장음표시 사용
101쪽
ad vos fervos meos prosebetas : ante lucem mittebam , di non audiebatis me , neFue Intendebatis auribus vestris - , quum dicerem vobis: Convertatur unu ui ue u via sua mola , ct a nequi vinis offectionibus vestris , O habitabitis in terra ius, quam deis vσ-bis , ct parentibus vesris a saeculo usue in faeculum. Nolate ambulare post deos alienos , ut serviatis eis , di ne incitetis me in operibus manuum vestarum, ad disperdendos vos.
a Propbeta Hieremias. De hoc propheta diximus diff. xL. cap. I. s. xl r. Quae lieic referuntur . eius dicta sunt ex cap. XLIV. v. q. & ex cap. XIV. V. iti. dem Α b AURlaus vEsTRIs r Bon. auris Nestris . - C PARENTIBUs vllsTRIs t Al. patribus.
S. MEsdras etiam ' propheta , qui fuit ejusdem Cyri - temporibus, a quo Iudaei sunt restituti, sic loquitur: Desiperunt a te , Ο
cap. I. I. Tvll. verba heic recitata sunt ex L. II. cap. IX. v. 16. seu Nehemiae I x. 26.
b Ejusdem Cyri, de quo scilicet superiori cap. seg. r . Al. iisdem Uri temporibus.c DEsCivERUNT: Al. desierunt. Al. recesserunt .
102쪽
De Hera Sapientia Seg.F.6. 7 79abieeerunt legem tuam pos corpulsuum -,o prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos , ut revertereNtur ad te .d Pos corpus suum . Al. post cor. S. Cyprian. post dorsum Vulgat. post terga .
ea 6. Item Belias in libro Basilion tertio : --mulando . aemulatus sum domino Deo omnipotenti, quia relinquerunt re silii μrael , di altaria tua demolier uni , 'opbecas tuos interfecerunt gladio , ct remunus egosolicarior,
ct quacrunt animam meam auferre a me . . a Item Helias in libro Basiliora Al. in libro Ba -
σιλειων III. scilicet III. Reg. c.XIX. v. Io. Secundum Hebraeos vero L. I. &c. ut in Uulg. De S. P. Nostro Helia vide dis xxx I I r. c.'. g. IV. & dis XL.c. i. g. UI I.b AEMuLANDor Al. ia Mara. e demolierunt. Al. demoliti erant. d Auferre a me t Bon. auferre eam . 7.
Propter has illorum impietates abdicavit eos a in perpetuum: itaque desiit prophetas mittere ad eos. Sed illum filium suum . primogenitum , illum opificem rerum, & consiliatorem suum , delabi jussit e coelo , ut
a Abdieavit eos in perpetuum t vide supra affcap. IV. seg. 3.b Sed illum filium suum Sc. vide supra ad c. VI.e Delabi jussis e calo . Elegantissime dictum pee
103쪽
8o Lib. IV. Cap. XI. Seg. . g. 9. religionem sanctam Dei trasserret ad gentes , id est, ad eos , qui Deum ignorabant, doceretque justitiam , quam perfidus populus abjecerat. relationem ad illud Psal. Lxx. U. 6r Descendet sieut pluvia in vellus. i ct sicut stilli eidia super terram, qu* , ceu continuo ductu , e Caelo in terram leniter labi videntur. d V religionem Sanctam Deit Ab aliquibus haec
Quod jampridem se denuntiaverat a esse facturum . .' sicut Malachias fi propheta indicat dicens: Non est mihi voluntas eirea vos , δε- eit dominus, ,- fuerisseium aeceptum nou habeo ex mavibus vestris , di quoniam a solis ortu usue ad occasum ς Iarscabitur nomen meum apud gentes .
a Denunciaverat. Al. annuntiaverat.
b Esse facturum. Al. esse se facturum .c Malachias r Bon. Malathiel profita . Al. ToPropheta non habent. De eo vide Diff. XL..cap. I. s. XVI. verba, quae hele recitantur sunt ex Cap. I. V. Io. seq. eiusdem prophetiae.
Item David in Psalmo xv I I. Constitues me in eapus gentiam populuι , quam noueognovi , serviet mihi -
a Daviid in Psalmo xv ra. Apud Hebraeos xv m. v. ηε. de Davide vide diis. xL- cap. I. s. v. .
104쪽
de Hera Sapientia Seg. Io. II.
