장음표시 사용
111쪽
88 Lib. IV. Cap. XII. Seg. 2. V cui sacile est quicquid velit , gravatam este virginem β dicimus ς ZAnimalibus quam plurimis , quae sunt Ovi para . Faenim interdum ova sua edunt mare nondum admisso, i a quibus tamen frustra pullum expectes; non quia ex vento concepta , ut vult Aristoteles, sed ex ovariis decisa absque masculini seminis irradiatione. Nost ideo tamen ridendus heie Lactantius, qui ut L. V. cap. t. videbimus, ac in dis . xxv. cap. I v. g. vi I. diximus , Ethnicorum placita, etsi falsa, ad veritatem eis trianifestandam saepe saepius adhibuit, & praesertim hoc-ee in libro ob Arcani disciplinam .h Mirum putet, quam Spiritu Dei , eui facile est quicquid velit, gravatam esse .irginem dieimus p Heleelarius de Spiritus Saceti opere in Incarnationis Mysterio fieri sermo a Lactantio videtur, quod contra Ethnicos ex eorum fabulis evincunt Origenes contra Celsum L. i. & Russin iis Toranus, Aquileiensis Ecclesiae Presbyter , in lib. exposit. ad 0mb. post. , olim D. Cypriano adstripto cap. xI., ubi Exemplum Phaenicis asseri , quam me conjuge nasci , vel renam constare dicit. De hae Alite plura dicturi sumus
ad Lactantii Carmen de eadem. e Gravatam esse virginem i Festus ait: Graviida est, quae jam gravatur covceptu : Neque credas heic grais viri ita usurpatum esse, ut grave putes virgini fuisse divinum Verbum humana earne unitum utero gestare ; nam bene per figuram dicitur, etsi nullum asserat incommodum, unde Virgil. L. I. aen. V. 2 8.
a. a. o. . Donec Regina Sacerdos
Marte gravis geminam partu dabit Ilia prolem.
Quod sane incredibile posset videri , nisi
112쪽
De Vera Sapientia M. 3. . I. 89
hoc suturum ante multa tacula prophetae cecinissent . .Solomon in ode undevigesima Hita dicit : In motus es uterus virginis,
in multa miseristione muter virgo . a Solomon in ode undefigesimar Bon. SOIomon &se semper. Al. in libro . Aldust in Psalmo undeviis eoimo . Sparh. in Psalmo IIά Uerba tamen heic lauis data frustra quaeras in Seripturis; fortasse in deper. ditis Salomonis operibas haec legebantur.
Item propheta Esaias, cuiq3 verba sunt haec : Propter hoc dabit Deus irae vobis gnum . Ecce virgo in utero accipieι - , O pariet situm , ct vocabitis nomen ejus Emma
a cujus .erba Iunt hae r Is. cap. vl I. v. Iq.b IN UTERO ACCiPIET . Al. concipiet in utero . Aia in uterum .
Quid hoc manifestius dici potest p Leges bant ista Judaei , qui eum negaverunt Φ: si
quis nos haec fingere . arbitratur , ab his requirat , ab his potissimum fumat . Satis fimmum testimonium est ad probandam verita tem , quod ab ipsis perhibetur inimicis .
a uui eum negarerunt. Al. neeaverunt.b Vide diu. Ita 1Σ. cap. II. stg. II.
113쪽
Emmanuel autem nunquam vocatus est ' , sed Iesus , qui Latine dicitur salutaris, sive salvator , quia cunctis gentibus salutifer venit β: Sed propheta declaravit hoc nomine ,
quod Deus ad homines in carne venturus esset.
Ema Emmanuel autem numquam vocatus est: Gallaeus& alii quidam , Hemanuel Al. Qocitatus est i Emma nuel idem significat , ac Deus nobiscum e Nota heicverbum illud Istiae viocabis ex Hebr. sve locabitur non necessario postulare, ut id nominis inter homines Christus gesserit; sed satis est, ut vocabuli significatio, & vis in eo sita verificetur per hoc , quod Deus revera nobiscum fuerit, & futurus sit usque ad consumationem taculi in Sacramento Eucharistico, ut ipsemet ait Matth. xxv I II. v. ult. Ecce ego vobiscum sum usque ad consumatiouem Fcculi. h Salutifer venit. Id est et Salutem ferens . Ovidius metam. L. XU. pag. 89. V IT. Venitque falutifer urbi.& L. II. fab. X. F. Illis
Totique salutifer orbi rcresce puer dixit
sin 7. Emmanuel enim significat nobiscum Deus, scilicet quia illo per Virginem nato, confiteri homines oportebat, Deum secum esse , id est , in terra, de in carne mortali . Unde
114쪽
De Vera Sapientia Seg. 7. S.y. 92 David in Psalmo octogesimo quarto ' , Peritas , inquit , de Ierra orta es: quia Deus , in quo veritas est , terrenum corpus accepit , ut terrenis viam salutis aperiret .
a Psalmo LXXXIV. Nempe V. II. Hebri Lxxxv
Item Esaias autem non eradiderunt, exacerbaveruns Spiritum sanctum: con-eila ad inimisitiam . θη expugnavit , ct recordatus es dierum faeculi, qui itiscitavit de Ierra pasorem ovium . a Uaias. Al. statim addunt ipse et ipsi εce. Haec
habentur cap. LxI II. Al. LXIV. st . I .
