장음표시 사용
291쪽
s 3 tamur. Diei fui nare,q; responsorium: quia Iectioni respolidere , id est , tonsonare debet: ut si sorte lectiora sinit de actibus Apost , Iorum, responsoria sint similiter de eodem: unde nonum responsbrium, respondere solet nonae lectioni: quae olim erat de trinitate:prout iam dictum est. Hoe tamen
fallit in responsoriis de historiis, quae post
euangelium in nocturnis eantantur: quae
euangelicis lectionibus non re*ondent, de hoc etiam dinum est in quarta parte sub tit. de gradu ali. Dicitur quoque resipOsorium, quia uni cantanti caeteri coneorditer respodent. Iuxta illud Apostoli j. Co.j. Vt id ipsum omnes dicamus, & non sint in nobis schisimata. Cantauit enim unus, scilicet Christus, ει Petrus Si caeteri eum secuti sunt, vel quia choro illud cantanti ve sus resp6detur ab uno. Isidorus dicit, quod Italici responsoria tradiderunt, quae inde e responsorios cantus voeant: quia alio desinente id alter respondeat. Dorid resilon 4 soria nocturnalia i spiritualibus eanticis comparantur dicuntur enim cantica: quia cantantur, simi spiritualia, quia ex iubilatione spiritualis mentis proredunt. Cantatur,vero, ut recitatione lectionum ad su- Periis patriae concentum mentem nostram
incitent subleuari, quod etiam in s nuat, Gloria patri.quod in unoquoque resbon sorio ea nitur. C terum responsorium ab uno incipit, t ab alijs concinat, per quod fratris au fratres exhortatio ad seruiend si Deo intelligitur. Per versum verbie sponsoria, qua toriis ab uno canitur, sin pularia ad Deum deprecatio denotatur. Adhue res,on rium eantando quasi per tubam 'ocem Exaltamus,excitando fratres ad altiora, usque ad c ut ad laudem sanctae trinitatis perueniamus dicentes, Gloria patrici filio die. Quandoque autem respons rium tres habet uersus,prout in sexta par-
,. i, in sub prima domini ea de aduentu dice- ttit . . Responsorium quoque post uersum imperfecte recantatur,ad notandum quods in monte, id est in statu persectionis sal liari non possumus, saltem in sepor, id est, alia , i a salutinur in statu uidelicet impersectionis. Adhuc semiplene sine pro parte repetitur. Ad notandum ea, quae liuentes facimus imperfecta esse & fit primo repetitio a remotiori, quo ad finem, di postea a
minus temoto, α ultimo'. Gloria patri aestio dieitur, prout sub dicta dominica det
aduentu dicetur. In festiuis vero iterum totum perfecte repetitur,ad notandum laetitiam & persectionem sanctorum. lorationes similiter in singuli, horis diculur, per
qua, promi,sio impetranda est.Oratio ri que petitio est,Nam orare,petere est, sicut exorare, est impetrare. Et secundum Grogo. veraciter orare, est amatos in eompunctione gemitus,& eomposita verba sonare oratio autem Dei misericordiam significat,quae praecedit & subsequitur hominem in bonis operibus: S ideo dicitur in principio missae & fine. Est autem ultima oratio Domini,ad operarios benedictio. Quod orationes in fine dicuntur, ab actibus sit--ur Apostolorum, qui quando disiungabantur, positis genibus tuis orabant. Siqui dem oratur ux sacerdos, populum salutat,
dicens: Dominus uobiscum,& hoc ideo, veillum animet adorandum pro ipso, quod eius oratio sit accepta Deo, quodq; Deus gratiam suam sibi donet. oratione autemhnita terum orat dicens,DOininus uobiscum de quo sub titulode prima dicetur. Et nota,quod omne officium praeter no s cetumum,oratione & benedictione concluditur, ad notandum, quod dum in hoe secalci sumus,nec elle habemus presbyterorum orationibus muniri. Et mos est, quando
eum famulis Dei familiare habemus colloquium,eum ab ill is separamur, benedictionem ab eis poscimus. In nocturnis vero hoe non fit, quia.ibi non si separatio; sed matutinu,& maturinae laudes de Deo coniunctim canuntur. l Porrb licet Deus s 7st ubi quae tamen sacerdos in altari 3 in diuinis ossietis debet ex institutione Vidi iij Papae versus orientem orare. Unde in Ecclesiis ostium ab oecidente habentibus, missam celebrans,in salutatione ad popu' lum seuertit, quia quos salutamus sacie ad saciem, praesentamus: prout in quarta parte sub titulo. de salutatione dicta est &deinde oraturus, se ad orientem conuertit
in Ecclesijs uerbosita ab oriente habenti, bus, ut Romae, nulla est in salutatione necessaria couers sacerdos in illis eelebras semper ad populum sat conuersus. Ten plum quoque Salomonis,& tabernaculum
Mosi , leguntur ab oriente ostia habuisse.
