장음표시 사용
261쪽
nam. piletia hoc modo, ut securius & deia mentum coscitur ex speciebus panis studicenti iis fiat. t Decimi tertio quare mox ni. Tertio, eorpori, & sanguinis post tria
dicit altiori uoce,Pax Domini Ne. Et qui- nus erucis signum permist io est anime ad dem, qua no solum per signa, uerumetiam eorpus reditio. Omnibus enim in ect lo Zeti. io per uerba resurrectionis est gaudium ex- in terra pacificatis uirili, Trinitatis ani-primendum , ideo sacerdos per laetitia de mam crucifixi reduxit ad carnem, ne derere surrectione habitam procedens statina linqueret animam eius in institio, nee da- deposito ea liee altiori voce dicit. Pax Do retearnem et iis uidere eorruptionem. Iuxmini sit semper uobiscum. representans,in ea,quod ipse dieit ii, Psal. Ego dor ui Nun a sabbatorum Iesiis postquam surrexir a somnum cepi'. exurexit quia Dominus su
mortuis, stans in medio d: scipulorum, ὸi- scepit me. significat ergo unitate & animexit eis. Pax vobis, ct iterum: Pax vobis. Io. & earnis, quae in re irrectione Christi derio. quasi dicat: Do uobis pacem pectoris in nuo sunt unitae. Nam ut praemissum est pa- uia, ot pacem aeternitatis in patria. Idem nis ad carnem &uinum refertur ad san-
q. e. ergo innuit sacerdos dicens: Pax Domini, euinem, quia secundum Philosophum in τ id est, pax pectoris sit semper uobiseum, id rata gi ne est sedes antinae. xxxiii q. ii. Mu- , est, in praesenti hic: ct pax aeternitatis in ses. de hoe etiam sit, titu. de oblatione di- suturo. Haec quidem pax est illa, quae tune ctum est. Decimo septimδ,quando immis
iustis data est, qua do anima Christi in im sio tisit laetenda,& quidem aliqMinsunt
Drnsi descendens inde omnes fideles edu- dimi particulam ipsam in ea Ileem , post xit, abstergens omnem lachrymam ab Ocii quam dicunt: Pax Domini Ree. quoniam. lis eorum, ut amplius non sit eis dolor, sed manifestum est pacem datam esse homini-pax,qua eum eo uiuant in qternum: uel il- bus bonae uoluntatis, per resurrectionemia, qtiae data est corporis Christi, quando quam uerba ipsa significant. Alij uerδdi- anima eius ad eorpus rediit: ut sicut nun- cto, Pax domini &c. & dicto etiam prius. quam anima turbata est, pro corporis mor Agnus Dei &c. demum inimittunt ipsam ' te,ita nec ipsum corpus ulterius de sua nati in sanguinem , ut eorum oratio esse actor tatione turbetur: sed utraq; pace fruatur, sir pro ho quδd tegentes eam in manibus,& semper de aeterna beatitudine laetetur. dum dicut: Agnus Dei &c. oculo corpora ' Decimo quarto, quare dicendo pax Do li εἰ mentali teucrenter intuentur. Tertii mini,&e. s. ieit signum crucis supra sangui- uerd eam immittunt eum dicunt: da robis. nem cum dicta hostiae particula λ Ad hoc pacem. Cum enim ter dicatur, Agnus dicendum est, quδd tres eruces significant Dei: Sin primis duabus uicibus dicatur triduum, quo Christus suit in sepulchro, miserere nobis. in primo dicitiir, misere- vel quod tres mulieres quaerebant Christu re nobis: quantum ad animam, quae maxi- ero et si iim,ad ostium monumenti: unde it me sui datur in sanguine. In secundo quanlud : inem quaeritis uiuentem eum mor- tum ad carnem: patet,quod ista duplex o-
tu s. t Decimoquin id, quare dicto, Pax ratio divisim dieitur, di ideo illa par, ho- Domini &e. ehorus respondet Et cum spi stiae per quam ea ro significatur,& sa guis, ritu tuo, & quidem hoc dicendo, optat pa per quem anima intelligitur, non debente em ipsi sacerdoti,& petit etiam patem si- coniungi: dum illis duabus uicibus, diei-hi dari,& ut dignus sit illam reeipere, prae tur Agnus Dei, sed solum in fine terti j Α-
dieit ter Agnus Dei.Veruntamen Paps re gnus Dei, ubi repetitur, Pax. secundum 6 lebranti in ecclesia Sanctς Mariae maioris trunque scilicet secundum corpii ,& secun in urbe,& dicenti,Pax Domini. responde- dum animam. Ipse enim lauit nox a peccaturiprout in xj. parte sub titillo de pascha tis nostris, in sanguiue suo. t Quarti re- dicetur. Decimo sextδ, quaret dicta ho- ctius S usitatius agunt, quonia dicto Pax δη sti e pristicula immittitur in sanguinem 3 Domini ,& priusquam dieant Agnus Dei
Nempe si live eommissio. Primo, ad no- Sc. immittunt. certum est autem st Agnus eandum, quod Christi eorpus non fuit s- Dei post salutationem representat liud, ne sanguine, nec sanguis sine corpore. Se- quod DA, Deit, postquam discipulos visi- eundo, ad designandum, quod unum sacra - . tauit: quando uid inicet dedit eis potestat εR a din-
262쪽
GUT LIEL. D VT ANDI LI P. IIII.
