장음표시 사용
111쪽
colores misit . ,ad quatuor go rese- sanctiseatus seeundum illud propheticd.
runtur. Antequam exires de vulva, D .ctificaui te. Para taenia quo adtibiam Et angelus inquit ad Zachatiam . Sys ritu ur.nume. t O. sancto replebitur adhuc ex utero matris
suae. Item in Epiphania propter splendorem stellae, quae Magos duxit secundum ilDequatuor coloribus, quibus ecelesia in ecclesiasti eis utitur indu
Iud propheticum. Ambulabunt gentes se. 1. in lumine tuo, & reges in splendoreo -- . . xu rui In υπιπαντι, propter puritatem, Vati ori sunt prineipa Mariae, quae iuxta canticum Simeonis ob colores,tibus secti- tulit lumen ad reuelationem gentium Scicu proprietatos dictu, In ciet na Domini, propter confectionem . lacras uelles Ecclesia chrismati quod ad mundationem animae distinguit . albus, ru- consecratur. Nam & eua gelica lectio munbeus, niger,& uiridis. ditia principaliter in illa solennitate eom--ia Nam in te alibus in- mendat,qua lotus est, inquit, non indiget,duinenti, quatuor colores mille legutur, nisi ut pedes lavet, sed est mnndus totus. Byilus,purpura,sacinthus, ct Occus,de qui Et iterum: si non lavero te,no habebis par si .ri. dicetur. Ecelesia etiam Rom. rem mecum. Item n Sabbato tancto in os
dicetur. η Albit i indumentis utendum inclusiue quandocunque ossicium de tem- is in finitivitatibus sanctor im consessorsi, pore agitur praeter dies rogationii, & prae virginum, qui martyres nou sunt, propter tergitam in festis martyrum intermediis.
38 di facti sent nararet eius. Tre. iiii. Et am- pter angelum testem resurrectionis nun-Dulabunt mecum in albis: virgines enim eium, qui apparuit stola eandida cooperiunt, α sequuntur agnum, quocunq; ierit. tu de quo dicit Mattheus,quod erat a spe A M. M .Propter eande causam, utendum ctus eius', sicut fulgur, S uestimenta enis δ' it albis in Golennitatibus angelorum, de sicut nix ,& quia pueri tune renati albas quorum nitore Dominus loquitur ad luci habent uestes. In ascensione propter nubeterum. Ubi eras, eum me laudarent astra lucidam,in qua Christus ascendit. Nam 3c matutina. Item in omnibus sellis Dei san- duo uiri astiteri int,iuxta illuni in vestibusciae genitricis Mariae. In festo omni u san- albis, qui & dixerunt. Viri Galilaei, quidetorum: quidam tamen tu ne rubeis 'tun- hie statis, dec. t Illud autem notandum et
di mur. In principali stilo est, quod licet in consecratione pontificisia Ita otius it. Eii anges illae. In conuersi talibus sit indumentis utendum,qualia sene Lauini l'auli. In eathedra Petri. De his eundum Dei proprietatem conuenisint in etiam intra dicetur, Item, a vigilia natiui dedicatione tamen ecclesiae semper est titatis Domini, usque ad octauam Epapha- tendum albis, quocunque dierum dedica in clunite, ut dicetur m pro Mo septi lio celebretur,quoniam in consecrat Dine 'mae partis, exceptis sessi vitarabus marty- pontificis cantatur missa de die, sed in derum intermedias. In natiuitate Saluato- dieatione basilieae, de dedieatione missa. etiam p pcursoris,quoniam uterque cantatur. Nam & ecclesia uirgineo nomi natus Eli inundus , id est , carens originali ne nuncupatiir, iuxta illud Apostoli. De. πν Pe ato Ascendit enim Dominus nubem sp6di enim uos uni uiro, uirginem castam ιeuem, id est, alsumpsit carinem a peccatis exhibere Christo. De qua hominiis au in cis immunem, & initauit Aegyptum, id est, calici Mota pulchra es amica mea. N ma- . uenit in mundum iuxta illud quod Ange cula non est in te, ueni de libano, I Iu it mim ad uirginem. Spiritus sanctus su se tamen , qui consecratur debet cile albis
ornatus: ad notandi im,quod omni tempotirabit tibi Sec. Ioanne autem&si fuerit re vestimenta eius debent esse candida, id 3.3. In peccato conceptus, suit tamen in utero estivita crux aiatinaculata. Item, per Oct
112쪽
a prvdictorum festorum, Octaua, habentium utendum est eo lore albo,quando de 4 iplis agitur octaua. g Rube s autem 1 utendum eii indumentis in solennitatibus apostolorum,euangelis larum, ' martyro, propter fansii inem passoriis,quem pro Chri- . . iiis fuderunt. Nam ipsi sititit. qui uenerunt ex magna tribulatione,&c. Apcie. vij. Praeter, quam in ses o Innocentium, ut iam di
cetur. Item, in festo Crucis, in qua Chrisus sanguinem sedit pro nobis.Unde pro- Γει, pheta: Quare rubeum est indumentum
tuum, sicut calcantium in toreulari. Sed secundum alios , melius est tune albis uti, quoniam no passionis, sed inuentionis uel exaltationi est festum. Item,a uigilia pentecostes in nrissa , usque ad sabbatum post
ipsum festum in elusue, Se hsc propter Spiritu, sancti seruorem,qui super Apostolos, in igneis linguis apparuit. Nam apparii runt illis dispertiis linguae t aquam ignis, Soc. Unde propheta: De cceio nil ἰt ignem in ossibus meis. Licet autem in Apostolo. tu Petri S Pauli martylio rubeis sit utendu est albi, sicut & licet in natiuitate sancti Io. Baptistae sit albis utendum in decol latione tamen ipsius utendum est rub eis. s Cum autem illius sestiti itast celebratur, qui simul est martyr & nirgo, marturium