292쪽
Exod. xxxiiii .e. Versus orientem ergo ora mu , primo memores' quod ille qui est ipledor jucis aeternae sedentes in tenebris illuminavit, quoniam: visitauit nos oriens ex alto, de quis legitur, Ecce vir Oriens nomen. I eius.Curus argumento, in libro Sapientiae
sic ut dieitur: Oportet ad ortum lucis adorare, Otized si & noti quod diurna maiestas localiter in tredita 's' oriente consistat, quae potentialiter & eclinetis sentialiter est ubique iuxta illud: C lumia tam ct terram ego implebo. & Propheta. Sie ulla: ascendero ineς tu, tu illic e si descendero lur ad infernum,ades, sed quia Deum timenti
uti a bus oritur sol iustitiae, mi illuminat omnεQ u a Ι-- I. hominem venientem in hunc mundum. uta an Secundo ideo uersus orientem Oramus,ut fu . ea animus noster se ad potiora conuertere admoneatur. Tertio,quia qui Deum lauda-hi re volunt, non debent ad illum vertere ter ga. Quarto, secundum Ioannem Damas. mam qui quatuori sequentes orationes scripsit in quarto libro ean. v.c. ut patriam nostra nos requirere ostendamus. Quinto, ut Christum crucifixi tin ii uetus en oriens vim S ad quem oramus .cirede respiciamus. Sexto ut uenientem iudicem nos ex peia: π ctare mons remus. Ait enim idem Damasse: si ibidem. Dcus paradisum secundum orien tem plantauit. unde homines transgressum .. a exulem fecit S ante paradisum ex occidente habitare secit antiquam igitur patriam . derelinquentes, &ad ipsam aspicientes, Deum ad Orientem adoramus. Septimo, . bm quia Dominus crucifixus, ad orientem respiciebat, id ed de nos oramus ad eum re- . spicientes. sed Ripse in coelum assumptus ad orientem stir sum serebatur:& ita ipsum Apostoli adorauerunt,& ita ueniet, que admodum uiderunt eum euntem in ceti uin ipsum igitur expectantes, ad orientem ados ramus. Daniel quoque in babilonica eapti .. s uitate, & Iudaei similiter uersus templum' orabaar. Augu. tamen ij. distinctio. ecclesia sticarum dica t,quod nulla scriptura nos docuit uersus Orientem orare., Adhuc stan- . Is 4 tes oramus sanctos prout iam praemissum ' est, ubi de psali magitur. Orandum tau tem est in Ecclesi.i, ius ad hoc inuenta est,
prout in prima parte sub titi de ecclesia di . Psas cisi est, Unde Pial. lxi ij. In Ecclesjs bene- F Ps s dicite Domino Deo de sontibus Israel,&
alibi: Adorate Dominum in aula sancta
eius & illud Antroibo DomIne In domum
tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.Item praeceptum est coram altariatoc adorabis. Itena propharta, Venite adoremus, & procidamus ante Deum. ploremus coram Domino, qui sec. t noF,
quia i ple est Dominus Dcus noster, Dcus, id est, creator. Dominus, id est,red Emptor: noster, id est, saluator. Sed cum Dcus sit ubique, ut praemissum est, quare potius intemplo, qua alibi est adorandus Praeterea legitur Ioann. iiij. cap. quod cum n u ter Samaritana solutionem quaestionis , quae de loco adorationis inter Iudaeosti Samaritanos*pe vertebatur, a Christo quaesiuisset,Patres inquit nostri in monte hoe adorauerunt,& vos dicitis quia . Hierosolymis est locus, ubi adorate oportet. Respondit illi Iesiis, Mulier, crede mihi, quia ve nil hora: quando neque in monte hoc, neque in Hierosolyinis. supplendum cst tantum adorabitis patre na: scd ueri adoratores adorabunt patrem in spiritu,& verita te. quas dicat, non praelato Ioeum in adorando, ubicunque adoretur Deus, duntaxat in spiritu, id est pro spiritualibus, ct veritate, id est aeternis. Unde Chrisus inquit Tu cu oraueris, intra cubicia tu tus, ct clauso ostlo,ora Patrem tuum. Sed licet ubique sit Deus adorandus, specialiter tamen in Ecclesia,alioquin frustra tanto studio, tant0q; impendio templsi Domini seret , nisi gratius ιn eo adorari acceptaret. Unde Sa 'lomo in templo costructo,& dedicato orauit ad Dominii, ut quicunque illud ascenderet, pro peccatis suis, vel pro quacunque tribulatione, clamans ad Dominii, In his, quae iuste postularet, exaudiretur qua Orationis forma sequitur Ecclesia in oratione quam dicit in Ecclesiae dedicatione. Ad si
fiunt enim angeli, ibi adorantibus, ut deuotas eorum orationes Domino Offerant, s eundum illud: In eonspectu angelor si psallam t ibi, adorabo ad templum sanctu tus, ad constendum nomini tuo Domine. Huic angelus ad Thobiam, Ego obtuli oratione tuam Domino. Requiescant etiam ibi sanctorum reliquiae, quae nobis deuote Deum adorantibu , , suis precibus ase ruuntur, quod nos meritis nostras non ualemus. In plateis uerd,& in I Dblico, more Pharassorum orare a Dcmino prohibemur.
293쪽
nostrae innocentiam debemus seruarer & sponsoria eomposuerint. Et f not. secun - Deo henedicere, ei pro beneficiis gratias dum Hug.de Lancto Victore, quδd tres 1 sit exoluendo. vel benedicamus Domino, csi species sonorum: cui tres inodulos Dei si , Deo gratias, est laus finalis, &exultatio se enim sonus pulsu flatu, ue voce. pulsus pineffabilis, quae erit i gloria, cum gratia i si tinet ad citharam,ssatus ad tubam, &orga
actione : uel Deo ppas, est de consummato mam, vox verδ ad cantum. Haec genera mucursu gratiatum actio: de hoc etiam dictu sicorum antiquus populus in laudem Dei est in quarta parte sit b titulo de oratione exercebat, hare autem consonantia sonorunouissima. Sed videtur, qudd potius debet assgnari potest concordiae moto, si ad pulresponderi: Amen, id est, fiat, seu ita sit, sci sum citharς manuum operatio, ad fiat si orlicet quod Deus sit benedictus: sed respon gani, mentis deuotio, ad cantum vocis, serdetur Deo gratias, ut notetur,qudd hoc ip monis exhortatio reserantur. Berna r. in
