장음표시 사용
401쪽
Frafatis Missa ei que ratio, nomina, , institutio. Usus imus antiquissimul in omnibus ecclesibi , sed formula d, uersa. Tot erant olim Praefationes, quot Missa. Poss
ea in Romana eratisi a redacta ad nouem. Tributa ':
ta perperam hac refrictio Pelagio Papa. Assi
dua una commaenis, , altera de A. Vim
sine . Clauditur Prafatio lamno Ser Pico . Eius ritus , origo. Duplex Trifarian. - si h - . .mbi lituetici.
I. v Ectis secreto orationibus super oblata incipit Sacerdos Maeotio- . nem praemissa populi salutatione. Est autem Praefatio veluti prina uium astantes excitans & disponens ad praecipuam actionem, ilia qua proprie sacrificium consistit. In vetustissimo codice Missarum S renissimae Christinae Reginae Suetiae siepius laudato Praefationi praefigitur hic titulus Immolasio, de interdum Coistemiso Missa , quia in ea si cerdos audita voce populi , vel Cleri , siue Ministri asserentis dignum di iustum esse Deo gratias agere , contestatur veram esse hanc populi inertionem: tum solemni gratiarum actione se & fideles disponit ad tremenda mysteria, quibus Christi corpus immolatur. In Missali Mo- Earabico inscribitur Inlatio, quia ni fallor, ex verbis fidelium infert s cerdos vere dignum & iustum esse Deo omnipotenti gratias agem , ipsumque laudare & praedicare. De primo Praefationum auctore haec cribjt valfridus Strabo cap. et r. Praefationem jonit, a vapuli asse rua
ad gratiarum actiones incitatur, at deinde humana vecti supplicatio cael Biam virtutum laudibas admitti deposcisar, Dis primas ordinauerit, nobis ignotam e B. Allis earum institutionem Gelasio I. .etribuunt , ea ducti ram
tione quod in libro Pontificali sectamentorum praefationes & orati nes cauto sermone composuisse dicatur. Sed quamuis concedamus pIures a Gelasio, plures item ab Ambrosio dc a Gregorio Magno, alijsque Patribus editas fuisse; certum nihilominus est in ipsis ecclesiae primo diis iam usum Praefationum extitisse , earumque institutionem vel Ap stolis vel Apostolicis viris tribuendam quod facile probari potest: nam integra , nostraeque simillima Iegitur in Iacobi Apostoli Liturgia , eius... - que Disitire es D, Cooste
402쪽
que mentio reperitur apud sanctos patres Gelasio & Ambrosio antiquiores. Et ut incipiam a Cypriano, illi etiam ex nomine nota fuit,ut ex
libro de oratione manifestum est. Quando Damas, inquit, adorationem, fratres dilectissimi, vigilare et incumbere ad preces ino corde debemus. C gitatio omnis carrumalis Ofecularis abscedat, nec quidquam tunc animus, quam id solam cogitet, quodprecatur. Ideo es facerdos ante orationem prafatione praemissa parat fratrum mentes dicendo, Sursum corda, ut dare respondei plebs Habemus ad Dominum, admoneatur nibu aliud fe quam D minum cogitare debere. Hanc Cypriani sententiam recitat & laudat Eli-gius Noviomensis episcopus hom. II. Cypriano autem addo Augustianum, cuius plura afferri possunt hac de re testimonia. Epist. si. ad Dardanum , Nocti in quo sacri cis dicatur, Gratias agamus Domino Deo nostro. Et ad Honoratum epist. Iao. cap. I s. Hinc gratias agimus Domin
Deo nomo, quod eB magnum scramentum in scri cis noui TeBamenti , quod Dbi, O quando, O quomodo osseratur, cum fueris baptietatus inuenim es. Itemque ad Probam epist is S. Avima Chrimaba non fama auduSursum cor, nec fructra respondet se habere ad Dominum. Idem de vera Religione cap 3. uotidie per timuersum orbem humanam genus Una praei voce responde sursum corda se habere ad Dominum. De dono perseuerantiae cap. rg. inea ergo in sacramentis etiam dicitur, ut sursum cor habeamus gd Dominum, munus ect Domini: de quo munere ipsi Domino Deo homo gratias agere a facerdote paget lanc vocem, quibus hoc dicitur, admonentur a S dignam ct luctum esse respondem. De bono viduitatis cap. 26. Inter sera moeria cor habere sursum iubemur , ipso adiuuante id valemus, ct ideo sequitur , ut de hoc tanta bona Domino Deo gratias agamus; quia lac dignorae iactum ect recordar Eadem feth ait in-8s. De spiritu& litera cap. II. essem. q. O s .de tempore. Concilium Mileuitanum ieui interfuit ipse Augustinus, ean. ta. Placuit in precer, vel oratione fa missa ,siae Praefationes, qua probata fuerim in concilio , as omnibur e lebrentur. His suffragatur Cariarius Arelatensis horum tet. Consonant
etiam Patres Graeci . Cyrillus Hierosolymitanus eatechesi quinta stagogica diffuse & eleganter, Clamat, inquit, Saurdos sursum corda.
