장음표시 사용
221쪽
it 3 ianem In Christi eorpore,cum praeter naturam sit ipse natus Christiis ex virgine pq Et not. quod i quaedam matrona singui is diebus dominicis offerebat panes beato Gregorio qui cum post missarum solennia corpus Domini illi offerret, Se diceret e corpus Domini nostri Iesii Christi
custodiat te in vitam aeterna illa laseiva subrisit: ipse vero mox dextra ab eius ore conuertens, partem illam Dominici eo pori, super altare deposuit, deinde eo ram populo matronam interrogaure, ob quam causam ridere praesumpserit. At illa in- 'illi. quia panem, quem propriis manibus feceram , tu eorpus Domini appellabas. Tune Grego. pro mulieristineredulitate se in orationem prostrauit,& surgens particulam illam panis ad instar digiti earne factam reperit: & se matronam ad fidem conuertit. Oravit iterum, & earnem illam in panem conuersam vidit, Se matronae sinmendam tradidit. Legitur l quoque
quod Hii ode sancto Victore, doctor exeellentissimus, ultima infirmitare laboraret, corpus Domini instanter petiit sibi dari cumque nullum cibum retineres cse .sratres e us turbation m i nente , mplieem sibi hostiam attulerunt, quod ille per spiritum agnostens a it Misereatur vestri Deu, fratres: cur me deludere vultis Iste enim quem portat tu, Dominus meti non est. At illi attoniti mox eo pus Domini attulerunt: sed ipse se viden, non posse recipere,eleuatis in eoelsi manibu sie orauit: A stendat filius ad par remi de spirit ad eum,qui fecit illum. Eccle. vlti. Et inter haee verba spiritum emi sit. & corpus Domini inde disparuit. Quinque autemr ex causis saeramentum corporis εἰ santuini, sit Christus sub alia speeie sit mendum instituit. Prima est ad augendi immeritu. qire nia aliud ibi cernitur, &aliud se ereditur, ut fides habeat meritum,cuit, imana ratio non praebet experimentum: depe .di. iiij in domo. Secunda est ad M. Mendii sensiam ne abhorreat animus, quod cerneret oculus: quia non c6sii et limia, carnem crudam comedere. vel sangit inem humanum hibere. de consec. di. t j. panis est. Finuertie enim sensi in uno, diim videlicet solita percipi . N aedificatur sdes in altero
dia in eo quod vidui, quale sit illud, quod
non videt, agnoscit. Tertia est, ad vitandum ridiculum ne instillaret paganus,cum illud ageret Chri itianus: ut ita veritas adsit,& ridiculum desit.' Quarta,quia non polIet mortalis homo intueri claritatem, que est in eorpore Christi , quod experti sunt discipuli in transfiguratione, praeterea panis confirmate & uinum laetificat cor hominis. Quinta,non simitur sub specie agni,ne iudaizare videamur,& de more legali agnum offerentes. Sequitur 1 fregit. quaeri solet quid Christus in mensi fregit de quid sacerdos nunc in altari frangiti Et suerunt, qui dixerunt, iubd sicut post cons.crationem vera panis remanent accidentia: si e de vera panis substantia , quia iicut sibi eoum non potest subsiste, enne aera dentibus: sic accidentia no i possunt subsistere sine subiecto: quoniam accidentis eΩse, non est aliud, quam ineli et sed panis Eduini substantiis permanentibus, ad prolationem illorum verborum, corpux de san
guis Chras , erat iter incipiunt esse sub illis a quod uib eisilem accidentibus utrii que vere suseipitur, scilicet panis, & ea rorvinum,& sanguis: quorum alterum prob. t sensus reliquum crevit fides. Hie dὰunt, vsibstantia pani, frangitur ae atterittir, i durentes ad hoc illud Apostoli:panisquε eangimus. Et Lucas.Vna sabbati, cum v nissemus ad frangendum panes se. Et secudum eo, dum sacramentum a mure t eorroditur etiam ipsa panis substantia mine'
ditur,siab qua corpus Christi mox esse desinit .ctim corrodi incipit et de eonsecration.
distinctione . it. qui bene si per verbo: hoe est eorpus. Innocent. ii . dieit in speculo Melesiae quod forma panis frangitur & attea ritumsed corpus Christi sumitur Se comeditur, ea quae notant corruptionem res rens ad formam pani Mea verδ,qira notant
acceptionem, ad eorpus Christi. Bereng Nu, quippe , quia si spectus habebatur de haeres, eo ram Nicolao Papa consessus est panem & vinum, quae altari imponuntur post consecrationem, non solum sacramentum: sed etiam in veritate verum corpus Scsanguinem Christi esse. At sensualiter non solii in sacramentum, detiam in veritate manibus sieerdotiim tractari, frangi At fidelium dentibus atterirnon autem corpus
222쪽
