장음표시 사용
141쪽
eerdos autem minister ineensiim reprςsentat episcopo,vel diaconus sacerdoti: iuia lex illud pretiosum thiam na consecit , quod in odorem sciuitatis altisstino olferret equo Dominus subdit in Exod. xxx. cap. Talem consectionem non sacietis in usus vestros: quia sanctiun est domino, &homo quieunq; fecerit simile,ut odore illius perfruatur peribit de populis suis. Et ex hoe verbo su erue qui diceret,in si oblato ture & benedicto, ni pra altare turibulum deseedat ab altari ad clericos vel Iaicos, tune aliud intus sine benedictione apia ponendum est :& Omnibus tam elericis, quam lateis offerendum , tanquam illud spectet ad λατrtio, istud ad δουλωαν Mea .cor. lius, tamen secundum spiritum, quam se-3 cundum literam, intelligitur: nam litera occidit, spiritus uiuificat; Sc propter praemissam etiam causam odor turis benedicti non datur in ecclesia sponse dc sponsae. Pei 3 t concremationem vel consecrationem veto turis significatur, quod sacerdos orationem seruentem & deuotam debet habere. Thus enim virtutem habet ascendendi, ex sumi leuitate, consisti dandi sui qualitate, constringendi ex glutinitate, colatiandi ex aromatici a te: sic du oratio ascendat in Dei memoriam, animam consolidat, luantum ad culpam praeteritam, impetrando medelam, & conli ringit, quoad committendi licentiam: confortat quoad praesentem impetrando tutela r de quo etiam dictum est sub tit.de aeeessii poni. adat.& dicetur sub tit.de turificatione. Nauieula vero, in qua incensum reponitur, desisnars per orationem, quam incestum signifieat, de huius mundi mari magno, &spaeioso ad coelestem patriam satagamus -- nauigare. Unde in Prou. Facta est quasi nas I. uis inititoris portans de longe panem suu. Potest etiam dici, per turibulum, cor hominis : per ignem, tervor deuotionis: per ineentum, orationes efferuntur: qtiae per Angelum ad Deum perseruntur , signat vascula quibus ignis reeipitur, sunt si ij, qui corda patrum pietate, & fluentia imitantur: de flammam eς testis saetifici j,quam in proximorum mentibu et aspiciunt,in suis ascendere satagunt. In licii menta ueris,quibus ignis ad alteram portatur, sunt praedicatores , qui exemplis sanctorum charitatis ignem portant, & in eorda Mdelium transserunt. quae corda patrum ita filios conuerti int . Turibulum aurem a L-. r.
quid significet: dietur sub titulo G Tu
De osculo altaris, & libri. Cap. s. Os et immissum in tu ibulo incensiim sacerdos seu episcopus dicto: t Deus tu conueris Isus &e. sacrum osculatur altare, ut notetur
pacificatio eu Iudaeis:& ad designandum, quod Christus ad nos veniens sanctam sibi eopulavit ecclesiam, iuxta illud: Epitalamiemn osculetur me cB-ylosculo oris siti. In ostulo siquidem, osori sivi eoniungitur: & in Christo non solum humanitas ι est unita diuinitati me rum etiam sponsa copulata est sponso: ii xta illud propheticum . Quasi sponsam
decorauit me eo rona,&quali sponsam, Ornauit me monilibus. Rursiis, quando prophetalis versut introitus a cantore incipitur, sacerdos ad altare ascendens illud osculatur : quia prophetarum testimonio Christus uenit in mundum,&ad passionem altaris . Quoties autem in osticio Missae osculetur altare, & in qua parte eius oscula fiant: de quare manibus super
illud depositis: & sua re signo erucis in locis osculandi prius impresso, dicetur sub quarta partieula ea noni 1. In hoc autem loco altare signiscat populum iudai- ἰeum. Codex ' ue Κ, Euangeli j siue euan- 1gelium,populum sentilem, qui per Euan - elisi crediderit, ideo ergo Episcopus uel acerdos euangelium, & altare Osculatur: quia Christus utique dedit pacem, qua do lapis angularis factus secit utraque v-num . Potest etiam diei, quod subdia
142쪽
b, ti, p*xx- stulo pacis. Diaeonus verδ statim se ines ibatur offert Episcopo, uel sacerdoti: ille nans osculatur pectus eius desistor uta. n. ς 'l' Vς' ς , tuum aperit, ad insipiratione diuina propheta: p em nrs Insinuandum Illud ,quod in Apocalyp.de. dixere suturam.Nam dIoatin , ζε d ,
a nidum In altari, diuisionem filiorsi repro- offert osculum pacis cantoribus mi asi re
Bros sio, patefecerit mysteriaucriptur scilicet quod corda patrum comi tantur
icauit, licet S: ipse per se pacem in Euan- quasi diceret reserimus eloriam Deo tia- gelio praedicaueret dicens, Pacem mea do tri de filio At si, i iii ς-μ ε η'
in P i0 .du i tu Cliti εn comialle lacrymarum maneret. Postea 'siqitii propii etς promiserat.via Da vetὁ martyrio coronati erecti stabunt i i-uid orietur, In diebus eius iustitia, si abun berati, & securi and Dominum f
ἡ nostra, cum venerit.Et cem orant,quasi dicant; Domine doce nos Ilo, nὸωςnte, vor intonuit Ange orare. In quibusdam l etiam ecclesis dia- slorui Et in terra pax hominibus bonae vo- eoni bini & hiui latera xl j e ἰον c
luntatis, Osculum enim quandoque pa siu: MI, . G- ''U' ' m significat, prout dicetur siub DII.
