장음표시 사용
321쪽
lib. s.car. Xq. originum, ex graco interpreta ar vox reciproca , duilu
si et chom alternam v mali ribus. Statuit igitur Celastinus psalmos alternatim cantari ante Missam, sed postea Gregorius Magnus unam ex illis antiphonam selegit pro Introitu, & alias pro Responsorio, o sertorio , t communiones quas in unum congessit, de ex his librum composuit, quem Antiphonarin m nuncupauit. Alii Gradualem voeant, quia nonmilis ex iIsis, quae post epistolam dicuntur, in loco eminentiori cantari solebant ad quem Cantores per gradus ascendebant cutis autem Introitiit & reliqua omnia reueri amiphonae sint, in codice tamen Gregoriano talu&Introitus antiphonae nomen peculiariter sortitus est: post quem olim inrepet psalmus cani corisaeuerat. Testatur Anglistimis, qui eodem quo C lestians tempore vixit, lib. 2. Retractat. tap. ii. coepisse tunc apud Carthaginem hunc morem, ut hymni ad altate de Psalmorum Iibro dicerentur, siue ante oblationem, siue cum distribueretur populo quod fuisset oblatum et quod cum Hilarius vir I fibanitius acriter reprehenderet, asserens fieri non oportere, scripsit aduersus ipsum Augustinus pro desesioue introductae Psalmodiae: quem libru sic recenset Possidius in Indiculo tra Hilarismiscamicis ad a tare uer unus.Atque utina IlIc extaret,multa enim in ipso haberemus, quibus hic tractatus illustrior redderetur. Genebrardus lib. de Aposto lica Liturgia c. I p. manifesti erroris eos arguit,qui dicunt Cllessinu insitu me, ut Psalmi in Introitu Missae cantarentur, antiquiore enim hunc ritum putat ex Dionysio sis de Ece Ateramna a. ubi alta. Pontifexprecem sacra ad altare Dei celebraturus ab eiusde uspitione initia faciens uniuersae circuit chori ambitum, donec rursum ad altare diuinam rediens facrum insit a morum melos, omni ordine uel astico sacram ipsi almodiam succinente . Supponit autem Genebrardus tamquam certum, id quod supra ostendimus valde dubium esse, hunc scilicet Dionysium csse illum Areopagitam Pauli Apostoli praedicatione ad fidem conuersum. Quoalicet ei concedamus, non tamen inde sequitur errasse priscos seriptores, qui hanc tristi ruticinem Caelestino tribuerunt. Scimus enim diuersos fuisse mores graecorum & latinorum, & forsitan Plestinus coniue itidine, quae dudum viguerat in orientalibus ecclesiis, traristis lit ad occidentales . Sunt etiam quidam recentiores alias non indocti, qui temto te Cassiani Psalmos in monasterijs Aegypti ad Missam decantatos
ni isse asseuerant, quia nimirum lib. 3. Inctitat v. t i .ille scripsit die Dominico Onam tantummodo Missam ante prandium celebrari, in qua Psa m ram, atque orationumseu sectionum pro ipsius Cossi a ves communionia dominica reuerentia flemaius aliquid ac propensius imprantes is ipsa Tertiam Sextames pariter consummatam reputant. Verum Missa hoc loco
non pro sacrificio, sed pro conuentu Monachorum ad persoluendium diuinum officium accipitur , quamuis in hoe conuentu ipsum etiam sacrificium comprehendatur. Sensus igitur Cassiani est, quod cum caeteris Disilip
322쪽
tatis diebus Tertiam & Sextam per interualla persoluerent, sicque fierent duae Monachorum dimissiones, siue Miula; die Dominico semeleanthm ad erelesiam eonii eniebant, ac ibidem unico eontextu Tertiam,&postmodum Liturgiam, ac demum Sextam recitabant, qua peractadiicedebant, desie una tanthm Missa seu dimissio agebatur. Post Introitum olim, ut dixi, integer Psalmus; nunc unus eiusdem II. versiculus deeantatur eum moria Patri: qui verius ab antiquis Patrihus hymnus glorifieationis dictus est . Nicephorus lib. o. Eces. hict. cap. a . eius auctorem tacit Flavianum Monachum Antiochenum: alii
