장음표시 사용
281쪽
s v L I E U DURANDI LIB. IIII.
Ptur squidem,quod Moses ad mandatum re, te in fronte: significans erueis mysterisso mini aeneis in serpentem erexit in palos esse eorde credendu,& manifeste ore conis in deserto, pro signo, quem aspicientes qui iaendum. Per hoc enim signum confundi- pereunt suerunt a serpentibus, illi eo an tur civitas diaboli, & triumphat ecclesiarbantur. Num. 2 o. quod ipse Christus ex po terribilis ut castrorum acies ordinata: iuxnen, inquit, in Euagelio: Sicut Moses exal ta illud: Terribilis est locus iste ode. R alltauit serpente in in deserto: ita exaltario. bi: Vidi curitatem magnam sanctam Hie. portet filium hominis ut omnis qui eredit rusalem, nouam Sc. Aurust. tamen dicit in ipsum, non pereat: sed habeat uitam ae- xj. distinctione, clesiasticarum,quod nul Oa. 3. ternam. Leg Hur etiam quod cum Ioseph la scriptura noui testamenti uel uete . do-Ge. 8 applicitiiset Misas,e & Estraim, ad Iaeob cet fideles erucis signaculo insigniri. t Eslsi , tu et maiorem ad dexteram S minorem autem signum erucis tribus digitis expri- ad sinistram, ut eis secundum Ordinem be- mendum, quia sub inuocatione Trinitatisnediceret Iacob manus commutans, id est, imprimatur. De qua propheta ait: Qui a p. in modum crucis cancellans, dextram l O- pendit tribus digitis molem terrae. Ec o. Des. i. suit si per caput Firaim manoris, & sini- Pollex tamen supereminet, quonia totam iit stram super caput Manasiae maioris ,&di- fidem nostram ad Deum unu in & trinum3it: Angelus qui eruit me de eunctis ma. reserimus, & mox post ipsam inuocatione Ii,, benedicat pueris istis&e. Item Moses Trinitatis potest diei uersit, ille: Faenae. ait: Die ac nocte erit vita nostra pendens, eum Domine signum in bonum, ut uideae ct uid c biti, de eognoscetis. Christus eoim qui me oderunt, & confundantur: quonianocte sitit in cruce pendens: quia tenebrae tu Domine admualli & consolatus es me . M b. sunt hora sexta. usque ad nonam. Iacobitae uero asserentes sicur& Euticia- I Quod etiam fuerit pendens, certum est. n l. unam tantum natura, scilicet, diuinam Rii rsus legitur Ezechielis 9. EZechiel ait esse in Christo, Se sicut una est perlona , diuit Dominum dicentem ad ii irum uestia no tantum digito se signare dicuntur: quatum lineis: habente attr .imentatium stri. rum error in canonibus extirpatur duodeptoris ad renes. Transi pet mediam ciuita cim ad illinctione, cap. primo,& secundo. tem,& signa Tliau in frontibus viroru do- xxiiij. aliae ilicine tertia,quidam.uer. Euti -
lentium, S gementium , & post haec dixit ei ani. t Vertim quidam signant se a secinvij. t tri ,: Transite per mediam ciuitatem, te deorsum , in quo illud exprimitur myia ct percutite omnem, super quem non uide sterium, quod inclinati it Deus coelos, αbiti, Thmi : nemini pareet oculus uester. descendit In terram. Descendit quidem,rtem Hierem. Congregabo omnes gente , ut nos de terra eleuat et in coelum. De in . de crit eis in signum Thau . Item alibi: Et dea dextra ad si uis tram: prim5 ut aeterna, erit principatus eius stiper humerum eius. quae per dextram, temporalibus, quae per Christus . n. portauit super humeros eru- sinit iram sigms antur , praeferendo desice in , in qu ι tr umphairit. Ioannes quoque gnent. Metiridis ad notandum, quod Chri- rre. ut d t A, gelum ascendentem abortu λ- 1lus de ludaei, ita siuit ad G ntex. Tertio,1 liv. habentem fgnum Dei uiui, & clama- quia Christis, a dextra , id est, a patre ue-bati Dce magna quatuor Angelis, quibus nidus, diablatum, qui per fini iram signifi- datum est nocere terrae & rvrara. dicen, No catur in cruce p remit . 3nde: Exim a pa- late nocere terrae & m iri,neque arboribus tre. α ueni in mundum. Alii ueto signum. limusque sigilemus seruo Dei in fronti- cruci, a lini lira , producunt in dextrambia, eorum. item lignu millum in Marath. salti authoritate illa: Egiellus eius a pa- aquis dulcorauit amaras, di ad ligo iam mi Γ tre. excursu viis lite ad inscros: recursu, adsum n Iordanem, serrum quod inciderat, sede Dei. Incipiunt enim se signare a pare tauit: hoc est lig tum vitae R in medio te superiorit quae patrem signiscat, & de --F p.radisi de quo capiens protest itur: bene- scendunt ad ii, si riorem quae mundum de- . d erum lignum, uel quod sit iustiria : quo- signat: deinde a simi r i parte, quae in se ni atri reena mi in ligno Deu . H c ter- num . producunt ad dextram . quae ccxliam.