143쪽
eras eis: In quamnque domum intrauerira. to tis,dicite,Pax huie domui . qui reuersi sui ad Christum sicut diaeoni reuertuntur ad episcopum.
3 Vniones in christo treis.s Abare cur incensitu ε Suher, Papa. De turifieationeo Cap. Io
datum ' osculsi, episcopus seu
sacerdos accipiens de manu diaeonituribulum sacrum incensat altare, I. quia Christus eorpus assumens,de genere prophetarum,factus ex semine Dauit, se-esidum carne suis orationibus sotiet Eecl. ra. ir secundum quod orat in Evang. Pater sanacte ego pro eis rogo, S non pro eis tantsi,
sed pro illis, qui credituri sunt per uerbueorum. Qu5d autem diaconus postea turibulum accipit, ut ineenset Episcopii vel
sacerdotem,mortaliter instruit. q, si digne volumus incensium orationis offerre,turibu him in earnationis debemus tenere, nafine fide mediatori , homines Deo place re non possunt: sed iuxta uerbum promisisionis ipsius, si quid petierint in oratione, credentes, accipient. Perturibulu enim verbum aeeipitur incarnatum. Nam sicut ' l in turibulo pars sit perior,& inferior tribus catenulis uni tur: ita in Christo tres 3 sin diri uniones,quibus diuinitan ct humanitas uniuntur, unio carnis ad animam,unio humanitatis ad earnem , unio diuinitatis ad animam. inlidam .n. quartam unionem
allignant, uidelicet diuinitatis ad eompositum simul ex anima,& carne: unde S quaedam turibula quatuor catenulas habent. De hoc etiam turibulo Moses inquit spe- Η 'κ ei aliter ad Aaroni Tolle turibulii,&hau- 4 sto igne de altari mitte incestum desuper Est de alia in turibulo consideratim, prout in tit. de accesssu pon.ad al.ractu est. Ru με sus t ideo turificato altari, Episcopus uel sacerdos turifieatur,ad significa dum quod scut Christus est altare & hostia: se eit Poti sex & sacerdos, cui est orationis sacrifi- Οcium offerendum,quia vero adorariar non solum inquantium Deus,sed etiam inquantum homo: ideo in quibusda ecclesiis pontisce turificato,aItare a diacono circumcirca turis eatur: unde psaltrius, Circundabo altare tuum domine. Sane turibulum aureum, significat sapientiam,quia omnes thesauri sapientiae Dei in eo suerunt absconditi. Vnde stetit Angelus iuxta altare,habens turibulum aureum,& data sunt
illi incensa id est,Christi resurgens carne habuit in potestate. Argentum significat Christi earnem ab omni labe mundam &mundicia renitcntem et pretim fragilem,& mortaIem serreum resurgentis tartitudinem. Si quatuor, habet eatenulas, dem6strat eum ex quatuor elementis constare , vel quatuor virtutibus. s. iustitia, prudentia ,sortitudine,& temperantia decorari Quinta,quae partes diuidit,animam designat, quae se in mortet carae illo triduo separauit. Si vero tres habet eatenulas, singurat animam earnem, S verbum in una conuenire persona. Quarta, ς partes separat, potestas est, qua animam suam posuit pro ovibus suis. Si una tantum eatenula sustentatur, designat et, solus de virgine generatur,quodq solus est intermortuos liber Circulus, eui haec omnia innect situr est deitas,quae nullo termino clauditur, aqua haee omnia eantinentur,& operantur. praeter mysticam t etia rationem ob hoc incensatur altare,ut oinnis ab eo nequitia daemonum propellatur. Fumus enim incensi valere creditur ad daemones effugandos.Vnde eum Thobias interrogasset Angelum quot remedia haberent ea, quae de pisce iiilserar Obseruari. Resipondit cordis eius parriculam, si super carbone, ponas
sumus eius omne daei noniorum genus extitear. Sother i Papa xxiii .dist. sacratas,
statuit ne moniales incensum circa altaria serant.