Uere enim circa iliam maxime tremendam horam sursum ad Deum corda leuare necesse aB, est nos deorsim ad terram terrenaque netrata deprimere.
In hanc igitur festentiam omnibus praeripit Sacerdos, caras scilicet vita huius omnes , ct Amecticas flui, nes ilia hora relinquere , ct cor in caelo habere apud Deum generis hamani amatorem . Uos deinde respondetis , Hahemus ad Dominum, asentientes ei profiteaA . Nactus autem sicco Nasim ore quidem dicat, Habemus ad Dominum, mente vero circa vita huius curay vagetur. Dicit deindefacerdos, Gratias agamus Domino. Ceres gratias agere debemus, quod uos adeo indignos ad tantam gratiam vocavit. Ad lac vos subrectis, Dignum & iustum est. Cum enim nos Deo gratias
vim is dignum profecti O iainum opus facimus. Et paucis interiectis, quibus
403쪽
quibus totius Praesationis seriem texit, AngeIosque commemorat apud
Isaiam canentes Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus sabaoth ; quem hymnum nos cum illis modulamur, huius modulationis rationem reddit dicens ; Propterea enim traditam nobis hanc feraphicam Theologiam
recitamus, vi in ilia coeleriti hymnodia cum supramundana militia communicemus . Chrysostomus hom. 18. in a. ad cor. In tremendis ructerdis, ait,
vi sacerdos pro plebe, ita plebs pro sacerdote volafacit. Neque enim istes , Plus gratias agit, sed etiam plebs Universa. Nam cum prius illorum vocem Drusii, atque illi absenserunt id iacte ac digne Feri, tum demum gratiarum actionem auspicatur Et horn. de Euchar. ui acis o homo p Non promi- I acerdoti qui dixit, Sursu in mentem & corda, ct dixissiti, Habemus ad Dominum e Anastasius synalia serm. de si ra synaxi: Haec te Datur nobis bis Sacerdos dicens Sursum corda. Deinde quid nos ad icta respondemus 'Habemus ad Dominum. Ruid ais, quid facis e Mevis tua ad corruptibilia
es temporalia temere attollitur, O tu dicis, Habeo ad Dominum p Occurrunt passim aliorum testimonia, sed in re clarissima superflua sunt. II. Praefationes autem ubique receptas atque vfitatas fuisse , ex Litu gii somnium ecclesiarum & nationum palam fit. Diuersae quidem in diauersis ecclesijs illarum formulae fuerunt, omnes tamen idem argumentum prosequuntur. Nam primo sacerdos corda sursum attolli iubet, que verba ex Aleuino hunc sensium habrat. Iam Apoctolicis S Euangelicisprace iis si 'iuenter inBracta es confirmati corda veBra a terrenis curIS sarsum ad Dominum dirigite, in sacri iure, quod Deo offerendum mihi obmtalictis , digne osserre valeam. Ait populus se cor habere ad Dominum ,
& sacerdos iterum hortatur ad gratias agendas, quod populus dignum& iustum esse profitetur. Mox ille assumens fidelium vocem vertit se ad Deum Patrem omnipotentem, ipsique laudem concinit & gratias agit magnificis verbis. Demum Angelicis immixtus choris tam ipse quam omnis populus unanimi concentu &quasi uno ore sacrum Trisagior modulantur . Quae omnia Iacobus Apostolus in sua I turgia his verbis
exprimit. Vere dignum es iactum eo, decens es debitam, vi te laudemus Pte hymnis celebremus, tui benedicamus, te adoremus ibi laudem decantemur, tibi gratias agamus omnis creaturae Cisibilis es inuisibilis opificis thesaurearenorum bonorum donii vitae det immortalitatis,omni. Deo ac Domino. quem caeli ct coli colorum laudibus celebrant, ac omnis obtus eorum, sol se luaea uniuersusque actrorum chorus, terra, mare ,es omnia quae in eis sunt, Hiem. rusalem coelectis congregatio, ecclesia Primogenitorum descriptorum in caelis, spiritui Iuuorum es Prophetarum, animis Martyrum es Apostolorum , Ara geli, Archangeli, Throni, Dominationes, Prisci ius, Pote Bates, ac Dir- latra Demen .s Cherabimque mulios oculos habentia , se Seraphim sex alia praditas qua duabus quidem alis operiant facies suas, duabus vero pedet,drreliquis duabus volantia clamant alterum ad aherum i cessabili voce, prephisis laudibus lamnam triumphalem tua magni a gloriae clara Docet cane