vero a simodo Nicaena institutum asserunt; sed vetustiorem esse & ab Apostolis traditum fusius demonstraui in Libro de diuina Psalmodia cap. t 6. S. 6. Athanasij & Basilii testimonio. Cum enim fideles ab initio taclesiae in nomine Patris & Filii & Spiritus Sancti baptirati essent,
ipsis tribus personis hunc hymnum glorifieationis canere didicerunt. Primus qui eum mutauit Aetius fuisse dicitur ecclesiae Antiochenae diaconus Arianismi instaurator sic cani iustituens Gloria Patri per Filium in Stirlia Saseo: quae verba Iice t per se nullam haeresim contineant, subdole tamen ab Arianis usurpabantur, ut illorum aequivocatione suam impietatem celarent. Illis insensu orthodoxo vius est S. Leotam. i. de Natiuitate dicens, Agamar, dilectissimi, gratias Deo Patri
per Filiam riuo in spiritu sancto. At vero Basiliui cum ijsdem verbis sermmonem ad populum conclusisset, catholicis displicuit, & pro illorum defensione librum apologeticum edidit, quem de Spiritu sancto ad Amphilochium inscripsit, sed non omnibus satisfecit. Adeo verum
est oportere Catholieum Doctorem irreprehensibilem esse, & a vocibus abstinere, quae communiter se spectae habentur, & pias aures offendunt , quamuis verae sint & Orthodoxae in eo sense quo seribentes vespraedicantes eas concipiunt & docent . Ideo Apostolus Timotheo praecepit ut depositum custodiret,&profanas vocum nouitates deuitaret. Sed non est huius loci hae e fusius prosequi. Additamentum Sicut erat in priacipio, putat Baronius arum. 3as. n. gyg. hymno glorificationis accessisse conellis Nicaeni decreto aduersus Arianos, qui dicebant de Filio , erat quando non erat. Alii vero existimant antiquius esse, & ad ibiud alludere Tertullianum lib. de spectaculis cap. a s. In Antiphonario S. Gregorii omnes Introitus ex Psalmis antiquo III. more desumpti sunt, paucis exceptis, quos Durandus lib. q. Rationalisca . i. vocat irregulares, ut Pare natus ect nobis in die Natiuitatis Dominii mra GaIliai in die Aseensionisi Spiritus Domisi in die Pentec itest Naa cis ver. in die S. Petri: & alii pauci ex alijs scripturis. Sunt di aliqui qui nee quidem ex Seriptura sacra exeerpti sunt, ut Salve DB
a pareai, Gaudeareas omnes in Domino, Maedicta sit Sancta Trinitas, quibus e ter Antiphonatium Gregorianum. Dicto versu moria Patri repetitur Introitus, quem nonnullae ecclesiae ter planunt in diebus so-
323쪽
leni nioribus. Ainbrosiani nunquam repetunt, nisi in Missis deiunam trem , sed ipsa Ingressa , quam vocant, semel sine Psalmo & Gloria re citata , Sacerdos dicit Dominus vobiscum, & seqttitur immediate moria in excelses Deo , si dici debeat, alioquin oratio. Moparabes postremam tantii in partem bis repetunt, eo ritu quo Responsoria cantat Romana Ecelesia: ut in Missa Natiuitatis Domini, BenedicIus qui venit, alleluia, In nomine Domini, alleluia, aueluia. Versus. Deus Dominus es illuxit nobis . In nomine Domini. Gloria-honor Patri es Filio est Spiritui Sancto infecti a secularum Amen. In nomine Domini. Ioannes Beleth iis Iba lib.cto de diuinis ossicdis cap. 33. & Gulielmus Durandus testantur sitis temporibus in quibusdam ecclesiis tropos ante Introitum cantarieonsueuisse diebus solemnioribus ad maius gaudium repraesentandum Tropus autem idem est ac conuersio, quoniam, ut ait Beleth, istic quaedam fieri solent conuersiones. Ad Tropatia Graecorum huiusmodi Tropos accedere ait Pamelius in Praefatione Tomi secundi Liturgicorum. Nullum eorum vestigium inueni apud Scriptores, qui ante annum Christi