biit laeeratur ,ea n sitim martabe, Ic impas. ξ sibile. Sed in qua re fiat fractio vel attritio Beatus Rugii. de coasecra. distinct. ij. qui manducat,ostendit, dicens. Quando Ctiristus manducatur, reficit, non deficit: nee huando manducamus, partem de illi, saeimus .Et quidem in sacramenta si est. Nam S Christus eartiale ri sensu .n disci paloruredarguit,qui put iba at carnem eius, sicut aliam earnem diuiden ia i a partes se in a. ribus laeeraniam . Dicitur aute ri forma panis, non quad silmed quod fuit, sicut dicebatur Simon leprosis, no qiai talis existeret.sed quia talis extiterat. Si vero quaeratur quid a mure comeditur, dum sacra- meatum eorroditur, vel quid in cineratur, dum Geramnetum ere aratur. t Respondet ipse Innocen. quod sicut miraculo 33 ιε Qbstantia panis convcrtitur in corpus Domini, cta n incipit elle sub lacra-. mento: laquodammodo mira ulose reuertitur,cu n ipsim ibi desinit esse: non quod illa panis siubstantia retiertatur, quae transiuit in carnem sed eius loco aliud miraculose creatur, quan uis huiusino di accidentia sine subiecto polli it esse, sic edi. Dedit. t metri solet ouale eorpus Christi
36 in e na dedit mortale, aut im nortale, passibile aut impassibile:ae extera quae ad hanc pertinent quaestionem t Et licet simplieitate fidei suis elat dicere, qudd tale
dedit,quale voluit - Et rursus quale dederit, ipse nouit. Fuerunt tamen, qui dixerue
quod sicut veraciter ipse idem erar, qui dabat, & qui dabatur: ita in eo quod dabat, erat passibilis & mortalis,& in eo, quod dabatur erat immortalis, & impassibilis sieut visibiliter gestabat , & inuisibiliter gestabatur. inuisibiliter inquam,quantum ad formam corporis , noni quantum ad speciem sacramenti ia Nam in eo quod gestabat, quod erat, hoc apparebat: in eo vero quod gestabatur, quod erat ipse, non videbatur: quia forma panis & vitii, velabat formam earnis & sanguinis. Hi est ille verus David,qui eo ram Achis - rege Geth. suis manibus serebatur. Qii mamigtur immortalis dabatur, incorri
I ptibiliter edebatur Hi profecto eoncediit quod si pars aliqua sacramenti per triduis ι - mortis Christi reseruata suillet, ident corpus simul de iacebat mortuum in sepuL
Ichro, & m inebat vivum tab saeramenis: in ara crucit patiebatur, & sub forma PI-nis non laedebatur. Sed quoniam ineredibile iudieatur, ut se euadam eandem naturam si nul et Iet mortalis & imri ortalis. raod ea ven eo igruebat ei, secundam eanem Nesso. a n. Fuerunt alij.qui dixerunt,
iuba Christus mortalis utique suit, non nece sitate, si: d voluntate: in eo quippe stim nun is erat ab ci nni culpa, liber erat ab omni poeta: ut nil morti deberet: pro eo, qu bd nil pereati haberet. Sustinuit tamen
sponte mortalitatem: quia mortem sustinere volebat:quoniam si mortalitatem n6 suscepisset, omnino mori nori potuis let. vi ergo probaret, quod mortalix erat non necessitate, sed voluntate: quMO voluit, mortalitatem deposuit:& quando voluit. mortalitatem recepit. Legitur in euangelio, .
luod cuin ludaei duxissent Iesum usque adu percilitam motis, & eum pr cipitare vellent, ille transiens per medium illorum ibat. Cil nergo esset dueendii teneri se, sicut passibilem tolerabat tfid eam esset praecipitandus, sicut impa sibilis , per me indium illorum transbat. t Potest tamen salua fide eo ieedi: quod tune tale dedit, js . quale tue habuit mortale: vi te licet Se passibile. non quod pollet pati sub sacramento, scilicet nunc: sed quod sub sacramento poterat pati, scilicet tunc. Nune autem su tmitur a nobis immortale, Sc impasi bile:
nec tamen maiorem nunc habet efficacia, sicut nec maiorem potentiam. Quia ergo passibilis edebatur,& tamen non l.edebatur, non erat humanar naturae, sed diurnae
potentiae, qua volebat qui equid omnino volebat Discipulis suis. Dubitari solet, utrum Iudas i eum aliis acceperit eucharistiam. Lueas enim ostendit Iudam inte suisse ei unalijs,qui statim post. eali eis tra δε
ditorem comnemorat, dicens: Hie est ea Iix noui testamenti, in sanguine meo. qtii pro vobis effundetur. Ueruntamen etiam: Ima
ecce nranu F tradentis me, mecum est in me ri. a. litotquot autem interfuerunt, euchari- Moa.
stiam acceperunt. Mareo testante, qui ait: iEt biberunt ex eo omne . I uxta quod Christus ipse praeceperat, teste Matthaeo: Bibite ex hoc omnes. Econtra Iudas non interfuisse probatur. Nam secundum Matthesi, statim dixit Ieta, bibentibus eallem: non b: bam
223쪽
biba amplius de hoe genimine vitis, usque in diem illum, eum illud bibam vobiscum
D. I 3 nouum, in regno patris mei. Iudas ergo noaderat: quia cum eo non erat bibiturus in regno. In hoe easu sorte tenendum est illud, quod Ioannes infinuit I quia cam Iii. das accepisset bucella,exiuit cotinuo Fratenim nox. Christus autem post alio, et bos tradidit eucharistiam, Luea testante qui ait: similiter & calicem ,postquam coena - . ix uit. Patet ergo, quod Iudas prius exivit, quam Christus traderet eucharistia. quod ergo Lucas postea licem commemorat traditorem, per recapitulationem intelligi dictum potest:quia saepe in sacra scriptura quod prius semini fuerat,posterius enarratur: sicut Matthsus biduo ante pascha com memorat alabastrum unguenti: quod secudum Ioan .ante sex dies paschae mulier in domo Simonis leprosi effud it. Sed l concesso, quod Iudas acceperit cucharistiam, quod plerique concedunt: quare medicus salutaris medicinam dedit aegroto, quam ei molli se his esse se: ibat . quonia qui maducat indigi iudicium sibi in adtieat &e.
