장음표시 사용
231쪽
tum in me non dominatur. to Haereticis sunt adnumerati, contra quos egimus Dis. XXXV. Cap. VIII. s. q. b Et ego eandem carnem gero Oe. t qui Lactanti, inquit heie Betuleius , boc argumento apvit ollina tum nihil eselet. Imo juxta regulam catbolicam , languidum est. Nam sicut concedimus, Chrini humanitatem pasonibus subjectam fuisset ita vicism eontendimus , peceati Iegem in eo, sicut in bomine, regnasse minime. At in primis meminisse oportet, Lactantium bele de Christo Domino non loqui, quum ipse initio huiusce Capitis dixeriti Undum de hoc loquor, quem venisse a Deo negant. Fingamus aliquem de Calo esse mittendum, quι Oe. Verum fac ut de Christo loquatur , quem peccare non potuisse fatemur. Quid inde conficient Lactantii osoresλ Nonne idem Christus omnes homines provocavit verbis illis apud Matth. v Hr. 46. sinuis ex vobis arxuet me de peceato Quid valuisset ei respondere t ideo non peccas, quia peccare non po es t Quum revera passus , & tentatus sit, tamquam peccator Et quidem in eo , in quo passus, intentatus est, ut ait Apostolus ad Hebraeos Il. I 8. potens est O eis, qui tentantur auxiliari. Hinc Apostolorum princeps fidelibus omnibus dixiti In boe No eati estisi quia in Christus passus est pro nobis , vobis relinquens exemplum, ut siquamini vestigia eius, qui peccatum non fecit, nee in.entus est dolus in ore ejus , Τηι quum malediceretuν, non maledicebat σe.
Mihi opes contemnere dissicile est , quia vivi
232쪽
De Vera Sapientia Seg. I7. 2O9 vivi aliter non potest in hoc corpore. Ecce& mihi corpus est , & tamen pugno contra omnem cupiditatem . Non possum pro iustitia nec dolorem ferre , nec mortem , quia fragilis sum . Ecce & in me dolor , ac mors habet potestatem , & ea ipsa , quae times suineo, ut victorem te faciam doloris , ac mortis . Prior vado per ea , quae sustineri Lib. IV. o non
a via vivi aliter non potes. Al. quia aliter non potest. Quidam vero legit quia vivere aliter non possum.
b 'n possum pro justitia Oe. Respicit ad ea , quae habentur Ecel. IV. IL 33. Pro justitia Montrare pro
anima tua, o usque ad mortem certa pro jussitia. Odi innumeri pene Christi Martyres incredibili sortitudine, es constantia complevisse certum est, quamquam delicata , ae fragili carne induti .e Et ea ipsa, qua times , vinco, ut victorem te faciam doloris , ae mortis. Vera sunt haec, ait Betuleius, fi modo clarius essent expressa. Victores nos facit, adversus concupiscentias , in eonflictu superiores , non exemplo tantum, sed virtute spiritus , quam Paulus legem spiritus appellare solet, qua electos suos advcrsus violevtiam armat. Paenituit fortasse Betuleium , se superius Lactantio tribuisse non theologicam loquendi peritiam, eumque anticipato Iudicio falsitatis argutia
se ἔ Quare quum heic animadvertisset profundum Authoris nostri sensum paullatim , ut necesse erat ad manifestationem illius descendentis , vera dicere fatetur ; sed ut propriam temeritatem abscondat, &laqueos paret incautis, more quorundam piscium, quiud minores c piant, atro emisso liquore undam con
233쪽
s io Libig. Cap. XXIV. Seg. I . I 8. non posse praetendis - , si praecipientem sequi non potes , sequere antecedentem . Sublata est hoc modo omnis excusatio , & fateri hominem necesse est, sua culpa injustum esse,qui doctorem virtutis , & eundem ducem non sequatur . Uides ergo quanto persectior si mortalis doctor , quia dux esse mortali po- teli , quam immortalis: quia patientiam docere non potest , qui subjectus passionibus non est rturbant, Lactantium obscure locutum asserit, ut interea clam damnatam doctrinam obtrudat, ciuasi Deus solos electos suos gratiae propugnaculis armet adversus hostium violentias , aliis autem inermibus ad pugnam , ut pereant , expositis . At Caeco huic nec sol clarus , in meridie umquam fuisset , nisi a Gothus chalco , aut Boquino , aut dan senistarum aliquo id , quod quaerebat , ostenderetur.
d Prior vado per ea , qua sustineri non posse prae tendis ἔ Nam Seneca teste Epist. cxvi. Holle in caussa est , σ non posse pratenditar ab iis , quos supra me
AE UE. Nec hoc tamen eo pertinet, ut hominem Deo praeseram : sed ut ostendam , neque hominem perfecta doctrina esse posse ε , nisi sit idem Deus , ut authoritate caelesti necessitatem a perfecta doctrina esse posse. Al. perfectum doctriana . Al. perfectae doctrina . Al. homini perfectam deis ctrinam. sensus ubique idem '
234쪽
De Hera SVientia Seg. l8. I9. 2 Irtem parendi , hominibus imponat : neque Deum. , nisi mortali corpore induatur , ut praecepta sua factis adimplendo , caeteros pamrendi necessitato constringat.
b Neque Deum nisi Al. Neque nisi dcc.