404쪽
etia- Sanctas, Sanctas , Sanctus, sec. Haec est Praefatio Iacobi, quam expressit supra relatus Cyrillus eius in throno Hieroselymitano succetari nee multum ab eo discrepat Basilius in sua Liturgia. Chrisostomus vero alijs verbis, eadem sententia ait. Dignum es iustam ect te celebrares re benedicere, te laudare , tibi gratias agere, te adorare in omni loco dominutionis tua. Tu enim es Deus inessabilis , qui nec mente percipi, viderii, nescomprehendi potes . ct i semper ei, eodemque es simul modo exiBis ta , ct Uuigenitus filias tuus, es Spiritas tuas sanctus . e nihilo ad esse nos edum uicti; er cam lapsi essemus, nos ramus ereximi es omniafacere non destiatim, donec nos in cargum deduceresse uiarum tuum regnum largireris. Pro
his omnibus agimus tibi gratias,dr Unigenuo Filio tuo, o Spiritia reo sanctari pro omnibus qua nescimui det fimus, manifectis es occultis tuis benefic s. Ag mas tibi gratias etiam pro hoc scro minisseris, quod ex manibus muris fusecipere dignatus es:dra tibi adsectant millia Archangelorans,& mriades Angelorum, clerubim ct Seraphim sex alas is mattos oculos habentes, sublimes ct alti, qui triumphalem lamnum canunt, clamant, vociferantur drdicani. Sanctus, Sanctus, Sanctas cte. Eodem fere tenore procedunt remtiquae orientalium gentium Praefationes,quas prolixi operis seret singulatim referre. Diffusissima autem illa est, quae tribuitur Clementi lib. 8. Conuit. Apo' cap. 26. In ea siquidem Dei perfectiones & attributa , ac
aeterna Verbi generatio, tum productio omnium creaturarum, earumque dispositio, atque in eis regendis admirabilis Dei sapientia & pr
nidentia, & erga homines benignitas eleganti sermone recensentur. Demum concluditur more usitato Angelorum commemoratione camnentium & dicentium, Sanctus, Sanctus, dec. In Missa Maronitarum S cerdos dicit, Samum i pendentes intellectus notiri,mentes nomae, est cor da omnium noctrum. Respondet populus , Sunt ad te Domine . Sacerdos, Conmeamur Domino in timore, es adoremus in tremore. Populus, Dignumer luctum eP. Sacerdos, Corde, intellectu, es lingua confiteamur tibi Dommine Pater es Fili dr hirtia ancte, qui es unus Deus verus. In congregaettianibus inuissilibus es ordinibas innumerabilibus commisceantur seraphica voces noctra. Populus tuus fidelis Domise ter laudant, exclamant, se divcani ter. Sanctus, Sanctus, Sanctas, dec. Porro Graeci & aliae in oriente nationes unicam habent Praefationem, quae in singulis Missis repetituri Latinis variae sunt. Ambrosiani unam communem Romanae similem habent : at in Missis propriis siue de sesto, siue de Dominica, aut de feria,
propriam item canunt Praefationem. Simili modo Morarabes proprijs semper utuntur, in quibus vel mysteria eius festiuitatis quae tunc cel bratur, vel Sancti de quo est Missa Iaudes & enco a stylo sublimi, varijsque sententijs exornato decantantur. In libro Sacramentorum S. Gregorij propriar item extant in singulis Missis ab Ambrosianis diue sae, quarum usus diu permansit, ut ex antiquis codicibus M.SS. constat,
Extant aliquot libelli Praefationum in Bibliotheca vaticanae de Com
405쪽
lius Sehultingius D. i. Bibliothecae Ecclesiasticae parte a. cap. Id. Iaudae librum editum Coloniae ab Henrico Grauio, in quo sunt ducentae qua draginta Prefationes propriae. Apud Ennodium Ticinensem una etiam legitur dictione sacra quinta pro Missa , in qua episcopus consecratur :
passim citant & referunt Pelagi j II. epistolam ad episcopos Germaniae& Galliae , qui ipsum rogauerant, ut ordinem Praefationum eis mitte rei, quem S. Romana Ecclesia tunc habebat, quibus se respondet. De vectra volantate dr studio bono multum ganisi sumui, Ssacrum ordinem
Romanorum, Acraque constituta noctrorum Antecesseram solerter relegentes iuuenimus has nouem praefationes in sacro Catalogo tantummodo recipiam