millesimum libros de diuinis ossicijs ediderunt. Quare Durando nullo modo credendum est illorum institutionem Gregorio Magno adscribenti ; nec Ioanni Petro Ferrero Ravennati viro alioquin erudito, qui Durandum sequitur lib. 6. dc mirifici verbi libamine, qui extat M. S. in Bibliotheca Vaticana. Aliquando tropus ponitur immediath ante Introitum, ut in sesto Natiuitatis ante illud Introitum Puer natus ect nobis praecedit Tropus iste, Ecce adeo de quo Propheta cecinerant dicentes , Puer Aliquando ipsi intermiscetur una parte chori ipsum Tropum, altera Introitum concinenter quorum extant exempla in antiquis Monasteriorum libris , a Monachis enim priuata quorumdam Abbatum auctoritate, ut prisca ferebant tempora, haec additamenta originem traxisse puto, qui non solum Introitus, sed alias etiam Litur-gicas preces eodem modo, ut suis locis indicabo, interpolarunt.
Hodie Spiritus Sancti eratia repleantur eorda nactra, dicite eia. Spiritus Domini, Missus afede Patris, Repleuit orbem terrarum alleluia Deis lingati. Et hoc quod continet, penerealia intuendo, omnia; omnipotentia Patri atque Filio aquatis , scientiam habet vocis. Saod dies rectatur raesens est fidelitas ct incredulis. Alleluia, alleluia, alleliust . Addo me Tropos aliquando Iegisse exametro carmine compositos, quales sunt isti.
E Temeti sederunt Principes, &aduersum me loquebantur. Nulli
et aequam nomi, neque legum iura resolui. Et iniqui persequuti sunt Disitire es by Cooste
324쪽
me. Chiate tuu ueram tantum quia rite mininem Adiuva me Domine. Ne tuas in dubio frangar certamine miles. Quia seruus tuus exercebatur
ISNE egregius Psaltes , clarusque aetasic quondam chriali Dauid canis
rauerat almo Domine ne longe facias miserationes tuas a me, Sed celerem mihi confer opem rex inclite caeli. Ad defensionem meam aspice, libera me de ore leonis . Sui cupiet insontem morsu lacerare ferino. Et a cornibus unicornium humilitatem meam.
Illud autem hoc loco non est pretermittendum, quod cum omnes IV. Introitus ex psalmorum versibus ut plurimum compositi sint,Gregorius eorum auctor non eam Psalterii versionem sequutus est , qua hodi omnes ecclestae in diuinis offetis utuntur; sed veterem quae ante S. Hieronymum in usu erat, & a lanctis Patribus Itala & vulgata dicebatur: atque idem in Responsorijs, Tractibus, offertoriis,& Communionibus exactissime obseruauit. Quae res cum nonnihil habeat caliginis , breuiter elucidanda est ; plerique enim ignorant quae fuerit ista versio , & ex quibus fontibus emanarit. Id vero ut clarius explicetur, paulo altius eius initium repetendum est. Notum est omnibus vel mediocriter eruditis quantae olim auctoritatis fuit ante & post Christi aduentum septuaginta duorum interpretum graeca ex hebraico sermone translatio. Illa enim Iudaei in Synagogis utebantur, teste Tertuliliano, qui de ea disserens cap. 28. Apologetici in fine ait, sed et I daei palam lectitant. Eadem usi sunt Hebreorum doctissimi Philo,& I sephus, vi ex libris ipsorum liquet. Sed & Apostoli ac fideles in e ordio nascentis Ecclesiae eam publice in ecclesiasticis conuentibus I gebant , ut Cyrillus Hierosolymitanus docet Cauch. g. in qua differens de his Interpretibus,eorumque auctoritate; Hn,inquit solos Eadiore meditare , quos dr in ecclesia secare tutique recisamas. Mulia prudentiores te erant Oolioli, veteresque illi episcopi uel a antia ites,qui hos tradiderunt Idem asserit Ireneus lib. I. cap. a s. dicens postquam enarrauit iplarum Interpretum historiam. inoli consonant praedae a interpretatis , di imu retario consonat Apoctolorum traditiosi . Etenim Petrus es Ioannes et