I9. Liquido igitur ' apparet, eum, qui vitae dux, & justitiae sit magister, eorporalem esse oportere : nec aliter fieri posse , ut sit illius plena, & persecta doctrina, quae habeat radicem, ac fundamentum ε, stabilisque apud homines , ac fixa permaneat : ipsi iiii autem subire carnis , ac corporis imbecillitatem, virtutemque in se recipere , cujus docti r est ε , ut eam simul & verbis doceat, & factis. Item subjectum esse morti,& passionibus cunctis quoniam & in passione toleranda , & in morte subeunda, virtutis officia versantur, quae Om
nia D ut dixi J eonsummatus deustor perferre debet, ut dodeat posse perferri . U CAP. XXV.
a Liquido igitur. Al. ergo ἡeque Deum esse nisi . b Eua habeat radicem , ae funeamentum . Al. ns habeat radicem . Al. habeatque e cujus doctor es . Al. in se recipere Doctoris. d Et passionibus eunt is . Intellige Doctori convenientibus , & conducentibus ad finem , ad quem consequendum venerat. Egregie August. in Psal.Lx m. exprimit quod in hocce capite docuerat Lanctantiusrait enim ι Intendiis . Parum ergo estat, Dominum hor-ιενι Marures verbo. nisi firmaret exemplo ;
235쪽
aia Lib. IV. CV. XXV. Seg. I. 2.3. C A P. XXV.
DIscant igitur homines , & intelligant ,
quare Deus summus, quum legatum , ac nuntium suum mitteret , ad erudiendam praeceptis jultitiae suae mortalitatem ψ mortalivoluerit . eum c*rne indui, oc eruciatu affici ς , & morte multari .
a Ad erudienda in praeceptis justitia sua mortalitatem. Al. immortalitatem. AI. ad coercendam Al. τὸ suae non habent.b Mortali voluerit Bon. Caret voce Mortali. e Cruciatu assici Al. cruci assici.
Nam quum justitia nulla esset in terra, du-
storem misit , quasi vivam legem ' , ut nomen , ac templum novum conderet . : ut verum , ae pium cultum per omnem terram verbis , 3c exemplo seminaret.
a Quasi viream legem . Cieero L.Ii I. de Legi us t Migistiatum vivam legem appellati Christus autem . osum, ait, Pia , in veritas, ct vita Io: I . v. 6.b - Te lum novum conderet: Dixi ad caput x. quod intelligenduin sit heic per hanc vocem. Al. con
. Sed tamen , ut certum esset , a Deo missum
236쪽
De Vera Sapientis Seg. 3 . . I. a ι sum , non ita illum nasci oportuit , sicut homo nascitur , ex mortali utroque concretus , sed ut appareret , etiam hominem illum esse caelestem creatus est ρ sine opera genitoris.
a Biam hominem illum esse calessem sic etiam. Aldua . Al. in homine illum esse Oc. b creatus est r Saepe diximus idem sonare, ac pro geoitum , procreatum . q.
Habebat enim spiritalem patrem Deum& sicut pater spiritus ejus Deus sine matre ,
ita mater corporis ejus virgo sine patre . a Spiritalem Patrem Deum . Al. specialem . Aldus legit nobistum . Al. spiritum .
S. in Fuit igitur & Deus , & homo , inter
Deum , atque hominem medius constitutus . Unde illum Graeci vocant , ut hominem perducere ad Deum posset , id est immortalitatem e quia si Deus tantum fuisset ut supradictum est exempla virtutis homini praebere non posset : si homo tantum , non posset homines ad justitiam cogere . nili authoritas, ac virtus homine major accederet. Ο Ete
a unde illum Graei MESINU Oocant.Sic in Cod. B. Mσίον voeant. I. E. Medium , seu Medicatorem. b Hon posset hom. nem ad justitiam cogere et id est
adunari , congregare. Bon. csngerere.