uirginitati praesertur, quia signum est perfeci illimae Araritatis, iuxta quod ueritas ait. Maiorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis sitis. Quapropter & in omni commemoratione sanctorum quidem rubet, indumentis utuntur, alij vero, ut ecclesia
Romana candidis, cum non tamen in ea.dem, sed de eadem solennitate dieat eccle Masia,quod sancti secundum Apocaly. Io. Sta 7 bunt in conspectu agni amicti stolis albi ,
ct palmae in manibus eorum. Hinc spousa dicit in eanticis. Dilectus meus eandi dux, ct rubicundus electus ex milibus, eadiduso in consessoribus, ct in uirginibus rubicitii. can dus in martyribus ae Apostolis. Hi siqui-- dem & illi simi flores rosarum,& lilia con uallium. Rur ias, aut in se sto i mnium sanctorum tubcis utuntur, ex eo mouentur,
quia sessum illud primo in honorum mare tyrum tantum institutum fuit. Sed responderi potest, quod imo etiam in honorem bcatae uirgiliis . di hodie ex institutione Greg. vij se stat ecclesia die illa ,etiam pro
te sub isto sesto dicetur. Item per octava habentium, utendu est eo lore rubeo quando agitur de octati a. t Nigris utendo es , a sera a sexta in parasceve, & in diebus arilictionis & abstinetiae pro peccatis, de etiam in rogationibus, stetit sub illo tractu in sexta parte dicet, Se in procellionibus, qua Romanus ponti sex nudis pedibus seeit, Se
in missis pro defunctis, Se ab aduentu usu ad uigiliam natiuitatis. &a septuagesima iisque ad Sabbatum paschae. Sponsa quippe dicit in canticis. Nigra sum sed forni . Isi, filia Hierusalem siclit tabernacula cedar, licui pellis Salomonis, nolite me considerare,quod susca sim . quia decolorauit me sol. In festo autem sanctorum In noeentium quidam nigris, alij uerb rubeis indumentis, utendum esse contendunt,illi, propter tristitiam, qua uox in rama audita est ploratus,& ululatus multus, Raehel plorans filios suos &e. Nam & propter eandem eausam cantica laetitiae sublicentur, Se sine auri Disso mitra desertur, isti, pr pter martyrium quod principaliter commemotas inquit ecclesia. Sub throno Dei sancti omnes clamant. Uindica sanguinem nostruin qui est usiis est, Domine Deus noster. Sicut S in laecare Hieri sale, propter laetitiam, quam aurea rosa designat Rom. pontifex portat mitram auri seisio insignatam, sed propter abstinentiam, nigris utitur indumentis. Sed ecclesia Roma. tunc
utitur uiolaceo colore, quando illuc occurrit extra dominicam, sed in octaua rubeo. qt Restat ergo, quod in diebus seria- νlibus Se comuni biis uir dibus sit indumentis utendum,quia uiridis color medius estanter albedinem & nigredinem, & ruborem,& specialiter inter octaliam Epiphaniae inter septuagesimam, S inter Pentecosten & aduentum , quando dominicale agitur officium , hie color exprimitiar, ubi dicitur,eipri cum nardo, nardus & cro ,
O . Ad hos t quatuor colores exteri ι
reseruntur, scilicet ad rubeum colore coccineus, ad nigru uiolaeeus, qui aliter coccus uocatur, ad album byssinus, ad uiride croceus, quanquam nonnulli rosas ac martyres,crocum ad eonfessores, Se lilium ad . . uirgines reseravi. De coloribus etiam in . . L
113쪽
sne sequentis tractatus dicetur. Uiolaceo t autem colore uti, in diebus, quibus
est usus nigri coloris, non est in comi Cnies. Vnde ecclelia Roma. utitur colore uiola-Go,i ptrina Dominica aduentus iis lite admissam uigiliae natiuitatis domini inclusue, Se a septuagesima, usque ad olscium uigiliae paschae exclusive. Quandoque in praedictis teporibus ossicium dicitur tem pore agitur, exceptis quinta seria cienae Domini, Sc sexta seria in parasceve. Infestiuitatibus iaero sanctorinia, qtie in septuagesima & in adii en tu occurrunt, non est nigris uel uiolaceis utendum. Et est intelligendum, quod in Sabbato sancto in toto officio, quod agitur ante missam, utendum est uiolaceo colore. hoc. xccpto, quod diaconus, qui benedicit cereum dat-matica, & lubdiaconus mimi trans indutus tunicella , albis utuntur, quia benedictio illa sicut & Milla ad resurrectionem pertinet. Sed benedictione cerei expleta, diaconus remota dalmatica, assumit planetam uiolacet eo loris & tenet eam usq; dum inchoatur ossicium mi Ilar: subdiaconus vero no mutat uelles. Quidam etiam in Dominica ramis palmarum utuntur albis in processione, R in ramorum benedictione dum legitur Euangelium, &dum cantatur: Gloria laus. propter laetitiam festiuitatis Christo sancte, quae in praemis s s commemoratur, sed ecclesia Romana tunc semper utitur uiolaceo colore, S in processione quae fit in purificatione , ante
missam pro eo, quod officium illud est de
anxia expectatione Simeonis, & sapit uetus teliamentum . Vtitur etiam ecclesia Romana i uiolaceo colore in quatuor
temporibus septembris S in uigilijs sanctorum, in quilius est ieiuniu quando mis. sa est de uigilia. Et in diebus rogationum, ct in mi illa, quae dicitur in die sancti Ma
ei, de ossicio litauiae . eum enim ieiuna mus, carnem nostram crucifigentes, maceramus, ut sic facta liuida Christi liuoribus confirmetur , cuius livore sanati su iamus. Ad quod designandum tunc colore uiolaceo utimur, qui pallidus & quasi liuidus est. Caeterum uelamina trium colarum ponu tuon altari, infesto paschali: prout dictum est in parte pruna sub tractatu de picturis dicis V M M A.