Quis antem suturus esset ille pastor , declaravit alio loco dicens ot Exultent eaeu δε- super , nubes induant iusiuam , aperi tur terra , ct pulluletfrivatorem. Ego enim Dominus Deus creavi eum . . Salvator vero
a Alio loco dicit a Vide cap. xLv. g. se bb Eoo ENIM DOuidius tREAvx EuM . Iam pluries notavi verbum creare usurpari a latinis pro cone ere, producere, gignere &e. Heic observo eum S. Epiph. L. III. contra Har. Semiarr. cap. Lxx Ir I. quod ea de eaussa utνisque vocibus usa est Seriptura , σ CREATu-RR , σ GENERATIONI s ἔ itemque voce callAvIT, σNoce GENUIT 3 nos quod contrapia videatuν , σ in eo
115쪽
9a Lib. IV. CU.XII. Se . Io. II. II. dem, in de iisdem dicere ς sed ut per vocem CREAUt Tsubstantiam, instabilitatem et per GENUIT Nero, praeminentiam unigeniti. ae proprietatem declaret.
sed & alio loco idem propheta sic praedicavit - : Ecce natus es nobis puer , ct datus es nobis oui , ecur imperium super humeros ejus : di vocatum cs nomen ejus , mois con ut nuntius . Oa Sie praedicavit et 1. s. cap. I x. LII.
Iceirco enim missus est a Deo patre ut universis gentibus, quae sub caelo sunt, si noli laris , & veri Dei sanctum mysterium reudaret, ablatum perfido populo ' , qui adversus Deum saepe deliquit.
a Ablatum perfido populo e Al. ablato.
Daniel quoque o similia praelocutus est: Videbam , inquit , in vis, noctis , ct ecce in nubibus caeli , ut Filius bominis veniena , usque ad vetusum dierum pervenit. Et pus aias bani, o Iulerans eam , ct datum es ei
a Daniel quoque E Regum Iuda progenie natu Daniel, adhuc adolescens anno doaximi Regis IV. captivus
116쪽
nes stopuli , tribus , linguae ferviens et , di
ptivus ductus est Babylonem, ubi ad mortem usque fuli pluribus Regibus , sibi in solio succedentibus, magno in honore est habitus, etiam sub Cyro , ad quem spectat historia Beli, & Draconis ab eodem occisi,
de quo Dal. x IV. eiusdem fama adeo increbuerat, ut proverbio esset: Ecce sapientior es tu Danieler Ut habetur Ezech. xxv in. 3. S. Hieronym. in Praef. ad eius Prophetiam refert Rabbinorum conatum , ut ex Prophetarum albo Danielis nomen e pungerent, quatuor adductis caussis. I. quod Eunucus esset, cuius generis hominea ab Ileae litarum Coetu Moyses excludendos praeceperat Deut. xx IlI. i. II. inod extra promissionis terram versatus sit, ultra quam Spiritum
Prophetiae nemini concessum asserebant . III. Quod taedium . & maeror exilii Prophetiae aestrum pati ponse hominem prohibeant. IV. tandem , quod Daniel
vitam egerit commodam , delicatam , & Satrapream contra Prophetarum morem , qui despicatissimum , ac austerissimum vitae genus duxerunt. Haec autem vana momenta sunt, & Rabbinorum calumniae, ad quas
explodendat Christi Domini Testimonium satia est
Matth. xxI . 'st. Is . & Marc. Tm. P. I q. ubi eum laudans ait r Abominationem desolationis , quae dictae' a Daniele Propheta . Verba heic recitata sunt ex Daniel. cap. vii. o. I g. seq, b ET POTEsTAs Erus . Bon. in Aldufi Et potestates eius &c.
c NUMQUAM TRANSIBIT . . . . NON CORRUMPETUR ;
Bon. transibiti Al. quod non ςorrumpetur .
117쪽
in 33 in Quomodo igitur Iudaei & eonfitentur , &
sperant Christum Dei qui hunc iccirco reprobaverunt , quia ex homine natus est e ea I . . Nam quum ita sit a Deo constitutum , ut idem Christus bis adveniat in terram , semel, ut unum Deum gentibus nuntiet. Deinde rursus , ut regnet: quomodo secundum . ejus adventum credunt, qui primum non erediderunt ὶ -
ut idem christus bis adsentat in terram . Al. bis ςniat et Gallaeust Falsum hop est ; inquit, Ita ρηθης iiii, quos Millenarios voeant &e. sed quamquam tibi sum his faciat Lactantius ; dupplex tantem Christi ad- Ventus salva fide denegari non potest. Semel enim
l/m Venit, ut unum Deum gentib*s nuneiaret &c. ite ruin autem veniet,cum potestate magna, & maiestate, ut Noster ait; ex Matth. e.xxv. v. 32. Congrezabuntur
σηte eum omnes gentes, O separabit eas ab invicem , φης Pastor furerat Omes ab badis ; non ut regnet in terris, sed in caelis. b quomodo secundum .... qui primum. Al. in ρ- eundum .... qui in prim m.