282쪽
Io In mundum, de mundo ad infernum, ab inferno ascendit in celum, ibi sedet ad dexteram Dei patris Secundo hoe faciunt, ad insinuandum, quia de miseria transire debemus in gloriam Sc de vit:js, quae per i
nistram ad uirtutes, quae per dextram ligniscantur, ut legitur in euangeli a Matth. nam Sc Christita de morte traiiliuit ad uita Tettio, quia Chiillus a temporalibus, ad aeterna per fidem crucis nos eleuat. qt Cos derandum autem est, quod quia sinistra producunt in dextram seipses, ct alios,pariter consignant, sed timc super illos signucruci, a dextra in sinistram producul,quia
D an conlignant eou, quali uertente, dor-
sun , sed quasi faelem presentantes, sed di
cum super alio, principaliter signum cru- is cis imprimunt, etiam seipso a' similia in d xtram,sed alio, a dextra in sim urunt colignant. t Scine rogular i t iri Omnibus triarget s ierbi, di benius sacere signum crucis, ut in s Decii angeli j, sylii li,
dominicae oration ς, gloria in cxcelli,
Deo, sanctu . Agnn, Delibenc dictu, domimis D. lis Israel, magnificat,& nunc dimittis,& in principio horarum, & in line nusiae qu ando sacerdos dat benedictionein, Setia , bicuque de cruce vel crucifixo met iofr: ius otia omnia stadia, sicut de euanguli uaudire debemus. In omni etia actu nostrosis olim cruci, facete dcbemus. Vnde A in b. a donare actu uicessuue,manus impingat in erucem. Et aduerte, stiloniam cruci figura quadripartita eli: ve: propter quatuor ci meta, tuu ita nobis vitiata,Christus dita pallione cuiauit, v l propter homines, quos exqii altior partibus orbis ad se traxit iuxta illud. Si exaltatus merci a terra , omnia traha ad me ipsum. Vel de haee quadratura pertinet ad mortalitate habet enim ιongitudincm, latitudinem, blituitatem,
S prosundiim. Profundu cli acumen, quod e rae infigitur,loog'tudo est inde ad brachia, latitudo est iii expanione, latitudo seu si ibi unita, , cst a brachi jή usque ad caput. Profundum signi si eat fidem, quae .stposita in fuit danaculo, altitudo, spem, qu gest reposita in coelo, latitudo, charitarzm, quς est ad sin: stram,& ad inimicos extendi ur: lo. g tudo perseuerantiam, quae sine fine coctu drtur. De hoc dicetur ni sexta par M sub titul .de paralc c. De sigia o cluc. .
quod fit in princIpio, & in fine euange Iii;
dictum est in quarta parte, sub titui. de euangelio, Post Deus in adiutorium inca
intende &c. it tim t m singuli, horis subii is
citur,Gloria patri S filio. Sicut erat S. c. quos duos versus beatus Hierony. stria
psit inter opuscula, quae Papae Dama se misit:&iplius rogatu idem Damasus illos in fine pla imorum cantati ii, limit pla In tamen versirin, Glorsa: Nccera synodus dicitur Ud id ille .Quia en ita Dominus dixit: Ad huc te loquente ecce ad se me ideo quasi ianos intellexerimus, exauditias esse gratia rum actiones trinitati tribuimus dicentes:
Gloria patri , t In exequi j, tamen Ismortuorum nec Deus in adiutorium : nec
Gloria patri dicimus, quia in illi Saluatoris exequias imitamur, in quibus haec cessant, prout in sequenti parte sub titulo de Iquinta seria e nae Domini dicetur. Similiter post via uinquentiliae pini muna. dicetur Gloria patri,Sec. quia r vertus ille totius is trinitatis simplex Iaus ci .PIalmus nanque boliam Operationem significat, qua finita merito Deo gl oria danda est, qui pro om ni opere bono laudandus est,& nue, S semper, sicut l. udandus erat in principio ,
qu n. O coelum dic terram ct cauit. Sicut
enim sibi soli laus est de creatione culi diterrae, sic & ei laus csi de omni opere bono
nune S seniper. In praemisso quidem v cr- .'Suut erat in priricipio, e c. n ultiplicium temporum varietas demonstratur, videlicet, ii Sicut erat in princi p. praeterituἔin S nunc, piae Icns, in di temper, futurum de aeternuin, in est in secula laculorum,
logitudo magna,Vnd. Orige. Quotie, secula seculoruin nominatur, tortasse licet nobis ignotus, tamen a Domino statu. tu, aliquis terminus indicatur. 7 Legi- 1 otur quod Ildebrandii ,1 prior Cliantia cera. factus Papa , Gregorius dum in i mi Oribus ages, legationi, ossicio fungeretur archia piscopum Eutedun. de limonia accusatum
sum Gloria patri ex filio tac. Ille uero licet cx udite dicerct Gloria patri S filior
tamen ta Spiritu sanc:o pro surre non piacurat quoppe quia in Spiritum lancium peccaucrM. Ria acu crgia Iuti in conicilii, .dc depositus
283쪽
stuM nlox expedii e& Spiritui sancto p onis auit. Et nota, quod glo ia p.ι triri dieitur. xxii l. V: cibit, iri nocturnini festiuitatum .prout dicetur in sexta parte sub tituli, de seria quinta ece , ae D mii ii, quod si in honorem dici ducim Apostolorum, qui sunt xij. horae Dci. ut est Christi a vexo sole illinii arae. Sc su rit xit horae noctem, id est,ecelusam illuminantes, qui Dominum gloriae in nocte huius seculti praedica- uerui t. Tullius t dicit, iuba gloria est steuens de aliquo fama, cum laude, Ambro. icit,quod gloria est clara cum laude no titia. Aiiguumus dicit in v. distinctione,de ei uitate Dei,de gloria seculi quod gloria, est iudicium hominum bene de homini bus opinatum. Et post,gloria patri subiicitur,alle in la : de quo sub titulo de prima, 4 dicetur Hymni t quoq; ta ex institui one rei isti P ipae,quam ex approb tione consiliorum Tolet in ,& Agatheno,. de concdistinct. i. de hymnis.& distin'. quinta ον nti emt. in fine ulis d minis ossic tu, canuntur. Est autem i0Hoc Graece, Latme lau, Dei,