dimittendi peeeata. & i deo sacerdos illud
representans poli iminissionem particulae hostiae in sanguine. dieit Agnus Dei, g tollit peceat a mundi, miserere nobi , ad desiignandum, quod sicut ipse corpus sanguini coniungite ita nos eo iunctos ei de sanguini seu meriti ex eius effusione Icede uibus sua pietate a peccatis emundet. Et immittendo dicit uerba illa fi it commistio corporis,&c. q iae verba reserenda sunt ad speties panis, , vini, quibux eorpus Christi &sanguis e intinetur. Dicunt autem Agnus Dei calice iam cooperto, ad notandum, PChristu, in dii mo,ostiis clausis, dedit apostolis potestate dimittendi peccata. Ue-
' cimo octauo quare fiunt 1 tre, part Ad
quod dicendum est θ Dangit ut in tres partes. Pi lmo in memoria Trinitatis. Se do,' in memoriam triplicis status Christi. Pr musaevit in hominibus manens. Secundus, fuit mortu ui in sepulchro iacens.Tertius, est immortali , in coelo existens. Tertio uero, in memoria & signu, st Christus passis fuit in triplici parte sui, id est, in pedibus, in manibus,& in latere. Quarto, in signia, in tres sunt partes mystici corporis: prima cil in coelo, siue in patria , scilicet ecclesia trium hans: secun laesi in terra, scilicet ecclesia militan : tertia est in purgatorio, di haec dicitur purgans. Quinto in typum trima per sanarii euntium in Emaus, stili-eet Christi & Cleophae, & ut quidam di- cur, I ues Decimo nono. Quid partes ipsar i signifieant, videndum t rest .r,&qui de primum Deundu Gelasium Papam pars in calice pallia, sig. rificat corpus Christi quod
de uirgine traxit: pars seca eomesta signi ficat omnes fideles: pars reseruata usque in finem misse secundum antiquum ecclesiae Rom mae more, pro ministris uel infirmis, significat omnes mortuos. Secunda pars in ea lice posita significat ecclesiam militantem: pars reseruata, eo ,qui sunt in purgatorio . Turi id Sergius Papa de consecr.dishi. . t triforme ita dicit: Triforme est corpus Dan nt. parx oblata in calice mitis, - i corpus Christi quod iam re sirrexit in n- strat: 'irsa sacerdote comesia ambulantem a iis te Gozr te 'ram: pars in altari usque id in ire si terreremanens,corpus Q risti. Vel secundum alio .corpus fidelium latens iacestalchra: ium pars remiaet in at .
tari, usque ast s iem millae, quia usque in sinem seculi corpora sancto tit in sepulchriserunt, sed quod parsusaue in finem inissae
reseruetur, nooellinus. Quartδ etiam modo, potest litae musterium explicari. est enim corpus Christi liniuersa lis ecclesia , scilicet cum membris, iuxta illud Aposto. Unus panis, & unum corpus, multi sumus. Et inueniuntur in isto corpore, quasi tres partes, ex quibus totum conssuit, una pars est ipsum caput: videlicet Christus qui caput est, & pars corporis: altera pars, sint illi, quorum corpora requiescunt in tumulis, S animae quae regnant eum Christo, desunt quasi simul iunctae . He duae partes caput scilicet,& hre eorporis pars altera: sueut scriptum est: Voicunque fuerit corpus, illi e congregabuntur & aquil . Propterea in altari super patenam duae partes coniunctae ex ra ea licem reseruantur quasi extra passionem, quae pereat ice designatur. Christus enim resiugens a mortuis, ta non moritur: mors illi non dominabitur, &qui eum ipso sunt cancti, non esurient, neque sitient amplius, non ea det super illos col: neque ullus aestus: qitonia priora transierunt.Tertia pars in ea lice ponitur,sgni scans sanctos, qui adhuc in mundo uiuunt, passionesque passuri sunt, donec de hae uita migrantes ad caput suum transeant:ubi nee moriatur amplius, nee ullatenus patiantur: en de versu ,: Trestpartes factae de Christi eorpore, signat. Prima, sua carnem sinctosqtie secunda sepultos. Tertia uiuentes lige est in sanguine tincta. M artyrii calice gustat an earne fideles. ruinto modo, seeundum magistrum Gulielmum Antistio-dorens pars iu .ae in sanguine mittitur, tagnificat lituos. una illarum eos qui sunt in purgatorio: aliauerd illos, qui sunt in paradiso. Orat enim Eeelesia pro uiuis: ut in bono conseruentur : pro eis, qui sunt in purgatorio: ut ei lius t berentur, & purgentur. pro eis qui in coelo sunt, ut rent pro nobis. Se id etiam modo serundam Atigusti. pars in ea licem mittitur uel ponitur, pro n5 sancte tituent ibus, qui uoluuntur in sanguine & in peccatis. Aliquero dirae, pro mortuis osserunturia Una,
pro sanctis, qui iam sint in requie , & illacii gratiarum actio: quia nihil restar in eis Purgodum altera p. tuis ammabus, tu Iacet
263쪽
Iicet saluandae sint, tamen adhue sunt in poenis,& ideo pars illa dicitur oblatio. Sane particula hostiae i calice dimissa, statim
calix eu palla corporali cooperitur, quia Christi corpus de eruce depositum, latuit in sepulchro syndone inuolutum,quae per
ipsam pallam significatur, g Vigesino lo.