Respondeo sorte ut suo doceret exemplo quδd sacerdos non debet illi communicinem negare,critus erimen. de si sit sibi notum : non tamen est ecelesiae manifestum: ne sorte non sit eorrector, sed proditor. Vnde legitur in ea none, de consecratione distinctione. ii. non prohibeat. Non pro . hibeat dispectior, id est, sacerdos, pingues terrae, id est, peccatores. mensam Domini, in est. corpus & sanguinem Christi mandii care:sed moneat exactorent timere, Sed cum minus malum sit reddi suspectum de - erimine , qua in committere crimen: & de duobus malis, cum alterum urget, minus tamen sit elipedum. xiij. disinctione. duo.
de ea. nerui. videtur, quod discretiri sacerdos nee are debet eucharistiam criminosorquatenu, minus malum incurrat ut naa
a ius evitet, id est, ut reddatur suspectus,
ne manducet indigne . Sane eum nemo de. beat unum mortale eommitte te,ne Proximus aliud moriale committat, eligendum est potius sacerdoti non prodere peccato- rem, quam ut ille non peeeet, sed ille potius debet eligere, ut absinendo reddatur d. si si, de ut quam quδd communicando manis , ducet indigne . xiiii. distinctione. c. I. Sed
quaeritur, an Christus ad bono, an ad malum i eucharissiam Iudae tradiderit Et ar uidem non videtur ab bonum dedis e, ne
ita sit intentione fraudatus, qui teste propheta, feeit uniuersa,que voluit. Iudas .n. non ad bonum, sed ad maliam accepit: sed nee ad malum dedisse vidctur, quia Chrissius non es actor malorum, sed ultor. Η spondetur, quod si haec pro postro ad, cum dieitur,dedit ad malum, intentionem de notet, uel essectum,salsa est propositio. Si autem consecutionem innuat vel essectum vera est, Sane, quia Christus bucellam i tinctam Iudae porrexit,eonstitutum est ab Eeclesia ne eucharistia detur intincta: de
eon se eratione. distinctione. ii. eum omne. nec debet intelligi, quod sub bucella panis intincta, Christus eueharistiam dederat traditori. sed per bucellam intincta atque porrectam, suum denique traditoia expressit. Sequitur. Accipite S man- 3 ducate. Quis unquam erederet, qudd panis in earnem & uinum in sanguinem conuerti potuisset,nisi ipse Saluator hoe diesret. Qui panem & uinum se omnia ex inuis bilibus creauit. uoluit ergo per nos panεct uinum sibi offerri: & ab ipsis diuinitus eonsecrari, ut fidelis populus credat versi esse mysterium.quod ipse tradidit discipulis suis, dicens. Aecipite δ: manducate, similiter Be de ea lice dixit. Sane non est' intelligendum. iii od si sumptum corpus de manu domini, sibi discipuli ministraret sed qui consecra iiii. idem & ministrauit, aesi dicet et.Comedite. hane utranque huius sacramenti comestionem infirmant. Dupliciter enim eot pus Christi comeditur, quia dupliciter in telligitur scilicet veru, quod de virgine traxit, de in cruce pependit, &mysticum quὀd ecclesia Christi spiritu vegetata. De vero eorpore Dominus ait, hoe in eorpus mesi , quod pro vobis tradetur.
De mystico dicit Apostolus unus panis, devntani corpus, multi senius.Verum corpus
Christi comeditur saeramentaliter,id est, sub speciei. Mysti eum autem , eo meditur
sistititualiter, id est, sub specie panis, in
fide eordis. De eomesione sacranaen tali dicit Dominiit, Acespite 8 comedite, hoc est corpus me si, quod pro uobis tradetur, se hoc sacite in meam commemorationem.
Hoc modo tam boni quam mali Christi
224쪽
eorpus manducant, sed boni ad salutem, mali vero ad iudiei uni. Nili enim & mali
Chrιsti corpus comederem non dixi fictet. Car. Apostolus ad Corint. xl. Qui nia ducat ini: digne,iudicium sibi manducat, non diiudicans corpus Domini. Ille autem indignEsumi t, qui sacramentaliter & non spiritualiter silmit. Nam di Iudas cum alii'. traditur cucharistram accepit se, ut iam dictu Ioa.ε. est,DesPirituali comesticine Dominus ait: Nisi manducaueriti, earnm filii hominis& biberitis eius sanguinein, non habebiti - - vitam in vobis, hoc modo corpus Christi eo medii ut soli boni, unde qui manducat ' meam carnem,& bibit meum sanguinein, o in me manet S o in eo. Nam qui manet in charitate.iii Deo ιiranet, α Deus tu eo, ut quid para, dentem de vciri rem p crede, ni aaducasti: de cvi ni2 cr. diii. si . ut quιd. qui credit i a Clit. 9u,comedit ipsum,quoniam incorporatur Christo per fidem. id est,inem bru eius es scatur, vel unitate corporis eius friatius sisti datur. At bi cnim
quod aranducatur, incorporatur,ec qui maducat, incorporat, hoc autem quod manducatur, incorporat,ta qui manducat, in- Lia. o. corporatur'. Vcrumque modum edendi
Christus insinuat, ibi dicit. Spiritus cst, qui vivificat, earo is , u prodest quicquam quia caro Christi nisi spiritualiter comedatur non ad salutem, sed ad iudicium maducat ur. Sed i quid est de eorpoto Chri' sit postquam iuniptum fuit de eo mellunt e Re sponderi potest, quod si praesentia cluae
Christus e si in de xtera Dei si den i E cor lectat .distinct. ij.tribu, . Ad tempta. tamen praesentia in adhibuit cor lyralem, ut Mipirat ualeni praesentiam iuilitaret. Vnde cum sacramentum tunetur, gultatur & c Dicditur Christus corporiauer adest in uisu & ia sapore, α qua tu rporali, suΩ-sus assicitur,corporali Praesent i a non au- R. rtur. Piai qua vero tu peicipiendi, sculus deficit corporali, , dein im non fi aa: renas praesentia corporali ,, sed spicit lis est tui in cnda,quia dili' fatione complet- ea Christus de ore traulit ad cor . Melius est unam, ut procedat i a mentem, quam descendat in uentrem . cibu, cst, non carnis, sed animae , uenit, ut comedatur,ucra cocliuia ita ut : ut gulictur, uian ut
incorporei r , ore comeditur , sed si macho non digeritur , reficit animum, sed non estiuit in succisi . Illud uero, MM qu bd Dominus ait: Omne quod in os in Istrat, in ventrem vadit,& in secessum emit
titur, non de spirituat; sed de carnali cibo dictum est. et Quod s sorte se cellus, i aut x uomitus post solam eucharistiae perceptionem Cuencrit,ex accidentibus humoribus Leneratur, cum interdum humorcs usque