cum cantui . , vel vox himana in laudem Dei metrice con ip sita, Caditum voci est exultatio mentis habita de aeternis in vocem humanam prorumpem ita uero psilmi sunt hymni,vnfle & psalterium. dicitur Iiber hy nnorum id in uitibusdam ecclesii liymno non cantant: quod tamen approbandum non es sitirenia non sine causa sint a sa ctis patribus instituti, S pr emansioi, hymnus psalmus est i iit quando nil
operando, Deum cum mentis Exultatione
laud inua . propter quam laudem exprimedam livmnus cantatur. Psalmi vero perabona se ni seisi, ut infra dieetur. illudi autem notandum est, quod in diu mis officii, hymni praecedites psalmos, o m)cturmi, ver . scilicet in vesperis, Com 'letorio.& laud bu mari itinis eco uer . D es enim pertinet ad spirituales, qui habent ea ad uconscie ti nox ponitente,qui habent remorsum eo , sciemi , illos exultatio. ndu Ut in operationem quibus dicituri Canta-π32 te ei canticum nouum , bene psallite ei in vociferatione. Isso, per operationem opor et veri re ad exultari mei Idcirco in di
nocturnis vero cconuera, in vesperis autem dc in prima quo loco hymni canentur ubi dicetur. Rursus θώndo hum nos eant
mus in erect 3one eorporum . ostendente, quod in laudando Deum torda sursum ergcta hauere debemus. Ucrui tamen, nisi meaeonsbia et linguae, eertum cst, u uuari tum libet clamorosam Domino non place
hymnum, S cant eum. Nam in psalmo opera, in humno laus, in cant co, mentis exultatio intelligitur. de quo dicetur sub titu. de laudibus matur: ni, . De his tribus dicit
Apostolus ad Colossiii. In psalmis, S hymnis, & eanticis spi ritualibus can antes scpsallentes in eordibus vestri, Domino. acria. dis mct cantantes. Ic in his tribus varietatibu,ramne genus muscorum accipi potest .pro vi iam dicetur in no .test. Hilarius Picta iit n. t pro copii primus hvm notaearm: ne florure,& pQ co Ambro. ideoque humili Ambrosiani dicuntur, quia eiu , tεpore plurimum in ecclasia Mediolan .ean-lari coeperunt. Possea vord in ecclesiis oecidentalibus quaeculiue carmina in Dei laudem benedicuntur,hynuat vocaritura A . dieit in lib. ccii sessii milia , quddciim Am a Iustina imperatrice Ariana per sd a da- nata, persccutionem P..teretur, R in r ecclesiam cum plebe catholica i , sdiix urgeretur, inclituit hymno , S psalmos sectin- dum morem orien alitim docartari, ne populu, moerora taedio eontabesceret, quoa ad omne, sint post dimi der mamm . Et aduerte, mrod in ii ibus d .meeeles, i, hymnii, natalis Domini S se 'o si ill u septimariae sub eodem canti, dicunt iir. Ratio est
'uoniam scut membra ad eariit, se sancti se h ibei t ad Christum a quo, siciit a capite
influeriae a ternae beatitudin x participare noscuntur. Quia igitur hoc ine 'Oatum cxistit in eius natauitate,& con unam a m H resurrectione, quia tune chirographii da nationis deletus est. Se reserat uni e cellam, quod tot annis manserat clausum. lde rco
eo praecipue tempore solennitate sanct rum sub eantu solennitati, Christi rationabiliter recoluntur Hoc autem non omirngit ineantn hymnorum pasch .li, temporis: in quo significatur quod sanctorum ploria in ipsi, nondum totaliter est persecta,
propter appetitum resurrectionis corporum morum, Et ideo ipsi Christo nondum totaliter consormamur. g Antiphonae quoqua
284쪽
que s se singulIs horis ex institutione B.
Ain brosit, dicillitur, pro eo st beatu, Ignatius tertiit a beato Petro, Antiochunus episcopus audit se legitur, in tripartita historia super quendam montem angς lorum choros.antiphonas eanentes. lnde enim Graeei primo antiphimas composuerunt,
di eas cu psalmi in choro, quasi in chorea
cantari ordinauerunt, qui mos, ad timuersas transiuit ecclesias, ut tam ubi lite anti phranae decantarentur. Dusitur.aurem antiphona , respectu ad psa. modiam , cui respondent, sicut & responsoria . respectu ad la storiam, unde S antiphona dieitur quasi ante psalmum sonam . t inchoatur ei imante psilmitin qui opus tignificari ipsa vero significat charitati, copulanasia mutua dilectionem, sine qua'opus non prodes , &per quam opus incipit meritorium et L. Recte igitur, cundum elus tonum, me IOdra
psalmi insormatur, quia dilectio opera nostra informat, & secundum hoc dicitur ab anti,quod ell contra . & sono, quod est senus, quia psalmus secundum melodia eius
intonatur, εἰ manus Operatur , secundum
quod Hiaritatis igniculo excitatur. Psalmus autem antiphonae intermiscetur,qulata es per dilectione operatur. Verum ante
psalmum imperfecte, S post persecte dieitur, quia charitas in uia imperfecta habetur,seu lite initiatur, sed in patria per bo. na opera, quae hic ex charitate fiunt perfi-ar .h cietur. iuxta ili Ud Esa. Vivit Dominus, cu- in ius ignis n Sion , S cana nu, in Hierusale. In praecipuis tamen festiuitatibus, etiam ante psalmum persecte dicitur, ad nota du, quod in ill , perfeciιotes in boni, operibus nos exhibere debemu . t Inchoatur quoque ab uno unius chori,& finitura pluribus utriusque chori. Primo, quia esiaritas ab uno, scilicet Christo incipit, & in
membris eius consummatur ab ipso, licuii 3 ipse dieit in euangelio Ioani Madat una novi . tium do vobis Sc. Dius enim prior d dexit
. nox, unde de nos comu ter dilectiom eius correspondere d ebemus. ecundo ad nota
dum,qubd uox praedicatorum; quae semper ad unitatem tendit nos monet , ut quod unus avisq ie singulariter operando, acqui irit,alteri per dilectionem porr/gat, ut si unus a ldiscit in scholis, de alter seminavin campo, Lempore fluctus doctor seminanti doctrinam porrigat,& siror doctori pane.