das, quas longa retro veritas in Romana Ecclesia hactenus feruauit. Unam in aliis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecocte sqaariam de Natali Domini, Piniam de Avaritione, sextam de Apoctolis , septimam de S. Trinitate, octauam de Crare , nonam de ieiunio est uadragesima tantummodo dicendam. Has Praefationes tenet S rumdis R. E. Has tenendas vobis mandamus. Hoc ipsum decretum in antiquis editionibus Gratiani de consum dict. r. e. Inuenimus , Gelasio adscribitur. Sed
hanc epistolam dum attentius considero, hae suspicione vehementer perculsus sum, ne alterius forte Pontificis recentioris sit, & Pelagio per errorem tributa. Si enim aetate Pelagij illis tantum Praefationibus Romana Ecclesia tamquam dudum in ea receptis & approbatis utebatur quomodo Cregorius eius immediatus successor, sacrorumqcie rituum tenacissimus custos alias nouas instituit e Auget suspicionem Ioannes Diaconus, qui cum res a Gregorio gestas in vita ipsius minutissime prosequatur, nullam tamen de Praefationibus ab eo contra morem diu receptum institutis mentionem facit. Ipse item Gregorius in epistola siepius relata ad Ioannem Syracusanum, in qua de additis vel immutatis
in ritibus sacrifici j, propter quae reprehensus fuerat, rationem reddit , de Praefationibus sileti sicut & de epistola Pelagij silent scriptores illius & aliquot sequentium seculorum. Quod si mea suspicio aequo lectori non placet, hoc saltem negare non poterit usum Romanae Ecclesiae, de quo Palagius testatur, post eius decessum antiquatum missis, Quique decretum de nouem Praefationibus nullibi receptum, nec executioni mandatum, nisi seculo X. veI XI. Euidens enim est in libris antiquis sacramentorum, qui Romanae Ecclesiae titulum pri se ferunt, Plures reperisi Prefationes vixque ulla Missa est, cui propria & peculiaria non assignetur. Accedit testimonium Guilmundi ex Monacho S. Benedicti episcopi Auersant, qui obijsse dicitur anno MLXXX. R
manis ritibus iam ubique receptis. Nam lib. i. de Eucharistia aduersus Berengarium , Ne quis, inquit, exictimet me lan enubtiam ex meo fensa
commentatum, Pr fatio em ictam, quae per totum pene orbem Latinum inter
406쪽
fui hae continentem. Aeterne Deus: Et tibi hanc immolationis hostia offerre, quae est salutiferet, & ineffabile diuinae gratiae lacramentum equae offertur a plurimis, & unum corpus Christi sancti Spiritus infusione perficitur. Singuli accipiunt Christit m Dominum, & in singulis pomtionibus totus est, nec per singulos minuitur, sed integrum se praebet in singulis. Propterea ipsi qui sumimus communionem huius sancti pa nis & calicis, unum Christi corpus effcimur. Eiusdem Praefationis auctoritate utitur Algerus Monachus Cluniacensis, qui anno MCXXX. floruit lib. i. de sacram. O . drsanguis Domini cap. Extat autem in libro sacrament. S. Gregorij Dominica V. post Epiphaniam, &in hodierno Missali Ambrosiano VI. quamuis Algerus eam ex Ambrosio
Dominica V. citet. Quo vero tempore tot Praefationes desierint, non
liquet; nisi quod in Missalibus scriptis post annum MCC. illae nouem
dumtaxat reperiuntur a Pelagio enumeratae ; quibus duae additae sunt, una communis antiquissima, quae Celasij siue Gregorii creditur esse , , altera de B. Virgine ab Urbano II. instituta. Et hae undecim sunt,quibus omnes ecclesiae ritui Romano adherentes hodie utuntur. Sequitur hymnus quem Epinicion, siue triumphalem vocant Graeci. ITHunc in omnibus Liturgijs ecclesia militans a triumphante edocta Deo
exercituum modulatur, cui, ut loquitur Tertullianus lib. de oration , illa Angelarum circamn antia non cessant dicere, Sanctus, Sanctus, Sanctus
vidit Isaias cap. 6. Dominum sedentem super talium excelsum, & audiuit seraphicos Spiritus alterna modulatione psallentes, Sancitis, San
c us, Sanctas, Dominus Deus exercituum. Plena omnis terra gloria eiis.