sum, quod Deo benedicimus, ab ipso Deo quit: Quid prodest dulcedo vocis, sine dul64 habemus. Porre,,quia i quandiu vivimus cedine cordis ysrangis vocim, range S uois in lubrico positi si reus, di a daemonibus luntatem, serua consonantiam vocs, serua u. impugnamur , quare semper sanctorum concordiam morum, ut per exemplum co-ur, suffragiis indigemus idcirco in plerisque cordes proximo, per voluntatem Deo, &Ecelesis io singulis horis pos Benedi ea- per obedientiam magistro. Deo no, dimus, sum agi a sanctorum subiiciuntur. Et ctum est in quarta parte sub titu. de factis' nota, quod quia totum tempus a natiuita- Rurist hoc triplex genus muscorti ad frte Domini, usque ad sesum puris eationis. triplicem differentiair bene se ij ecclesia- est de insantia saluatoris: ideo ut quidam stici refertur, secundum Richard. h pisco
dicunt, non debent tari tune eomnemo- pum Creino n. in mitrali. Nam ipse ni omia rationes, piae serti lactuce: Iuxta illud: eium Ecclesiae conssit in psalmis, in ea n Non coques hoeduni in lacte matris suae tu,& lectionibus. Primum museolum pe-
nee etia a dominica, ce passione usque in nus, est quod fit pulsu digitorum, ut in psalsabbatum , 'pcst penteco. ut ibi dicetur. terio & similibus,&ad id pertinet psalmo . Hoc etiam sciendum est, quod quia Pe- dia. Iuxta illud, Laudate eum in psitterio 'tius & Paulus in vita, & in morte no sunt S cithara. Dicitur enim psalterium, a 'separati,prout eantat Ecclesa: ideis nee in ' τά o, frsce, quod es tangere sue pul-
commemorationibus separantur, quae si- sare latine. Secundum est quod fit voce, scimul sunt S communiter de utroque. vi licet humana, S ad istud pertincnt lectiotimo notandum est,quod eantandi tussis nes, unde Psalmista, Bene psallite ei, in voa veteri testamento sumpsit initium: sicut ei seratione . Et apc solus lectionem, vo- in Esdra legitur: de quo in parte secunda cem vocavit, dicens, Ignorantes Iesum, & A . - sub titulo decantore:&ita in iiij. parte vocem prophetarum, sus per sabbatum te a 3. sub titulo de allelu-Ia dictum est. & Ecel. puntur . Tertium est, quod fit flatu sciat in c.xlvij. Dedit illis contra inimicos poten- tuba, S ad istud pertinet cantus, unde Psaltiam, S stare fecit contra altare eantores, missa, Laudate tum insono tubae. Sare ra- a ct in simo eorum dulces secit modulos: & tionabiles diuerserum sonorum concen- iso Psal. Cantate ei canticum no bene psal- tus ,& concordiam varietate compactam lite ei, in vociferatione. Celibratur itaque bene,&ordinate, civitatis vilitatem signi- et eantus, ut o sedatur homines debere re ficant. Suavis ver deant iis fit ex diuersis,
Rodere gratias.& laudes Deo: dum mani sed non ex aduersis vocibus. Rurius 'cantius caeterisq; membris satagunt apere ope ius in Ecclesia, Istitiam coeli signiscat, ra, quibus valeant Deo placere. Vsum ta- voces vel δ graues acutae ct sit peracuis, men cantandi quidam reprobant: prout di innuunt tribus modis prs dicandunt essectum es in prooemio quartae partis. Ordi- trita: s Eccless ordinibus , propter trinem cantilenae in diurris, sue in noctur- ecsmum , sexagesimum , & centesimumnis horis crediti r beatus Grego. plenaria sinctum, vel iuxta tria volumina Salo- ordinatione distribuisse: eum multi ct an- monis, signiscar ordinem incipientium , . te,ct post eum, orationes aiatiphona , ct rc Proficientium, & proscctorum, de cho-
294쪽
ro dictum est in prima parte sub titulo de ερ ecclesia. qSane i statutum est in concilio Toleta.& Gerunde n. de conlec. distinct. ii. inlli tutio,& distin. j. altaria. & xij. distin. e. fin.quod tam mi inae ordo, quam psallendi& ministrandi consiletudo seruetur in omnibus ecclesijs,quae in ecclesia metropolixana seruatur, Abbatibus quoque vel monachis curam animarum habentibus non licet publica ossicia aliter celebrare, quam in ecclesia episcopali: quantiis Auguis in. dieat duodecima distinctione. illa. Quod neque contra fidem , neque contra bonos mores csse conuincitur indifferenter habedum esse:&in ecclesiasticis sacramentis sit de iure consiletudo seruanda de conseia cratione , distinctione quarta, de e aena. extra de celebra. missa. ca. penul. xij.distin.
ADNOTATIO. Composita. Hymnorum usus suit in
nouo testamento, ut testatur beatus. Aia 'gustin. N patet Matthaei capitul. xxvj. adhphcl. v, Quod & Concilium Toletanum confriuauit, conci l. quarto, capitu. xij. Et Euse tuus libr. j.capit. xvj. & xvij. resert in
singulis locis consecratam orationis Do mum,.quae appellabatur ΣεμνAον uel μονατηινον . N. D.
pore aduersu, Arrianos multum Pro dogmatibus Christianis laborantes, primos psallentium choro, in duas partes diuisis. R: Se tandem Dauidi eam melodiam catare docui illa: idque in Antiochia primum fieri coepisse: & dispersu in ad terminos totiu, orbis peruentis . Similiter di in singulis choris uni ex ipsis hoe datum suit munus, ut quod canendum erat, prior Ordiretur, reliqui succinerent. Quae consuetudo tempore Basilii magni fuit: ut patet ex eius epistola ad clericos ecclesiae Ni cso . iurid etiam hodie Ecclesia Christiana obseruat. N. D. s V M M A. I Uci celebrandi temptio , quando incipiat.
Io Inuuatorum , quid significet. Et qua Mo
Ia Inuuatorum, cur aliquando integre, aliqua do imperfecte reperitur. II Hr cur sequatur multatorium.14 Oratio do mea pes' refuson incio dicitur.
I 6 2 stumos tres aliquando, aliquando νnum tantum dicimus. Et qui id D . ii 7 Ea cubia ι res murpellaiae, in prinitiva se Asia. 18 Neium Ammisais,in prima noctumo . o
Psilmo primi nocturna nominica . Oper
23 oci retim secundum domini ridanotat Prourainti sub lege Mosaica. Et quid m tertia
mero. 28. 29 octurnarum di.Ga .