.r Caeterv in an et Ona, Dil plalmo, cis 2 muniter ab omnibus eantatur, quia de d itectione commune gaudium surgit. Canta tur etiam a duobu, choris, alternatim , adnotandum mutuam diloctionem sive charitatem , quae In paucioribus quam duobus eonis e re nequit.Coniungit ergo antiphona duos choros,ut charitas per bonii opus eo mungat duos fratres. Isidoru, dieit in lib. vl. eth. si quod anti non graece, inter Iopretatur latine uox reeiproca, quia duoeliora sive de uno ad unum reciproeando, vicissim melodiarim eant ux alternant, quasi duci Seraphin duoque testamenta ii uicem sibi conclamantia.Unde clerici antiphonas cantantes, non vertunt vultus ada tare, sed se ad militem versis vultibus respiciunt, quod genus canendi graet i ad inuemue traduntur .. Eis i itaque antiphona, quaedam canta lena diuinis laudibus ad recreationem Inserta .. Nihil enim amplius charitate recreat animos, qu e quia modulanda cantatur, mentis iucunditatem signi
ter, tunc enim iucunditas sapita eis, cim Pr . de Deo esto Tunc etiain manus seb pennis a sunt. ELecim lis j.& in Prouerb. Beatus viri qui amaenit sapientiam & qui assivit prudentia, quia qui haber iracunditatem meditis de aeternis, de ne ili alliuit prudentia, id est, bonis operibus, quibus sibi prouidet insu tu ro. Vel secundum Mosen , antiphona, eli quaedam vox, qua sibi inuicem angeli
colloquuntur. Sex autem antiphon aequae
diebus feriatis ante Psalmos nomirna lex dicuntur,de psalinis sumuntur & bonorum operum persectionem, uel sex opera miserie ardiae designant, quoniam senarius nu-
merus perfectu, est. Illς vero, quae dicuntur super benedictus in laudibiis, & super magnificat in vesperis,de ei tanget ijs diei in quibus dicuntur sumuntur, excepti, illi , luem quinta seria dicuntur prout di- tur in si xta parte,sub quinta serra.seci Diogduininicae quadragesime. v t Rursu, 3 in quibusdam ecclesiis, in him antiphonae fit nctima seu iubilus''ia beatu, populus qui ieit iubilatronem. Est aute neu im seu
Iubilus, ine sibile gaudium, seu metis exultatio habita de sternis Id coque in diuinis ieiunorum, α amictionunition debent fieri,sicut
285쪽
ei,seut nee in luctu ei tharitari, Si sit neu -t ma in unica,& fio ali litera antiphonae, adnotandum, qudd lauς Dei ineffabilis, S incomprehensibiliuest. In eisibile namque gaudium per signifieatum, quod hie
praeguitatur,nec peisitus exprimi, nec peni iis taceri valet quare merith Ecelesia verbis onaissi, iubilando eum neuma quasi in admirationem prosilita ac si dieat, que vox
quae poterit lingua retexere See. Verbac : enim haec non sui seiunt,nee intellectu eapit nec amor etia dicere sinit. Quis enim plene enarret.quod oculus non vidit, nee kε auris audiuit nee in cor hominis ascend ripNeumatizando ergo ex Prestit , quodammodo sine verbis diei quod per verba innuat, quantum sit illud coeli gaudium. tibi
verba cessabunt, ' homines omnia scient. Verum, quia persectorum tantum iubilus e st in magnis sestiuitatibus, non tam maioris quam etiam minores exultat: inde est,
quod in quibusdam ecclesjs in quibus neuma non dicitur, vox non significati ita in voeem significatiuam eo nitertitur, quia loco iii bili & neu mae trophi & sequentiae decantantur, ad quas laudes & minore, & maiores passim admittuntur,' ideo communi. ter ab omnibus decantantur. In quibus antiphonis dicatur ne linia, seu iubilus,& quare hoe potius si in tempore paschali dicellar sub tit .de laudibus matutinis. Iubi luscutem diuersa signiscat: & in diuersis loci, in eodem respons rio sepe s r. prout dicetur in vj. parte sub natali. Ite de neuma, ouae se per allelu Ia, in iiii. parte subiit. deallelu. Ia dictum est. Item in quibus an riph mni dicatur allelu Ia, in se litenti par 33 te subsest, natalis dicetur . 't Et nota, quod neuma. neli me sine p R in scemininopenere, est iubilus, de quo dictum est. sed
fisci a Graece, scriptum per m in neutro genere est Spiritus sanctus inum irie tamen pro suminino tape ponitu in scrip Mirie. Sane neu mae, uuae in missa sunt .rrpresentant laudii im cur potius fieri zicut in e. ut in Κυρ- ω- νιν vel ino,ut allelu Ia: qua in alij x , oealibus, ad notandum gaudiit in
spirituale, quod nobis restitiitsi est in pa
tu virginis, cui facta est mutatio huius no. minis Eita. in aue: dicente angelo Aue Maria,&e.& ibi. Mutans nomen Eliae. S gni ia34 fieatio et nanque huius nomini, Eu tua.
serat usque ad angeli salutationem. Illam
autem signifieationem Adae& Euae nascente, insanteet exprimun . Nam Lumina nascens prosert e, inas ulus verd a : unde versiis,& dicunt, e , vel a ,quotquot nascuntur ab Eu. . Illa ergo neu mae non signifieant dolorem. quem nobis attulit transgressio
Ad e S Eu r, prout quidam seripseriint, sed
gaudium nobis in premissa salutatione viret ni, restirutum. Rursux considerandum est,quod fere ubieu noue in eantu scribitur Hierusalem neun a producitur, ut e testist Hierii talem iubilat os guretur . exempluhabetur in at letii-Ia.Te decet,quod cantatiir dominica. v. post pente. Idem etiam est
simile, allelu.la duobus versibus infigiamus, ut de stola diaplici gaudeamus exemplum est in Allelii-lar Pastha nostru in. quod dicitur in die resurrectioni N in al- lesu. la Angeluq Domini quod diciti irinsexta seria, tune sequerti.Vtriit illi te enim allelu la, duos habet versu, prout gradu alia antiqua i s endi int,& sic de alii x. In quibusdam tamen festiuitatibus quidam versiculi in noetii fili, antiphonam praecedunt:
de quo in sequenti parte, sub domini ea de' trinitate dieitur. Post antiphonas in singuli, horis desumi. S nocturni, ex institutio
ne Damal Papae psalmi ad antiphon ς sym
phoniam canuntur,& signiscat tempu, boi Ps .
nam & diuinam operationem. de Da- ιεῖ uid, in psalterio decachordo psalla tibi. in tali enim instrumento psallebat, innuens, qtiod in psalterio spiriti tali spiritii vivis- , caro per fidem debemus p callere Deo doeem legis mandata implendo. Ipse autemt Damasus instituit. , ut ehori in duas parte diuisi psalmox canerent alternarina .&d cuntur psal. alternatim ad notanda alternam sanctorum ad bene operandum exhortationem. Prisci r namque teporibus consit e re quasi in elio rea dicebatur. ideoque sancti patres Ordinauerunt ut alternatim dicerentur, id es , una pars chori unum 'versim N altera alim diceret.quod beatu et
Ignat tu, pri inus salii ille sertur in eccles a Antiochena, pro eo , v in iiis One audiuit angelos antiphonatim psalmos spat retex.