Et Ioannes in Apocalypsi cap. q. quatuor mystica animalia plena oculis describit, requiem non habentia die ac nocte & dicentia et Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominuae DeaI omnipotens, eis erat, qui effia r qui venturus egr. Praeclare Ambrosius lib. I. de Spiritu sancto cap. 18. Cherubim ct Se aphim indefessis vocibus laudant S dicant, Sanctus, Sanctus,
Sanctus Dominus Deus sabaoth. Non semel dicant,ne galaritatem credas, non bis dicunt, ne Spiritumnexcludan. non fanctos dicunt,ne pluralitatem aBimessed ter repetunt S idem dicunt,in etiam in lamno disi inctione Trinitatis dr diuinitatis intelligas unitatem . Haec cum dicunt, Deum praedia
cani . Additum hunc hymnum sacrificio Misit a Sixto I. plerique seriabunt, sed liber Pontificalis hoc sollim a Sixto constitutum ait, ut sace dote ipsum incipiente, etiam populus eumdem cantaret. Quia vero progressiti temporis quidam abusus irrepserat, ut non nisi in talemnibus Missis diceretur, eo tollendo hic canon a concilio Uasensi anno iap. editus est; Ut in omnibus Mistis e matutinis e stuadrage alibus, vel qua in defunctorum commemorationibus flani, semper Sanctus, Sanctus, Ianctus, eo ordine quoad Missas publicas dici debeat: quia iam dulcis drdesiderabilis vox, etiams diu noctuque posset dici astidium non poteII g nerare. Altera pars hymni enedictas qui venii in nomine Domini. Osanna B b b a in em
407쪽
iis excelsit, Christo Domino a turbis in solemni Ierosolymae ingressu ante passionem decantata fuit. Antiqua Ritirilia statuunt ut Trisation
psallentes inclinent se chorus contra chorum, & incipientes, Pleni sunt caeli, erigant se. Idem prycipit Lanfrancus in suis statutis cap. i. nisi, inquit, versus interponantur, Solebant enim alicubi eo tempore versus quidam interponi, licentia, quam ut alibi notatum est, sequioris afui Religiosi sibi inconsulto usurparant. In vetusto quodam Missali sequentes Uthmos interpositos reperi pro festis Domini. Cartim praeconium Sonet voxfideliam Ad Dei magnalia. Sanctus , Virga parit Filiam tactitatis lilium Dei plena gratia. Sanctud, cuius natalitia Stella prodit prauia . Quem paterna proprium UM MN atur Filiam Ad I. abis flamina . Sanctus,
Mors, ct Resurrectio' Mandi lauit crimina . Pleni sent &c. Iam in Patris dextera Sedens super athera Regnat super omnias Cum paterno Numine sta cum sancto Flamine. o lanna in excelsis. sis iam es gloria, in excelsis Alia similis interpolatio rythmica extat in Missa Thomae Aquinati adoscripta de sanctissimo Sacramento.
Sanctus. Sanctum diuinum rus erium semper flectaratur , Ei mens infideliam tumens exca muris Firma spes credentium fide rotaratur. Sanctus . Fidei essi summopere credere in Deum, Panem fanctum edere, O tractare eum, Ialens dieitsumite, Hoc ect corpus meum. Sanctus. Panis prius cernitur , sed dum consecratur scaro Chrictis Mutatur, quo do conuertitur, Deus operatur. Dominus Deus Sabaoth .