Io campanae pulsantur, ubi eantatur Te Deum lauda. D quin idipsum. Et quinam hymnaillum compo uerim. m. 3 i. 3x Benedicti institutio circa Lamum ocιum. 3 3 Monach , an quando non m lectiones
295쪽
Minuem eammouent. . . spoliauit insernum, Iarpe nocte aecipiemas Monachorum ordo. figuram che m tenem do, scilicet ante luccm manc uero surreia vela ιοrtim sex alu. xit: med ιa etiam nocte, ad iudicuim ventus 7 Monachorum cucuta,unda suis a. rus asseratur. Vnde ita tutum fuit, ut in diel vigiliarum paschae ante noctis medium di De Nocturnis. Cap. 3. mittere non laceat populus expectantes Christi aduentum, ut dicetur in vj. parte
Icgτ eeelesiastica t oss- sub sabbato sancto. Ideb hae hora Deum
eia a vesperis mclptat. laudamus gratias agentes de ipsius captio Iuxta illlud. De vespe- ne, S patrum liberatione: eius ctiam advera in vesperam, eelebra tum solicite expectates. Quarto, ut noctem bitis sabbata vestra: ex- delictorum nostrorum illuminarentur. Untra de seri j s. eap. ij. quia de Paulus Sc Sylas in vinculis existentes,
- tamen ordo conuenies media nocte orantes, hymnum cuncti, citi. i.
est, ut a tenebris procedamus in luce & non dientibus dixisse memorantur, ubi tora: ccouerso: ideo a noctis officio inchoemus. motu facto repente ianua sponte patesa- Tempus autem nocturnum , significat vita cta est:& eorum vincula illico sunt soluta. nostram in peeeati . Nocturnum ossicium, qQuinto propter caruis. illicebras, psit nostri exilii seruitium: nam laus matutina tendo & orando hebdomadas, quia sicut poenitentiae , suffragium, perquam tendi- dicitur eccle.xviij. Vigilia honestatis domus ad lucis gaudium, & libertatis. Vel mat carnes. Sciendum t autem est, quod in tempus ante nocturnum, significat tempus in primitiua ecclesia ministri ecclesiae tefante legem mortis, m quo omnes silebant de nocte interpollatim surgebant ad diuia laudibus Dei. I pus nocturnum, si- num officium celebrandum, tria in hae tegnificat tempus leui. rq Mos. Templum pora delignantes, uidelicet1tempnstante laudis matutinae signitieat tempus gra- legem,tempus sub lege, S tempus gratiae. tia a resurrectione, usque ad finem mun- Surgebant enim pri ino, circa primum somdi et in quo tempore Dei in laudare tene. num, quando uillus solet ire dormitum, mur de bonis naturae , ouae in illa hora no secundo,circa nocte, tertio paululum ante bis contulit creando: de bonis gratiae,quae diem, sic ordinante S, ut officium me uri si, in illa bonis contulit, resurgendo,& de ct fio ite lectiones cum sus resposoriis perbonis gloriae, que in ea nobis dabit resu- lectae cise nt, prius, quam lucesceret: appa
scitando. qSane nocturnale t oificium releuet O aut ora pulsatis copam scatabat. Lu. 2G - F media nocte canitur , propter quinque Te Dcu laudamus,& matutinas Iaudes. Ad rationes. Prim b, quia primogenita AG prmiu nocturnu ponti sex & ministra eccle-ςypti de nocte intersecta sent, ct primo. siae surgebat. quae sine inuitatorio cataba- genita Israelis saluata. Exod. xij. ut igi- tur, pro eo, quia nullus ad ira ne inuitaba. tiir Dominus seruet nobis primogenita tur Et vocabatur vigilia, quia habuit iniis nostra, id est , haereditatem regni coele- tiu a pastoribus uigilias noctis sit per preis sis, quam nobis primogenitus Dei filius ges suos seruatibub. In praecipuis tamen si, acquisiuit, ideo ei canimus Uscium no- lenitatibus populus tota nocte, in diei laucturnale, ne sint .s,fcut Esau, iiii pro edu. dibus persiliebat, sed illud stibi aisi est. &liolanticule tutis perdidit primogenita ieiunium loco illius vigiliae ordinatum: sua. vij. q. j. quam periculosum. Secundo, prout dicetur in sexta parte sub quarta sequia Dei filius fuit media nocte natus, iu- ria tertiae hebdomadae, de aduentu. Ad sexta illud Sapietiae. e. xlx .dii mediu silent iu cundum nocturnum surgebant ministri si-
teneret omnia, ct nox Sc. v sit; a regat. bus naui,' coniugati, tam mulieres, quam uiri sedibus venit Iesus fi . tu. ut ergo ipsius na- quae cu inimatorio dicebatur, ad significatiuitati grati simus, eum de nocte lauda- dum angelos inui ante, pallores ad viden Matr. mus. S gratias de ipsius naturi a te agimus. dum rege natum . Ad tertium surgebant .as. Tertio, quia Christus in nocte hac hora ea omnes communiter sed pusic a algescente Lu. za ptus, 3c illuliti est a Iudaeis: ea etiam hora charitate, cum omne, tam ministri ecci
296쪽
siae, quam populus surgere ad nocturnum bus beatorum Ioannis Baptistae, Petri, de
ollicium pigritarent, statutum est, ut om- Pauli, & alsumptionis beatae Mariae, aliaenes media nocte surgerent, iuxta illud pro sunt praecipue illius teporis G Iennitates, phetae: Media nocte surgebam Sce. Et tota & hoe facere incipiunt in ipso festo beati noctis officium continue eantaretur : & Ioannis hic in crepusculo, pro eo, g, ipse plures adhuc illa hora surgunt. Quia uero suit ficiis veteris testameti, & initium no- quidam nocturnis delicijs plus quam Dei ui. Romani et adhue in preeipuis festiuitaseruit ijs vacantes, institutionem huiusmo tibus, totius anni, in sero dicunt tres psal-di non seruabant, consequenter statutu est mox, Sc tres lectiones, quos vigilias uocant ut saltem tempore ultimi nocturni om- S in nocturnis id e repet ut, & tot uosseisines surgant. t Potest etiam diei, quod matutinum perficiunt . Rursus in memo- quatuor sunt Ecclesiae hostes: superiores, riam dictae deuotionis antiquorum ter in. i. daemones, malignantes; in seriores, Id- nocte surgentium, tres nocturnos decimus,
ell, homines aduersantes: interiores, id est, qui de inde nomen & originem habuerunt. homines aduersantes. interiores, id est, co- Et t nota, quod nocturna, nae, ponitur γcupiscentiae carnales,& exteriores, id est, pro hora, sed nocturni nocturnorum pro
illeeebrae seculares. De primis inquit ossicio, vel nocturna, nocturnae, est ecit Apostolus Ephe. vj. Non est uobis collu- ctio psalmorum, qui dieuntur ante lecti ctatio aduersus earnem,& sanguinem, sed nes in dominiea,vel in profestis diebus. Noaduersus spiritualia nequitiae in eoelesti. cturnae in plurali. dicuntur tempora, iabus. De secundis Psalmista. Supra dor- quibus psalmi eantantur Nocturni, noctursum meum sabricauerunt peccatores,pro- norum,dicuntur nouem Psalmi, & nouem
longaverunt iniquitatem sibi. Deter- lectiones eum sui; pon iis in solennit ijs Apostolus. Caro concupiscit aduersiis talibus. Sane per muratas excubias dia spiritum, spiritus etiam aduersiis earnem. boli vitamus in si oc ideo nocte surgen .