x Mericis. mico Misse tur ad Latrem altis-ris farrem primum defectar. 3' Disopi O superiores Misam aristisantur,
144쪽
quasi scabellum pediim positi. Ministri verδίdiaconus,& subdiaconus, retro illii ad altare stantes,qui tamen inueniendo prς- cesserunt', signantes ima ri y res,qui in veteri testamento sierunt, post domini natiuitatem digne coronantur,& ad quamcunq; altaris partem ille transierit, ipsum retro- stantes sequuntur, ut ostendat impletu ecse,quod Dominus admonuit, dicens: Qui mihi ministrat, me sequa7: & ubi ego sum,&c. Intendentes semper atque solicite in illum, ad notandum, quod fideles, quamuis adhuc in hae vita positi,tamen aeternitati Christi semper intendunt. In quibusdam etiam ecclesiis illo se vertente, ad populum illi similiter se vertunt :& illo se conuertente ad altare,se similiter eonuertunt. Nam Christus ab oratione ad praedicationem ; aliquando vero eco uersd, dum viveret,se conuertit: quod designat versio ad populum,& conuersio ad altare. In quo quidem imit adus est a praedicatoribus qui per ministros ipsos congrue designantur. Anactetus ' Papa de eon se. dist. i. episcopus. statuit quod cpiscopus Deo sacrificas, secum testes habeat diaconos, qui oculi eius dicuntur,& subdiaconos, reliquo sciue ministros: qui sacris induti vestibu in stote, id est, ante & a tergo; Si presbytera regione, id est,a parte dextera,laruaque, contrito corde, humiliato spiritu, ae prononent vultu, custodientes eum a maliuolis hominibus,& consensum praestantes sacri- scio. Et secundum Lucium Papam de eonsecra. distin. j. iubemus. eum non deserant, quia propter malivolos oportet illum habere bonum testimonium ab hi , qui foris sunt. statutum est etiam, ut celebrans mis Lam habeat a tergo vicini Glantinis adiu. torem, prout dictuna est in prosimo huius
parti . Et id ed in quibusdam ecclesijs aliqui diaconi stant post episeopum, quasi mrantes,ut eum sequantur usq; ad mortem, S eum eo transeant ad vitam aeternam. Maior tamen pars in dextera parte moratur altaris & minor in sinistra, quia utrunque petit ecclesia, scilicet & temporalem benedictionem,& aeternam t ut ibi sic transeamus per bona temporalia, ut non admittamus aeterna. Caeterum, dicti ministri retro nates inclinati ante facies sitas, usque in finem dominicae orationis Pertauerant: signifieantes iIIos Apostolo . q ti in pallione Domini magna tribulatione oppressi,nota audebant se erigere,ut Chri . sit disti pulos se esse consterentur. Si bant tamen in faeie fidei; sed postea eriguntur, sicut dicetur sub secunda partie la ea nonis sit per verbo ; nobis quoque . signantes etiam chorum sanctorum martvrum iri convalle lacrymarum ante nouis. simam tribulationem manentium, postea
eriguntur; quia illi postea martyrio eoronati stant erecti, id est, ab omni tribula- . tione liberati. Adliue stantes Dei e ineli nati, signantes mulieres,quq de eoenaeulo ad monumentum vultibus decIinatis, currebant in Christi amore ardentes. Sane sa-eerdos ' minister inter moras puluinar smolle missa ii suppona, ad notandum , deuoraim & molle eor & quod Deile diui nam impressione recipiat, silpponi debet iugo Domini & eelestium praeceptorsi. Iuxta illud sapietis; Suseipiat verba mea cortuu&e. ut in eo spiritus Domini requiescat. De hoe etiam sub euangelio dicetur.
3 PeccMum, in φιοιuplier sis disserentia. De Κυριε ελεγον. Cap. II. RAMI LATIO in t dextra et altaris partem epistopo seu saeerdote,deinde quia tempus plenitudinis, & annus benignitatis aduenit. sicut praedictum fuit a Psal. 1, Tu exurgens Domine misereberis Sion, quia venit tempus miserendi eius. eoetrue coriis laudat Ne inuocat trinitatem tripli. eando Κι ω, δεησον. Ided autem post introitum, dicitur Κυριε εMnbον, quia ant Eomnem orationem sacerdotum necesse est misericordia Domini implorare.Siquide Κυριἰ, ελεισον Graece interpretatur Domine miserere. Nam Κύριε senat D fiet ελε-ον miserere.& inde Πιζε -- id eli, Christe, miserere.Vnde propheta; miserere nobis:tem. expectamus. Dicituri aut nou ies; prim γ
145쪽
pri ,,ut ordo humanus ex hominibus re-
Iaratus, uem associetur ordinibus angeorum. Secundo ut ecclesia perueniat ad societatem nouem ordinum angelotum. Tertio,cotra nouem genera peccatorum.
Est ' enim pereatum originale,veniale,& mortale. Item peccatum cogitationi , locutionis,& Perpetrationis- Item peccatufragilitatis, simplicitatis, Se malignitatis: fragilitatis per impotentiam : simpiscitutis,per ignorantiam: maligni tali per inuidiam. Hoc est peccatum in patrem,pe ea tum in filium, peccatum n spiritum sanctum. Adlinc ideo dicitur ter ad patrem, Κύριε, ελεησαν, ad filium autem, ter, Xρι Γλζησον. ex ter ad spiritum sanctum. F υριε, ελεησον, cd ad patrem di spiritum sanctum scio codem tantum uocabulo, lula pater Sspiritus sanctus sunt eiiisdem tantum naturae: ad filium vero sub alio quia filius Sc si sit eiusdem naturae cum illis : est tamen Ralteritas,ut geminae gigas substantiae. Propterea, ideo dicit ter quantum ad patrem, ter quantum ad filium, ter quantum ad spiritum sanctum; ut notetur pater in filio,&filius in p it re,N spiretu, sinctus in utroq;. De hoc dicetur in quinta parte sub tit. deprima: sed in medio mutatur Κυριε in πιτε. ut notet diros e se naturas in Christo.
Nursia, Κυριε ἰλεη. ter triplicatum, tigni. ficat preces patrum veteri, testam et i mul. tiplicatas : ad hoc ut gratia sit nam e trinitatis per aduentum Christi eos consocia-4 ret noue agmin: bus angς lorum. Esi r au. tem magnatistoria in verborum efficacia.