I Indumenta quatuor, sic dum legem Mo
1 Indumenta quatuor, propria legata pontia sicἰs, eorumque compaslato, textura O forisma. Et per discursum,nu. R. .ct s. 6 Vestimentorum legalium flammatio , hiata altigoriam. Vestimentorum legalismsignificatio, seu dum tropologiam. Et primo de seminalibus. 8 Lino sacerdotia, quid notaro. 9 Balteria sacerdotis, quid signaret.
to Tunica tauris facerdotis. ωii Ephod, superbumerale sacerdotis , OHMeompositis atque flammatio. I 2 Muionale, Irato loco adsumebat sacerdos legalis. Fι qua significatione . Simul de eius
compositione. i I charitas , summa virinιum. i Rationalis loco quid hodie stice v. a s I ria sue cidaris, supremum capitis πυ- mentum legati, quod pontifex ultimo adsumebat. Et eius Ilanificatio. is Domina nomen est τεταγρὰμματον .i7 Indumenta lesalia,ex qua fabricata .
De indumentis legalibus seu ueteris
testamenti. Cap. Ist. UONlAM minus plen Erem significatam, humana iis ilitas appreQ. . hendit, si penitu, rem significantem, ignorut, id ei reo de indumentis legalibus ab huius meitatis ignorantiam propellendam: primo secundum fulloriam e secundo secundum allegoriam et tertio uero, secundum tropolopiam aliqua dic eivus. Ptinati igitur secundum historiam notandum est, quod quatitor erant indumenta secundum M osaicam legem, tam minoribus facerdotibus quam principi cicerdotum ccmmii nia, de quibus legitur Exod. xxviij. cap. Primia dicebatur manascas,quod Graece περι ω'
114쪽
περιζωματα vel περιαε τii satine uero seiam in alia tinea dici potest, de bysso retorta contextum,quo utebantur, pro eo quod legitur in Exod. xx. e. in fine. No ascende, ad altare meum per gradus, ne reveletur turpido tua.& Erech. xliiij. Fuminalia linea
crunt in lumbis eorum. Secundum cathemone, siue linea, quod nos subucula in uel albam, sed Moses a baneth appellauit. Hebraei uero discedentes a Babyloniis , em illaneam uocauerunt , eratq, byssinum S duplex. g rettium balteus, id est, Eona, uel cingulum ei rea latus, quas digitis quatuor sic reticulatus . vi qua si pellis vipereavi de retur, contexi si de bysso,eoco,purpura, se iacintho : per quae quatuor elementa figui fieantur. Quartum est tyara,quod hebraei, nam phiae, nos autem insulam uel mitratn appellamus a ei dari pontificali in plurimum differens, quasi formam rotundς cassidis representans. g Super haec 3 quatuor communia i quatuor proprijs indumentis pontifex utebatur, primum crat tunica iacinthina, qua hebraeus dicit ue-thit: graece dieitur ποίουρης latine talaris, quae habebat pro fimbrus malogranata cuoctu oginta tintinabulis aureis interscalari modo disposita, ut audiret sonus eu pontifex ingrederetur sanctuari si me sorte mo3 ueretur. Secundum i erat, Ephod,id est superhumerale: de quatuor praedictis colori biis, auroque contextum, sine manicis, ad modum collobi j: habens aperturam in pectore quandam, ad magnitudinem palmi, in qua λογηον ei isdem ntensurae inserebatur. In cuius parte sit periori uidelicet super humeros in fibulati erant auro duo
lapides onieliini: quibus duodecim nomina filiorum Israel erant insculpta: sex in uno & sex in altero. Quod autem Samuel& David induti legunt Ephod: illud erat lineum & proprie quidem Ephotar, dice-4 batur. t Tertium hebraice dicebaturheen, Graece λογ&ν. Latine uer5 ration te uoratur, quod pontifex serebat in pectore. Dictum est autem rationale iudici j: quia ibi erant lanides, in quorum splendore sibi Deum esse propitiu cognoscebant. Erat autε rationale quadrangulum in modum unius palmi: de quatuor praedictis eo
locibus, auroque contextum habens duodecim lapides per quatuor ordines. In pri
mo sirdium, toparium,& smaragdum. In secundo,carbunculum, lapphirum, Sc iaspi idem. In tertio ligurium, achaten, & amet illum. In quarto chrysblitum, o nichinum,& betillum. in quibus erant scripta duodecim nomina filiorum Issael, in singulis singula, iuxta ordinem sitae natiuitatis. Erant etiam in eo scripta lige duo nomina Pur in & Thiamin, id est ueritas ct disciplina. Inserebatur autem λαγίαν. supe humerali a parte superiori, per duos anulos, S duas catenulas aureas,immissas duobus uncinis, qui sub duobus praedictis oni-chinis & superhil merali continebatur infixi , ab inferiori uero parte per duos anulos aureos, cum duabus iuncturis siue catenis iacinthinis colligabat Ephod. t Quar stum & ultimum erat capiti, Ornamentum, uidelicet, lyara seu cidaris in acutum procedens, habens circulum aureum, cum malo granatis & soribus, ex qua supra sto tem pendebat aurea lamina, quam petata dicunt, ad modum lunae dimidiae, in qua scriptum erat,anoth a donau, id est, sancta nome Domini τετρα πὰρ cra, id est,qi a
tuor literarum ut intra alcetur. Ne verbcum mouebatur psiti sex, moueretur & I