de hoe etiam dictu est in prima parte sobti. de ecclcssa. Dic situr et alternatim ad rotanissimi od alter alterius onus ferre debet Psalmo, quoque stando,dicimus, ad Ostendendum
286쪽
dendum, quod stantes in bonis operibus gratia . Hoc nomen templum senis catui ne imus. Deum enim populus Israel cum corpus Christi. ut ibi r Solvite templum Amalech pugnabat,quandiu Moses manus hoc. Aliquando signis eat templum maia leuabat, populus vincebat, quando vero teriale: inde est, quod psalmum illum. manus dimittebat , populus vincebatur. Magnus Dominus &c. cantamus in natiuia xxxvij. distinct. si quis vult. Eleuatio igitur rate, propter versum illum: Suscepimus ad standum , significat mentis nostrae deuo Deus Sc. intelligimus enim ibi de templotionem,ut statu corporis mentis affectione corporis. Cantamus etiam eundem psalmonstremus, videlicet nos paratos ei se, si- mum, in purificatione : & ibi aeeipimus ue ad domandum carnem, siue ad exerci- de materiali templo, in quo suit eademtium operis. Lectiones ver d, quae fiant do die praesentatus . De psalmodia tam no-ctrina nostra, in silentio di sedendo audi. cturna quam diurna in sui, locis dicetur. mus quoniam doctrinam sedendo,& quie- Et not. secundum Hierony. de eonseerat. scendo recipimus, uti de ecclesiastic us: Sa- dillinctione quinta non medioeriter.quod
PI 3x pientiam seribe in tempore ocii:&qui mi melior est quinque psalmorum elim eor- noratur actu, percipiet eam. Et iterum, ver dis puritate, & serenitate spirituat i,& haba sapientiae in silentio,& quiete disci itur. bilitate, decantatio,quam totius psalterii Et propheta ait: Erit cultus iustitiae silen- cum anxietate cordis atque tristitia moistiuim v. q iiij.in loco. Sanctos quoque stan- dulatio. t Postremo notandum est,tes oramus, sigmfieantes eos in perpetua quod Psalmi gradu ales sunt quindecim, laetitia fore. Iuxta illud. Stantes erant re qui siῆnati sunt per ouindecim gradus, qui R de, nostri in atrajs tuis Hierusalem. t Sa bus ascendebatur ad Templum Salomone in diu in is horis sex psalmi dicunt, per nis, quod erat in monte. Hos quinde-- , quos sex opera miseri Idiae denotantur, cim gradus, vocant quidam eanti eum gra' quibus in vinea Domini laborantes inten duum ἰ eo quod in quolibet praemi storum y δ' de re debent, quasi pie, & mundo eorde e- quindecim graduum singuli psalmi decanxerceamus nos,& a seruitute Diaboli libe tabantur : & uerbum graduum, ea sus gerati, ad libertatem vitae perueniemus,&re niti ui est. De dictis gradibus dictum est tributionem diurni denarii recipiemus. in prιma parte sub titu. de altari. Signi-Verumtamen sub tribus glorificationibus ficati sunt etiam ditii quin deei in psalmi, dicuntur, ad insinuadum fidem sanctaetri per alios quindecim gradus EZechielis: nitatis,ad quam diuina sunt opera reseren quibus visum est ei ascendere in ciuitatem da. In vesperis uero quinque dicuntur, pro Dei, dequibus habetur de poena .distinctio.
ut ibi dicetur , & sunt psalmi horarum ij. dum scientiam, &Erechielis. x.ubi priis inuatiabiles, prout sub completorio di- mo habetur de septem gradibus r& po-eetur . t illud quoque praetermit- stea de octo. Nempe quindenarius nutendum non est, quod unus atque idem merus, constat ex numero septenario, &psalmus in varijs sestiuitatibus canta- octonario ἰ septenarius refertur ad vetus
tur et pro eo , quia ibi versus pertinen ' test. quia aliqui septimum diem: septites ad illas inueniuntur:verbi gratia Inna mu mensem,&septimum annu celebratativitate Domini eantamus psalmum: Eru Octonarius, ad nouu testamentu reserturpctauit,propter versum illa: Speciosus som propter resurrectionem unican , quae octam a. Cantamus etia illum, in festo virginu, uo die secta est. Quindecim ergo psal propter versum:addiicentur regi virg. &c. mo psallimus, ostendentes, quod utrius.& etiam in fesso Apostolor si, propter ver- que testamenta praecepta obseruare debestina. Pro patribus tuis &c. item psalmu, et mus: quinque Psalmi, quinque eorporia Quare fremuerunt gentes, cantatur in na- sensius Per quos peccamus, significat: &tiuitate, propter versum : Dominus dixit ideo in aliquo illorum non dicitur Gl
ad me. Et in passione Domini , propter ria patri quia illa peccata, quq per quin-
versum. Astiterunt rege, terrae :& sic de que sensis corporis committuntur, no-
alijs. Pr terea, unum di idem vocabu- bis non Deo imputari debemus: sed diei-1um saepe diuersimode accipit ut o verbi tur Post illos tequiem aeternam: quoniam
287쪽
in illis pro defunctis oramus, ae si dicatur. Oramus Domine, ne pro peccatis illis,quq
committuntur corporis sensibus, vita negetur aeterna, sed per Dei misericordiam requies concedatur aeterna. In sequentibus
decem psalmis nobis, & nostris proximis, S congregationibus,& praelatis Dei misericordiam imploramus, ta gloria patri subiungimus, quia quod a calma peccatorum absiluimur quod te Deum toto corde perquirimus, quod tuum decalogum obseruamux, non nobis Domi ne, non nobis, sed nomini tuo da gloria exhibemus' Rursus numerus decem ex septenario & trinario constat. narius ad Rraecepta primς tabulae, quae ad Deum spectant, septenarius vero ad praecepta secundae tabulae quae ad proximum spectant, resertur, ac si dicat quod decalogus obseruatur,per Deum est. Versiculi etiam in singulis dicuntur horis. Legitur enim in libro Numeri, qudd dum area Domini, quae ecclesiam figurabat in tabernaculo reponebatur, dicebat Moses. Revertere Domine, ad multitudinem filiorum Israel. Sane reuersici Domini ad Israel,nihil aliud est, qua vi reuerti fateret Israel