Logitur enim v, dum beatus Basilius Κυρι ἐελεισον clamati et, portae Ticinae sue I apicn. Ecclesiae sint 'pertae. Rurtiis beatus Gemini antis Κυρra ελ. clamante: quinque reges conuersi dicuntur in fugam: vnde sorte significat aliud, quam Domine, miserere. quod tamen nos ignoramus. In quibusdam ecclesij, statim post ultimum Κύριε ελ. subiiciunt ημίς. quod verbum Graecum s inat Latine nobis. Et sensus est, Κυριε Ἀδεπονημo, id est potentia diuina miserere nobi, beatus Gregor. instituit X toc λ novies, Sc a clero tantum publicem missa eantari: quod prius apud Gr eo, simul a clero, & populo cantabatur.
Siluester vero Papa illud de Graecis aia sumpsit. SVMMA.
7 Bethleemitani Episivi priuiletium. De gloria in excelsis. Cap. I 3.
Ic r o Κυριε α . mox sacerdos vel potifex ex institutione Telespho
mnum Gloria in excelsis Deo, que angeli auditi sinit decantare: si cui legitur in euangelio Lucae , qui angelorum hymnus perhibet testimonium teporali Christi natiuitati. Sane sacerdos primu , S s,lus illum inchoando pronuntiat,qui angelum magni concitu representat. Nam ortum saluatoris solus angelus, cuius personam ipse gerit, primo nuntiauit: unde Lucae. Ecce euangelino vobis gaudium magnum,quod erit omni populo : quia hodie natus est, &c. & illum inchoando stat ante medium altaris, in hoc commemorans, dum medium silentium tenerent omnia,natus est in medio, id est, pro hominibus Messias , quem prophetae praedixerant: representans etiam, P angelu, Christi natiuitatem palloribus annuntians stetit in medio eo tu, Se incipiens eleuat manus propter causa, scriptas in se tu. tit. ad s. Item incipiens uertit se ad orientem: tum quia angelu, ab oriente uenit in Bethleem, tum quia ad orientem Dominum adorare solemus. Tertio inchoas stat ante medium altaris: ad notandum, quod Christus mediator fuit inter nos Ec Deum x. distinct.quoniam per cuius mediatione Deo pacifieati stimus. Chorus vero con cinendo respondens, gerit personam multitudinis, de qua in euangelio se lititur. Subito sic. est eum angelo multitudo coe. ml.
lau.de. do di. gloria in altissimi, Deo, Sc in
146쪽
consec. dii l. l. nocte. Hymnus autem iste Expectate Deum&e. Et ideo etiam canta non tantum est angelorum, sed etiam ho- tur allelu-Iai quia habebant spem libera minum congratulantium: ex eo quod mu- tionis ;vh de Psal. Sperauerimi de liberastilier illa quae drachmam perdiderat deci- cos. In hoc quoq; hymno notatur spes Ec- niam, iam lucernam accenderat, i drach- clesiae,quae cum angelis spectat se canere imam perditam inueniret, & pastor di- unde ia in illorum canticu assumit. Sequi- missis nonaginta nouem Ouibus in deserto tur laudatum te. scilicet inenarrabilia o- iam vcnerat, ut quaeret et centesimam Oue pera tua praedicando, quae verba S sequena missam. Ante natiuitatem enim Chri- tia a beato 1 Hilario Pictavien.' assertitur δ ει tres erant inimicitiarum t parietes:pri- apposita suisse, S praecedentia sollim anti Psamus inter Deum & homines: secundus in- quitus dicebantur in missa. Innoe. tam carer angelum & hominem. tertius, inter lio tertius dixit illa a Telesphoro Papa addi-minem & hominem. Homo nanque per i ta fuisse. Alij vero a Simaeo Papa. 1 Si- ,
obedientiam creatorem offenderat, & per macus Papa costituit tam in dominica die situm casum restaurationem angelorii im- quani in natalit ijs martyrum, Gloria iapediuerat,atque per uarios ritus se ab ho- excelsis ad urisam catari, quia sanctos permine separauerat; lii dxiis natique egremo dominicam resurrectionem gloria Angonias excolebat : Gentit: s idolatriam exer- lorum scac satias et se recolitur. Cantatur eiscebat, sed veniens pax nostra, secit utraq; tiam in sessis Apostolorum S Coiisessorsi, unum, o huiusnodi parietes destruxit: Ab In quorum honorem quaecunque ecclesia si illit enim peceatum, & reconciliauit ho ded. cata est: & generaliter in festis, quae minem Deo: reparauit casum, & reconci- nobis ccxlcstem solennitatem represen- Irauit hominem angelo : destruxit varios. tant. In diebus uero luctus & ieiuniorum,
ritus: & reconciliauit hominem homini. non dicitur praeterquam in duobus sabba- Rectaurauit ergo, secundum Apostolum, tis specialibus minister ijs adornatis. Iuxta quae in e lis,& qiis in terris sunt,& Ob hoc illud, cantate Domino canticum nouum, illa e 1 testis militiae multitudo psallebat: prout dictum est in prooemio huius partis