Λtqui propheta utrosque adventus eju paucis verbis comprehendit. Erae , inquit , in nubibus eaeia , ut suus bominis veniens .
non dixit ut suus Dei , sed fluui hominii ,
118쪽
Hera Sapienua Seg. II. Is 7. 93 ut ostenderet, quod carne indui haberet in terra ' , ut suscepta hominis figura , & conditione mortali, doceret homines justitiam ν:& quum mandatis Dei functus, veritatem gentibus revelasset. multaretur etiam morte, ut inferos quoque vinceret, ac resignaret , atque ita demum resurgens , ad patrem proficisceretur in nube sublatus ,
a Indui haberet in terra . Phrasis Lactantio frequens. Bon. Cod. Tὸ in terra non habet; legit autem a quod carnem indui haberet. b Doeeret homines iustitiam et Bonon. Doceret homines , ut ostenderet hominibus justitiam. c Ac resignaret ι Infra c xxv I. seg. 13. S L. vis, cap. XXII. lag. I s. hac eadem phrasi Noster utitur; sed diverso sensu , ut ibidem dicemus; heic idem valet ac patefaeere, & relaxare. Vide Cie. ad Attia cum L. x I. Ep. I x. Plaut. Triηum. - 3. 63.
I 6. 32 Adiecit enim propheta , & ait: Et in Mad anti utim dierum pervenit, ct oblatures et . Antiquum dierum appellavit Deum summum , cujus artas , & origigo non potest comprehendi, quia solus a iaculis fuit, &erit semper in iacula .
Christ autem post passionem , ac re stir- rectionem ascensurum esse ad Deum patrem, David in psalmo centesimonono contestatus est
119쪽
96 Lib.W. Cas. XII. XV. I . I 8.eli his verbis Dixit Dominat Domino mes, fede ad dexteram meam , donec . ponam Inimicos tuos f pedaneum Redum tuorum . Qui propheta, quum rex esset quem appellare Dominum suum posset, qui sederet ad dexteram Dei, nisi Christum filium Dei: qui est Rex regum , ct Dominus Dominorum λ
a His verbis r Psal. cet x. v. I. Al. cum . b Ad dexteram meam donee Sc. Fallitur ergo Buia
nem. qui cum aliis legens t a dextris meis quoadusque: inquit i Sie libri omnes &e.c auum Rex esset: Bon. quum resurrexisset.
Quod Esaias apertius ostendit, dicens ' :Me dicit Dominus Deus Christo Domino meo, cujus tenui dexteram et Obaudire ante eum gences faciam - , ct fortitudinem regum di rumgam φ . Aperiam ante tuum 4 portas, σcivitates non claudentur . Ego anteibo , montes deplanabo er fores aereas conteram,
σ feras ferreas confringam , di dabo tibi
a Ostendit dicens : Is. cap. xxv. I. Ad literam de Cyro hie dicta sunt ; Christum Dominum tamen respiciunt , cuius ille typus fuit.b GENTEs FACiAM t Bon. secundam vocem non habet. c DIsRuMp4M t Bon. dirrumpam .d EGO ANTE illo Al. ante te ibo i Al. an eum .e DEPLANAEO: Verbum ignoti , ac antiqui interpretis est.
120쪽
Do Hera Sapientia Seg. I S. 1 o.a I. 9 Ithesauros absconditos ct invisbiles, uiseras, quia ego sum Dominus Deus, qui voco nomen tuum , Deus Israel.
I9- Denique ob virtutem, ac fidem,quam Deo exhibuit in terra : situm es ei regnum , di honor , di imperium , ct omnes stosuo, triabus , ungux servient et , di potestas ejus
interna, quae Nunquam transibit,inreguum ejus non corrumpetur. ad 2O.
Quod quidem duobus modis intelligitur ,
quia & nunc habet perpetuam potestatem, quum omnes gentes, Sc Omnes linguae nomen ejus venerantur, majestatem confitentur, doctrinam sequuntur , virtutem imitantur ἐhabet imperium , atque honorem , quum omnes tribus terrae praeceptis ejus obtem
perant .a Imperium , atque honorem : Al. habeι bonorem . II
Et idem postea, quum rursus advenerit in claritate , ac potestate φ , ut omnem animam judicet, & justos restituat ad vitam : tunc sublato de rebus humanis omni malo , au
reum iaculum ut poetae vocant 4 id est ju
stum, ac pacificum tempus orietur.
a In elaritate , sp majestate r Al. haec inverso legunt ordine .