ex toto corde ad se: Deus enim, eui omne tempus praesens est, non habet ad quot reuertatur, sed intelligitur reuertere, id est fac nos reuert1 ad te. Iuxta illum ergo i morem versiculi dicuntur, ut si sorte mentes nostrae cogitando vana prae nimio psalmorum opere deuiauerunt, audito versu conuertantur ad orientem , id est, ad Christum qui est noster oriens, seu ad menterre, secundum versus significationem qui ab ipsa reuersione nomen traxit, nam dicitur averto, vertis. & inde est, u du vers. dicitur, ad oriente siue ad altare nos vertimus. Rectὰ ergo versus,qui significat fructum boni
operis,alea & acuta uoce dicitur, ad excitandum pigros, qui in laudando Deum &intelligendo diuina. torpent , ut neuertamur ad cor, ut videlicet eo audito , omnis
cogitatio, quae sorte videndo temporalia, foras exij reducatur intra nos . Riirsus versus nocturnalis significat, quia ab ossicio psalmorum sitieti labore, tune nos vertimur ad ossicia loeationum siue ad quietem,ut qui psallendo stabat nune bd lectionem sedeat.Vnde versus dieitur a vertedo
de hoc dictum est in quarta parte sub titu. de gradu ali. Et no. qudd in quibusdam reelelijs in die dominica post primum nocturnum,dicitur iste uersus : Nemor sui nocte nominis tui Domine. Post secundum dieitur. Media nocte stupebam. Post tertia Exaltare Domine. Primum siquidem versus, dei licet memor fui,Sc.ad quid ecclesia de lecto suo surrexit ostendit,quo vero tempore surgedum fit,notat Secundus, scilieet media nocte,dic.& ad quid surgedumst ostendit. quod sequitur ad confitendum
nomini tuo.Verum quidam nolentes mentiri, quia non surgunt in media nocte, Ioeo huius versus, ponunt illum: Quoniam tu illuminas lueernam meam Domine. Quddtamen media nocte surgendum sit,ostendit David dices, media nocte,&e.& alibi. Prque ni immaturitate Sclamaui, quod idem est: nam immaturitate uni ea est dictio. Vnde& quidam libri habent in maturita te, & sonat in maturitate quasi tempus non apertum operi. Alia tamen litera habet pr ueni intempesta nocte, quia tempestum apud antiquos idem erat ,
quod opportunum, a tempore vel a tempestate uocabulo dicto . Vnde in antiquis
historijs saepe ita legitumhoe factum est in illa tempestate, id est, in illo tepore, unde
intempestiuum vel intempestum, aiunt,tεpus inopportunum, id est nocturnas actio
nibus no Opportunum.Tertius autem ver
sus,scilicet exaltare Domine, &c. mani seste pertinet ad nouum testam e tum, in quo Saluator noster, secundum humanitatemisit exaltatus, quidam tamen dicunt tunc. vr. o
Ego dixi Domine miserere mei : quia ad gloriam quae data, qui est tempore noui testamenti, non peruenitur, nisi per remissionem peccatorum. t Sed quaeritur, qua- re versiculi in nocturnis ante lectiones dicuntur,in alijs vero horis post ea pitulaῖRespondeo in nocturnalibus lectionibus propter earum uniuersitatem, Sc magnitudine
sedere Plemus. Ne igitur propter longam sessionem aut propter Iastitii ditiem, siue otiu obliuiscamur doctrinae Domini, qualectione, signiscant, cogitando sorte in
nia, aut dormiendo, vel confabulando, ided uersu praecedente lectiones audiendas incitamur,in aliis vero horis, quia nec tot, nee tantae sunt lectiones, non est necesse sedere , nectaversiculos praemitti . Vel
288쪽
id ed in alijs horis versus post lectiones di
cuntur, ad notandum, .lu Ad propter inter ualla horarum doctrina Dinim non ne
gligitur. Rursus versus saepe a pueris can
tatur, ad notandum seruitium nostrum cu
innocentia prς stitum, Domino fore gratii. De vorsiculis, et in vesi eris seu laudibus dicuntur, sub illis locis dicetur. Et f vide,
quia versus debet notare, aut statum temporis aut ossicis. Statum reporis notat ver
sus primae, scilicet Exurge Christe adiuuanos, ubi cum diciture exurge innuit ini-
- tiu operis. Similiter in versu tertiar. Adiutor meus esto Domine,ne derelinquas me eum dicitur, ne derelinquas me. notatur
& dieit, domne S non Domine, quia solus Deus uere Dominus est Hine est quod presbyter seu Episeopus non a se benedictionem largitur, sed discrete a Deo postulat illam dari dicens: Benedictionem per
petuam tribuat nobis dee. In fine vero dicit:Tu autem Domine micerere &c. Quia
tunc sermonem ad Deum dirigit qui verὰ Dominus est.' Ru rsius ideo in principio imperfecto,& syneopato vocabulo pronunciat, quia tunc ad imperfectum, videlicet ad hominem sermonem dirigit, Iuxta illud Prophetae imperfectum meum viderunt oculi tui. Quod etiam monachi communiter obseruant,dicentes: Dominus a- Psas status pugnae.Similiter in versiculo sextae, bas. Hae quoque consideratione famuli do scilicet Dominus regit me, & nihil mihi minu seruientibus a Iterum genu tantum, deerit in Ioeo pascuar, ibi me collo eauit, scilicet sinistrum flectere debent, per quam significariir status perfectus,&Perfectio- partem corporalis servitus signiscatur, nis. In versiculo nona scilicet Ab occultis quae tantum hominibus & non spirituali meis munda me Domine,& ab alienis par bus t debetur,sed in ece Ie. utrumque ge-ee seruo tuo: status demonstratur frigesce nu flectendum est, non alterum tantum . netis dilectionis. Statum quoque temporis Iudaeis assinii lemur. Nam & Christo om- innitu ne versiculo, qui in passione & resur- ne genu flectet tir, ad Philipen. ij. eapitulo rectione cantatur Sed. istis vespertinalis extra de immu .eccla.decet. Salomon quio mei j statu ossicii isinuat, ut vespertina ora dem pro populo orans utrumque genu iutio &e. S dirigatur Diae ora trocte. Ex qui terram figebat,& manus ad coeIum expan-bus verbis colligitur, quod uespertina ora debat, prout legitur. iii. Reg. capit. viij.