ἔρι. i Gloria in excelsis Deo id est bi getis, qui Dictus quoque Telesphorus Papa , praece-Tph. i nunquam peccauerunt, nee discordiam cis Pit illum cantari ad missam nocturnam na c. L Deo habu crunt. Et in terra pax a Christo talis domini, quam & ipse instituit. Qui facta hominibus, videlicet Iudaeis,& Gen- dam dicunt non esse cantandum in nitum, tilibus bonae voluntatis,qui usq; ad Chri- nisi in hora tertia, quia tune spiritus sa sit natiuitatem propter peccata sita cum ctus sit per Apostolos descendit,&eo, glO - Deo & eum angelis discordiam habu et ut . tia & exultatione repleuit. Inno e. t teria εHinc Ptiam est v, angelus loquitur, & coli triis statuit, ut quando in diebus profestis. agaudet pastoribus,quia pax est inter ange- celebratur in honorem beatςUirginii,vellos & homines reformata: nascitur Deus spiritus cincti vel sanctae Citieis, nee hy- homo, quia pax est inter Deum & homi- mnus angelicus,nec 'mbolu dicatur, necnem restaurata; nascitur in praesepio bo- etiam Te Deum laudamus, in laudibus mauis Sasini, quia pax est inter homines & tu tinis: In adventu uero vel in septuagemur. homines reparata. Per bouem enim Iudai sima non canitur prout ibi in se prima par δ cus, per asinum, Gentilis populus figura. te,& subiit. de septem diebus post paschattur, seeundum illud: non Ajabiis in boue, dicetur; Episcopus t tamen Belbicem ita- , ν& asino,Iudaeos laeet & Getili. xvj. q. ini. nus ex ab usu omni die & omni milia Sc pria in noua. Et iterum,e noti it bos possessis destinctis,GIoria in excelsi deeanda , p, trem suum,& asinus praesepe Domini sui. eo, hymnus ille Luca testante, primo iuta q Ideo ergo i canitur hymnus ille, quia Betulemitata regione cantata, est.
quem venerantur angeli in estis, homines uenerantur in terris. Per hoe v, dicitur. S V M. M. A. Gloria in excelsis&α representatur moestitia antiquorum patrum ex taedio expin I Donurini obiscum,s umio, de ortu La-
147쪽
burea ct sit habeas locum, nu. 2. Et quo Deo. quia oratio, quae iacienda est cum i modo huel atur, nu. 4. iunio ad magnum spiritum eiiciedum, tue3 Oranones, sesamuc genua, vel humiliate demu valet, si cum humilitate fiat. Ruseapita uestra Deo, cur tantum n mitιaturi sus in diebus ieiuniorum t representat ees ustonsio, o cum Piritu tuo, γnde orta. clesia tempus Babylonicq captiuitatis. Mes Amen, responsio, quid significe .cr quomodo rito ergo cacerdos tune populum ut poteaecipsasuri absentem non fialutat,nec se ad illum conet Pax vobisi vers. cur dicatur as Episcopo in uertit, sed absolute incipiens, Oremus ins- Misa. nuat pro illo fore orandum: & quia oratios Daaconus, quare ad horas, non dicas, Domi- debet fieri cum ei sectit,mox subiicitur fis: a . nu vobiscum ctamus genua, vel humiliate capita vestras Popul- in Missa sata tur septam vicibus. Dco. Representat etiam tempus domini-D qua id potissimum signi 'ca --. ex passonis, quod praecipue post c nam essio Sacerdos quare quinque vicibus se venas ad dιscipuli, factant incepit, quia ergo tepo- populum Iarutandum. re illo Dominus discipulos non talutauit: et Sacredas, cur semper νοluas si ad dextram. sed eos ad oradum pluries excitauit, ideo sacerdos tunc populum non salutat, sed ei De Salutatione ad populum. Cap. 1 . orare insinuat. Sed di st tepore illo Christus in oratione genua taurit: ideo mox ad No Exi eo hymno si- genua flectendum inuitat: Dicit autem, fenito, sacerdos ad popu ctamus genua, in persona univcrsitatis omlum se voluens, illum nium fidelium,quasi omnium syndicus se- A salutat, dicens: Domi- ipsum includens,& id ed loquitur in primanus t vo b scum; quod persona, excitans se& omnes ad orandum sumptu in est ex l: bro humiliter,& deuote : sed mox subiicit eleRuth. ij. Sie enim legi uatio in persona alterius .f. Christi, cuius tur, BooE salutasse meliores suos: & pro- typum gerit in ossicio Missae,& tune loqui pheta in Paraliponienon, Assa rege, & qui tur in secunda persona,& in dissimili can- cum eo erant: & Angelus salutans Gedeo tu, quasi ipsi Claristus dicat: surgite, quonem dixit: Dominus tecum. Bouχ quidem nia vel iram humilitatem S deuotionem figura Saluatoris expressit,qui Ruth Moa- video, Se tune uice Omnium loquitur siue bitem duxit uxorem. Et haec salutat io, si- Orat. Qii id significent collectae, quae dicungnificat salutationem, quam Christus se- tur poli, flectamus. & post humiliate. dice I Q eit Apostoli, post resurrectionem, de quo tur in quarta parte sub quarta seria in ca- in quinta parte sub tit. de prima parte di- pite