eo videndum est, quare nune solenni t benedictio datur. Et quidem hoc loco, scili. cet ante pacem solennis episcopalis benenedictio datur: ad notandum, quod pacem nullatenus habere possumus,nisi Dominus noster Iesus Christus prqueniat nos
in benedictionibus dulcedinis: quae sunt benedictiones gratiar ipsos: quia secundu Psiani est salus, & super populit suum benedictio sua. Dum aut episcopus se ad po. pulsi benedicensu conuertit, populus m. uerenter genu siectit, quasi ipso iacto dicat: Benedicat nos Deus Deus noster, &metuant eum omnes fines terrae: nam ipse est Dominus qui ad illius inuocatione benedicit. Unde Psal. Benedixit silijs tuis in te. Et licet ii se solenniter benedicatur: nihilominus quidam in fine missae iterum solenniter benedicunt, de qua benedictione ibi dicetur, tum quia postquam Dominus silutauit Apostolos, iterum dixit eis . Pax vobis: ut iam dictum est, dicetur sub titu. de pacis osculo: tum quia sicut n6 possumus bene incipere, uel pacem acquirere, nisi diuinae benedictionis gratia praeueniat, ita nec in bono proficere nee in paces naliter perseuerare : nisi benedictionis suae gratia subsequatur. In t missa vero pro defunctis, pontifex solenniter non benedicit e tum quia in ea omnes selennitates cessant: tum quia haee solennis benedictio sit non solum pro uenialium deletione uerum etiam pro populi excitatione,ut in Domini adiutorio confidat, & benedictum in secula confiteatur, ac desuncti uelut absentes exeitari nequeunt, licet possint nostris suffragiis adiuuari: tum quia gaudium non debet luctui admisceri. Illud autem notandu est,qudd per mortem,& in morte Domini fidelis anima benedi ctionem percipit. Unde circa mortis ossicium rite diaconus ad eam humiliari inuitat, dicens. humilia te uos, ad benedictionem,& statim poti sex benedicit. Quidamasierunt hoc ossicium non esse de septem
ossiciis missae, eo quod has benedictiones
Romana n6 inuenit ecclesia: unde nee utitur eis, S ideo non hic, sed in fine mis Iae benedicit. Sed quicunque inuenerit, recte anhoelo eo ponuntur, ubi Christus ad inse- G... Vros descendiise representatur, scilicet pro D. i ιxime ante resurrectionem cum eductis de carcere aeterna tribuit benedictione. Has benedictiones praefigit rami Iacob, qu i ii
x Asmu quid significet. Es quare ter dicatu
Paa, est quadruplex. π μs Esquies triplex optatur desectis . 6 Serguti Papa.
De Agnus Dei. Cap. s V i A Iesus statim, ut salutauit Apostolos, ut iam praemissum est, dedit cis potestatem romittiendi pereata talcens: Quorum remise--ritis peccata, remittuntur,& t quorum retinueritis, retenta sunt. IIoan. 2o. idicirco chorus clamat ad Deum
S postulat: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi miserere nobis. Siquidem Ioan . uidens Iesum ambulantem dixit : Eeee agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quare autem cum uocauerit agnum
determinat stbdens: qui tollit, id est ,
qui uenit, ut tollat peccata mundi, quia pro peccatis tollendis pascha nostrum immolatus est Christus. Nempe in uete.testa . offerebatur agnus, pro peccatis populi, S in nouo test. Christus obtulit seip- Apoc. sum Deo patri: ut humanum genus libera iret, ct lauaret a peccatis in sanguine suo. Merito ergo, dum corpus & languis D mini sumitur, Agnus Dei cantatur, ut omnes credamus, quia ipsius agni eorpus &sanguis tune sumitur , qui peceat a mundi moriendo tulit , S uitam aeternam nobis resurgendo, donauit Iesus Christi Dominus noster: & ut oremus ipsum nunquam
264쪽
desistere misereri nobis, et in passione mi
1 sertus est nostri . t αγυος autem Graece, Latine purus & eastus, dieitur: quod sit ho stia pura, & immolationi apta. 'quia ipse uerus agnus sola pietate sua se obtulit noniam pro nobis,& nos redemit. Dicitur etiam agnus ab innocentia: quia agnus nec hominibus, nee bestiis nocet. In praemissis ergo verbis, Agnus Dei, qui tollis pecca ea mundi, miserere nobis. est quaedam deprecatio et ut videlicet innocentis agni misericordia peeeata irruentia & subitanea aufeiantur.Tertio modo dicitur agnus, ab agnoscendo: quoniam in magno grege s Io balatu matrem agnoscit: sic & Christus in ara crucis donans nobis prius pacem, agnoult nos cura, ut iam dictum est. Agnouit etiam patrem obedientia: Iuxta illud Apostoli ad Phili p. a. saetiis est obediensusque ad mortem. Agnouit etiam matrem cura,quam de ea habuit.Unde illud Ioan . 