De quartu Ioan. Nolite diligere mundu tes,eurrimus, eampam xauditis, ad eccle- ncque Ca, quae sunt in mundo , quia quie- siam, veluti exercitus ad militiam audito quid est in mundo, aut est eoneti piscentia clangore tubarum. Aulam igitur regiam, S i carnis, aut oculorum , aut superbia vitae. id est eeel fiam i inet redientes ad aliare Aduersiis hos quatuor hostes rectores ee. inclinamus, quae quali regem milites adocles ae debent i quatuor noctis vigilias soli ramus, aeteriit enim regis milites sumus. cite custodire, nam pastores custodiebant Inclinantes autem, trinam facimus ora- vigilio noctis supra gregem suum, videli- tionem, dicentes ter, Pater noster &αcet conticinium , gallicinium intempe- sermonem ad patrem & filium , & ad stum,& antelucinium, in quibus obsessae ei Spiritum sanctum dirigentes, cum ad pauitatis custodes,vigilant alternatim. Pri- trem loquimur , ad medium altaris i mam ergo vigiliam custodire debent, eon- tentione eordis, & statu corporis notra fallacias primorum hollitim, seclidam praesentamus, propter patris potentiam, contra versetiam secundorum, tertiam, & nostram perseuerantiam, cum ad filium contra tertias, Mariam,contra quartas. Et loquimur , ad sinistram altaris partem ideo nocturnum orietum in quatuor i est no, eo et smus , propter ipsius exina- partes distinctum, scilicet in tres noctur- nitionem & nostri lapsus ol sensionem, nos,& matutinas lautis,quod per quatuor eum ad Spiritum sanctum, ad altaris de noctis vigilias contra dictas quatuor ho- tram transimus, propter ipsius benigni-stium persecutiones, antiquitus Ecclesia talem, S nostram gratiae consecutionem. decantabat. Porr5 in memoriam illius lau Quidam tamen adhuc habent speciales dabilis consiletudinis S deuotionis anti- orationes, deinde quidem psalmos gradu a quorum, in tempore aestiualis celebrat em las incipiunt , de quibus dictum est inclesia noctum uin ollicium in tempore pri- proclinio huius partis . Sacerdos i ita- 'nocturne: licet quandoque tempestia que nocturnum inchoans officium, a D
uis quo a quidam vigilias sub antiquo no- mino, qui est is,& ω, id est,prinei pium & fi mine vocant) &specialiter in se struitatu nis,lc bonorum largitor,omnia incipit , α quoniam
297쪽
quoniam, scriptum est Io. x v. Sine me ni hil potestis facete: etiam os aperiri petit, ante omnia, fiducialiter ab eo, qui dicit: Aperi os tuum,& ego adimplebo illud. vi ei os aperiat ad digne ipsum laudandum dicens: Domine labia mea aperies: & os II FQ meum annuntia. &e. quia non est 'eciosa laus Dei in ore peccatoris, nisi ipse in laudem Dei sui ipsius os aperire dignetur. Iuxta prophetam. iij.q. viij. q. quod testa-N. 49 tur. Quare tu enarras iustitias meas, Sc a se sumis testamentum meum per os tuum Z Finit etiam hoc ossicium in ipso Deo, dum dicitur: Deo gratias. ut initium & finis eirculariter reserantur ad ea, qui est α,& ω,& quod dicitur: Aperies ponitur tempus A pro tempore, id est,aperi, Rursus petit sua labia aperiri: quoniam pridem in compi
torio nos Deo eo ni mendauimus: & os Spectus signo erucis munientcs,c5clusimus: quare merito nunc eum precamur, ut Iabia elausa aperiat, ad laudandum. Chorusverd ad notandum harmoniam, non mutata persona respondς , dicit: Et os meum annuntiabit laudem tuam: est enim vere harmonia: ut sit eredentium cor unum, Ranima una. Act. iiij. & in natali unitate Deus laudaturi quia vero diabolus Dei laudem abhorret, propter quod Deu la
dare volentem, satagit impedire: nam eontemptus Pharao,id est,diabolus , surgit instandala: ideo Ecclesia, ne succumbat sta tim impetrata loquendi licentia, orat, dicens alta voce Deus in adiutorium meum intende. Chorus autem respondet, dicens:
Domine ad adiuuandum me sestina, &c. Io t Sane praemissis duobus habiliri videlicet gratia per quam os aperitur: ct diabolo per auxilium Dei repulso nihil aliud resar, nisi laudare. unde statim Eeelesia lau. dans subiicit, Gloria patri, quo in
prooemio dictum est. Verum, quia non sufficit Deum laudare , nisi etiam ad laudandum alios inuitemus:ut qui audit, dicat, Veni. Apoca. vltimo, extra de sac- vne. TFF4 c. uni eo &cortina eortinam trahat. E o.