mina. ligabatur vitta seu iunctura iacinthina perspicua uus summitates posterius disfundebat. No ster ergo pontifex pro semianalibuς habet sandalia pro linea a iba,probalteo cingulum, pro ποδήρη tunt pro ephod, amictum vel stolam, pro λογίω, pallium, pro ei dari seu tyara, mitram, pro lsemina, crucem, & quaedam ex his diuersam habent formam ab illis fresidum eandems guram. Secundδ dicamus, de typo i di- εctorum legalium indumentorium secundum allegoria. Sane, his vestibus ornatus ponti sex totius orbis prςserebat imagine. Foeminalia nanque bissina, terra congruet figurabant: qui a bigiis de terra procedit. Est enim bissus linum aegyptiaeum. Baltei cum vittis & va seu lis, circiinvolutionern occeani designabant .iTunica iacinthina ipso colore aerea praeser bat. Per tintin bu la, sonit us tonit ruorum. Per malogranata, coruscationis sulgurum signabantur. Quatuor minoris sacerdotis, & quatuor micro cosmi, & quatuor macrocosmi, partes ipsb numero designabant, id est quatuor humores quatuor element . Ephod
115쪽
sui varietate eoelum sydereum ostedebat. Quod autem aurum erat intextum coloribus:figurabat qudd calor vitalis penetrarvniuersa,duo lapides onichini, solem & lunam, vel duo h misipaeria designabant. In rationali verbxij. gemmae periorales xij. signa in zodaico praeserebant. Rationale uidem erat in medio, quia ratione plenaunt uniuersa terrena, coelestibusque haerent, imb ratio terrenorum, & temporum caloris,& frigoris, Se duplex inter utrunq; tem steries,de coeli cursu,& ratione descendit. Per anulos, catenulas,& uncinos, ele
Qui potest capere,eapiat. Hoe indumentsi
alternatim induebant sacerdotes, quoniaad iugem continentiam non ita tenebantur, sicut ministri noui tes . ideoq; secunda quosdam hule indumento nullum hodie respodet. g Secundo induebat i ea them nem, id est, lineam, significans,quod facem dos debet induere innocentiam, ut quod sibi non vult fieri, alij ne iaciat. Linu enim propter eandorem, significat innocentiam secundum illud. Omni tempore vestimeta tua sint eandida. qt Tettid cingebat se baltheo, signifieans eastitatem quo circa lum-mentorum humorum, & temporum eo ill- bos dcbet accingi ut restringat carnis con
gamenta significabantur. Cidaris, coelumem pyrgum, lamina sit perposita. Deum prε figurabat omnibus presidentem. Hanc quidem allegoriam libri Sapientiae eo firniat authori tax dicen . In veste enim ponderis quam habebat, totus erat orbi ς terrarum,& parentum magnalia, in quatuor lapiducupiscentiam. Unde veritas ait. Sint lumbi vestri praeeincti &e. Baltheo autem. quod contextum erat, ex quatuor prout supcrius dictum est, significabat, quδd iam nes Prau. motus sirgetes ex quatuor humoribus siue gr. ex quatuor clementis debet refraenare. V. s. Salomon. Et cingulum tradidit Cananco, ordinibus erant sculpta, & magnificentia & Esa. Erit iustitia, eingulum lumborum
tua in diademate eapitis illius erat scri- o
pta. Tertio subi j cienda t est expositio
indumentorum legalium , secundum aropologiam. His squidem indumentis legalis sacerdos hoc ordine induebatur. Loris namque priux manibus, & pedibus, prius induebat manastasim, id est, seminalia, significans quod sacerdos mundatis operi bus, & affectibiis lachrymis poenitentiae, debet assumere continentiam, ut offeratcius. Per iustitiam enim resignatur huius modi motus bestiales. Pendebant aute vcque ad pedes, quia usque ad finem viis debebat esse mundus. t Quared induebat tot unicam πυδειρει id est talarem,significas, quod pontifex debet induere perseuerantiam,quia qui perseuerauerit iisque in hi . hie saluus erit. Per talum enim, id est, per extremitatem, perseuerantia designatur secund si illud: Ipsa conteret caput tuum, M νώ. hostiam immaculatam sanctam Deo pla- &tu in cap. eius. Dependebant autem pro Ioicentem. Ro. xij. Noster tamen pontifex, quia iuge debet sabere continentiam non induit in saerifieio firminalia, sed fandalia, ae si dicatur, Qui lotus est,no indiget, nisi ut pedes lauer, sed est mundus totus. fimbriis malogranata, elim tintinabulis Gm. Iaureis.Per malogranatum intelligitur operatio. Per tintinabulum aureum, accipitur praedicat io. Quae duo debent in face dote coniungi, ne sine illis ingrediens sua Io. xiij. Per manus enim opera designatur, ctuarium, in conspectu domini moriatur. seelindu illud Benedictus Dominus Deus, qui docet manus meas ad praelium,& digitos meos ad bellum. Per pedes, significan- ffectus, secundum illud: Excutite putiverem pedibus vestris. Et est notandum, . quod ipsemet sacerdox sibi sceminalia ii Coepit enim Iesus facere,& docere, face
dotibus telinquens exemplum,ut sequantur uestigia et iis, qui peccarum non fecit, ut sit honestas in eo nuersatione, nec muentus est dolus in ore eius, ut fit ueritas in
ι praedicatione. Pertinis nabula quoque i
duebat, per quae virginalis continentia si- telligitur vox praedicatorisque Didelicet .gnificabatur, qua quoniam res est c5cilii, sacerdos per silentium iudicium si perni non praecepti.xxviij. l. i. siclitenim. xiiij. inspectoris offendat. Per malogranata,exe 'Iq.v. qui stit, ideo ipsena et sibi imponebat plum bonae uitae uel uoluntas martyria: P . iuxta illud Apostoli ad Corm. De virgia quia huiusmodi granis reficitatur infirmi. nibus praeceptum Domini non habeo, co- Sacerdos autem secundum Gregor uim , silium aute do. Et Dominus in evangelio. xlui .disti . fit rector. ingredictis morι-
116쪽
tur,uel egrediens moritur, si de eo sonitu non audiatur, qui iram circa se occulti ii