tio actitatur. Postversum sequitur oratio Eadem etiam ratione , non est inclinan-
dona mica:&post eam praeces, de quibus di dum principi singulari, facie recta, siueretur sub nocturnis. 7 t Lectiones quo- secrete sibi loquendo, siue ausculta do, sed que in singulis horis, tam nocturnis,quam duntaxat ab aure sinistra, eapite flexo . In diurnis dicuntur. Et dicitur lectio, quia no sine vero perfecte ct complete pronuntiat cantatur,ut Psalmus vel hymnus,sed legi- quia ad perfectiim,& persecto vocabulo ditur tantusn. Illic enim modulatio, hic sola gniuin, videlicet ad Detum dirigit sermone pronuntiatio qu. tur: Siquidem lecti a Porrb Episcopo volenti legore &dicentia
nes nomirnales sunt doct ma nostra, quiae Iube do e benedicere nulliis minorbe per eas docemur opera nostra retorquere nedicere debet. xxi.distinet deinde. Unde
ad Deum. tinent ergo vicem lemonu, & in quibusdam ecelesijs nihil ei responda
quas doctores faciunt ad ignaros, pereas tur: in ali h vero respOdet unus presbyter. quoque fandiorum opera imitamur,&ea- Ora pro nobis me pater ad Dominum: Eerum commemoratione ad Dei laudem eo tuc Episcopus dicit: Mapnificate Dominii pungimur,& ideo,ut praemissiun est seden- mecum.Tunc autem Episcopus habet per-- do, 3c ini silentio audiutur. Leetii rus, autem secte pronuntiare. Iube Domine benedice lectionem, ad Iibrum accedens, supergra- re: quoniam ad Deum, qiii perseditas est serdum ascendit,quia doctor persectiori uita monem dirigere inteli igitur. In nonnul- vulgus transcedere debet. Et presbytero, lis vero ccclesiis, legere volente Episcopo uel Episcopo benedictionem,tanquam le- sacerdos dicit'. Iube Domine benedie.& ipgendi licentiam postulat,dicensia Iube do- se episcopus data benedictione legit. Cum mine benedicere per quod principatus. enim legere lectionem, non sit sacerdotis,
44 t Ecclesiae,quodque nullus, nisi a maiore uel episcopi ossicium, sed lectoris si nullus iussus, debet in ecclesia legere,designaturi. alius episcopus vel sacerdos adsit, potest
289쪽
atius inferioris ordinis tanquam lecturus in persona ecclesiae dicere: Iube Domine bene. & ipse sacerdos vel Episcopus lectu riis in personam Christi ei reddit benedi sim leguntur, sapientes instruuntur, in his
vero quae in nocte dicuntur, insipietes erudiuntur, unde & exponuntur. Et not. quod terminatur lectiones quatuor modis. Prictionem, vel legat absque Iube Domine be mo, t generaliter per tu autem. Seeun- ε'nedi. In quibusdam eeclesijs ipse Episco do in aduentu & natiuitate, & in epipha
pus dieit. Iube Domine & minor cui volun nia lectiones de Esaia finiuntur, per haeetarie in hoe se ex humilitate subi jcit benedicit. ij. quaestione septima. non sum .ij-qus sione v. mandastis. Lectione t finita, dieit lector:Tu autem&e. quod neque de lectione est, neque ei eontinuatur: sed ille ad Deum sermonem dirigens, se excusat,
dicit Dominus, eonuertimini ad me&e. Qui in natiuitate hoe dicunt, mouentur ex illo ca.Esaiae, quod tune legitur. Primo tempore, alleviata est, ubi dieitur: Et in omnibus his non est aduersus furor meus,& populus meus non est conuersus.& ideo
quasi dicat. Domine peccaui, legendo sor- ecclesia hortatur in persona Christi populum peccatorem, ut couertatur Hoc idem
etiam fit propter eandem causam, in quibusdam ecclesijs, quando legitur de Hi
renita exprobrante duritiam peccatorum, qui per poenitentiam non conuertuntur.
Tertio modo lectiones,que leguntur in triduo ante pascha, de trenis Hieremiae finisi
san modulate pronuntians cupidine laudis humanae vel eaptando ventum humani fauoris,& audientes similiter forsan peccauerunt, vanis cogisationibus intendentes, vel j l ectione aud itum auertentes, autem, pro sed . tu Domine miserere nostri. Quod vero respondetura eunctis. Deo gratias, non ad Tu autem sed ad lectionem tur per Hierusalem, Hierusal. eonueri Se resertur. Est enim vox ecclelis Deo gra- prout ibi dicetur. Quarto lectiones protias exoluenti, a si dicat. Deu, pauit nos dc nctis finiunt ii impliciter,sine aliquo Verbis salutis,que sunt cibus animae,& pro praemissoruin, in quibusd ana tamen ecclo
huiusmodi beneficio Deo gratias supple si js finiuntur per beati mortui, qui in D
'7 exoluimus. t Rursus pluralitas lectionum mino moriuntur, quod sumitur ex fine cu- pluralitate significat praedicatorum , qui iusdam sermonis, quem Augu. demortuis sunt in tempore gratiae, si eut & paucitas compilau t Hoe etiam not. quod inter- in profestis, raritatem significat tempore tio nocturno legitur euanselium, & homiteris. & uieissitudines lectorum, sunt suc' lia euangeli j eiusdem diei, quia tertius nocessiones legatorum, qui dum Iube Domi- cturnus designat tempus gratiae,in quo euane benedi. di eunt, licentiam proficiscendi gelium recitatum est & in quo euangelica petunt, dum eis benedicitur, licentia da- praedicatio celebratur, prout in titulo detur,in quo innuitur,quod nullus praedica- nocturnis dicetur. t Non est etiam omitre debeat,nisi misiis, quomodo enim Prae- tendum, quod antiquis temporibus elimia dicabunt nisi mittantur Ipsa enim lectio natis haeresibus, quq veritatem trinitatis est iniunctae legationis executio Tu autem in pusnabant, sancti patres ad hoc, ut san- Domine, legati reuerso. ubi in eo, quod cta trinitas magis nota esset, ordinauerat misericordia imploratur, innuitur ipsium quod nona lectio semper de trinitate lege legationis vel praedicationis ossicium non retur,& nonum responsorium similiter desine alicuius leuis eulpae pulere peragere eadem cantaretur: & quod etiam in prima posse. Unde Aug. Verbum praedicationis seria missa de trinitate diceretur. Quo diu securis audit quam dieatur. Praedicator tius obseruato,& trinitate cunctis innote-
enim per terram ambulat,& dissicile est ei scente, ecclesia lectionem de trinitate omiqui per terram ambulat, pedes nullo pul- sit. Sed responsorium de trinitate & etiam uere sordidare, & praedicatorem, cum se allelu-Ia in misia in dominicis diebus,uel bene pridicare senserit in ullius spiritu ele propter solitum usum , uel propter dulcε Dationis erigi . Et attende quod sicut in cantilenam in plerisque locis retinuit, &68 ecelesia duo sunt i ordines sapientes, &, ita nune improprie uocatur responsorium insipientes, sic duae sunt lectionum mane- uuia lectioni praecedenti non respondet.