Esaias quoque sic loquitur: Henio eoui eis re omnes gentes , ct linguar , venieut , ct videbunt claritosem meam e di dimittam in per eos signum , mittam ex his confer-Pstos in gentes , quae longe δενς L quac Nououdierunt gloriam meam , di nuntiabunt
Garitatem meam In geπtrI . a Uarasr Al. Isaias . De hoc Propheta diximus in dis . ubi supta I. ix. Quae heic prophetiae illius reis
Volens igitur Deus metatorem templi sui mittere in terram , noluit eum in potestate , & claritate caelestii mittere , ut ingratus in Deum populus - in errorem maximum induceretur , ac poenas pro facinoribus suis lueret, qui Dominum , ac Deum smina non
L. III. re- a Metatorem Templi. Vide ad Cap. antec. seg. I.& adde Ezech. cap. Lx. v. I. & Apocal. cap. XI. V. I. b ut ingratus in Deum populus &c. Bon. tu eum. Bunem. annotat i Ratio aeque imbecilla, ac L. IV. cap. II. fe . s. Ad quem locum lectorem meum ab- lego . Betuleius. ffustismum , ait, Dei iudicium , ut videntes videant, O non cernant, ne quando con vertantur Oe. xt It. Cave ergo ne existimes , Deum
impulisse Hebraeos in aliquod ex tot facinoribus ab illis perpetratis. Deus enim intentator malorum ess rut in Epist. Canon. cap. I. 2. I 3. habetur, re uni
105쪽
ga Lib.W. Cap. XL Seg. II. II. recepisset , quod olim prophetae cecinerant, sic esse facturum ε .
versus docet Sanctorum Patrum Coetus. Est hie quidam dicendi modus apud illos obvius ad exprimendum , quod Deus filium suum in mundum misit quamvis ab aeterno sciret,eum a Judaeis crucifigendum fore, idque impedire noluisse s secundum S. Augustini Doctrinam de cordis obduratione , de qua ait in lib. de Tradest., gratia xx Iv. operatur Deus in bomia ne ipsam duritiam cordis ς sed indurare eum dicitur , quem molliere noluerit &c. Vide S. Prosp. in L. de
articulis sibi falso per Pelagianos impositis Art. T.
ubi eorum opinionem detestatur , qui Deum pravae cuiusdam voluntatis, aut actionis , credunt authorem, sive excitantem , sive suadentem, sive impellentem peccatorum cupiditatest Deus quippe neminem tentat. Jacob. I. v. I 3. &c. Hoc eodem modo noster intelli ingendus est infra cap. XX. seg. I.
e Sie esse facturum. Al. sic esse futurum non male.
a Quem ipsi etudat serra eonfectum erudeli me
necaveruor et Esaias , quem alii Isaiam appellant, qua tuor maiorum Prophetarum primus, e Tribu Iuda sex regio Davidis genere, Amon prophetae filius, fuisse dicitur. & Manassem Regem generum habuisse, sub cuius Regni initium apud Iudaeos floruit. SS. Patrum eonsensu probata sententia est, Sanctum Prophetam, inter alias omnes ingenio, eloquii puritate, ac sublimi dieendi genere esse praestantissimum, quem iC- circo
106쪽
De vera Sapientia Seg. I 2. II. 33 Audi ea tam=, ct mreipe auribus terra, quoniam Dominus secutus es : fluor genui , exaltavi , i si autem reverunt me . Adn
vit bos p essorem suum, Unus praesepe φ
Domini fui : Israel autem me non coguovis , O populus meus me non intellexit.
circo Grotius L. in Reg. c. x Ix. v. a. Demosthenem Hebraeorum appellat . Eum serra lignea fuisse dissectum, ac rei historiam erasisse e libris sacris, tamquam Genti suae invidiosam, dudaeos, accusat S.Iustin. Martyr. in lib. eontra Drpb. scripto , aliique tradunt , impium Regem cautam parandae mortis Genitori uxoris suae sumpsisse ex eo , quod virum Sanctum mendacii reum , & falsitatis deprehendiiset ἔnam Cap. VI. v. r. scripserati Vidi Dominum super solium exeelsam &e. quod ille contra Moysen dictum Putabat, a quo acceperat Exod. xx xl II. v. a G. Vsuviidebit Deum homo, O vioeti Sed haee in speciem Rex scelestus obtendit; re enim vera, ideo S. Prophetam de medio sustulit, quia liberiuq scelera ipsus verbis , ac minis castigabat. Vide diis L. c. I. g. IX.b Ita dieit et Cap. I. v. a. seq. apud Lxx.c PRIEsEPEr Sic etiam Sehoitus. Al. praesepium et Bon. Praesepeum .
Hieremias quoque o similiter ait: Cognovit tempus suum turtur , ct hirundo , Crr*ris passeres euHodierunt tempora introitus fui et populus autem meus non cogIovit judi F a rium
a meremias quoque t Al. Teremias. Gap. Um.
107쪽
84 Lib. IV. Cap4XL Seg. II. Iq. IS. cium DominI . suomodo Geuis , Sapientes fumus , dii Domini nobiscum es ineias sum facta es metatura - : DI scribae , Oeon' sunt: sapientes trepidaverunt, sunt , quoniam verbum Domini reproba-
Ergo ut coeperam dicereJ quum statuisset
Deus , doctorem virtutis mittere ad homines , renasci eum denuo in carne praecepit, R ipsi homini similem fieri , cui dux & comes, & magister esset futurus .
a genasci eum denuo: Ρleonalmus .