diei, exigit, si sine prςdieationis sonitu incedit. Apte ergo tintinabula uestimentit illius descributur inserta. Per uestimenta etenim sacerdotis quid aliud, quam recta opera reeipere debemuς, iuxta illud propherae. Sacerdotes tui induantur iussi-Psal. tiain. Vestimentis itaque illi iis tintina bu- ιδ 3. Ia inhaerent,ut uitae uiam eum lingus sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Iterum tintinabulis mali im punicum coniungitur. Quid per mala punica nisi si de ivnitas designatur Nam sicut in malo pu
nito uno exterius cortice, multa interius
grana visuntur, se innumeros sanctς ecclesi e populos unitas fidei contegit,quos intus diuersitas meritorum tenet. Quinto
induebat Ephod, id est, sit perhumerale si- I gnificans t quod ponti sex debet induere LM.M patientiam, ut in patientia sua postideat
Ce. 49 animam siuam. Humeris enim onera portamus, secundum illud : superposuit humerum suum ad sit portandi imi& iactus est tributis seruient. Habebat autem duas horas coniunctas in utroq; latere summitatum :significans quod pontifex debet habere arma iustitiae a dextris, & atinistris, ut noni cis prig tur prosperis: nee deprimatur aduer. sis. ilabibat & duos lapides onichinos insertos humeris, in quibus sculta erant xij. nomina filiorum Israel: sex in uno, & sex in alio. Per duos o nichinos, significanturueritas & sinceritas: ueritas per claritat et
si liceritas,per soliditate. Per filios Israel, signi lieantur cincta desideria, & uiua opera secundum illud: Maledictus homo, qui non relinquerit semen in Israel. Per sena-Gen 2 ria significatur persectio, eos, Diis sexto die perfecit es tu & terra & oem ornatum eors,qii Od ergo sex nomina filio tu Israel sculpta erant sex in uno lapide, & sex in alio: significabat,quod desideria sacerdor. cor. tis,ae opera confici debent non in sermen- tomalmae ct nequit insed in azymis sinceritatis & ueritatis, ut sinceritas insorinet intentionem,& ueritas finem. Greg ait in pastorali. xiij eap. quod superhumera 'e ex auro iacintho purpura coccoq; bis tincto& bysso retorta fieri prxeipitur, ut quanta facerdos e larescere uirtutum diuersitate debeat demonstretur. In sacerdotis qnippe habitu, ante omnia arurum sulset ut in eo intellectus sapientiae principalter eniteat. Cui lac ni laus aereo colore splendens, ad iungitur, ut omne per quod intelligendo penetrat, non ad fauores infirmos, sed ad amorem coelestium siurgatine dum suis ineautis laudibus capitur, idii etiam veritatis intellectus evacuetur. Auro qiiicquam & iacintho purpura permiscetur, ut sacerdotale cor cum sium maquς predicat sperat in semetipso suggestiones vitiorum reprima eisque velut ex regia potestate contradicat:auro autem, iacintho,bysso, ac purpura, bis tinctus coe cus aditans itur: ut ante interni iudicis oculos, Omnium virtutus bona ex charitate decorentur,& cuncta quae coram hominiabus rutilant, haec in conspectu oeuli iudi-
eis flamma intimi amoris accendat: tu scilicet charitas quia Deu simul &proximia diligit, quasi ex duplici tinctiira fulgescit. Sed cum mens ad charitatis praecepta tenditur, restat ut per abstinentiam caro maceretur. Unde in bis tincto cocto torta byssus adiungitur. De terra enim bussus nitenti specie oritur. Et quid per by Isui nisi ea
dens decore munditiae eorporalis castito designatur:quae videlicet torta pulchritudini super humeralis innectitur: quia tuc castimonia ad persectum munditiae candorem ducituricii in abstinentiam raro fatigatur.Cuinque inter virtutes exteras etiam
afflicte earnis meritum proficit quas in diuersa super humeralis speciae byssus torta tacandescit. Sexto induebat λογIον id est, rationale: significans qu5d ponti sex debe t induere discretione, per quam d iste
nat inter lucem & tenebras: inter dextra&sinistram quia non est eomientio lucis ad tenebra ς,neq; Christi ad Belial. depori di. i. s. hoe idem. erat antem rationale quadrangulum significans, quod debet discernere inter quatitor, scilicet inter veru sal sunt: ne delitet in eredendis: inter bonu& malum: ne deuiet in agendis. Erat & duplex : quia debet discernere pro duobus, pro se videlicet, S populo: nes ecusem
cum duxerit,ambo in foveam cadant. H
bebat & ouatuor ordine, lapidum, signi ἀ- eans quod pontifex debet habere quatuor virtutes principales: scilicet iustitiam, sortitudinem, prudentiam, & temperantiam. In singu-
117쪽
In singillis aut ordinibus habebat tres la-pades, significansq, Pontifex in primo, debet habere fide, spe,& charitatem: in secundo, modestia, mansuetudine,& benignita
te: in tertio, pace, dc misericordia & largitate: in quarto, vigilantia scilicitudine &longanimitate: Per lapides. n. figurantur1.c . virtutes, secundu illud. Si quis aut super-3. aedificat super fundamentum hoc, autum& argentum, & lapides pretiosos. Habebat S duas eatenulas auri purilli mi. sibi j n. uicem eo haerentes, quae duobus inserebantur uncinis, significas O pontifex debet ha 3 bere duos i Eliaritatis allectus ad Deu . s.&ad proximii, de quibus praecipitur. Diliges
Deu tuu , ex toto eorde tuo, S proximum Math. tuo, sicut teipsum. Sicut. n. auru prae eminet' uniuersa metallis: ita charitas praecellit uniuersas virtutes, de qua dicit apostolus.1 cis. Maior horu est charitas. Duo uncini,siinti . intentio & finis, quibus eatenuis inserunt, vi ta Deu,q proximii diligat ex corde puro, S conscientia bona,& fide non ficta, ta Deum,et proximia ligat, pῖ beatitudinem:' ' Deum ps te ipsium diligat, di pro imu PPDeum. Portabat autem Aaron ratiqnale