1 . Ecce mater i ua. Ob hoe ergo in altaris immolatione ter dicitur, Agnus Dei rquasi Agne, tui agnouisti patrem, miserere nobis. Agne, qui asnouisti matrem, miserere nobis. Pie, qui redemisti mundum,& qui obtulisti te pro nobis, dona nobis pacem. Vel ideo ter dicitur, ut triforme cortus Domini intelligatur: videlicet ambuans in terra, quiescens in sepulchro,& residens in eoelo. Potest etia dici,qubd Chri; stus ad tria venit. Primo ut nos i liberaret a miseria cuspae. Secundo, ut nos redimeret a malo piaenae. Tertia, ut nobis daret de plenitudine gratiae suae. quatum ad prima duo, bis dicit miserere nobis. Quantum ad tertium, dicitur, dona nobis pacet quae petitio paeis sequitur statim, postquaAgnus Dei dictum est ter, ad notandum. θ ex beneuolentia Trinitatis agnus mis-asis siis est: unde Esa. Emitte agnum Domine, ou e. Nam sicut in Apoci legitur: Christus s est agnus, qui oecisux est ab origine mundi. Et attende, quia quidam sacerdotes dicunt Agnus Dei. manus super altare depositis : ostedentes in hoc quod ad ea,quq proserunt tota mente intendunt. Intentio enim proprie per linguam exprimitur, nisper manus: ideoque loquente lingua, manus quiescunt, quodque ipsam misericoris diam & pacem coelestem pro populo petunt: non autem terreaam, quod in ma-
nuum depositione signifieatiae. Alii vero
stant manibus iunctis, parum supeb altare inelinati: ostendentes in inclinatione humilitatem: quae in oratione necessaria est,& in manuum coniunctione, unicam dinovariam intentionem. Porrh secundum an iatiquam consuetudinem scholae cantorum, in eeelesia Romana, quam adhue ipsa se hola obseruat, nullatenus variatur, sed triabus vicibus uni sermiter dicitur Christe, miserere nobis. propter tria genera peccatorum, quae petimus remitti: cogit tionis in corde: loeutionis in ore, & actionis in opere. Uel in honorem Trinitatis, vel propter tres ordines fidelium in Gelesia,qui sunt Noe,David,& Iob: quos Ete-ehiel vidit in visione saluandos. Postmodum autem multis, aevarijs ccclesiae aduersitatibus ingruentibus, ecepit ad Dominum de tribulatione clamare: dona nobis pacem:& ut clamor eius facilius audiatur, ideo in ipsa immolationis hora clamat, &haec varietas non discrepata consuetudine veter. test. ubi eum feeundo repetatur Parce Domine, parce populo tuo: tertio variatur, & ne des haereditatem tuam in opprobrium . Dicamus ergo miserere nobis , quantum ad animam. Item miserereqnantum ad carnem :& dona nobis pacem, quatum ad utrunque, ut habeamus pacem
pectoris spirituale,& pacem corporis temporalem. t Est enim pax peccatorum, pax iustoru, pax teporis,& pax aeternitatis: unde & ter oratur in missa pro pace: de quod jctum est sub quarta particula ea nonis, super verbo, Diesque nostros, & quia Deus
non dat pacem, nisi illis quo tu miseretur, ideo ultimo dicitur: dona nobis pacem. Ecclesia etiam Lateran .n simiam dicit, dona nobis pacem: sicut nee si hola catorum tsequens ut prςmissum est,morem anti lusi. Unde nec valet, nee vera est ratio dicentium, quod in ecclesia Lateran . ideo non dicitur dona nobis pacem, quia omnes
liae ecclesiae ab illa, quae primo fuisse dicitur consecrata, sumere debent pacemmon
ipsa ab illis. In seria quinta coenae Dona, ni : Agnus Dei, ter dicitur,cum, miserere
nobis: ut ibi dieitur. Rursum in missago defunctis dicitur bis: Agnus Dei, G,
265쪽
mne imitamur exequias Saluatoris. Ulti- De pacis osculo. Cap.'s r. ,l emo ergo agnus Dei, tanta adiungitur sem l . . lpiternam. Super quo notandum est,qubd TQVAM Domin sapro fidelibus defunctis triplex requies de Iutauit Apostolos, ut bet optari. g t Primb, ut auferatur ab eis praemissum est, iterum, poena,m qua est eis labor no requies. Se- P dixit eis. Pax vobis, o- eund5, ut eis gloria animae c6stratum quia stendens , qudd non 'tunc ueraciter requiescent in bono deside solum debemus pacem rato, scilicet in ipsa Deo. id, ut d habere in ore: uerum tentiar gloria corporis, ne illud ulterius etiam in pectore: ne simus ex illis,qui lo--ferijs exponat. Prima,nois est requies quutur pacem eum proximo suo'. mala au-
sempiterna, quia poena sublata adhue desi tem in eoedibus eorum, ideoque cum haeederant gloriam. Seeunda ctiam,non est to dixisset Apostolis, insumauit in illo,, & ditaliter requies sempiterna: secundu Aug. xit: Accipite Spiritum sanctum, ad quod Ps.1ν ante reserrectione eorpore , semper inest designandum utique sacerdos facta t eom iaiabus quida naturalis appetitus resumen mistione & finita oratione aecipit inqui- , , . di corpora quo aliqualiter corpora retar- busdam ecclesijs pacem ab Eucharistia, si. D. io:, i danξ,ne totaliter serant in Deu . Sed ter- ue ab ipso eorpore Domini, vel secundum tia requies ta simissis est vere requies sem alios,ab ipso sepulchro, id est,ealice uel alpiterna: quia alae quae Desi praesentialiter tari, Si mox pr bot oris osculum ministro, uident resumptis corporibus in ipsa ulte- scilicet diacono. Qui ab ipso corpore accirius , t aeternaliter & persectissime requie piunt, hoc faciuntun signum, G pax spiri-scent, ideoque. Ium in tertia uice, & non tualis a Christo data est humano generi. in duabus praecedentibus eongruit dicere: Alij etiam idem signant. Diaconus uero
ε requiem sempiternam.Sergiust Papa pri dat pacem aliis, S alij inter se in signum .