cuiuslibet cibi materia vel enluant in se- celsam, uel emittantur ad vomitum, ita quod quantum ad nos, seruat per omnia
corruptibilis cibi similitudinem, sed quaa
tum ad se , non amittit immolabilis eo tis potis veritatem. species quandoque corroditur,&maculatur, sed veritas nunquam corrumpitur, aut inquinatur, sed quando
tale quid videris,noli timere tibi, sed usto scilicitus tibi, ne tu sorte t.edaris, si male credideris . g Sequitur, hoc est corpus 43
meum. Cum ad prolationem istorum uerborum, hoc est corpus meum panis mutetur in corpus , se ad prolationem istorum verborum. Hic est sanguis nicus. ulnian mutetur in sanguinem Me consecra. dist. lj-μ uis est. S prius proferantur illa verba, et illa , videtur qu panis prius mutetur in corpu , quam vinum in sanguine. Et ita uidetur per consequens, q, corpus sine can-giti tau ust,vel sanguis est sine corpore.Pro- pzerea dicit a quibusda, g, csi totu est dictu totum est factu nolentes vel no uolete, lysius cunueisionis determinare inolneratu. Hiij vero dicut φ licet ad pro latrone praec tintiu verbatu panis antea mutetur in corpus, di ad prolationem sequenti ii initii-i.um Postea mutetur in Languis ena , nun Z-m raui uti coipu, est line largutae vclioguis fine corpore. de consecrat dili tuis ij. LOIHyertinus. sicut neutrum cst 1io: anima, sed sic forma panis . lac gul, existit tu corpore, per mutatiotiem panis, mcorpu, , & cco..uzrso, non quod palam si id in corpus in sanguinem, vel utcum mu- ctur ii corpus, sed lacu trum potest existure siae reliquo, de hoc iani d. c tar. ε ed I quaer. tur , qu:d de donurauit Chrisius quai o di x. t , i et tu corpus meum, per hoc pronomen , hoc , Donvidetur quod patieui, quἰa pant, non erat coua, Christi , vec ut iam coetus : qtna ad uiu
225쪽
nondum illa verba protulerat, ad quorum prolationem panem mutauit in corpus. Super hoc dicunt quidam, quod per hoc, pronomen nihil demonstratur: sed illud materialiter ponitur. Sed secundum hoc, quomodo per dictionem nihil significan-r tem lit ira nil ibstantiatio λ Praeterea, D minus utebatur illa voee significatiue, &uos utimur materia liter, ergo no facimus
quod ipse secit. Alii dicunt .quod ea vis data est ipsis verbis,que,d ad ipsorum prolationem fit transsubstantiatio. Item, ideo sacerdos ea non profert significatiue, quia non posset se ea proferre. Mentiretur, nisi dieeret, hoc est eorpus mes. Verum a praemissae quaestionis laciti eo facile se absoluit qua dicit,quod Christus tunc confecit, quado benedixit,de quo dictum est super verbo benedixit. Nam si opponatur de sacerdote, qui tune consecrat, cum illa verba pronuntiat. Respondetur quod sacerdos nil demonstrat, cum illis verbis no utaturenti uiatiue, sed recitatiue, quemadmodu4s & cum ait. Ego sum uitis Meea. ego sum lux mundi,& innumera talia. Ri illus ' quaeritur,quid demonstrati it cum dixit: Manducate ex hoe omnes, licet in nullo quatuor euangelist . rvm hoc legatur de corpore, sed tantum de sanguine inuenitur dictum, Bibite ex hoe omnes. Cum enim iam pane fregisset, si demonstrauit aliquid fragmentorum, illud non debebant omnes comedere, sed singulis debebat singula distribuere
de eon era. distin .ij. singuli. & eap. seq. si demonstrauit corpus non poterant ex illo sed illud comedere, quia corpus Christi non manducatur per partes, sed integrum . Sane isequenter in sacra scriptura videtur agi de uno , sed agitur de diuersis , ut est illud , benedixit, fregit , & dedit . benedixit panem, semit sormam,& dedit corpus. Eodem modo. cum dixit. Manducate ex hoc omnes, pronomε
ostendit integrum corpus, S praepositio innuit formam diuitam , ut iste sit sensus: Comedite corpus integrum , sub forma diuisa. Nam sola sorma per partes diuiditur& totum corpus interrum manducatur. Simili modo potest intelligi, quod stibi unxit. Hoc est corpus meum, id est, illud, quod praebeo sub hae serina . Queritur 6 t etiam, si additio vel sit btractio, uel tran
spositio, vel interpositio, uel mutatio satin illa forma verborum, quae Christus expressit, utrum si effectum consecrationis impediat, ut si dicatur adde do, hoe est eorpus meu quod assumpsi de virgine: vel stibtrahendo, hoe est corpus, no dicendo meu, aut transponendo,ut dicendo, corpus meuhoe est,uel interponendo, ut hoc est utiq; corpus meum, siue mutando, ut hoc est colpus Iesu.Sane grauiter peccat,qui quodlibet horum quomodolibet attet auerit, prqsertim si sormam intendat mutare, vel haeresim introducere.de consecta. distin. iiij. retulerunt. quia forma verborum , quam
Chrisius expresst,per omnia debet illibata seruari , quamuis secundum Philos phum nomina S verba transposita idem
significent extra de reser i. neque utile per inutile vitietur, & non verbum ex verbo, sed sensum ex sensu transferendum. extra
de uerb. signis. praeterea . Quid si inter
prolationem formae panis,& uini interponatur sipatium , ct quidem nihilominus fit translubstantiatio λ de hoc tamen dubium non est, secundum illos, qui duas asserunt esse formas, ut iam dicetur, de hec no. de conster. dillinct. iiii. si non sanctificatur. Sed cum ad 1 prolationem istorum verborum. Hoc est corpus meum, panis mutetur in carnem. de consecra.distin. ii panis. 47S ad prolationem illorum. Hic est sanguis
meus, uinum mutetur in sanguinem, uidetur quod panis sine uino uel uinum sine ira hi e ualeat consecrari, ut praemissum est. &ita si post prolationem istorum , & ante
prolationem illorum impedimentum aecidat sacerdoti, quo minus procedere ualeat itidetur quod panis sit mutatus in carnem, uino in sangus nem non mutato. Nunquid ergo hoc casu alius sacerdos totum
repetet a principio, di sic super panem ite rabitur consecratio, an vero ab eodem l co tantum incipiet, in quo sacerdos ille dimisit,& se diu ditur mysterium unitatix extra de eleci.quod sicut Super hoe ita legitur in concilio Tholetano. v. quaestio.j..