Sed tamen quoniam elemens est a , & pius erga suos Deus , ad eos ipsos eum misit iquos oderat - , ne illis in perpetuum salutis
viam a Quoniam elemens est &c. S. August. L.x. de C. D. eap. I More autem vulgi hoc nomen etiam in operibus Misericordia frequentatur . quod ideo arbitror eveniρ se . quia hac fieri praecipue Deus mandat. eaque sibi mel pr e sacrificiis placere testatur, ex qua loquendi consuetudine fatium est , ut O Deus ipse dicatur pius Zec. b sduo; oderat.t Sapient. II. v. 23. Deo dicitur τ
108쪽
De Hera Sapient a Seg. IT. I 6. 83 viam elauderet, sed daret his liberam facultatem sequendi Deum , ut & praemium vitae adipiscerentur , si eum secuti fuissent , quod plurimi eorum faciunt , atque fecerunt e & culpa sua in poenam mortis incurrerent , si regem suum repudiassent - . Diligis enim omnia, qua sunt, oe nihil Odἰηι eorum,
qua Desi. Quomodo ergo heie Lactantius asseriti Deum Hebraeos odisse P Respondeo r creatas a se res, ut a se creatas amat Deus I id tamen solummodo amat in illis, quod ipse fecit. Peccatum vero , quo Opus suum deformatur, & ordo a se constitutus, destruitur, necesse est , ut odio habeat, utpote sibi oppositum ; unde Psal. V. x . 6. dicitur et Odisti omnes qui operantur iniquitatem I perdes omnes qui loquuκtur
b Quod sciebat esse facturos r Al. ista non habent, quae etiam ab Aldo esse retinenda, existimatum est.
Apud illos igitur , & ex eorum semine regenerari eum jussit , ne si fuisset alienigena, justam possent excusationem de lege praetendere , quod eum non suscepissent: simul , ut nulla omnino gens esset in terra , cui spes immortalitatis negaretur .
a cui stes immortalitatis negaretur et haec in cod. hostro addita sunt manu recenti.
109쪽
C A P. X I I. I. PD Escendens itaque de caelo sanctus ille
Spiritus Dei . , sanctam Virginem, cujus utero se insinuaret , elegit . At illa divino Spiritu hausto repleta concepit: & sine ullo attactu viri repente virginalis uterus in
a Sanctus ille Spiritus Dei. Duo priora verba a plerisque omittuntur. Dionysius Petavius L. I. cap. XIV. Tom.II. Dog. Theol. docet: SS. Trinitatis Personam, qua operante Verbum Divinum in sinu Virginis carnem assumpsisse credimus, Tertiam fuisse, ut ostenditur a nobis infra c. x IV. seg. II. & c. xv. seg. 3. Hoc quidem intelligi posse a Lactantio dictum , si de quo conceptus sit Christus , eum significaret Spiritum , rediversam ab hac incarnatam personam ostenderet; at quia non ostenderit, apparere, vera esse, quae de illius errore prodiderat s. Hieronymus. Sed acuta haec animadversio loeum hete non habet; nam Lactantius in prima huius segmenti parte de mera matris electione loquitur, ubi nulla erat personarum distinctio facienda . Vide diff. xx IX. cap. v III. s. IV.b .in illa diviso Spiritu hausto repleta eoncepit e Fulvius Ursinus inquit; Uidetur legendum. At illa disini spiritus haustu repleta concepit et optime quidem ; sed sine codi eum authoritate nihil immutandum . Heum. To repleta mallet abesse .
110쪽
a Quod si Animalia quadam vento, O aura concipere solere omnibus notum est Al. aut aura . Hanc fabulam, plurimi,& quidem principes de Animalium generationem scriptores , tamquam exploratam historiam , tradere non sunt veriti. Nam M. Varro L. II. cap. I. num. I s. haec habet: In fatura res incredἰbilis es in Hispania ; sed est viera , quod in Lusitania ad Oceanum in ea regione , ubi es oppidum Obsippo, monte Targo, quaedam 8 vento conciprunt certo tempore equa, ut hie Gallina quoque solent, quarum Ουa Dpenemia appellant Sc. quod notissimum esse Solinus Polyhistor, & Columell. asserunt L. VI. c. 27. a n. q. ad 8. ubi Virgilii earmina refert ex III. Georg. a P. 166. Plinius L. vis I. cap. 6 a. id ipsum constare asseverat. Idem affrmant Silius Italicus, ad quem vide Salmas. ς. a 3., ct Resendium in antiq. Lusit. Tom. II.
Iocum laudatum Varronis; Caterum de Equabus Lusitanicis res notior est , inquit, quam de iis prolixius tractare necesse habeamus . Iustinus autem historicus etsi non denegat haee a pluribus Authoribus tradi, inter fabulas tamen ea recenset, & potius ex equarum faecunditate , & Gregum multitudine originem traxisse putat huiusmodi narrationes, de quibus vide M. Da v. Caspar. disput. De fabulosis nonnullorum an malium adfectionibus , utpote de Equabus Lusitania, Tigridibus , O Vulturibus an vento concip/ant λ De