iudici j: in quo descripta erant xij. nomina patriarcharum, prout dictum est in prima parte sub titulo de picturis, quod feci inda Greg. in pastorali lib. in c. xij. Bene rationale iudiei j vocatur quia rector debet subtili semper examine bona malaq; discernere,& quae vel quibus,:quando, & qualiter construat studiose cogitare: nihilque Ea εἰ Proprium quaerere: sed sua commoda pro-18 pinquorum bona deputare Unde in Exod. scriptum est. Pones aut in rationali iudicii doctrina ct veritate: quae erunt in pectore Aaro. qn ingreditur cora Dno,& gestabit iudieiuna filiormis Israel, R in pectore suo in conspectu D ni semper. Sacerdotem quipe iudicium filiorum Israel in pectore tuo cora conspectu Diti gestare, est subiecto tu ais .as Pro sola interni iudicis intelione dit scutere. ' Quida autem dixerunt,quod rationali nullum respondet hodie ornamentum : quoniam non habemus copiam
lapidum pretiosorum : sed ad instar illius
desert pontifex in consecratione sua textum euangelii ante pectus coram toto populo. ibi. n. scriptu erat: doctrina,&veritas
ct episcopus debet habere in corde verita
te euangelii,& in ore doctrina, quant si ad manifestationem , & haec potest esse causa quare in quibusda Ecclesijs postes Codicis
Euangelici ,ex auro & arpeto, S lapidibus pretiosis ornatur. Est et di alia ratio, quia in illo rutilat aurum sapientiae,argentum eloquetia ,& miraculoru lapides pretiosi.
xxxi x. disti. f. hinc etia. Hae sunt sposae mu- can. trenulae aures, argeto vernriculat s. i Se- a sp timu & supremu capitis ornamentu erasci datis vel tiara, qua sistimo pontifex alliumebat, significans humi litate, de qua lana ait Lue. xviij. Omni, qui se exaltat, humiliabitur,& q se humiliat, exaltabit . r. Hae aut gestabat in capite, fignificans quod poti sex debet gerere humilitate in me te exeplo capitis nostri dicetis: Discite a me, qa Masmitis tum At humilis corde. Per eaput. n. 'mens intelligit secundu illud: Vnge caput
tuu,S sacie tua laua. Rursus tiara in mino Mat. 3ribus saccrdotibus, significat cotinentiam qui is sensuu in maioribus vero coteplatione:dicuntur. n. esse eonte plativi. De cidati
depedebat a se te lamina aurea, significas sapietia, vel figurab.it signu erucis, fit in officio eos inrationis, in qua scriptu erat/nome t dia i τεταγρ ubiatori id est. luatucri iteratu, ius sunt: he,i Orli,eth, vata, id est principi u vitς passionis iste, prout d i ctu es in prosinio secudς partis: ae si apertius dicercturulle, culti, poti sex ille gerit personam , scilicet Christus est principiti, id est,
author virς. passionis, id est, , itς restauratqper passione: quia morte no stra moriendo destruxit,& vita nostra resurgedo, repara uit. t Erant aut haec indu meta pro maiori iparte cotexta opere πιλυμπτοι, id et vario propter varietate virtutis:de qua dicit psalmographus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circii data varietate, & ex quatuor ptiosis coloribus scilicet purpura,cocco, biso & iacintho. Per purpura regis dignitatis, signis eat psitis ealiaptas,qus p via regia debet inducere, ne declinet ad dextra, vel deviet ad sinistram eliget dignos, aut soluat id ignos . per purpura quoq; aq significat, sta in cochi, murinis
habitat vermes,et ea eper ut percoccu coloris ignei, significat pontis ealis doctrina,qscut ignis lucere debet, Spter st S bissinctus sui sic narratur. Lucere qde debet per a b. d missionem, ut ois,si reliquerit domo, pa- Isti trem
118쪽
trem, & matrem Sce. centuplum accipiet, Sc vitam aeternam possidebit. Urere debet per comminatione ut omnis arbor, quae non secerit fructum bonum , excidetur. &in ignem mittetur. Hine est quod summus pontifex capa rubea exterius semper apparet indutus, cum interius sit indutus candida veste:quia etiam interius candere debet per innocentiam & es raritatem, &exterius rubere per compassionem, ut videlicet ostendat se semper paratum ponere animam pro ovibus su is: quia personam gerit illius, qui pro nobis unmersix rubrum feeit indumentum suum. E concessione vero t Constantini Imperatoris xevi. distinctio. Constantinus, serre potest chlamydem purpuream atque tunicam e occineam & omnia imperalia indumenta, scilicet sceptra, signa,& ornamenta. Crux quo eunque ierit, eum praecedit,
ad significandum, magis et quai cuiquam alteri conuenire, iuxta illud Apostoli: Mihi autem absit gloriari, nisi in Cruce Domini, &e. ut se crucifixum imitari debere cognoscat. Rursus eo us bistinctus in veste pontis eali est Eliaritas, quae quasi bis tingitur, dum dilectione Dei & proximi coloratur. Per hyssum verb eandoris. eximii, significatur ptaeclaritas famae: Quae debet elle retorta: ut pontifex bonum habeat testimonium: se eundum Apostolum:& ab his, quae sundinatus, &ab his, quae simi foris. Periacinthum, qui est coloris. aerei, significatur serenitas conscientiae, Iam intra se ponti sex. debet habere , ecundia in quod dicit Apostolus: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae
Mi se stramentum, summum omniam est: atq; adeo iustisatuin a christon m.L. I.