ries.In illis enim lectionibus, quae ad mis. Diumae vero lectiones a quibusdam , eos o
290쪽
.quo a breues sunt. lecticulae nuncupantur, a pluribus veris ea pitul a,e O quod ut plurimum de capitibus epistolarii in illo tu dierum,quibus dicuntur sumuntur. Haec siquidem post psalmos & antiphonas, in singu- lis horis dicuntur, prout ita tutum est in co-- cilio Agathen. de conseo dist. v. eonuenit.
qui modus ab Esdra sumptus est, ut premis sum est di significat ea pitula doctrina. Ne enim propter psalmodia audientium animus sibi fastidium ingerat, sicut Iud is, qui manna fastidiebant .propter quod Deus mist in eos serpentes ignitos qui eo interficiebant : ideo praemittitur capitulum, id est, breuit lectio sumpta a nouo vel ueteri testam . prouocans ad deuotionem quς ast id io contraria est:& ex hortans ad pericu erantiam in bono riv xt a illud: Ilo tamur vos,ne in vacuum gratiam Dei reeipiatis. In nocturnis aut copiosius, quam diurno ossicio lectionibus uacamus, quiatae eis aures liberius accomodamus. Et ditatur linusmodi eapitula siue exhortationes a plerisq; eeclesii 4er pastore, ad domestieos, & seiete, ,eta sicut ligna lignis adiicimus ut ig i, magis ardeat, ita ignitis domei sticoru eordibus ignita pastoru verba ad ij-ciuntur, ut magi, igniantur.Leguntur etiahae lectiones, sine Iube Domine benedi.&absque benedictione,quoniam ut plurim si
Epilcopus uel saeerdos qui uice Chri lii gerunt,&quo tu Oiscium tanquam maloru,
est excitare piatos,illa legunt, cuiuspr priuest lieentiam & benedictionem dare,
di non petere, nam maior minori benedixit.& no econtra. Nocturnales vero lectio
et Des a minoribus legutur, ideo a superioribus licentia & benedictione petunt. In his etiam diurnis Iectionibus iasi dicit in fine: Tu autem, sicut fit in nocturnalibus: quia sacerdos debet esse perfectus, ct qui diabolicis suggestionibu, de taciti non suetabat,& quia in breui sermone,& inter familiares vix est, quin ventus humani favoris captetur prout quandoque si in nocturnalibus lectionibus,ut praemissum est. Respodetur tamen, Deo gratias, propter causam in nocturnalibus lectionibus assignata. Ad hoc in capitulis horarum ossicia. dividentes, per Praecedentiam laborem, per sequεtia premiu sigmseamus.ideoq; praecedet iaconsistunt in psalinis, sequearia in i muta&eantici, . Notandum ' vero est, quo si sapulcherrimia mos in ecclesia in Ole iniri, uequater in die, di quater in nicte, per singula et diurnae siue nocturnae psalmodiae horas I ctio una siue eapitulum de veteri siue nouo testamento dicatu r. Quaedani tamen ecclesiae non dicunt capitulum in prima, nec In completorii .Sed quia secundum hoe Iectiones nostrae non erant octo: sicut erant secundum Esdram in ueteri test. pr aut prinnullum est, ideo illae ecclesiae post primam legunt in capitulo lectionem in Pruna pigier missam. Dicit enim aliquis, iube Do nune benedie. & sacerdos benedicens respondet. Regularibus dis plinis &e.quq sequuntur. Et ante complector tu leguntur. praetcrmittendit in complectorio, scilicet. Fratres estote sobrii Sc. vel legitur de dialogo, vel huiusmodi de hoc subiit de prima dicetur. Qi irritur asit, quare in nocturnalibus t siue diurnalibus lectionibus non sapri nuntiatur author earsi, prout si in his
quae in missa leguntur λ Respondeo hi qui isti perlectionibus & diuinis obsequi js insistunt,ut sunt ministri & domestici ecclesiae
earsi aut horem ex ipsis lectionibus agnoscunt quia igitur illi nocturnalibus Iectio nibus adsunt ossiciis, non est necesse nomen authoris exprimi Iectionum. Inmis sa vero ideo exprimitur , quia ibi conueniunt bubulci, operarii, & agricolae . ut si quis eo rii sorte pro eo ιν raro talia audieineognitam habet historiam, audiat ei uaauthorem qui sorte non est ei eognitus, vem illius aut horitate firmius infigantur verba lectionis in corde. In quibusdam tamen nocturnalibus lectionibus qua doque aut hor ipsarum exprimitur,puta in sernao
aliorum, de quo in prooemio septimae par tis dicetur Porro in eoneilio Magum inesi,in Burcardo lib. viij. c. laicus. statutum est ut laicut in ecclesia non recitet lectiois nem,nec allelu-Ia dicat, nisi psalmos tantum S responsis ria, siue allelu-Ia. Responsoria quoque post lectiones subi jciuntur, csi. n. per lectiones dbctrinales per resposoria vetd bona opera significetur rite post lectiones resp6soria subi je iuntur,qu ia per bona opera doctrinae respondere debemusne eum seruo pigro qui pecuniam Domi uisiti abscondit, in tenebra, exteriores mitae tam v