nihil. Censuimus conuenire, ut cum a sacerdotibu mi sta rum tempore sacra mysteria consecrar tiir si aegritudinis accidit eum iustibet interii tus,quo coeptum nequeat
consecrationis explere mysterium, sc liberum epistopo vel presbytero altera conse
226쪽
erationem te i erepti ossi et i, ut praeee-d entibu si ple qui deserunt libenter alti
pro compleme ito su credent, de hoc etiadicetur in vij. particula super Do - noui& aeterni ad finem. Uerum cum inter theologos de tempore consecrationis, sit diuersa sententia, quibuslam die entibus, quod
elim totum est di 'um totum est factum, ullis asseretibu . quod pinis ante imitatur in corpus Se postea uinum mutatur in sanguinem,ut dictum est, ideo pleri lite tutius incedentes, a firmant quδd alius sacerdos tepctere debet eo secrationem atque perficere. litoniam non dicitur iteratum, quod nescit ir esse factum extra de sacra. rio ite. c. i. tamen ne ulla sat iteratio uel diuisio sacra meit, ne aliqui scrupulus erroris ue ldii bitationis remanear,consilit ius iudicatur. iit illa talis oblata studiosissim ξ pro infirmis recordetur, de super alus speciebus panis 3c uini tot nς canon repetatur. Scpraemissa hostia eonsterata in fine missae a ministro uel alio sumatur. l Sed si uin si
inueniri non possit, uel aliquo ea se intercedente desuerit, quaeritur utrum necessitate cogente, uel castrintercedente sola panis materia post in euehiristiam eon seerari, sicut Sc sub sola panis specie debet eueharistia reseruari Sunt sane, qui di csit
quod eum uerbum 8c elementum conficiat sacramentum, nec serma uerborum nec materia rerum,quas Christus expressit mutari siue dimidiari potest , quia sicut uinusne pane, si e panis sine uino minime consecratur, unde sue aqua pro uino mittatur in calicem, siue Ordeum pro frumento sormetur in panem. sicut neutrum per se, sic neutrum eum alio tralallubstantiatur in carnem,aut mutatur in singuinem . Nam
si pani, sine uino,uel uinum sine pane, mutari posset in earnem, aut singuine in his regionibus, in quibus alterutrum inueniri non Dotest, licite posset alterum sine altero consecrari, minus enim ignorantia,
quam necessitas, uel negligentia qualia difficii ita excit sit. Alii vero dicunt, quδdcu
Christus prius comeriit panem in earne, de postea mutauerit uinum in sanguinem sicut euangelicae lectioniή textus ostendit Ze sine uino panem. Se sine pane uinum consecrari eontingit. Graviter tamen ossendit
qui negligenter uel ignoranter alterutrasipecie praetermittit. Grauius qui scienter aut sponte, maxime si iamiam intendit mutare, uel ira resim intri iancere . Quid et ergo faciendum est sacerdoti, si uinum post consecrationem comperiat prptermissumi Respondeo, si hoc studi te e visa introducen si lis resim factum est, non est GAcramentum corpor 3.bi uero per obliuionem, uel negligentiam, nihilominus facta
est consecratio corporis, ut praemissum est de consecra. dist.iiij. retule tui. Tunc enim
ut dicunt aliqui, vinum apponere debet, Si super illud solum verba ad eonsterandilsanguinem repetere , scilicet ab illo loco, simili modo Se e. usque in finem, omissis tamen crucibus duabus,quae sunt sigil latim super panem. Alii dicunt quod vino apposito in calice panem consecratum debere immittere, sicque absque aliqua repetitione sumere sacrificium, sicut fit in bie parasceve. At ijs.videtur quod non debet. vi num apponi, ne scandalum generetur. Sed quod primi dicunt, verius est: nam ut iali ut seandalum nasci permittitur, quam veritas requiratur , extra de regu . ivr. qui seanda limiterit. Si enim hare veriatas praetermittatur, scilieet mi od uinum non apponatur, no potest uere diei hoe sacramentum, commi lito corporis Sc sanguinis,nec eorpus Christi sine languine sumi
debet,de consecr. dist. ij. comperimus . vel
hostia seruetur, ic super alijs speeiebus ea
non repetatur, ut praemissum est. Verumtamen, si sacerdos aqua gustata ieiunium soluerit, illa die non iteret sacramentum. Si autem ante verba transsi abstantiationisset lieet, Hic est ealix noui testamenti Sce. aduerterit uinum sorte praetermissum vel etiam utrunque scilicet vinum & aquam, tune illa apponat in ea lice, Se in consteratione procedat, re in ei piens ab illo loeo. Hane igitur oblationem Sce. Si vero uina sine aqua apponatur, non ideo minus est saeramentum, ut dicetur in sequenti particula, super verbo, noui 3c aeterni testamenti. Quia si aliquid de sanguine stillauerit,