De vino litteris sit benedictum,
Et tunc eri veraciter sanguis Chrim dictum, . Credamus communiter verum es non um .
Pleni sunt coeli & terra gloria tua, Osanna in excelsis. Nobis Disit iroes by Cooste
408쪽
mbis celebrantibus imo acramentum , Ei cunctis sidelibus Ast nutrimentum, Iudaeis negantibus sit in detrimentum,
Benedictus qui venit &c. Sunt autem hoc loco duo quaedam aduertenda . Vnum quod duplex v. est Trisagion, istud nimirum de quo nunc agimus omnibus ecclesijs commune: & illud, quod Graeci quotidie, Latini semel in anno grace
simul & latine concinunt in magna Parasceve, nempe Sanctus Deus, sanctusfortii, sanctus immortalis miserere nobis,cinias, originem Felix III. Pontifex narrat in epistola ad Petrum Cnaphaeum. Cum enim Constantinopolis terrae motu quateretur, & populus in campo oraret cum Proclo Patriarcha, Puer paruulus spectante multitudine in coelum raptus est, & post horam in terram demissus narrauit se hunc hymnum accelestibus spiritibus cantari audiuisse, sibique praeceptum impositum , ut populo denuntiaret Deum illi propitium futurum, si eumdem hymnum deuote cantarent; atque ita eo decantato ab imminenti clade ibberati sunt. Addidit postea huic hymno nequissimus vir Petrus pheus Patriarcha Antiochenus hanc clausulam, ini cruci xus es pro no bis miserere noctri, ea dolose tegens haeresim Eutychetis, qua infectuaerat. Facti seriem, huiusque additamenti condemnationem, &quicquid pertinet ad hoc Trisagion congessit in notis ad can. Si concili Tnillani Christianus Lupus. Alterum notandum est quatuor esse Liturgicos hymnos ut ait Coarin notis ad Missam Chrysostomi, quorum primus est Angelicus Gloria
in excessDeo, quem nato Domino Angeli cecinerunt. Secundus Cherubicus, quem Graeci Cherubim voces aemulantes ante magnum introitum cantant dicentes, ui Cherubim mirice repraesentamus, et viae fanti Trinitati ter fanctam hymnum canimus, omnem scularem depona
mas solicitudinem, tam uam Regem omnium fuscepturi Angelicis inui unter Itipatum agminibus. Allelaia. Huius institutionem ad Iustini tempora reuocat Cedrenus. Tertius Trisagion , de quo supra, nempe Sanctas Deus, sanctus fortis, &c. Quartus Epinicion, Deo tanquam Victori& omnium triumphatori ab omnibus post Praefationem d cantatum. obseruo nihilominus plures ex Graecis scriptoribus secundum a tertio non distinguere,
de tam illis quam ultimo Cherubici & Seraphi. ci nomen passim
409쪽
Transhtir ad Canonem. Ipsum interpolare illicitum. Ua
ria eius nomina . Origo , auctores intiestigantur . Agitur de prima Canonis oratione. In ea men
tio Papa, Episcopi, , Regis sit. Orat sacerdos neraliter pro cunctis sidet, bui , tum specialiter pro osse
rentibus . De nominum recitatIone. HActenus sacerdos seipsum & astantes iis omnibus quae pnecesserunt ad tremenda mysteria in sacra Synaxi perficienda tamquam praeuijs initiationibus disposuit& praeparauit: iam propius ad ea accedit, & eleuatis in coelum oculis, sursumque expansis manibus, quasi ingressias in Sancta Sanctorum, secreto cum Deo loquitur, vi rei diuinae hac silentii grauitate maior reuerentia concilietur. Multa vero a sacerdotibus secreto dici usus antiquissimus est, vi ex Iacobi & aliorum Libiurgiis, de ex can. Iv. eoncilij Laodiceni euidenter ostenditur. Invetustissimis Sacramentorum codicibus inter Praefationem & Canonem Christi rancifixi imago picta conspicitur, qui ritus etiam hodie seruatur, ut eius aspectus in mentem celebrantis reuocet cruentum illud sacrificium,quod in eruce semel oblatum quotidie in ecclesia vero & ream liter, sed actione ineruenta renouatur. Ipsi imagini osculum figendum a sacerdote, priusquam canonem incipiat, scribit Nicolaus de Ploue in expositione Missae , sed ex more singulari suae ecclesiae Polaoniensis. Addit Petrus ab opmeer in assertione Missis o sor hanc orationem post hymnum triumphalem canoni praemitrendam. Domine Iesu ChrisIesu Dei vivi a iuua in mitatem meam, O conforta me nurumc in hac horarquia imperfectum meum vident oculi tui. Adoramus te Domine Iesu Chrisse es benedicimus tibi, quia perfanctam cracem tuam redemitii mundum. Qui passui es pro nobis, miserere notiri. At huiusmodi interpositiones , vesspe dictum est, inconsulta quorumdam deuotione introductas nun quam approbauit Ecclesia. Vt enim recte ait Micrologus cap. 