Matthaeas ct Paulus es reliqui deinceps , O horum sectatores prophetica Om
nia ita annunci erunt, quemadmodum Seniaram interpretatio cominei,
Qua de causa apud Christianos in magna semper veneratione fuit. Sed cum postea scriptorum vitio eorrupta fuerit, ut Sancti Patres Iustinus martyr in diat eam Triphone, Augustinus de eluit. Dei lib. I S. cap. IS.&Hieronymus epim Io S. conqueruntur . eam primum origenes, deinde Lucianus martyr, postmodum Hesychius, ae denique Hieronymus a
325쪽
mendis expurgarunt. An verbotigenes prototypon viderit, quod Tertullianus loco eitato Apolognisi credidit suo tempore intest rudi Alevandriae extitisse; & quando illud interierit, incertum est; nec mei instituti aut otii est in huius rei disquisitione immorari . Cum igitur
graeca ista translatio tantae apud omnes auctoritatis fuerit, omnes latinae versiones, quae post Christi Domini in coelum ascensionem ac deinceps primis illis temporibus ante sanctum Hieronum um factae sunt, non ex Hebraeis fontibus immediate, sed ex graec o textu LXX. expressae sunt. Erantiautem eae versiones innumerabiles , quia ut scribit S. Atigiistin iis lib. 2. de Acb. Chris . cap. o. quicunque sibi videbatur aliquantulum facultatis utriusque linguae graecae & latinae hab re, ausus est nouam cudere interpretationem. Verum inter omnes illa praestantissima , dcbcommuniter acjubique recepta fuit, quae Itala dicebatur u teste ipso Augustino qui libro citato cap. Is . ait: is ipsis i-
eerpretationibus Itala coems praeferviar, nam ect verbortim tenacior cum
perspicuitate sententia. Cum autem vulgatae & veteris Domine tempore S. Hieronymi haec insignita fuerit, consequens est eam citeris antiquiorem fuisse, maioremque inter alias auctoritatem habuisse. Dicta est etiam Romana, quia illam ab initio recepit Romana ecclesia . Et fortassis haec prima fuit ex gracci textu translatio ab aliquo Apostolorum discipulo facta , a primis ecclesiae fundatoribus visa & a probata, atque ab his ad Successores simul cum deposito fidei tradita, qua non solum sedes Apostolica , quae latina versione nullo unquam,tcmpore caniit;sed & reliquae Occidentales ecclesiae utebantur: quam iis in eam aliquot mutationes irrepserint vel Scriptorum audacia suo oscitantia, vel Episcoporum licentia, qui quaedam. verba vel sententias ad suae regionis idiotismos accommodarunt. Porro huius versionis integrum corpus aut libi extat, solumque psalterium remansit cum canticis, quae in diuinis offici js recitantur . Sunt & aliquot eius particulae in expositionibus sanctoriam Patrum. Cum enim versio S. Hierony mi, ut Isidorus scribit AR more cap. g. caeteris melior & Hebraicarueritati magis consona aestimaretur , ae ideo coeperit in ecclesiis legi, in concili s citarii in commentarijs exponi; vetus illa, quasi iam minime necessaria esset, paulatim negligi coepit, donec tandem omnino in te hac perpetua obliuione sepulta est. Suspicor autem id contigisse ducentis & amplius annis post Hieronymum e nam tempore Gregorij Magni utraquem usu erat de vetus & noua, ut ipse in fine epistolae dedicatoriae expositionis in Iob ad S. Leandrum Episeopum indicat, ubi nouam versionem, Hieronymi scilicet, se exponere dicit ,& quando
caula comprobationis exigit nunc nouam nunc veterem assumere et ut quia, anquir , es. Apos olua , emanctare De vaesideo, utraque mirer,
326쪽
aliquissimae illius versionis, quae fidem ecclesiae nascentis in oecide