vigesimo. ideo sequitur inuitatorium ,
di inuitatorius. Psalm. Venite exultemus, voi multiplex causa redditur, quare
Deo exultare& iubilare debemus, dum ibi dicitur. Quoniam Deus magnus, &c. di ultimo assignatur causa scilicet ne in-s rati simux, sicut Iudaei, qui propter suam
ingratitudinem & malitiam terram pro missionis non intrauerunt : unde dicitur
ibi: Si introibunt in requiem meam. q. d. non Inuitatorium t autem alta voee dici II tur,qua si mater Ecclesiam per illud inui tet homines ad confitendum Domino Iux PsaLta illud, venite filii, audite me, quod notat 3I.
secundus versus. Praeoccii pemus, Sce. Hinc
est, quod in quibusdam Ee lesiis iacentes,
ad orationem ante matutinum ante singula aItaria statim eum audiunt eantari:Ve nite exultemus, chorum intrant. Incipiens .n inuitatoriu ,est quasi prςco,tanqua tuba exaltans vocem suam. Pramittitur quo que inuitatorio vox humilis: sed eum v nit ad psalmum, inuitatorium exaltatur:
quia Ecclesia mi md secreto , quasi ostio elauso, laudat Deum, propter se: sed postea manifeste propter alios, ut ardor accendat proximos. Hi ne ergo est, quod in praecipuis sestiuitatibus militator tu, quasi voce valde demissa inchoatur. Sed cum venitur ad versum. Hodie si vocem eius audi nolite,&c exaltatur, ne quis corde fori Eobduratus, de voce non audita eausetur. Vnde Esaiae. Quasi tuba exalta vocem tuae, a rursus voce demissa inchoatur: ad nota dii,
quod in primitiua Ecelesia populus ela ad fide, Se ad Christa colenda invitabatum sed
postea vox maltatur, ut ostendatur, P h die libere inuitatur, praedicatur, & ad Ora
tur. t I te inuitatorium ipsum ad aliquos versius illius psalmi: Venite,repetitur intes re, S ad alios impersecte:quia licet oes pipsum inuitatorium ad laudes, & gloriam Dei invitentur:ali liii tame perfecte & aliqui imperfecte hane inuitatione recipi sit Dicitur autem sexies intes re, quia illi integre inuitationem recipiunt, qui perse- iste laudes Deo reserunt: persecte aute latrdes Deo reserunt, qui nil quod non sit lat,dis, in te ι ponsit. ia ergo senarius est primus numerus persectus, quod patet quia
constat ex suis partibus cilr quoties, scilicet uno, duobus,& tribus: ideo sexies integre repetitur. Tert id vero impersecte reperitur, propter illa tria hominum genera,quoad coenam inuitati, inuitationem non re
ceperunt, scilicet auari, superbi, ex Iuxurios: ut dicetur in sexta palle, subsecunda dominica Post Pent. vel propter nostram
298쪽
in tribus, se ilicet in eoide, in ore, & in ope
re persecticinem. Caeterunt epiphaniae Dia Uium inuitat Orio careta prout ibi in sexta parte sicctur: ct et tam mortuorum o Sciui nisi funere praesente: quia in illo ossicio. christi exeqitias imitamur: non enim in parasceve dicitur. Adhite: quia non iliis ei tr Deum ore laudare, nati S mente laudetur Ideo post intritatorium subi j eitur hymnus i. laus Dei. ' t lieni quia poli in uitiationem consi quotcr multi Deum cum letitia lau-IM. a dat. Iuxta illud Audiitit,& letata est Sum: adeo pos uiuat irorium castatur commv. nitet hymnus. Tertio, dicitur hymniari insignitivi quia sicut in actibus Apostolorum vente, gauisae sunt: qnia ad fidem vocatae sunt porrii, quia iterum non siris eii Iausori, & cordis: nasi se opus sequatur , quia fidi s sine operibus non prodest, i mra in Ur. Iua est: idco p il livini si loquuntur psalmi qui bonam operatione iti designant. Dicuntur et inin .atiti placinae. quae signifieant cha. Titatum, sine qua opus non perficitur, &ver sicut i de quibiis in ori centio dictum Cili. l Post veritis ante lecticino, per quas do ctrina habemus, dieitur oratio duininic ς Primo, ad notandum, quod qui e et sa-Pietia, S intellectit doctrine, postillet illa a Deo . qui se eundum beatum Iacobum, dat affluenter omnibus.& no improperat. Secundo ut ipsius orationis auxilio pro-De. i in nnbis versu, intentio. g Tertio ut per illam diaboli tentationes pellantur. Ille enim sentiens nos velle lectiones lesere, in quibus sanctoriim uti toriae contra apsium habitae leguntur, satagit nos acrius impugnare: unde nos illa oratione munumus. Dicitur autem secretε, per quod Ἀ-crctum regis concilium intelligitur e ut propositae similitudinis prosequamur exeplum, & ut diligentius capiatur : vel quia in eo loquimur Deo. Ultima tanacia pars Par uter concluditur, ut pateat ad quid oratio ipsa dicatur', sci licet ne lector per phanta iam tentationum Oiseratur. Scauditor lectionis intellectu, S prosectu frau- s detur, de hoc sub ti. de prima diecturi: Per praeces vero , quae dominicam orationem ante lectiones sequuntur, imploratur sanctorum Intercessio, ad obtinendum quod in ipsi oratione postulatur Oiamus enim I u. IO UOminum, ut mittat operarios in messem
suam & aperiat cor nostrum in lege sia, Rin praeceptis suis. ne semen verbum Dei, quod audituri sumus . aut volueres comu- dant, aut spinae si itfoccnt: aut in petra, quae non habet humorem, arescat, consequenter lectiones,quq sunt doctrina: subi se a cimmir,& poli lectiones, respons bria,quae
bona opera significant, de quibus in prooemio dictum est. Illud autem considerandues , t quod in diebus festiuis. R dominicis i stres dicimus nocturnos in profestis, unum, siquidem in trium nocturnorum Oisc ijstria tempora repr sentamus, scilicet tempus ante legem, tempus sub lege, & te pus grati sequorum quodlibet tribus diuinctionibus variatur. Tempus ante legem, has distinctiones habuit, prima fuit ab Adam, usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraliam, tertia ab Abrahain, usque ad Mosen. Tempus sub lege has distinctiones habuit. Prima a Mose usque ad David, secunda a Dautas, usque ad trali grationem Babylonas, tertia a transmigratione Babylonis , isque ad Christu in . Tempus vero gratiae i, is distincti oties habuit, prima distinctio fuit Ap istoli eq& cii angelicae prς-
dicationis: Secunda, tempus impugnati O-nies deri, preses Ciner rex. Tertia, tempus 'paeis, quando videlicet hς reses eliminatqsunt .Recte autem tres nocturni patres seu
fide lex virilisque temporis significant , qui vigilantes per Dei laudem ad aeternam peruenient laudem ij unde Apostolus ad D. r Corintio. :. Omnes sabimus ante tribunal 2. M. iudicis & nos, . iui uiuimus, & qui res dui 6.
