia quaedam&grauiora crimina in arcano paenitentiae tribunali squod semper in Ecclesia fuit, Sacerdoti abscondunt momentaneam confusionem aeternae praeferentes. Sed reuertor ad Cyprianum, qui confessionis necessitatem ante communionem rursum exaggerat epist.1 o. clerum suum reprehendens, quod Lapsis ausus fuerit Eucharistiam
dare, nondum panuentia acta , nondum exomologesi facta , nondum manu eis ab epifapo , ct clero imposia . Quod licet de reconciliationiacum ecclesia, & absolutione a poenis intelligatur, haec tamen sacrammentalem confessionem adiunctam habebat. Si autem Sacerdoti rem diuinam facturo nihil confessione expiandum occurrat, eius tamen
sententiae meminisse debet , quam per os Sapientis protulit Spiritus sanctus, de propitiato peccato noli essesne meta: quia nimirum de obtenta peccatorum remissione nemo in hac vita securus est. Ideo antiqui Sacerdotes suam semper infirmitatem suspectam ha bcntes, humanique cordis prauos & profundissimos recessius formidantes, in quibus saepe
latent minuta & occulta peccata, scientes quoque multa non adue tentibus irrepere, multa e memoria excidere, cum timore & tremore
in opera poenitentiae incumbebant, & sacris operaturi prolixis precationibus, quas Apologias vocabant, ad ostium diuinae misericordiae Pulsabant, ut ab omni macula expurgarentur. Plures huiusmodi Apologiae extant in priscis Sacramentorum libris, quarum pr*cipue apud Menardum legi possunt pag. r a.de infra in Appendice. Dicuntur autem Apologiae , quia in his Sacerdos excusat & purgat se, quod pec cator & indignus ad sacra mysteria aceedere praesumat. Obseruat Me-M m nardus