talibus regionibus nutriuerat, deplorabile naufragium euasit, quia eum illo in decantandis diuinis ossicijs uterentur fideles, ipsumque longo usu memoriae mandassent, non potuit ab illis obtineri, ut novam translationem ediscerent, ac veterem , cui assueti erant, dimit rerent . Hoc est illud Psalterium, cuius occasione ad ista digressus sum, ex quo Gregorius Introitus & reliqua excerpsit, quae in suo Antiph natio continentur. S. Hieronymus iussu Damasi Papae huius Itali, versionis errores quosdam magis conspicuos correxit e tum plebeios aliquot & tali Italiae familiares loquendi modos usitatioribus commutauit, reliquam versionem ob perspicuitatem latini sermonis reliquidi istudque Psalterium sic emendatum illud est quod nunc in Breuiariis& in eorpore Bibliorum extat, atque ideo a veteri non differt, nisi in his quae Hieronymus emendauit. Sed quia haec versio sic correcta hebraicis sontibus in plurimis non respondebat, aliam iterum idem fecit quae extat inter opera eius, & quoniam ex hebraico textu imm diate translata est a vulgata noua dc veteri ex graeco textu Lxx. inte pretum desumpta plurimum discrepat tam in verbis quam in senten-lijs, ut quisque potest ex utriusque collatione perspicere. Haec autem ideo recepta non fuit, quia duae priores quotidiano usu in ecclesiis se quentatae sine magna diuini ossicij perturbatione non poterant abro
gati . Priori editione pura, qualis erat ante. S. Hieronymum, utebantur olim omnes ecclesiae occidentales, Romana praesertim cum omnibus subulbicarijs, ut constat ex antiquorum Patrum commentulisit
Psalmos s donee idem Psalterium ib ipso Hieronymo interpolatum primum quidem in Gallia, nescio quo tempore, unde Gallicanum nuneupatum est, deinde in aliis regionibus introductum fuit. In omnibus autem Urbis Romae Ecclesijs vetus illud permansit usque ad Pium qui ipsum sustulit, & in sola Basilica vatieana reliquit, in qua nunc etiam religiosissimh recitatur, & nouissime sublatis mendis, quae ire pserant, pristinae integritati restitutum est. Eadem versione utuntur hodie vetusto more Ambrosiani, licet ali- Reubi discrepet a Romana. In Breuiario quoque veteri Hispanico secundum regulam S. Isidori, quod Morarabicum dicitur, extat idem Psaliterium, quo utuntur in diuinis laudibus Clerici ex institutione Francisci Ximenex Archiepiscopi Toletani hoc ritu psallentes. In Italia extra dioecesim Romanam & Mediolanensem suspicor eius usum subI
tum ante annos plus minus sexcentos, nam Bruno Astensis ex Abbate Casinensi Episcopus Signiensis, qui obiit anno Ira s. initio expositi nis psalterii ait, cum aahac adolescentulas essem ex qui Psalterium fecundum aliam translationem, qua Midelicet translatio pluribus, locis tantum
dissert ab hac, qua Dutar Romana ecclesia , Di nullo modo fecundum illius
euestionem hac translatio lagelligi posui sit ilia quidem multos habet ex-Pp a positores:
327쪽
distarensare autem flae quis expasserit aesi Exponit autem psalterium illud vetius quo suo tempore utebatur Romana ecclesia, di postmodum semper usa est usque ad Pium v. ut dixi. Ex quo fit ut Romae dumtaxat recitaretur, in aliis vero Italiae Prouinciis illud in vis erat, quod adoleserat exposuerat , quodque iam multos habebat expositores, utpote ubisue receptum. Alexander I v. in sua Constitutione quq est sexta in galliario ordinis Eremitarum S. Augustini, mandat Priori Generali & reliquis fratribus in Tuscia, ut recitent ossicium iuxta morem Romanae ecclesiae , excepto Psalterio, quia nimirum vetus illud iam solius urbis Romae proprium erat. Miror autem cui Bruno dicasse nescire an Romanum aliquis exposiverit: nam exposuit Cassiodorus , cuius elegantissima Commentaria eo tempore non erant ignota. Ausus imis quoque in sua explanatione hane versionem sequutus est squam omnibus praeferendam esse docuerat. Magnus item Gregorius