237쪽
Etenim quum constet homo ex carne φ, &spiritu, & oporteat spiritum justitiae operibus emereri , ut fiat aeternus . : caro , quoniam terrena , ideoque mortalis , copularum sibi spiritum trahit secum , ec ab immortalitate
a Quum eouset homo ex earne , CP spiritu e Nota iterum Lactantium nostrum partes hominis animam , di Corpbs assignare. b ut fiat aeternus ; Scilicet n aeternum homo bea tus. Ad illud enim Apostoli respicit ad Rom. vi II. a
V. πι. quod si Spiritus ejus , qui fuscitavit Iesum ἀmortuis , habitat in vobis , qui suscitatu Jesum Christum a mortuis , vivificabit O mortalia corpora vestra, propιcr inhabitantem Spiritum ejus in Lobis . . . Si enim secundum carnem vixeritis , morieminit Si autem Spiritu facta carnis morificaveritis vivetis .c Ab immortalitate indueit ad mortem. Scilicet peccati. Al. ducit. 7.
Ergo spiritus carnis expers ' dux esse homini ad immortalitatem nullo pacto poterat, quoniam caro impedit spiritum, quo minus Deum te quatur. Est enim fragilis, & subjecta
Peccat O i peccatum autem pabulum mortis est. Ita-a Ergo Spiritus carnis expers. En Laetantius spirit Um vocat carnis expertem , scilicet corpori , ut supra notavimus, quare , non est putandum alibi eum doctusse, spiritum esse corporeum, ut quidam de eo
senserunt. Disit iros by Gorale
238쪽
De Hera Sapientia Seg. g. 9. 2ISItaque iccirco mediator advenit, id est Deus in carne , ut caro eum sequi posset,& eriperet morti hominem cujus est dominatio . in carne . Ideo carne se induit , ut desideriis carnis edomitis , doceret , non necessitatis else peccare , sed propositi, ae
a Et eriperet hominem morti . Al. posponunt haee ultima verba r Morti hominem σe. h icujus dominatio . Al. damnatio.
c Non nec statis esse peceare , sed propositi , aevioluntatis S. August. lib. de Natura , & Grat. cap. LXI. haec explicat contra Pelagium: non peccatur enim, nisi
cognitum, & volitum illud sit, quod contra legem Dei perpetratur , dicitur , cogitatur , seu omittitur,
Una enim nobis & magna , & praecipua sum carne luctatio ' est , cujus infinitae cupiditates premunt animam , nec dominium retinere patiuntur - , sed eam voluptatibus.& illecebris suavibus mancipatam , morte af ficiunt sempiterna . O uir .
a Una enim nobis in magna, O praecipua cum carne luctatio. Apost. ad Gal.v. II. Cars enim concupi-feis adversus Spiritum,Spiritus autem adversus carnem. Haec enim sibi invicem adversantur oec. b Hee dominium retinere patiuntur. Bon. , & alii quidam nec Dominum . Al. Deum.
239쪽
Quibus, ut repugnare poliemus, Deus nobis viam superanuae carnis dc aperuit, Rostendit. Quae vi tus perfecta , bc Omnibus numeris a Diluta , coronam vincentibus , dc mercedem immortalitatis impertit .
a 2t mercedem immortalιtatis imperiit. S c etiam Aldus. Al. o mercedem expetendae nobis immortalitatis
CAP. XXVI. in i . in Dixi de humilitate ' , 3c fragilitate , &
pallione, cur haec Deus subire maluerit φ : nunc iplius crucis ratio reddenda est ,
vis enarranda . a Dixi de humilitate. Al. Dixi de humanitate . b Maluerit. Al. voluerit. l2. ε Quid summus pater a principio disposuerit,& quemadmodum cunilia , quae gesta sunt Ordinarit, non tantum divinatio prophetarum , quae in Christum vera processit - , sed etiam ratio ipsius passionis docet . Quara uua in christum vera processis. Sic restituo ex nostro Bon. Codice, ubi hactenus legebatur praecessit; quae
240쪽
quae Heu manni iudicio locutio erat durior, nec fluis mini orationis Lactantianae eonveniens. In Christum autem vera procedere , est in dies Vera apparere , ac Reeessibus declararI.
Quaecunque enim passus est , non fuerunt inania , sed habuerunt figuratia - , sicut etiam divina illa opera , quae fecit : quorum vis,& potentia valebat quidem in praesens , sed declarabat aliquid in futurum .
a Sed habuerunt figuram . Al. statim addunt et Osignificantiam, Al. signifieationem magnam ; Quae in nostro Codice non apparent, & sine ineomodo lectionis abesse possunt ἔ qaare & nos , tamquam glossema ρ ea abras mus
Aperuit caecorum lumina caelestis virtus, o& lucem nori videntibus reddidit facto ε sed sign ificabat fore , ut conversus ad gentes , quae Deum nesciebant, insipientium pectoris illuminaret luce sapientiae , 3c ad veritatem
contemplandam Oculos cordis aperiret . . a Aperuit caeorum lumina caelesis virtus. Al. se sis viistus caelestis. Al. coecorum oculos.