ieiuniorum. Aliis uero diebus ecci a cetur. In t omnibus ergo mistς orationibus si a lepus exultationis S plenitudinis,quae sacerdos praemittit: Dominus vobiscum, praecipue suit post Christi resurrectionem nisi in orationibus quae phseedunt prophe representat. & tunc sacerdos populum satias, vel cliam orationes sit per populum lutat representans, ut praeinissum eis, quodi quadragesima,& uis in orationibus, quae Dominus post resurrectionem discipulos immediate sequuntur post primam Oratio salutauit. Sacerdos ergo orationibus prae-nem,& in illis,quq dicuntur in parasceve: mittit Dominus vobiscum : ut populum sed tune Missa non dicitur, licet sacerdos reddat attentum , st mens eius ad Deum communicet. Cum enim per dictam salu- dirigatur, & ei per intentionem sedulam rationem Utetur Dominum esse cum po coniungatur:& cst sensus, Dominus vobis. puto,qui est in eo per spiritum gratiae se- cum,id est,in vobis maneat & uos praemio ptiformis: ideo ecclesia ordinauit septies uitae aeternae remaneret,& petitionibus vetantum in Missa populum salutari, ut iam stris effectu in tribuat seu gratiam Dei im- dicatur. Ideo in pr missis orationibus tan petretis, perseuerantes in illa. Chorust ve3 tum dicitur. Praemittituri tamen aliis ex- ro ct populus respondent, Et cum spiritu hortatio ad humiliationem per, sectam tu tuo: quod sumptum est ex Epistola secum
genua, vel per, humiliate capita vestra da ad Timot.vit.ubi dicitur, Dominus I fra
148쪽
su, Christus esi spiritu tuo, huiuCnod i et enim mutuae salutationes, notant sacerrdotis & populi unus debet esse affectus, deest sensus, tu pro nobis factu rus es preces ad Domin si .dc quia Dominus Deus preces
illas tantu approbat,& exaudit, luς ex bono corde procedunt,oramus Se nos simili ter Prote, ut ille sine quo nullum est bonust spu tuo, ut qui tecum est in ore,sit de in eorde,& in te maneat.& secundum haecessat haesitatio quaerent um, quare popu rus respondet,& cum spiritu tuo: cu sacerdos dicendo, Dominus vobiscum optaue
rit dominum esse cum illis, non solum in spiritu uerum etia in eorpore: nam & id ipsim p pulus per hane respousso Q optat, ut praemission est. Potest etiam dici,st haeresponsione popul ut se refert solum ad actionem immolationis, ad quam sacerdos procedit, in qua per spiritum totaliter eleuatus, & ab omni terrenitate prorsus abis stractu 1 et se debet. Postquam uero chorus
νesp5dit ipse ad altare reuoluet .s ad oriete, ut dicitur in prooe. v. partis, ct quasi parum de sita bonitate eo fidens uniuersitem
ad se colligit ecclesiam dicens: quas olum
syndicus: oremus. q. d. orate omnes simul
mecsi. ut quod postulamus citius impetremum limnia impossibile est multitudinem non exaudiri, si se orationem dieit: diretido ergo oremus. ortatur alios ad oranda,
quia δὲ ipse monuit Christus discipulos orare dicens:orate, ne intretis in tentatio-M nem, Se postea orat . quia postea Christus I. orauit: ipse. n secit & docui : quod autem dieit oremus,ab antiquis habemus.q praemisso, oremus. subiungebant communiter orationem: dicit autem oremus, stans ante medium altaris propter rationes positas in principio praecedentis ti. Oratio autem qi iam dieit significa trandulgentiam, quam Dominus repromisit,& deinde transit ad dextram partem altaris , ut dicetur sub tir. q. Oratione finita t chorus reo indet amen: quod est hebra cu uerbum. q.d. fiat n bis sicut orastu seu seliciter acta oratio tua. Se est silmptum amen cx Apoc. Io A riti. Exponit amen, id est, uerum est, quod sermo Gnat, affectus sientiat. de eon sce.dist. l. revera in si . xxxvir i. dist. sedulo. ia j. q. v. Se hoc nomen quandoque ponitur Prouere, ut ibi: ain ea anaen dico vobis:
titu. . de oratione dicetur. Et nota, quod
prs missa salutatio scilicet, dominus vobiscum, ad minorcs N impersectiores, εἰ simplices et in et cicerdos episcopus, uel eiuslii perior uui perfectus elle debet,ct expressam Christi similitudinem gerit, ut se ui-
earium Christi ostendat. Oraturus prima uice utitur uerbo Domini d icenti Io. ro.
pax , obis, i quae fuit prima uox Domini rad discipulos, quando eis post resurrinione apparuit , quasi diceret iii praesenta detur uobis pax temporis, &in futuro pax
aeternitatis. De utraque Io. t 3. Pacem relinquo uobis: pacem meam do uobis. Hoc caeria.
etiam uerbo usus est dispe sator Iosi phad is
fratres et . Postea ured ad instar caeter rum sacerdotum, dieit Dominus uinistri ut se elle unum ex ipsis ostendat. xev. dist.