musconstituit agnus Dei inter comunio. qudd omnes debent paeem habere,praesernem tera elero &populo decantari. tim fili, eeclesiae. Ipse uero diaconus paesia sacerdote accipienu, reuerenter se incli- ADNOTATIO. nat, & pectus o sicula tiir ipsius: secundum morem quarundam ecclesiarum & plane- Apta. J αγηοe verbum est aequivocum . tam extendit, ut per paeis ostulum, & per Praeter enim hic datam signifieationem, planetae extensionem Charitas extendenis est vitex, genus arboris, qua uitae omnes da monstretur,quam per planetam in pa
ornabatur Atthenis, in sesso Palladis. Sed te.iij.diximus designari. Quia ergo eliari- prior significatio aptissima est huie lo - tas Dei difflinditur in eordibus nostris, geo. N. Doar. per Spiritum sanctum, qui datus est nobis: 'ideoque pacis osculum, per uniuersos fide S U M 3M A. Ies in eeclesia diffunditur. Nam Apostolus admonet. Salutate vos inuice, in oscur Pax quae datur in missa, quid signifer. D lo sancto. Rursus, ludd sacerdos i pacem ,
Mi eid praesignatum, nu. q. Et cur non in populo tribuit, prqfiguratum suit a Iosue, . rismissa pro definita. nu. 8. qui hostibus superatis terram obtinuit, is 1 christiani in primitiva reelsa, quotidie eo- quam sortem diuisit,& in pace possedit,&mumcabant. paulo ps,omni Dommica,tan Christus resurgens,diabolo superato: pa-dem aliquando rarius. cem & dona dedit hominibus: Pontifex ue' a Populus eur se osculetur in missa, o m. s. 6 ro primo dat pacem ministro, qui prius e- .Mulieres non, o quid ita, nu. 9 rat a sinistris, sed pacem recepturus aec ro Mentam,quam sacramensasignificat. dit ad dexteram eius: per qua signatur pox t Discopus, me uter celebrarii, quoties Gu pulus Gentilis, qui primus in pace transiletur, O qNor. uit asiniura infidelitatis, ad dextram fi-
11 E sivin bis codicem Geuuturi dei,& aeternitatis, ct per hunc pax ad popuis Papa, insepum locis,sculum au pis. Ium descendit. Caeterum in primitiua ec
266쪽
s etesia, omnes, qui l celebrationi missarum
intererant singulis diebus c6 municare so .lebant, eo quod Apostoli omne de calice biberunt, Domino dicenter Bibite ex hoe
omnes.de consec. distin. ij. non iste. Olserebant enim magnu panem, & omnibus suffiMot. cientem, quod adhue Graeci seruare dicuna. tur. Sed excrescente fidelium multitudine, traditur institutum, ut tantum diebus domini eis communicarent. e.dic quotidie
de quo dictum est: sub septima particula canonis super verbo: hoe quotiescunque. Postmodum autem, quia nee disne hoc potuit obseruari,tertia secuta est institutio, ut ter salte in anno quilibet Christianus acciperet Eucharistiam. ea. distinctio. & si non frequentius . vel hodie ad minus iopascha: extra de poenitentia & remissione. omnis . hoc inuento remedio, ut uidelicet pro eo, quod singulis diebus communicabatur, singulis diebus osculum pacis daretur, pro ministerio unitatis, quod sacer-
dos dans ministro dicit in quibusdam lo- . cis. Sumite uinculum pacis, & dilectionis: ut apti sitis fuero sanctis mysterijs, quasi dicat.Sumite ex hoe omnes,&diuidite inter uos, S pro communione, quae singulis diebus dominicis fieri solebat, daretur in diebus domini eis panis benedictus sanctae eo. munionis ui ea riu , qui & ἰυλογια dicitur. Sed & loco quotidianae communionis. in
quadragesima dieitur in fine misist oratio, iii per populum, eu i praedicitur. Humiliate capita uestra Deo . Sane populus se se in
4 missa osculatur. t Primo, quia cum, sicut praemiisim est, per immolationem hostiae filutaris, din illis peceatis reconciliemur altissino , recte pacis osculum dari decreui ecclesia, eum pro peccatis immolatur hostia salutaris: Homines igitur osculum,
id est pacis signum sibi inuicem dant, ut ostendant se eo iunctos esse in eorpore Christi per quem facta est pax in eoelo & in ter
ra. t Secundo Innocen. primus, qui Osculum in ecclesia dari decreuit: quod etiam Leo Papa II. primo statuerat. de consecr. distin. ij. pacem. ita dicit: Pacem asseritis ante consecta, id est, consecrata mulieria , quosdaria populis impetrare: uel sibi inter se caeerdotes tradere eum post omnia, id
est post consecrationem, quae aperire non
debeo,id est, usi possum, pax sit necessario,
id est,eausa mysterij in dii tenda:per quam, id est, quia per eam constat populit ad omnia,quae in mysteri j aguntur, ac in ecclesia celebrantur, praebuisse conssensum ac fini . ta esse pacis eo ne ludentis, id est, determinantis signaculo demonstratur. Tertibi ideo se et populus inuicem osculatur. 6quia Domini silit gratiam , & Angelorum
concordiam per morte eius se promeruis se gratulatur. Quarto,quia in osculo caro carni,& ipiritus spiritui iungitur.ut nos qui earnis propagine de Adam: zoniungimur, etiam charitatis uinctilo connectamur. qui ergo se odientes osculantur, Iudae proditoris osculum imitantur. Quinto, propter praeceptum t Apostoli,de quo jpraemisium est. Rursiis ideo prius,quam ico municemus pacem damus, ut inter nos isel se concordiam osten damus, & cum illaeorpus Domini sitinamus, sine qua mune nostra non recipiuntur a Deo. g t In illac ssa uero pro defunctis pax non datur: quia fideles animae iam non sunt , nec ulterius erunt in turbatione huius mundi, sed quiescunt iam in Domino. unde non est cis necessarium pacis osculum, quod est paeis &eoncordiae signum, R ideo in missa illati si dieitur oratio illa : Domine Iesu Christe qui dedisti Apostolis tuis pacem &c.