semper in scriptis suis testimonia ex psalmis secundum hanc versi nem profert, ut ex collectione S. Paterii constat. Qua de causa semper dubitaui ne expositio in septem Psalmos poenitentiales, in qua versio a Rieronymo interpolata explicatur. perperam illi adscripta sit, Licet enim Apostolica sedes utraque versione noua & veteri uteretur, ut ex ipso supra ostendimus, Psaltetium tamen excluditur, quod semper R ina secundum veterem translationem permansit. Accedit alia coniectura ex ipsa expositione,in qua stylus & spiritus Gregorij deesse videtur. Sed hoe obiter a me obseruatum peritioribus discutiendum relinquo. in bibliotheea Cardinalis Barberini extat Areuiarium M. S. in quo habetur psalterium Romanum. Inter Codices item M. M. Bibliothecae Chisiae sunt aliquot Breuiaria ad vium ecclesiarum seu monasteriorum Romanae dioecesis, in quibus idem Psalterium legitur. At hic scripta vid*ntur circa annum Christi millesimum: in alijs post annum M C. vel
prope scriptis extat Psalterium commune; ex quo superior coniectura confirmatur, quod nimirum Italica versio extra Vrbem deserit antra annos prope lexcentos. Atque utinam qui huius mutationis fuerunt auctores rem attentius considerassent, sacrorumque rituum & ecclesiasticae antiquitatis peritos in consilium adhibuissent; non tam facile a Gregoti j Magni institutione discessissent. Hoc enim semper & solitate praecauerunt sapientissimi Patres, a quibus diuina ossicia Deo inspirante ordinata sunt, vi summa uniformitas esset inter ea quae in horis ean iris & in Misia cantari debent, sibique mutuo consonarent Mises ex Breuiarium. Hoc Isidorus & Ambrosius seu quicunque fuerunt
antiqui ritus uispanici & Mediolanensis auctores in illis ecclesijs s
dulo obseruarunt. Et ob hane ipsam causam Romana ecclesia vetus Ps tetium non mutauit, quia ex ilio Introitus & reliqua, quq ex Psalinis in Missa cantantui, desumpta sunt. In conueniens enim & merito
visum est quod idem psalmus & idem canticum alijs verbis in Missa ,
328쪽
alijs in ossicio cantaretur. Haec autem dissonantia ablato nune veteri Psalterio siph occurrit. Ceterum ista hoc loco' notare libuit, non ut quemquam carperem, sed ne prisca EccIesiae disciplina ignoraretur. VI.Graeei duplicem habent ad altare accessum siue introitum , paruum& magnum. Paruus seu minor', cum Diaconus traditum sibi a Sacerdote librum Euangelioruin defert ad altare et magnur, cum Sacerdos sacra dona E prothesi ad sanctum bema solemni ritu deportat. Paruicitus hie est. Diaconus petit a sacerdot, benedictionem, cui ille bene precatur dicens , Benedictum regnum Parati de Fub O Spiritus sancti, nunc et semper es in secula feculorare. Tum a Diacono alta voce dicuntur preces, quas irenicas id est pacificas vocant, quia a precatione pro
pace incipiunt. His intermiseentur tres antiphonae, seu ut illi loquuntur tria antiphona stavel typica aut alia cantica iuxta diei exigentiam. Quibus peractis Sacerdos acceptum librum Euangeliorum tradit Diacono , qui egrediens e porta prothesis eleuatum ante faciem suam defert per ecclesiam praecedentibus luminaribus, & Sacerdotibus, ipsoque celebrante subsequentibus, & Venite adoremus Chrictum alta voce concinentibus. Diaconus vero eleuans & ostendens S. Euangelium dicit, Sapientiar Recti, monens populum ut sapientiam teneat, quae in Evangelio continetur, &erectus stet. Porro omires ipsum Euangelium profunda inclinatione venerantur, & modulis quibusdam dehant tis in altari collocatur. Maior introitus post dimissionem Cathecum enorum initio Missae fidelium solemniori apparatu, praesertim cum Pontifex celebrat, fieri consueuit. In porta enim , quae prothesi proxima est,