olim. Sc e. se l. in fi. Et est aduertendit,qubdiu ne demu pax uobis dicitur,quando gloria in excelsis cantatur, S hoc ideo,ut coerespondeat et,quod ibi dicitur: & in terra pax hominibus Sc. Praeterea, haec saluta
tio a Clit illo tempore gaudii S laetiis, sci
licet tesurrectionis ad discipulos facta illi cantico laetitiae eorrespondere debet. Sunt etiam,qui dicunt v, ponti sex solenniter celebrans in diebus, quibus. gloria in in excelsis, dicitur, representat Christuiri post resurrectione seu reclirrectionis eau dium, quo tempore saepe Christit, dicta salutatione ad disc pulos usus est : ideoque Christum imitando primis diebus hoe dieit. In mistis verb, quas alijs diebus uel te oribus dieit . uel etiam, quae ab inferioritis di eunt, Christi passo figuratur & pla-ctus atq; afflictio consormatur. Et ideo in illis pax uobis non die ituri ne gau diu cum dolore misceatur, Potest etiam dici .u, per Christum tacta est pax inter Desi & hominem.& inter angelos se homines,quod manifestauit an peius, qn in Christi natiuitate cantauit: Gloria in excellis Deo , Et in terra pax hominibus .Pace uero inter Dca& homines mani stauit Christus. qn post resurrectionem dixit Apostoli inpax vobis. haec representatur in missa. Primum per quemlibet sacerdotem; lui potest eantare:
Gloria in excelsis, angelum reprcsentaris. Secundum, per episeopum qui solus dicit,
149쪽
IO. zo persona ecclesiae dixit Apostolis: pax uobis, utrunq, autem dicit episeopus ibi enniter celebrans, quia utrunq. scilieci Christum & angelu representat. Ipse. n.specia inlior est Christi viearius, quam simplex sacerdos: ideoq; cum omittit ossicium angeli. stemporibus,quibus calica letitiae lubinti centur . s. Te Deum laudamus, de Gloria
in excelsis: omittit similiter adhue osse iu' Christi non dicens, pax vobis: sed Dominus vobiscum: sicut limplex sacerdos. Non enim per episcopum qui repte sentat Chrit tum, & angelum una pax sine altera nuntiatur. Idem etia est in , Ite nulla est, quod
non dicit nisi Gloria in excelsis dicatur. t Sane diaconus non dicit,Dominus uobiscum per horas: eo quod non ita gerit
typum Christi qui per Booz hae salutatio
ne ii sus est: sicut sacerdos, qui ea in persona Christi utitur: lecens tamen Euangelium hoc dicit, quia tune utitur ossicio p rq dicatoris,& pronuntiat doctrinam ab ipso Christo immediate prolatam, Se ctiam ce reu paschalem benedicens,quia tunc Chrisi resurrectionein representat: Sunt tamequidam, qui dicunt, st in diuinis osse ijs, qtis dicere tenetur,licite postunt hoe dicere,cum prohibitum non legatur: luibu, generalis usus ecclesiae contradicit,ut se ia- seriores sacerdotibus eognoscat. Notan ν dum aute cst,st si item I uicibus populus salutatiir in nulla, quatenus exclusis septeti iiij, capitalibus suscipiat gratiam septiformem . Mysteriu enim milis, ad septem dona Spiritus sancti resertur. Primo, in ipso missae exordio ante eollectam . Secundo,ante Euangeli u. l ertio,post Euangelium sine dicto symbolo scilicet ante Osferiora u. Quarto ante praefationem, in dicit sacerdo,: Per omnia secula seeutorii: de eonsequenter Dias uobiscuin. Quinto,ante pacis Osculum cum dieit: Pax Domi ii sit semper uobiscum. q,exto, ante primam poli communionem. g Septimo si into finali post communionem uel orationem. e In prima salutatione seiritu, sapientiae, intelligitur: quia sapientia intra .uit in hune mundum, ut saluaret nO,. In
secunda spiritus intelle bis: ideo enim pretdicauit, ut doceret nos. In tertia spirituit
δε- - eonsilij: hoe enim secreto Dei consilio se palla is obtulit, ut redimeret noι. In quarta spiritus sortitudinis, quia pengent
in cruce diabolum expugnauit, ut redimeret nos. In qui uta, spiritus scientiae,quia resurgens discipulos salutauit, Se eis in sum aperuit, ut erudiant nos. In sex ta spiritus pietatis, quia sola pietate humanam
naturam sit per astra leuauit, ut exaltaree
nos. In septima spiritus timori, quia angeli tremebant cum uenerit ad iud:cium, ut glorificent nos. Caeteruna,in qualibet salutatione mutatur os scium missae, de de uno officio ad aliud transitur:quare merito salutatio praemittitur. Cu enim ad operarios nouiter Ingredimur,eo, salutare solentus, & secuduin hoe octo ossicia sunt inmissa. Rursus salutatur etiam in Octava, ut quidam uolsit, scilicet post offertorium ante secretellain. Nam voluens se ad popultam dicturus: Orate stat res &c. debet dicere sub silentio. Dominus vobiscum. Verum licet eis i quos salutamus laetem re- Iopulariter representemus: tamen in quinq; duntaxat ex praemissis salutationibus facerdos ad populum se eonuertit. Nam ita illa salutatione, quae sit ante Euangelium se non conuertit, quia iam intentus est ad uerba Dei annuntianda,nee etiam in illa, quae ante praefationem, quia iam intentuc est ad sacrificium altaris tractandum, nec etiam in illa , quae fit ante pacis Oseulum , quia iam tenet corpus Christi in manibus, de habet cor sursum ad Deum. Et omnino sintentus est ad reuerenter illud tractandum. Nemo enim mittens ad aratrii Se respiciens retro aptus est regno Dei. extrade uo. magnae Caeterum quinta, ad populum. cum Diis uobiscum facta couerito, si gnificat quinu, apparitiones,quas Christi, secit distipuli, Lis in die resurrectionis. Pruna fuit Mariae Magdalenae Ioa. 2 o. &Mati. vlt. Seeunda eidem & alijs mulieribus redeuntibua de sepulchro, qn dixit