de hoc ducetur etiam super verbo, qui pro multis. Uerum i eum interdum Wni pontifiei multi sacerdotes concelebrant, prout dicetur in. vi parte sub quinta fersa e re ne domini,vbi agitur de oleo infimorum, si
tarte non simul omnes consteratoria verba pr
227쪽
ba pronuneient,quaeritur an ille solus eonficiat, qui primus illa pronuntiat, & an caeteri iterent sacramentum Si enim hoe Meedatur, poterit contingere,quod ille non conficit, qui principaliter celebrat, Ac ille . conficit, qui te cudario et lebrabit. & siepia celebranti intἴtio defraudatur. Sane dici potest, qa siue prius siue posterius proferat
cacerdotes, referri debet eorum intentio
ad instans prolationis episcopi, cui principaliter concelebranti concelebrant,& tueomnes simul consecrant &eon sc ut . Qua qua non illii eonsentiant, ludd qui primus Pronuntiat ille consecrat, nec aliorum defraudatur intentio quia iactu est id , quod intenderant. Consueuerant autem presbyteri cardinales Romanum cireuntiare Ponti facem, & cum eo pariter celebrare & consim malo crificio de manu civ K communionem accipere signifeanres A postolos, qui cum Domino pariter discumbentes saetam de manii eius cucharistiam acceperiito in eo, quod eo nec lebrant, cistendi t Anostolum tunc a Domino ritum hivus sacrifi
i cii d dicis c. Sane dictis , ibi illis, hoc
est corpus narum , sacerdos eleuat co pus
irini. ' Primo e culti astantes illud uidear,& petant quod proscit ad ia lute. Iuxta illud. Edo si exaltatus sucro a terra, Sc. loan.xil .es Secundo ad nota dum, tiuod non est aliud digno sacrificiis , imo est super omnes hostias. inio, exaltatio eucharistre in manu sacerdotii, signat Christum versi panem, per prophetas in scripturus exaltarian ,quando sci icet eius incarna prophetizabant. Unde EA .Ecce iurgo concipiet, S hunc cibum fore caeteris cxcelictiore. Similiter & de potu. Quarto,significat resurrectioneni. Quinto,hostia cicuatur, ut populus non Pr ueniens consecrationem,scii ex hoe cognoicens illani factam esse, de Christum super altarem . . venit sc rei: erenter ad terram prosternan tur. Iuxta illud, ad Philippenses, In nomine Iesu, omne genu flectatur &e. & illu eorde & ore adorent. Iuxta illud Apostoli ad 'Π' ' Roinano, o, de creditur ad iustitia, ore r autem consessio fit ad salutem. Alia ratio ponetur prope fine m xi particulς canonis. Licer igitur fide, suificiat ad salutem, iuxta iiiiid Aug. de eonsecra. distin .il. ut quidoc de Sc matrii ucasti, nou tamen tu perflua
est eleuatio, tu propter eausas praem issat itum t quia ibi tempus si locus a i opus sB
se offerunt, fides sine operabu , secundum Iaeo. mortua est, propter easdem quoque Ia te sas eati eis eleuatio, Iicet sagis videri non possit, superflua non est. Uerum auidialix coopertus debet eleliari, ut dicetur insequen i particula, super verbo pu pro uobis, Ze tam corpus quam calix, cum utroquo manu eleuantur, propter malorem reuerentiam & securitatem. Et exinde stringit pollices & indices prout dicetur super uerbo D memores. t In elevatione autem utriusque,squilla pulsatur, nam de in veteri testamento i euitae oro tempore sacrificis tubas clangebant argenteas, ut earum sonitti populus praemonitus sciret ad ad radum Dominum praeparatu . Et proptercam rade, squilla pullatur, dia eorpus Christi ad tofirmum portatur . Mula etiam capellam domini Papae baiulans, squillam
fert ob reuerentiam reliquiarum,quas portat, tunc eriam caerei acenduntur,propter causam in secunda parte sub tit. de acoly- to scriptam.
2 Ckristus pascha opicum celebravir eum Apastolis. Ana primmensis ad vesp.ram. 3 Christis idem cor totus in colo, idem O t rus hic, er νbi quo est. Chri Ius non sinis nos tιntari, iatra vires
Christus resurgens an totum sanguinem fusi resumpseris est um in cra ce. 3 christi praeputium, ad eruari in Laterant Basilica.' Aqua praetermissa ari quod gestum ese m eo bee sit irritum Io Vinum optimum sumendum est, aliud tamen
i et Vinum s fuerit gelatΜm m eatio, qu/d agas sacerdos Et quids musca vel a ranea quid
228쪽
rs Sacerdoιι quae paenitentia imponenda, propter sanguinem sit uin , Hl hοAiam sacrament/
is Sanguit si pro M a naso sacerdotis , quid
2o Sacramentum empinis cbriari quomod/ mmast ruim fidei. 2I Sacramentum corporis christi tria habet, 21 corporis O sanguinis Christi Iuliantia eLI
Iacramentum. 2 3 Sacramentum,an a num tantum , an Gersa. Ernume. 24.