postolio Pontificet Misam a Deo prima
institutam. ampliarunt. r Phetrus apostolus. Masam ne pramres celebrae uitan partib, secentatibiis, etiam in Antiochia an uero Iacobus O mim. 7. 8.ι calestinus Papa, Misse introitum addidis. Haeretisorum L Missa aram Io ac cater. .
ta Tompli antiqΜi diuisis, O forma. I Sacrificiorum antiquorum signa sicaris.
is Sacrificia tria Missa offert. 7 Sacrificium Misa.quod primum O maaim is Sacrificium furum a malo sacerdote, vales perinde,ae factum a bono. Et quid ua. 19 Amridistae sum in ea hare si tit putens malas ministros non posse ministrare facramen . Falto id quidem o temere. io Missa, quabus horis debeat celebrari. i t Mulse, qua horam celebranda in quedrage
3 8 Angeli erantibus praesunt. o Misis partes singulae pud notom. Et P.
et Mi sa in quibAι Leis debeas celebrari .
119쪽
De Missa, Si singulisclitet in Missa agun
N T E a cuncta Ecclesis sacramenta, illud constat este praecipuu,quod
mesam ' saeratissimi celebratur altaris , illud Ecclesiae repraesentans Coma lutum, in quo filio reuertenti pater occidit vitulum saginatum, panem vitae, Scvinum quod miscuit sapicntia, propones.
Hoc t autem officium ipse Christus instituit, eum nouum condidit testamentum,
disponens haeredibus suis regnum, sicut pater situs sibi disposuit, ut super mensam cius aedant,& bibant in regno,quod Ecclesia consecrauit. Qxnantibus enim illis, accepit Iesus pane, & gratias agens, benC-
dixit ae fregit deditque discipulis suis di-eens: Aecipitc & eo medite. hoe est corpus meum, quod pro vobis tradetur. hoc sacite in meam commemorationem. Hac igitur institutione formati coeperuiat apostoli sacrosanctum frequentare mysteriti, Propter causam, quam Christus expresserat, & sormam serii antes in verbis, S materiam tenentes in rebus: sicut Apostolus
Corinthij, protestatur dicens: Ego accepi a Domino, quod & tradidi vobis:quoniam Dominus Iesus in qua nocte &e.in igiturmillae ossicium exteris diuinis ossciis dignius & solennius est, ideo de illo prius, quam de aliis ossiciis est in hae iiij. parte dicendum : in qua aliquibus additis S dc tractis spe eulum Innocenti, Papae tertii prosequamur. 1 Sane ut premit sum est,
Missam instituit Dominia, Ieliis sacerdos, s u . luin ordinem Melchisedech: qua dopanem & vinum in corpus & sanguinem suum transmittauit, dicens: Hoecst corpus meum. iiic est sanguis ineus: subiungens: Hoc tacite in meam eommemorationem. t Apostoli autem hane Missam ad auxeriint, dicentes in Milla non solum verba praemiisti verum etiam dominicam orationem sit peraddentes. Vode t beatus Petrus
se Missam primus dicitur celebrasse in partibus Orientalibus: ubi post Domini
pastionem quatuor annis cathedra tenuit sacerdotalem. Deinde vero accepit cathedra Antiochiae, ubi tres orationes ad Mis. sam adiecit. In primordio ergo nascentis. Ecclesiς Missa aliter dicebatur, quam modo: sicut in texta parte sub tit. de parasceve dicetur, sequenti vero tempore epistola tantum & Euangelio recitatis Mitta celebinu. Subsequenter i Caelestinus papa
instituit introitu ad Missam cantari. prout sub introitu dicetur. Caetera d merss temporibus ab alijs Papis N a Gaelatio Caele-ilino & Gregorio, S ali js diuersis temporibus leguntnr adiecta, prout Christianae
religionis cultu crescente visa sitire decentius conuenire. De hoc dicetur in proce- o Sextae partis In canone de consecra.