nec sacerdos recipit pacem ab altari. De hoe dicetur in sexta parte sub titu. de officio mortuorum. Hinc est, quod etia inter monachos pax non datur: quoniam mundo mortui reputantur. de consec. dist. ij. pacem .: Virit quoque & mulieres non sibi ,
inuicem osculum in ecclesia porrigunt, ne
sorte aliquid lasciuiae surrepat: quia ibi earnales fugiendi amplexus, & casti se spirituales actus habendi: propter quod etiam in eeelesia situ sequestrantur locali. Odia pax pellit, castrum pax nutrit amorem. t Sane osculum in sacra seriptura io signifieat unionem, Eliaritatem, pacem δέ reuerentia. De osculo unionis dicit sponsa in Canticis: Osculetur me osculo oris sersui. De osculo charitatis Isaac inquis ad si G. irtium. Accede ad me,& da mihi osculum si ico .li mi. De osculo pacis dicit Apostolus. M- is lutate uos inuicem in osculo sancto. Deus LM. autem pacis. & dilectionis &e. De osculo reuerenti et Dominus inquit ad Simonem. Osculum milii non dedisti: haec autem ex quo
267쪽
quo intraui, non eessauit osculari pedes meos. Et Hester in signum reuerentiae summitatem virgae regiae dieitur osculata eL se. Ad designandum igitur tres uniones in Christo , scilicet unione diuinitatis ad animam: diuinitatis, ad earnem,& carnis, ad animam, uel unionem, qua unita est in Christo humana natura, sancta ecclesia,&fidelis anima: Et saeerdos ter osculatur altare, ut dictum est sub quarta particula ea nonis super uerbo diesque nostros, ad de- signandum triplicem pacem, scilicet tem poralem spiritualena,& aeternam. t Episcopus solenniter celebrans, tu, ta more qua rundam ecclesiarum ter osculatur: semel ministrum, & seeundo diaconum,& rertio sacerdotem. Sed S in missa tor oratur, pro pace ut dictum est super uerbor Diesque nostros. Ru rsum ad nritandum dubritim te. stamentorsi concordiam episcopus duabus I, l ille bus eo dicem osculatum quia rota cotinetur in medio rotae, &: duo Chesubinse se recipiunt versis vultibus in propitiatorum . Ad notandam etiam charitatem, sacerdos osculatur patenates, quae designate ir patens in latitudine charitatis. Under Eiud Nonne cor nostrum ardens erat in nobis., dum loqueretur nobis in via. In signum veLu.i 2 rd reuerentiae subdiaconus & diaconus pe' des & manuc summi ponti. osculantur. pede subdiaconus osculatur post epistolam lectam, & diaconus ante legendum Euangelium: manum vero subdiaconus osculatur offerens ampulla cum aqua,caliceniq;es vino : & diaconus offeres patenam cum hostia, S turibulum cum iri censo uterque etiam de manu summi pontificis Euchari-r3.stiam, ut dieetur in titu. seq. Illudiquoq; uacare non ereditur mysterio summus ponti seκ septem modis accipit osculum: videlicet ad os, ad pectus, ad humerum, ad manus, ad brachia, ad genu, S ad pedes.s V M M A.
I Missae quarta pars, de communione. Et qua luis ea fiat. Ono 3. q. 1 Saeredos quare in communione , non accipit calicem perseJed a diacono.s Papa vorem communicare, quare accedat ad sedem suam. Et quando comm-ιceo m alia sarinis. 6. D qui Eucharistiam accipiemes,
ab eo osculum recipiant. nu. 7. Es de comm niane, eiusque serma: late nu. 8. 9.Io Sacerdos quid agere,dicere,aut meditari dabeas, ante corporis o sanguinu Dominici sumptionem. Quid post nu. I . II communιcanssi corporis Osanguinis Dο mei legitimum tempus. I 2 Sacerdos sumem sanguinem, debes teneri
licem, utraque manu. I s comunicaturus,debo esse ieiunus. Ea cur ita.
Quarta pars milli , S primo de communione sacerdotis. Ca P. s . I e incipit quarta pars missi e .poli pacis etenimoseulum sacerdos com municat hoe modo. Na
nit. Legit Eucharistiam de altari siue de patena Calicem vero clim sanguine non ipse, sed diaconus eleuat de altari,& porrigit ei. t Unde in canone Hie Ero . ea d. dii tinct. diaconi sun r. inter caetera ita legitur. Sacerdotibus etiam propter praesumptiones no licet de mensa calicem Domini tollere: nisi eis traditus fuerit adiaconis. Ideo aut e sacerdos corpus Christi, per se sumit, & non calicem cum sanguine, si a sumptio corpori significat corporum nostrorum restaurationem, quam Christus nullius ministerio perfecit, & futuram resurrectionem , quam sua uirtute absque omni minii ro Deici. Sumptio uero sanguinis redemptionem animarum si ue peccatorum significat, quae fit interees sionibus aliorum. Hoe tamen Se si iure cautum sit,non tamen sernari videmus. ε Sa 3 ne sacerdos ipse omnes partes hostiae comedit. In quibusdam tamen ecclesiis ipse unam partem sumit: S reliquam Eucharistiae medietatem super patenam in duas partes diuidit, quas ministri , scilicet diacono S subdiacono comedendas impedit, in simiam illud quod Lucas commemorat,
ruia Iesus in Emaus accepit pane,& fregitu per mensain. Et etiam ut at ut quidam I comedit eo ram duobus discipulis: sumens *rque reliquias dedit illis. Ipse suoq; postmodum partem piscis assi favum mol
eonsectam per iesumit & comedit.
268쪽
iis mandueauit. & reliquias discipulis dedit, & ideo postquam diaconus di subdiaconus communicarunt, clerici di religiosi ad communicandum accedunt: ut ips partem sanctae communionis accipiant. Postmodum communicat populus: quia Christus comedit non solum cum pauci, Apo- m. stolis: vetuetia ascensurus in civium, comea d it eum multitudine discipulorsi. Unde&siimptio corporis , ascensioneni signifieat' Saluatoris. t Illud autem praemittendum non est, quod ut perceptione corporis & sanguinis Christi nulla possit fallaeta suboriri: sed in utraque perceptione
ueritas euidenter appateat: summus pontifex non seqtim particula hostiae permit tit eade te in calieem, sed eam post trinum erueis signaculu super patenam reponit,& post osculum pacis, ad sedem ascendes,