2 s Signorum ditiositas. 26 Sacraminia legalia,ct euangeliea dissertae. a 7 Sacramentum,dscitur active ct pasi iuri 2 8 Sacramentum, consisiu in tribus. as Sanguis Christi, pro quibussit est με. 3 o Peccatum remittitur,.O quo ad culpam, O quo ad par m , per sanguinem Christi. 3 I Sacramentum altaris, cur quotidie Ecclesia
3 et Pasi imis Christi triplex habemu/ meni oriati. De Septim parte canonis. Cap. 41. I Mi Li modo&c. Septima par, .lie et sub utraq; species sumatur utruque, scilicet eorpus S
species consecratur: de neutra superfluit, de cosecrat. diis. i. comperimus. ut Oilendatur, qudd Christus humanam naturam assumpsit, scilicet corpus & animam, ut torum redimeret. Panis enim sertur ad carnem,& vinum ad animam: quia vinum sanguine Oycratur,in quo sedes est animae. xxiij. quaestio. ij. Moses. Unde legitur in Leuit. Anima carnis, in sanguine. Moses quoquerellatur, quod caro pro corpore, sanguis autem offertur pro anima: quocirca panis ct uinu in in sacrificio offeruntur, quod Na-let ad tuitionem corporis de animae: ne sub specie panit sanguinis sumatur cum corpore, ic se sub altera tantum specie sumatur ad alterius tantum putetur Peruenire salutem. Et quan uis sub specie panis sanguia
sumatur cum corpore: Se sub speeie vini sumatur corpus eum sanguine secundum Inno. iij. nec sanguis stib ipecie panis, nee coepus sub specie uini bibitur, aut comeditur, quia sicut nec sangui, comeditur, nec cor pus bibitur. ita ne ut tu sub specie pani, bibitur, aut sub specie uini comeditur. Et si cocellibile videatur, quod corpus bibendo& sanguis comedendo litinatur. Est crgo, secundum eis,modus sum cndi earne de sangi in C, quo ne titi si maducatur aut bibitur. Et ideo recte statuitur in canone: de cole. dist. ij. coperimus st cor pti, Christi face dos siue eius sangmnc, Do sumat. Unde in quibus da i ocis post silmpt ionem corporis
S sanguinis Christi aliquid de ipso sanguine reseruatur in calice, ct superinfunditur uinu puru, ut ipsi communieantes inde sumat non. n. esset decens tantum sanguinem coscere, nec cal ix ea pax inueniretur. Vtruasit per contactu sanguinis, uinu appositumessiciatur sacramentsi dicetur super verbo, IM. hic est calix. qt Scquitur. Postea quam cs 2. natu est &e. xiiij. luna primi mensis adve- 2 spera Christus te curialu lege, typicum pascha cum Apostolis celebrauit: de quo cudi κ illet. Desiderio desideraui hoc pascha manducare vobisco, antequam patiar. cuhoe diceret stati in os ledit, ut scilicet veteri paschae finem impones noui paschae substitueret sacramento. Accipien, n . panem.
benedixit, ae fregit,deditq; discipulis suis,
dices: Accipite Se comedite, hoc est corpuem eu:quod pro vobis tradetur.Similiter 8c calice, postuliani cenatui, dicens: Bibite ex hoc omnes. Hic est sanauis novi testam eii, qui pro uobis, S pro multis effundetur in remistione peccators, hoe iacite in meam eo inmemo. Hac igitur institutione formati, celebramus iugiter per mysterium, quod semel offerebatur ita pretium , nam ubi ueritas uenit, figura cessauit. Chrisus enim post coenain, corpus S sanguinem selim dedit Apostolis, ut hoc sacramentum uelut ultimum testatoris mandatum arolus memoriae commendaretur
de consecratio. dillinctione secunda , liquido. unde Poliis linium condens haeredibus testam e tum , ixit: Vos estis qui perii asstis ii iecu in tuta tionibu , meis, & ego dispono vobis regnum . sicut pater incus
229쪽
mihi disposuit, ut edatis, S bibatis super
mensam meam in regno meo . Et licet Apostola eucharistiam, non ieiunia eperor, non ideo calumniandum est , quod pransi debeant hoe sacramentum recisere , sicut faciebant illi, quos Aposto-us arguit dicens: Conuenientibus uobis in unum: iam non est dominicam cce. nam manducare, unusquisque enim prς- sumit codiram suam ad manducandum: ct alius quidem esurit: alius ebriu, est. Item ex hoc verbo : postquam comatum est, uidetur quod sacerdos communicare debet prius, quam transeat ad calicis consecrationem . Sed de hoe dicetur sub ti- tu. de communicatione sacerdotis. 'Sequitur : Accipiens & hune praeclarum calicem &e. ponitur continens t pro contento. Nam & unus & idem : de nunc &hie S alibi sacrificatur ab omnibus: to tus est in coelo : totus in altari, simul &sedet ad dexteram patris, & manet sub specie sacramentir sicut tactum est in v j. particula super verbo : eleuatis oculis. Quod autem uinum in calice consecrauerit, pater ex eo, quod ipse subiungit. Non bibam amodo de hoe genimine vitis Sc. Et fiunt iste consecrationes cum signo crucis: ut dictum est in v j. particula, super verbo benedixit, quia virtute crucisS verborum sit transi ibstantiatio naturarum. Haec autem sunt verba: Hic est calix mei sanguinis, id est , coutinens sanguinem meum, vel sanguinis, signa scans
passionem. Nota ' quod passio dicitur
calix , vel a calida potione, vel quia mensurate sumitur. Fidelis enim Deus, quino sinit non amigi, plusqua portare positimus . j..COr. κ. De calice dictu in est in parte prima sub tit. de picturis: hie autem Parum eleuato calice sacerdos illum deponens, non deserit eum : ad notandum , quod quilibet Apostolorum fie calicem accepit , quod unicuique Dominus ministrauit .. Sequitur, noui & aeterni testa inenti &e. Subaudi confirmatio. noui , dicit : quia nos in nouat per fidem Christi, aeterni, dicit: quia lex noua non est transitoria, sicut antiquar extra de celebra. mis scap. cum Murthae. vetus eniavi et timentum, quod hircorum & vitulo-ium fuit sanguiue dedicatum,promitte batur homini temporalia, & transitorIarnouum vero , quod Christi sanguine sui e consecratum , promittit aeterna: ct ideo testamentum, scilicet illud fuit vetus retransitorium: hoe autem nouum est & aeternum. De nouo habetur Luc. vigesimose eundo. Dispono vobis regnum Sc..ut supra: vel inde probatur aeternum , id est, perpetuum. unde asseritur nouum, id est, ultimum. Nouis limum enim hominis testamentum, immobile perseu rat: quia testatoris morte firmatur. Iuxta illud Apostoli: Testamentum in mortuis eonfirmatum est: alioquin non ualet, dum uiuit, qui testatus est. t Porrbtestamentum non solum dicitur scriptura, sed & promissio, ut dicetur in prooemio. vj. partis . & secundum hune modum dicitur: Hie est sanguis noui & aeterni testamenti, id est, confirmatio nouae & aeter a ae promissionis , sicut Dominuς ipse promittit: Qui manducat corpus meum,& bibit meum sanauinein, habet uitam
aeternam , unde nec primum testamentum, ut inquit Apostolus : siue sanguine dedicatum est . Lecto enim uniuerso Iegis mandato Moses accipiens sanguinem hircoru, aut uitulo tu, ipsum librum, Sc omnem populum aspersit, dicens: Hie est sanguis testanienti , quod mandauit ad uos Deus . Ecce, quam proprie Moses verba praecepit quibus Christus usus est inccena. Quaeratur utrum aqua t cinnuino conuertatur in sanguinem λ De quo etiam iam insta dicetur . Si enim conuertitur: ergo aqua est sacramentum sanguinis : imbuidetur , quod populit. Nam, aquae mu ltae, populi multi. Et ob hoe aqua miscetur vino, ut Christo populus adtinetur. Nam de de latere Christi fangu is extule, & aqua, prout tactum est subiit. de oblatione. Si uero non conuertit , quaeratur tibi post consecraticinem ex illat: oc quomodo separatur a vino, cui fuerat in unum comita ista. Si autem post consecrationem aqua pura permanserit, secundum hoe non visit solum sangui nem sacerdos, in sacramento: & sic post v nain silmptionem iterum eodem die communicare non debet , ac si prius aquam
bibisset Nam ideirco sacerdos postquam perfudit eodem die , iterum non sacrisca
230쪽
ποῦ sciit quia vinum purifieationis sumit.