distinet. i. Iacobia legitur quod Iaeobus thater Domini, Episcopus hierosolymit nus, & Basilius episcopus Caesariensis addiderunt nobis in seripturis ordinem celebrandi missam. Item iste. Iacobus Aiaphaei dicitur primus Missam inter Apostolos celebra fle. Nam propter excellentiam sanctitatis eius, Apostoli hune sibi secet sit honorem , ut post Domini ascensonem primus inter eos Misiam Hierosolymis celebraret etiam prius,quam eliset in Episcopii m ordinatus. Vel fortu ideo dicitur primus celebralle quia priinus in poni: ficalibus eam dixi se perhibetur: di sic Petrus postmodum primus Missam in A ntiochia celebrauit,& Marcus in Alexandria. t Quidam autem perfidi haeretici, reprehendunt nos: quia Euangelia per particu Jas lacerata in Missa legimus : & quia pri- initiuae Missae, videlica ultra dominicam orationem, aliquid superaddimus. Scriptuenim est: Si quis apposuerit ad hoe, apponet super illum Deus plagas scriptas in libro isto. Et quia super nouum testamentum & praecepta Apostolorum & alias institutiones, & notiam doctrinam doctora instituimus, S seruamus cotra illud, quod Christus ait:Bene irritum fecistis mandatum Dei: ut vestram traditionem seruetis. Et alibi: Omnis plantatio, tuam non plantauit pater ineus coelestis, erad: cabitur,& Apostolus : Doctrinis variis Ac peregrinis nolite abduci. xij. distinctione denis . Item sundamentum aliud nemo
120쪽
potest ponere praeter id, quod positum est ri est, quod autem in se ereta agitur, intras quod eis Claristus. Dicunt i etiam, quod sancta lancto tu est. Erant igitur intra fari
Ecclesia Christi nee Millam nec matuti- cta sanctoru ara incensi, arca testamenti iras cantauit: nee Christus nee Apostoli tabula super areana, prout in prima parte eam instituerunt: nec in tempore Apollo- subiit de Ecelesia & de altari dictu est, αlorum cantata suit: nec nomen Mille tune in Exo. habetur,& supra tabulam duo chein mundo audiebatur: nec scriptum inue- rubin gloriar mutua vultu se se respicienniebatur: sed id, quod M i Ia rei' rae sent at tia. Hue intrabat solus Pontifex semel iri ab Euangelistis eoena vocatur: nee in Ec- anno, habens nomina patrum in rationa-elesia in principio 1 nee Apostolicum mu- li & superhumerali scripta, serens sangui- .sicali Organo: nec alta, nec dulci voce eam nein sc carbones, quos omnes cum timia- eantabant, repraehendentes nos: quia hae e mate in thuribulo oran, ponebat, donec agimus: ac quia tiocturnas & altas ea noni. sumus eum obumbraret. Deinde tabulam
eas horas dicimus , salso contra nos indu - & aram sanguine aspergebat . Post exibat centes illud Amos prop ietae: Convertam ad populum & vestes lauabat. Non enim s. sestiuitates vestras in luctum, Sc omnia ea- iudicabatur mundus ante vesperam postii ea vestra in planctum. Et illud prophe- immolationem vituli rus. Haec olim tticum. Audiunt sermones tuos, & non sa- signa fuerunt, sed recessernnt, post quam et s. ciunt eos: quia in eanticum oris sui ver . signfieata venerunt Siquidem prior ae-tunt eos:& auaritiam sequitur cor corum, de ,, significat pret sentem Ecclesiam, sancta& est illis quasi carmen musicum , cu sua' sanctorum,cixtum pontifex Christi im, san Io ui dulcique sono canitur. Illorum t ta- guis,passionem,earbone , charitatem Chrimen error apertiis me consulatur, ex his, sti, thuribulum, e.irnem ipsius, thus ere- quae in prosinio. v. partis dicentur. Rursus matum, preces odoriferas, ara, cohortes
in primitiua Eeclesia diuina mysteria he- eoeli, area Christum secundum humanita-braice celebrabantur, sed tempore Aria- tem, tabula, Deum patrem, duo cherubin, ni primi Imperatoris graece in orientali testamenta,quq sese ad inuicem respiciunt Ecelesia Christianorum primo celebrari quia eo neordant,vestis, quae lauanti ir, ho-II eceperunt. Porro i Missae ossicium tam minem,uespera hominis vestem significat. prouida reperitur ordinatione dispositu, Conferas erso , quae olim fiebant, & queut quae per Christum S in Christum ex Christus egit. & respice quomodo miniquo de eoelo desera dit, usque dum in eoe- ster Eeelenae illa in ossicio missae representum ascendit, gesta sunt magna ex parte tat. & agit. Quid etiam haec significent, contineat, Sc ea tam verbis,quam sigia vad- sub ea non e Mule in prinei pio cuiuslibet mirabili quada speeie repraesentet. Ipsum particulae illius tanδetur. Per arcam qu 1 t autem ossicium in. iiij. consistit videlicet que , Christi humilita, intelligitur, a qua
in personis, ta operibus, in verbis, Sc in re- nobis per ipsius misericordiam omne bobus. Personarum tres sunt ordines, sci- na ni aduenit. Et t not. qu bd sicut in licet. Celebrantes. Ministrantes. Et cir- Exod. cap. vigesimoquino, & xx 'il. Fa' is euastantes. operum quoque tres sunt ctum est super aream proPitiatorium a species, videlicet Gestas, Acta , Sc motu . reum, id e .i, tabula aurea, eiusdem lon- verborum etiam tres sunt diuersitates, gitudinis & latitudinis euius 3c arca , ut cilicet, Orationes, Modulationes, Sc le- eam tegere sufficeret. Et hoc dicebaturctiones. g Rerum ti nil iter tres sunt m a. oraculum , quia Dominus de loco illo re-neries, scilicet. orna nenia, Instrumenta, sponsa dabat orantibus. Dicebatur et ian& Elemeta. Siq iide ligeo linia plena sunt propitiatorium, aula exin de to luens Do- diuinis mysterii, sieut in pro ἔmio libri di minus propitiabitur populo et vel quia y3 ctum fuit. Saneoli ii tem tu o erat in die stropitiationis videbant gloriam Da
duas partes interpolito vela drmi,u. Para mini son peribi deseendere. Et vide ta- prior vocabatur sancta, interior vero can- bernaculum siue locus super posteri
cta sanctorum. Quicquid ergo in O scio ra parte altaris collocatus, in quo Chri-misse ante secreta agit ur, Quasi tu aedc prio stus propitiatio nostra , id est , Hostia