sumus, non praeueniemus eos qui dormie- I. TRlunt. Quia ergo illi,bonis incassentes ope-αε.ribus, bene vigilauerunt merito Se nos, ut eorum meriti, trinitati placere, & nouem
Ordin: bus angelorum foetam possimus in nocturn issicio suli antiphonarum, psalmorum,ucrsuta , lectionum, resposerium novenario. Deci laudes caninaus, antipho nae .ld dilectionem , psalmi , ad actionem, uersus, ad cxercitationem, lectiones, ad
Dei cognitionem, responseria, ad gaudiit,
ct cantum pertinent angelorum. Novena mi uero antiphonarum, psalmorum, lectionum, & responsoriorum , pro eodem accipiuntur, quantum ad nos tam significationem. De hae ctram dicitur in vi. parte subsello natalis, Ec subi ferra quinta coenae Domini,
299쪽
m Ini, & sub ti. de septem diebus post pa
scha. In quibusdam tamen Ecclesiis qua dodicitur: Te Deum laudamus nonum respOsdrium non dicitur. Praemillas itaq; trium temporum nouem diuerstates, seu distinctione, inueniemus in nocturnis solenni
tatem sanctorum & dominicarum: in solennitatibus enim sanctorum tres nocturnos celebrantes: imitamur excubias ccxlellis Hi crusalem , quae aedificatur , ut clulta s. dcton se ruatur per angelorum excubias , quiter trinas distinguunt, id est, ter tria trinι- tati concinunt, sic& nos, qui in illam credimus, tres nocturnos celebramus. Imita.
mur t etiam in hoc primitiuae Ecclesiae
tres Interpoliatas excubia , quae ter in nocte surgebant ad confitendum Domino: vetempore gratiae duodecim Apostoli praecaeteris praesulierunt. Quatenatius psalmorum nutricrtis, quattior principales seu cardinales virtute, praetendimi, videlicet prudentiam,iustitiam, sortitudinem,& rem perantiam , quas virtutes credimus sanctos patriaretias suo tempore prae coeteris habuisse,& aliis exempIo demonstrasse.Tres antiphonae sdem sanctς trinitatis siue delectationem in ea ostendunt. Quarum qu libet respondet quatuor pia inris, nam quilibet tenens fidem Sanctae trinitatis, qua intuor praemissis virtutibus est quadratus. Ciuitas enim in quadro posita est, sicut habetur Apoca. e. penu I. Ideo autem quatuor Psalmi,sub uno gloria, dicuntur,nec separantur, quia quatuor prinia sis virtutes m-
separabiles sunt, sed qui habet unam , ha -
praemiuiim est. Siquidem canimus nouem lectrones, nouem psa Imos, nouem antipho bet omnes, sicut probat Augustinus. Itemnas, & nouem responsoria, videlicet in in eo, quod sub uno gloria patri, siue glo utroque nocturno tres, siue tria,ad notan- rificatione trinitatis quatuor psalmi conidam omnes electos, qui suerant ante lege, putantur: ostenditur dictos patriarchas, sub lege, Se sub gratia,associatos esse in co- in una fide trinitatis dictas quatuor virtu-
vitione sanctae trinitatis, nouem ordini- tes habuisse,& caeteris exempla monstrasus angelorum , & in coelis ipsi trinitati se . Verum quidam omnes psalmos primieqngaudere,&vsque in finem sociabunturi nocturni sub una antiphona cantant, ad Sicut autem angeli priores electi fuerunt, notadum delectationem, quam habent in Ita de platini lectiones praecedunt . Indo .eognitione trinitatis. Quidam etiam ad minacis quoque diebus, in quibus aliud se- quemlibet psalmum dicunt gloria patri,stum non occurrit, tres nocturnos celebra, sed per antiphonas eos distinguunt. quia Lo mus. f Et dicuntur in primo nocturno quilibet tenetur ex suo dono reddere lauduodecim psallara,& tres antiphonae,quat uides trinitati ex hac dilectione, quam ha quε libet respondet quatuor psalmi ,&lina Let in cognitione trinitatis. t Et attenplerisq; locis, unum Gloria patri,quatuor de, quia in prima distinctione temporis an psalmis rei pondet. Sane dolia inicam diem. te legem vigilauerunt Abel, Eno, , Enoc Dominus sua. siirrectione glorificauit, Sco& La Decii , quod in primis quatuor psal
In ea angelorum consortia Promeruit nimia mi, in ut tur. Beariis uir. cantat Abel, qua taVnde dominica nox, dominicam resilire- : quam lignum plantatum secus decursus ctionem nobis ad memoriam reducet, di aquarum, dedit inest empore sit O fructum etiam resurrectionem omnium fidelium,iiustitiae dum pro militia conseruanda sile- qui ab initio mundi nerunt de que ad l cubuit. Quare fremuerimi: cantat En Osrhnem Luculi futuri sunt, quia in resurrectio 4 quia Domino in timore serum it, dum no- ne Domini omni ii electorum resurrectio I men domini inuocauit. Domine, quid mulis Iagnificata est. git Primum nocturnum roti tiplicati sunt. ea iitat Enoc, quem dona: nus colit tempus ante legem, scilicet rem pusi suscepit, dum eum ad paradisium transiu- legis naturalis. Duo ducimus psalmus illius, i it. Domine, ne in nrore.eantant Lana ecbarecolid resurrectionem Omnium sancto tu quem dominus exaudiuit, duinei talum fi- Illius temporis praesertim duodeci in pa-ilium dedit, qui genus humanum a suroret triarcharum, qui tunc maxime viguerunt, Dei an arca saluauit. Quia igitur qua tu irct vigilauerunt, a quibus populus Domini duntaxat psalmi dicuntur, ideo duo psal an duodecim tribus suit propagatus, quilini de niat utinali Oisicio subtrahuntur,vI- fuit Domino populus peculiaris sicut in delicet. Cum inuocarem e c. Vcrba mea, & ideo.