xat An sortE Jieetur , quod sicut vinum mutatur in sacramentum redemptionis: siezi &aqua transit in sacramentum ablutio-l nis, quae de latere Christi pariter effluxe-χ runt i quis hoc audeat diffinire Nam a & illud inquiritur, utrum Christus rei 1 surgens t a mortuis sanguinem illum re-l sumpsit, quem in cruce effudit Si enim eapillus de capite nostro non peribit, quantὸ magis sanguis ille non periit: qui suit de veritate naturae & tamen ille in plerisque Eeclesijs, dicitur consecrari. Quid etiam de ei relincisone praeputii,
vel praecisone umbilici. dicetur: an in Christi resurrectione rediit ad veritatem humanae naturae, & ad locum glorifica i tam . Sed i melius est totum Deo comis mittere , quam aliud temere dissinire. Creditur tamen praeputium in Lare ranen. basilica eon seruari, licet a quibusidam dicatur, quod illud fuit in Hierusalem delatum ab angelo Carolo magno,
qui transtulit illluc, & posuit Aquisgrani honorifice in Ecclesia beatae Mariae, sed
postea Carolo caluo positum est in ecclesia, scilicet Saluatoris, apud Cro sitim, sed si hoe verum est, mirandum est. Cum enim caro illa de veritate humanae naturae fuerit, creditur, quod Christo resurgente ad loeum suum plorificatum redi j t. Aliqui tamen dixerunt, quod hoc verum esse posset, iuxta opinionem eorum, qui dicunt id solum esse de veritate naturae humanae,& resurgere, quod ab Adam traductum est. Illud autem omnino nefas
est opinari , quod quidam dicere praesumpserunt, videlicet, aquam in phlegma conuerti. Nam & de latere Christi non aquam, sed aquaticum humorem , id Cst, Phlegma mentiuntur ex ijsse: otia
de celebra. missa. in quadam. Duo namgue praecipue Ecclesiae sacramenta de
'hristi latere effluxerit nil videlicet sacra meritum redemptionis in sanguine,& Ω-
cram erit si regenerationis in aqua. Non emim is a Pti Eamur in phlegmate, sed in aqua' i ea ii Iud euangeli j. Nisi quis renatus
fia erit ex aqua, sc Spiritu sancto, non introibit iri regnum coelorum . Quibii Cesam tamen non videtur absurdum, quod aqua Ciam vino transeat in sanguinem, ea
videlicet ratione, g, aquail eradm Istionitra sit in uinum, & vinum per e5secrationem transit in sanguinem, ut in eap. cum Marthae. & nota. de consecratio. distinctione secunda, cap. j. & c. non oportet. A qua nanque transit in uinum, cum mulisto vino modicum insunditur aquae: alioquin tota uini substantia propter guttam aquae mutaretur ut quoddam sat ex illic confusum, quod nec sit aqua , nec vinum,& tota sontis vel fluminis aqua propter modicam uini stillam in confusionis speciem mutaretur, nec panis ille posset in eueharistiam eon se erari : qui factus est de
frumento, cui sorte eo inmissum fuerit unum granum ordei, vel auenae. Sie e
go , si plus opponatur aquae , quam vini,
erit irritum sacramentum e oportet quidem, ut tantum vini ponatur ibi, quod aqua commistum saporem vini retineat extra de celebratio. missa .ea Dpemde hoe
dicetur in v j. parte stib quinta seria coenae Domini, ad finem . Si autem post ealleia consecrationem aliud mittatur in ea licem illud quidem non transit in sanguinem, nec sanguini commiscetur, sed accidentibus prioris vini commistum corpori,quod
sub eis latet, undique circi insunditur.non madidans eirconfusum: extra de celebrat. missa. cap. cum Martii ς. ipsa tamen accidentia uinum appositum videntur assicere
quod inde eonscitur, quia si aqua pura suerit apposita vini saporem assiimpsit.
Quidam autem uolueriit adstruere, quod sicut aqua pura per aquae benedictae contactum essicitur benedicta, sie & uinum
per sacramenti contactum, ossicitur consecratum, & transit in sanguinem: quorum assertioni minὶ me rotio suffragaturi
extra de consecratio. eccle. vel alta. cap.
quod in dubiis . de quo etiam dicetur sub quinta seria coenae Domini. Sed nunquid
irritum t est, quod peritur, si sorte aqua 'raetermittatiir & videtur quod sic, ex is, quae sub titui. de oblacione facta sunt. Cautum quoque est in ea non e Cypriani: de consecratio distinctio. ij. sciit in sanctis cando, quod non potest ealix Domini esse aqua sola , neque vinum solum, nisi utrunque misceatur. Et sicut calix Domini non est aqua sola, neque vinum solium: sic nec corpus Domini pol cli osse sarina