Clerici cereas faces accensas praeferentes Diaeonos egredientes excispiunt & praecediant longa per Ecclesiam processione. Ipsi autem Diaconi thus continuo adolent, tum unus Sacerdos panem in disco repositum & opertum velamine gestat; & alius calicem etiam opertum ante pectus defert. Hos sequuntur Sacerdotes comcelebrantes more ipsorum , qui altaris sacra instrumenta, lanceam, spongiam, librum, vel sacras reliquias portant, cantoribus interim hymnum cherubicum concinentibus, donec ad altare peruenientes sacranda in eo dona de'. nunt . II i sunt Introitus Graecorum, quos eleganter & diffuse explicant Ca-
basilas in expositione Liturgiae, Simeon Themalonicensis lib. de templo, &S. Germanus in theoria rerum Eccleo
329쪽
per m obique in uisse. Cur a tit inis pace dicassur.
suo ritu cantari consueuerit. Ipsi addita alietior . verba. Prolixa preces olim post Xyrie eleison Himbus Gloria in excelsis a quibus ram- positus er auctus. Prisco more a solis. Episcopis dicebatur. Inserti . V .
I. Ost Introitum chorus diuinam implorat misericordiam alterna 1 tim psallens Rarie e fon. Cantum vero alternum scribit Socrates lib. 6. cap. 8. a S. Ignatio Episcopo Antiocheno in Ecclesiam introductum fuisse, ostensa ei coelitus Angelorum visione, qui Hymnos sinter ad aleerum Sanctissimae Trinitati concinebant . At Theodoretus h.. t. cap. t . eam consuetudinem ad Flauianum & Theodorum refert, qui sub imperio Constantii Antiochiae floruerunt: quod tamen notia absoluto de quocunque alterno cantu, sed de Psalmis Dauidicis alter natim eanendis intelligendum esse ex verbis ipsius Theodoreti colligitur . Dequo ritu psallendi agens Basilius Magnus vim og. ad clericos mox arienses, eo testatur usos fuisse Aegyptios, utramque Lybiam, Thebaeos, Palaestinos, Arabes, Phoenices, Syros, & qui ad Euphratem s habitabant. Constantinopoli autem hunc morem inter Catholicos B. Ioannem Chrytastomum introduxisse asserunt Socrates lib. 6. &SoZomenus lib. 8.ea 8. Verumtamen in monasterijs serius receptus est, nam tempore Cassiani, ut ipse scribit lib. a. Inmtui. cap. i. 8. O Io. unus in medio caeteris audientibus & tacentibus psalmos modulabatur. Quod si loquamur de ecclesia occidentali, Paulinus in vita Ambrosii, & Augustinus in confessionibus lib. s. cap. 6. O i. testes sunt ab eodem S. Ambrosio id primum Mediolani institutum secundum morem orientalium partium , caeteris per orbem Ecclesijs imitantibus. Hunc vero canendi ritum primus omnium Damasus Papa Apostolica auetoritate confirmasse dicitur, & ubique seruari praecepisse. Porro ipsum Urie elemon non humana institutione, sed occulto quodam naturae instinctu usurpari coepime manifestum est, Cum enim homo multis mis riis ab ipsa infantia ob eulpam primi parentis veluti haereditario iure subiectus sit, ad illius opem implorandam natura ipsa impellente ex
330쪽
eitatur. qui solus mi seris misericordiam prestare, & tot malis oppreclam subleliare potest. Ideo in veteri testamento hae precandi formulae
frequentissimae sunt , Domine miserere et Miserere mei Deu et Miserere a Bri Deus omnium, & aliae eiusdem generis. Quin etiam gentes fidei lamine destitutae, duce proculdubio natura, a suprema omnium cauta,
praesidium ijsdem verbis postulabant, ut scribit Arrianus lib. a. dissertar.