ibique cosissens, uniuersis cernentibu maiorem partem oblatae suscipit de parena, quam subdiaconus apportauerat de alta ri : ipsamque dentibus sub diuidens, unam particulam eius sumit: S aliam in calicem, mittit,& de sanguine,cum ea lamo haurit. Deinde alteram particulam, tradit eum os ulo diacono, aliamque subdiacono, sine osculo, quem diaconus ministrans ei, ad altare calicem Osculatur,& tunc subdiaconus residuum sanguinis cum particus la immissa in ea lice sumit. Roinanusii taque pontifex ideo non coit unicat, ubi fragit, quoniam ad altare si agit, & ad sedem communicat, quia Christus in Emaus coram duobus discipulis fregit, & in Hierusalem eo ram discipulis duodeeim mandueauit. In Emaus enim fregisse legitur, sed non comedisse legitur. In Hieruialem ii to fregisse non legitur: sed legitur com disse, secundum Inno. IIL Ascendens igitur sedem, ibi communicat. Siquidem se- eundum Apostolum Christus caput est ee Hesar: caput autem in corpore sublimius& excellentius ob sui persectionem caeteris membris collocatur . Per calice uero, secundum quendam respectu, aeterna beatitudo seu ipsius fruitio designatur, quia in ecclesia militante summus ponti sex, si-eut Christi uicarius, & caput omnium pretlatorum persectius Christum representat congruum est, ut ipse non in altari, sed in loco sublimiori communicet, ostendeas,
quod Chrisus etia in sua humanitate pedi sectius S copiosius participat illa ineffabilia gaudia, utpote in bonis portioribiis colloeata. Cum uero celebrat pro desui ctis, tunc super altare communicat, quia
tune specialiter membrorum Christi hine fideliter decedentium gloriam represe tat ac membra Christi cum ad illam eloriam peruentu , inferiorem post Christum gradum obtinent: sicut membra post ea
Put . . In parasceve quoque ad altare commun icat et tum ob t reuerendiam passio. snis Christi: tum quia tune qrias exequias celebrat Iesu Christi: tum & iam tunc solus communicat, quia in Chrisi passione omnibus discipulis fugientibus ipse solus remansit. Alii autem praelati non sic: sed
super altare communieant, quia non ita
proprie Christum caput ecclesia representat. Ministri autem representant pontifici oblatam & calicem, quia discipuli obtule- D. arrunt Christo partem piscis assi, & sauum mellis, pars piscis aui, est eorpus Domini crucifixi,qui fuit in ara erueis assatus. Fam Psistius mellis, est sanguis Christi, si per mel& favum dulcis saucibus animae diligentis rambo de in anu Papae communicant,
quia & Apostoli de manu Christi communicauerunt. t Ad notandum vero distin 7ctione inter sacros ordines, & non sacros,
Diaconi qui & superioris ordinis sunt, curecipiunt Eueharistiam, osculum suscipiue ab ipso. Acolytus & qui sunt in seriorum
ordinum, non suscipiunt. Subdiaconus etiam qui caractere huiusmodi quondam
inter nos sacros: nune autem inter sacrbs ordines reputatur in perceptione corporis non suscipit osculum a pontifice, sed in perceptione sanguinis suseipit Oseulum adiacono, ut sic qui non sacri sunt minus, ct
qui sacri sunt amplius, honorentur: quanuis & in hoc mystica ratio possit assignari. 'Ipse autem sumit illam Eucharistiae par stem, per quam prout sub titu. de fractione hostiae dictum est, caput ecclesiae scilicet
Christus intelligitur, cuius typsi ipse specialius gerit: quod facit hoc modo. Ea nanque dentibus sub diuisa, particulam in ore remanentem sumit: alteram verb inter digitos residentem in calice dimittit: ad n tandum, quod Christus resurgens, qui secundum Sergium Papam per partem ia calice
269쪽
lice immissam significatur, qudd infernum
momordit, & suos inde sumptos in paradisum misit: iuxta illud Oseς ult. ea. Exod.
mors tua &c. Alia uero pars ex qua ministri communieant, significat membra magis ipsi Christo consorinia,& ideo ipsi c6-
municant de illa, ad offerendu mysterium unionis: Eucharistia enim sacramentum s est maximae unionis. Partem uero in t eatice intinctam quae significat membra propter Christum passionibus subiecta, Dominus Papa non recipit. nid quia ipse mas. gis quam alij representat in ossieto mi ita
Christit in cui mors ultra non dominabitur: secundo, quia ipse illorum typum gerit in eccIesia, qui propter eximiam sanctitate in a uita activa semoti per cotem plativam iam Christo sociantur. Sed ministri illam sumunt, quia typum activae communiter representant, & praecipue subdiac nus eam sumit, pro eo, quia ipse ultimus commi inicat, de ultimi est reliquias sume-I re,& ea licem purificare. Vnde & dominus reliquias dedit discipulis, ut praemissumeli. Potest etiam mystice dici, quod pars
intincta, significat partem corporis mysti- et,quae iam regnat cum Christo. Cum ergo Dominus Papa expressu representet Chrillum, qui realit cr& sacramentaliter ineorporatus est patri ipsius in yniei eorporis, ideo ipse non recipit illam nec etiam diaconus, qui legem euangelicam, quam Pro nuntiar, reprekntat; quae est lex amoris: propter amorem enim charitatis quilibet incorporatur Christo capiti, & omnibus partibus corporis eius mystici. Sub-
gem, quam saepe pronunciat: quae fuit lex timoris, sed timor no est in charitate, inici eum foras mittit, & ideo ipse particulam in sanguine misiam sacramentaliter, siue
in signum recipit, quia immistio ipsius partis eum sanguine dictam incorporationem figurat, quam non faciebat lex illa t licetio eam figuraret. Hosautem breuiteri notandum est,quod sacerdos ante perceptionε corporis & sanguinis Christi debet dicere orationes a sanctis patribus institutas: deinde meditari debet in incarnatione, in passione, in virtute huius saeramenti, dicens e Panem coelestem accipiam &e.