300쪽
S ideo Illi potius, quam alii: quia primus
semper in complectorio, & seeundus in set eunda seria ad laudes dicitur. In secunda t .ero distinctione primi temporis vigilauerunt Noe, Sen, Heber,& Thare. Domine Deus meus eantat Noe quem dominus
in illa generatione iustum inuenit & id edaquis persequetibus saluum feeit: Domine Dominus noster ,cantat Sen,quem Dominus gloria & honore eoronauit, dum eum super fratres patris benedictione sublimauit. Confitebor tibi,cantat Heber: qui mirabilia Dei narrauit eum ei uitatem gygantium dissipauit, In domino eonfido,cantat Thare,qui in urbe Caldaeorum positus, in domino confidit, cuius pars ealicis ignis
yy sulphur extitit. In t tertia distinctione primi temporis vigilauerunt, Abraham, Isaae, Iaeob, & Ioseph, quod sequentes
psalmi declarant. Saluum me sac. eantat Abraham : quem Deus saluum secit in cuius tempore sanctus desecit quia idolatris seruiuit.Usquequo eantat Isaae quem dominus in sacrificio respexit. Dixit inspiεs. cantat Iaeob cui spes dominus suit, unde ibi dieitur. Exultauit Iacob & laetabitur Israel. Domine quis habitabit. cantat Ioseph. qiu fuit sine macula dum adulterium
recusauit. Secundum uero nocturnum domini ea te siue tres psalmi qui nune dicuntur eum tribus antiphonis,& tribus glorificationibus reeolunt resurrectionem e -
3 rum, qui sub lege Mosaiea fuerunt. l Et licet tune multi sancti suerint, tamen tres ordines fuerunt, scilicet legislator, eum suis imitatoribus, & psalmista eum suis &prophetae. Fuerunt nanque aliqui aliqua doctrina legis contenti.Fuerunt etiam aliut qui eum David, uel ad modum ipsius
omino psalmos de eantauerunt ante arcam cius. Fuerunt & prophetae quibus da tum filii eorrigere populum doctrina di fapientia sibi a Deo data, & praedicere eis futura. Propter hos ordines tres psalmos dicimus:&quia isti seruieri int trinitati, citdilectione spirituali, ideo ad singulos diei
mus, Gloria patri cum antiphona. Qui autem omnes psalmos primi nocturni dicunt sub una antiphona, & omnes secundi nocturni, sub tribus, hoe attedunt, quia & si illis sui sit erunt tepore legis naturς, reii elata fuerit aliqua tutum uetitas, illis tamen
qui fuerunt sub lege Mosi magῖ, & Inde
eis maior est exultatio, quod notat antiphonarum triplicatio. Praeterea, illis quisii eruat sub lege naturae, promissa fuit ha reditas,sed his,qui fuerunt sub lege Mosi, collata. Et nota, quod in prima distinctione tempore legis, visitauerunt saces dotes. ut Aaro,eum docuit, quos exprimit Psalmista: Conserua me, quorum Dominus pars suit haereditatis & ealicis. In secada iudices, ut Gedeon. dum iudicauit,quo
exprimit psalmista:Exaudi domine, iustiat iam meam. quorum iudieium prodi jt de vultu omnipotentis. In tertia reges, ut Salomon,dum populum rexit, quos insinuat spalmissa: Diligam te quos Dominus constituit super gentes. t In tertio vero not urno,t res psalmos dicimus, recolentes resurrectione omnium illorum, qui tempore gratiae sue in nouo testamento, in tribus mundi partibus, scilicet Asia, Africa,& Europa, uiguerunt,& vigebunt. Et quia tempore gratis maxime facta est reuelatio& impletio veritatis, ideo psalmi illi ea tantur, si pilis eum antiphonis habentibus allelu Ia: ad magis gaudium designa dum, prout plenius in sexta parte lub natali dicetur. Hinc etiam est, quod in quibusdam ecclesijs semper in omni tertio nocturnosiue dominieali siue sestiuali, lectiones ex nouo testamento sub ijeiuntur, stilicet e sositiones euangeliorum , & dicitur Te eum laudamus. Et attende t quoniam in prima distinctione temporis gratiet vi gilauerunt Apostoli, qui exprimuntur in
psalmo Coeli enarrant, quia in omnem terram exivit somnus eoru in . In se da martyres, quos declarat psalmista: Exaudiae te,quia dominus protexit eos in die tribulationis eorum. In tertia,consessores,quos innuit psalmista,domine in uirtute,qui n5simi fraudati uoluntate labiorum suorum
Illud ergo,interest inter duodeeim psalmos primi nocturni,qui sine antiphonis dicuntur, quia non quilibet eorum habet antiphonam,& tres psalmos aliorum nocturnorum, qui cum antiphonis dicuntur,quod
interest inter duodecim patriarchas qui peregrini erant,& sperabant iis reditatem, quam polleri eorum possedersit, & eorum posteros, qui terram patribus eorum promissam ligreditaverunt. Inter illos quoque