Epicteti eap. I. dicens, Deum inuocames precamur eum Orie elemon . Priamae siquidem notiones omnibus ratione utentibus comunes lunt, v
que ait Minutius Felix, omnium iste est consensus, vulgi iste naturalis est sermo, non solius Christiani confitentis oratio. Eadem precatio in eoelesiasticis ossiciis apud omnes nationes in usu est. Saepe enim repetitur in Iacobi Apostoli, Graeeorumque Patrum Liturgiis ipsamque suo idiomate usurpant Syri, Armem, & alij Christiani orientales , quorum ritus antiquissimi sunt. Quis autem a Graecis eam ad Latinos traduxerit, incertum est. Amfflarius, Strabo, Micrologus, de viij sere
omnes officiorum Ecclesiasticorum explanatores tam veteres quam recensiores Gregorio Magno hoc tribuunt. Sed multis annis ante Gregorium viguisse hanc consuetudinem in Romana Ecclesia ex concilio secundo Vesensi sub Felice IU. constat c. s. aeuia, inquit tam insedeloiratica, quam etiam per totas Orientales atque Italia Proamcias dulcis nimium salutaris consuetudo eri intromissa, vi Κyrie eleison frequentiuscam granda assecta es compunctione dicatur; saeuir etiam nobis i in omnimbus Ecclesis nemo im tam sancta ea aetndo is ad Matutinos, ct ad Mi sis, stad nsperam Deo propitio intromittatur. Imo ipseGregorius lib. F. ies ad a mens Draca num respondens quorumdam murmuratio nibus, qui dicebant ipsum veIIe in Romanam Ecclesiam ritus Constantinopolitanae introducere, ait. Ryrie et eison aeras neque diximus, Neque dimcimussicut a Graecis dicitum quia in Graecis smul omnes dicunt; apud nos as tem actericis dicitur, O a popalo respondetum Stotidem vicibus etiam Christe eleison dicitur, quod aputa Graecos nasio modo diritur. Quod autem Gregorius asierit a Graecis umia dici, id nunc etiam obseruant: uniuersus
enim coetus simul concinit Urie elison. Ex his item Gregorij verbis patet olim toties diei consueuisse Chrem elessos, quoties fime dicebae tur: at nunc ter tantum chrim, sexies Urie dicimus. Cur veto bis suppIicatio graece potias quam latine a latinis dicatur, varias commimniscuntur rationes sacrorum rituum expositotes, quas non est mei instituti examinare. Dicunt Latini in Missa Drie elemon graeces dicunt etiam. Hebraice Amen, Auelaia, Sabaoth, ct Osamdia i quia fortassis sic ab initio ecclesiasticarum precum institutores voces istas usurparunt, vet'stenderent unam esse ecclefiam, qust ex Hebraeis & i Graecis primum ,
deinde ex Latinis coadunata est: vel quia mysteria nostrae fidei tribus hisce linguis ab Apostolis de Euangelistis, eorumque immediatis Suo cessoribus conscripta fuerunt: quae quidem Iinguae in titulo crucis quodammodo