'vivmo temerarium videtur, ut nos aliqua canoni ad noti tim libitum adiycia mui, nisi qua . famis Patribus adiacta Pela cienda esse cognouimui , proci pue cum inter imos sanctos Parere nulli aliquid adiecisse legantur, nisi q- ossalica auctoritate praediti hoc facere potvierunt. Opiimhm ergo viset
410쪽
is in hae causa terminos patrum no morum non excedamus , nec nos Apam-lica aactoritatis reos efficiamus, s quo ol/ A uolua aactoritati competii ,eanonem nostris interpositionibua augumentare praesumamus. Ideo expunctae sunt ab ipso canone diuerse oratiunculi, quae in antiquis Missalibus M. SS. variis in locis interiectae leguntur, quia tametsi ex se bonae
sint, ei tamen actioni non conueniunt: & haec semper summorum Pontificum cura fuit, ne quid irreperet inordinatum, superfluum, aut superstitiosum . Incipit ab oratione Te igitur clementissime Pater, usque ad orationem Dominicam , quae absoluto canone alta voce recitatur. Nomen canonis tempore Gregorij Magni in usu erat, nam lib. p. epio.d . referens quorumdam aduersus se murmurationes, hoc inter caetera querelarum caput enumerat, quod orationem Dominicam mox posteanonem dici statuisset. Et lib. II. e et iv. narrat Ianuarium episcopum Calaritanum tempore, quo sacrificium celebrabat, tantam pacsum frequenter angustiam, ut vix post longa interualla ad locum canonis, quem reliquerat, redire valeret. Canon autem regula est, qua voce via est ecclesia, ut indicaret hanc esse regulam fixam de stabilem, qua novi Testamenti sacrificium celebrandum est. Idem Gregorius ea
dem epiLI. 6 .lib. I. prece vocat, eo loquendi genere, quo nonnunquam Patres utuntur, dum verba consecrationis preces nuncupant, quia sunt verba sacra et neque enim totus canon ex precibus contextus est. Haymo Halbestatensis explicans cap. a. epist. I. ad Timoth. Orationes, in quit, funi, quas fundii Sacerdos in consecratione Estcharimae . In concilio Eboracensi tempore Celestini III. Secretam Mista nuncupatur his verbis r uJesia secretum Misse equenter inuenitur, atit Scriptorum stactate, aut librorum Letutiate corruptum , ita Ct dictincte legi non possit, Arch, diaconorum solicitudo prouideat, ut in singulis ecclesidis ad verum et probam tum exemplar canon Misse cum omni diligentia corrigatur. Ab alijs Actio
dicitur, quia in eo, ut ait Valfridus, dominica sacramenta conficiuntur. Atque hinc intelligitur, qua de causa cum aliquid in ipso canone in oratione quae incipit communicantes addendum est, quod in Christi Domini festiuitatibus fieri solet, titulus apponatur, Infra amonem siue ut melius in M. SS. codicibus legitur, Intra actionem: quia nimi
rum actio sacrificii ibi proprie continetur. Hie vero titulus Infra actionem ante ipsum Communicantes in editis Missalibus passim reperitur. Auctorem canonis quidam fuisse putant Gelasium Papam, alij Mu- II. Laeum Presbyterum Massiliensem, alii Voconium Episcopum Castellanensem in Mauritania, qui teste Gennadio libros sacramentorum composuerunt. Aldelmus episcopus lib. de laudi Uirginitatis cap. 2 g. a Gregorio Magno editum existimat. At ipse Cregorius epist. praecibiata ait a Scholastico compositum, sed quo tempore id factum fuerit non dicit. Iacobus Ianssonius in suis Liturgicis lib. s. cap. II. per premcem, quam Gregorius ait a Scholastico compositam, non putat cano