ta, duobus discipulis euntibus in Emaus . . Imm Quinta, in domo decem discipulis ab Dii Σεte Thoma Ioa 2 O. Sed quia altera aliarum. mani fella non suit, in uidelicet primo apparuit Mariae M .igdalenae, iaci secundum alios, tuado apparuit Petro, quia nescitur quando Mut ubi, ideo sacerdos ante secre-tellam dicturus Orate fratres: praedicit subsilcatio Di uobiscum. sed patenter dixit Apost μ
150쪽
Apostolis: Orate, ne intretis in tentatio nem. Fuerunt etia,S aliae apparitiones de quibus nil ad praelens. Non est etia omittendunt i in sacerdos semper uoluit se ad populum ad dextram,& per ea cin se ad altare reuoluit, quali illo facto dicen 1: Dextera Dial secit uir tute . dextera Dnt exaltavit me: dextera D ni secit uirtutem.qSecundo, ad designandum se in sepulatiro dominico angelis a dextris sedebat. Tertio, ut per hoc sacerdos innuat se recta & o tentam habete intentionem pro se & pro populo,ad coelestem patriam,quae per dextram significatur: iuxta illud in canticis. Dextera eius amplexabitur me. Quarto quia uersus salutando populum,& conuerius dicedo oremus: hortatur tam se quam populum ad ora dum, & oratio debet fieri pro aeternis,qui per dextram significantur unde Christus sedere dicitur ad dextram patris, merito parte dextera fit utroque,
gerit quippe sacerdos typum Christi qui
persectus est in salutationibus, Sc orationibus, quae ad dextram fiunt. Veruntamen postqitam dixit, orate pro me fratres, &c. se reuoluit ad sinistram: iuxta P Circuivi& immolavi in taber. eius ho.&c.pN parasse ad immolandum,quendam circuitum saeit, se igitur conuertit tunc ad sinistram, impei sectior & infirmior est, ad notanum impersectionem cuiuslibet saeerdotis,praeter Christum. Hi ne est,st praemiisa uerba d icendo, ob secrat tanquam impersepecca tor,& indigens alioru auxi l iuimpendi sbi ab alijs siue benes eiu orat ionis. Secundo quo a , reuoluitur tune a sinistra, ut per hoc significet tristitiam de passione Christi, ad quam representanda ita tim in tedit. Tristitia. n. reet e per sinistram significatur: iuxta illud Apostoli a dextris& a sinistris per gloriam & ignobilitatem,
per infamiam S bonam fama. Debent etia ri illae uolutiones,& reuolutiones,ant medium altaris, iuxta illud : in medio e clesiae aperuit os suum.&c. In quo & illud G memoratur,quod redemptor noster, iuxta Salomonem, corpus suum media charitate eo nil rauit propter filias Hierusalem. Et attendite, quia qitida dicto Diis vo o is curab altare reuolut i,dicunt oremus: sfantes ante medium altaris, per hoc insinuantes se loco in manifesto de populo conuenienti orare. sante medium altaris, quod que popia lus debet de medio cordis orat: cines ad Deum effundere. Alii vero ad dextrum cornu altaris, ubi orationem praeferre debent, dicunt oremus, rit sic inter insinuationem S oratione nullum actu alium interponant,& ut ibi praecedat orandi m
snvatio, ubi mox sib se liri ipsa oratio, Lorantis populi esse decet intentio .s V M M A. I orario nostra . Dis incipere, ab e dem term
Missa estium ein ab oratione Deipiat, et m
2 orationet cui competat dum. Sacerdotes cui dicantur. ibidem. Dominus vobiscum cur . sacerdoti se Irae--aιur Mindio ετ ianitas. itidem.
s Orationum verba, qualiter intellegantur. 6 oratio eis principium a par re, finem vero a filia fruatur. 17 IUM ,nomen est proprium. 8 seculum,quid. O unde dicatur. 9 Amen, rejon. quid significet. t o curectae,qiis terminetur. varie per distursa. II CosteDa eur nulla dirigatur ad lytim fictia.
I 2 orationes qualiter xemrnavi debeant in exor
eisimis. I Orationes,cur dieantur colle EM.t Coluctarum quinam fuerint anthares. I s Orationer dicendae in templo quot numero. is oratio -ca in summis s.ctis, dicitur. D qua idipsum ratione. II L ateranensis ecclosia orationem dominicam duis loco eo iacti m Missa o haris. It Manus quo consilio eleuentur m strati nιbtu.
De oratione seu eollecta. Cap. I s. ALvTATIONE prim ista,
il ra oratio a Deci inchoata , circi ilariter Pipsum terminari debet : ideo missae officium incipit ab oratione,& terminatur in