Sed eum statim Post uerba ipsa subiungat:
Domine non sum dignus icta uidetur eo trarius sibijpsi. absit tamen hoe: sed diiseens: Panem &ci seipsum incitat ad deuo- DE sitionem, reducens ad memoriam, quid est,
quod sumere debet, quia panem, qui de eglo descedit,& qualiter sumere debet,quia
nomen Domini inuocando, ut siccum maiori sumat reuerentia & timore.' Dicendo uerb subsequenter: Domine non sem dignit ,&α ex humilitate sua profitetur indignitatem: at exercitatio ad deuotione,& prosessio humilitatis,contraria no mcit Legitimum itaque eommunicandi tem- I pus est ante ultimam orationem quae dicitur ad complendum, quia ibi maxime petitio pro eis est qui communicant. Deinde
corpus & sanguinem Domini sumpturus sese eum illis ante facie cruce signat. Sicut enim prius cruces faciendo active, tanquaminister illa sanctificauit, sic se eis nunc eruce signando, passive petit sancti sicari - Dicto itaque,corpus Domini custodiat,&caetera, sumat Eucharistiam, deinde lucti, manibus in elinans sanguini dicat: Quid
retribuam 5 e. Et dicens: Calicem Domini acet pia,& no prius accipit,& eleuat calicem de altari. Postea uero dicens. Laum Ps. 1ν dans in Orabo Dominum. se sigilat eum illo : quo uersu expleto, sanguinem sumit. Sane quia circa maiora ea utius est 'agen I dum, sacerdos sanguinem sumens propter
maiorem securitatem & reuerentiam , calicem cum utraq; manu tenere debet, sed
in sumptione perfusionis sufficit altera tatu duobus digitis alterius adiunctis quasi per hoc innues la sanguine ibi no eise. Sed& sanguinem sumendo ter haurit: Trinitatem designas, perfiasionem veto, lumendobis, ut per hoc charitas quae inter duo consistit significetur, seu etiam quoties nouerit expedire. Rursiis qui eadem die debet
iterum celebrare, non sumat vinum persusionis,u i dictum est in prooemio huius partis. Sed cum in ea none dicatur. Similique modo postquam coenatum est,accipi ens Sehune praeclarum calicem, &e. videtur ex hoc, quod sacerdos statim hostia consterata, illam debet sumere prius, quam in calleis consecrationem procedat, quia omnia
Christi actio, nostra debet esse instructio. xij. q. i. exemplum. Sed ad hoc dieendum est, quόd ecelesia instituit illam post utra i
270쪽
que consecratione sumi: ad ostendendum,etuod solii hostiam recipiens, non plenumicramentaliter recipit sacramentum. Et sit, enim i in hostia consecrata Christi sanguis sit, non tamen est ibi sacramentaliter eo quod panis corpus non sanguinem,& vinum sanguinem significat, δέ non corpus. Quia ergo sub altera tantum specie non est completum sacramentum, quoad sacramentum vel signum , debet hoe sacra cramentum compleri prius, quam presbyter eo utatur Uerumtamen clim unum sineia reliquo , nec sit, nec unquam fuerit, nisi in solo triduo ante pascha, in quo Chriasti corpus mortuum suit, in quo triduo siquis de apos oti hostiam conlecralset, sanguis ibi non esset, si uinum , caro ibi non est et, quia,ut praemi ilum est, nee panis sanguinem, nee vinum significat carnem. secti dum hoc nunc Christi sanguine intra v nas eius existente, unum sine reliquo propter unione ni seu millionem huiusmodi recipi non pote it, quod tamen non est ratione sacra nacti vel signi quod idem et . Posti sumptum sacrificium non dii spuendum, de conlecrat. distinct. ij. ut quid, prout dictum est sub septima particula canonis, super verbo noui S aeterni, sed nec eucharistia sicut alius cibus est mattica da , sed discrete, moderate ac leniter anterioribus
delibus tenenda, & lingua mollisaeda nequa eius particula dentibus adhaereat, tua sorte postmodum emitti screando contingat,poli communio em illico,calix de altari aufertur Circa quod notandum est, quod corpus Domini remanet super altare, usquedum tria capitula compleantur,
stillicet prologus Dominicae orationi s, Sipsa oratio & libera nos quaesumus, quia Dominus tribns diebus in sepulchro quieuit. Postea vero committo Domini corpore cum uino simul. quia pace annutiata ausertur corpus Dominicum de altari, quia-niam in tertia die anima eius, quae descendit ad inferna, ut liberaret iustos & membra vivificaret, redi jt ad corpus, nec amplius inuentum est corpus dominicum insepulchro, quia ctgo Christus totus homo resurrexit, simul, ideo ad hoc notandum illi eo simul cum oblatione corpus Domini de altari aufertur,& sumitur, & inde calix di corporale de altari totaliter eleuantur,
prout dictum est sub tit. de pallis &eorporalibus Pol remo i notandum est, quia quisque qui communicare debet,corporea carnalibus escis ieiunus esse debet Cum animae spirituales sisti & in mortales , spiritualia primitus alimenta vitae a terne
I communione facta cur sacerdos I ut dul
tos, ct in quo aliaris cor . nu. I.
2 Mantium sacredoris locis, quid significes. De perfusione. Cap. s. O s et sumptum eucha rissiae caeris etiam, sacerdos t digitos ab P luit ,& persundit, ne
quid sorte incaute remaneat seu ad hireat, ex contactu diuini sa- cramenti, non quod quicquam immud tim x ipsi, contactu contraxerit, sed ut potius
suam commemoret indignitatem,qui se tu rii 1 dicat tantas sacramentis celebrandis indignum iuxta illud quod Dominus ait. Cuomnia benefeceritis, dieite, serui inutiles stimus sicut & sacerdos legalis immundus erat, usque ad vesperam. post immolati
nem uitulae russae. unde omnia vestimenta sua lauabat. Indignum quidem existeret, ut manus quae corpus incorruptibile contrectarunt,corpus eorruptibile contingat, vel ad res communes tangendas accedant
donee studiose lauetur. Et ,ppter hoc etiaquidam missa finita, exutis sacris vestibus, iterum manu, lauant. Perfusionis autem aqua, debet in locum mundum & honestudi mundi, ut altitudo sacramenti reuerenter honoretur. Trina t ergo sacerdotis , ablutio, quae fit in principio, in medio, &in sine, designat mundationem cogitationis, locutionis, Ractionis, vel purgationem peccati originalis, venialis, & criminalis, siue quod agitur per ignorantiam, ac negligentiam & indusima ad quorum mundationem offertur sacrificium salutare. de
confeci dist. ii. cum omne. in princ. Haec tamen ablutio reserri potest d ablutionem baptismi,cuius forma Christus post resu rectionem