장음표시 사용
311쪽
olo dIaboli, & uictoria Christiani populi
de tribus partibus orbis collecti per eum , qui est uerus filius Dei, & uerus filius hominis. In sabbato uero fit commemoratio uictoriae populi iudaici, qui erat coniunctus ecclesiae Dei, in fine seculi,& cantabit
cum ecclesia p salmum. Bonum est confiteri domino, ad annuntiandum mane, scilicet prosperitatis misericordiam tuam , &ueritatem tuam per noctem, scilicet aduersitatis, qui psalmus in titulatur laus eantici David in die sabbati, unde conueniens est, ut in die sabbati cantetur Psilinus ille, in quo agitur de persecutione Iudae, qui pedi secutus est Christum in figura Absalo, qui persecutus est patrem, & qui in titulatur in die sabbati. Quod autem Psalmus iste per .
tineat ad Iudaicum populum. conuincitur ex illo uersu ; In decacn Ordo psalterio cucatico.Psalterium decachordo dicitur lex propter decem mandata legis. Et nota, 16 noc psalterium' quidam portant, sed in eo non plaIllit,ut Iudei perfidi,qui nobis sitiit in codicibus testes, in cordibus hostes. Quidam portant, & psallere uidentur, non ta-
me psallunt,ut salsi & praui Christiani,qui
cum tristitiata corde iniquo aliquando bona opera operantur. Quidam portar, & in eo psallunt,ut illi,qui cum hilaritate bonuoperantur. Hoc autem erit in populo Iudaico,cum unum erit cum ecclesia. Qualiter eanticum Mosi; Audite coeli quod est Deuter. 32. cap. pertineat ad sabbatu & ad populum Iudaicum ex uerbis Bedar haberi amisi. potest, qui dicit se per Dicam, in in diebus , - , sabbati Iudaei ad synagogas confluebat, ad meditanda diuinae legis mandata,post positis mundi negoti js, iuxta illud, Vacate &videte,quonia suauis est Dominus. In in moriam ergo pristinς religionis, canticum ipsiam Deuter. sabbato cantatur, in quo status illius populi, quem habuit, offenso uel propitio Deo describitur. Post antipho-7 nam i sequitur capitulum, per quod si exhortatio, ne deficiamus in uia . Et dicitur
quandoque,benedictio & claritas. Apoc. 7. cap.& quandoque, Fuistis aliquando tenebrae. Eph. s.& qua doqiie,Nox praecessit. ad Rom. 13. cap. ubi hortamur in fide perseuerare, misericordiae operibus intendere, &opera tenebrarum ab ij cere, &arma lucis induere,& consolamur l er repromissione
gloriae. Et post ea pitulum sequitur respousorium. In quibusdam tamen ecclesijs non dicitur resposorium. Videtur enim hoc su- :perfluere propter responsoria, in nocturnis dicta, quia hodie noctu res & laudes matutinae ubique coniunctim canuntur. Haec tamen ratio cessat, si laudis matutinae Oiscium sit per se. In omnibus tamen alijs horis post capitulum sequitur responsorium. Post capitulum seu responsorium chorus exhortationi assenties, hymnum resinat. Post hymnum, seouitur uersus; Quia enim per canticum Zac naris,quod statim sequitur, promissio notatur, & nos tardi sumus ad credendii promissionibus, ideo premittitur uersiis,alta uoce, ut excitemur ad credendum Dei promissa. Et dicitur in quibusdam ecclesjs uersus; Repleti sumus mane misericordia tua, in quo recolitur tempus, quo iustis recopen sabi tur merces post huius seculi labore. Vnde dicit Beda, R pleti simius mane,praeteritum ponens, pro Ps. 66 suturo,prophetali certitudine,quia in ma- Ps. 6γne eternitatis misericordia Domini replebi niur, iuxta illud, Satiabor,cum apparuerit floria tua. In alijs uero ecclesiis dicitur in matutinis, Domine meditabor in te. Conte litenter chorus, uersu incitatus, siu-bijeit canticum Zachariae, scilicet, Benedictus, quod est Luc. r. cap. quod semper dicitur, iuxta quod ait Apostolus,Seruiendum est Deo,in psalinis, & hymnis, & canticis, id est, corde, ore, & opere. Si quidem per hymnum exprimitur laetitia, quam de consecuta libertate habemus. Et quia Christus hane nobis letitiam acquisuit, idcirco ne de huiusmo I beneficio ingrati esse uideamur, in laudem Dei cantando prorumpi-
liberauit ei grates reserimus,alta uoce cantando canticum ipsum.& quare λ quia uisitauit nos existentet in miseria, & fecit redemptionem plebi suae. Quare etiam hoc canticum alta uoce dicatur, in s. parte sibs. seria cneriae Diti dicetur. Vel ideo post psalmos Se lectiones, & uersiim canticum iptiim dicitur, ut recordemur, quod finito temporc noui testamuli,quod per praemi iasos matutinales psilinos significatur, remuneratio Abrahe promissa nobis dabitur, sido trina Cliristi imbuti, quod per lectioneni, Se ad Dei seruitium uisitati, quod per V uer uin
312쪽
verssim signifieatur, sine timore, in sanctitate, & iustitia , omnibus diebus serviamus 28 Deo. l Rursus ideo Psal. Benedictus, hoe loco dicitur. quia in eo agitur de praecursore i liiii s. qui in sexta aetate uenit. Et ille est sextus I, salinus in laudibus. Et not.' quia
hoe canticum & eanticum Mariae, scilicet, Nasnificat anima mea Dominu &c. cuangelia sunt ideo ea stantes cantamus. Carteis rum haec duo eantica, non cantantur in ecclesia eo ordine quo edita si ini,quem ordinem ponit magister in historiis,ubi agit de
ortu praecursoris . Nam cati eum Zachariae prius cantatur, & tamen secundo editum
est, quia enim ibi legitur; Et erexit cornu salutis nobis. quod est facti ina in resurrectione. Et quia loquitur ad pueru,qui sui taurora solis, ideo cantatur in laudibus. Caticum autem uirginis,quia legitur ibi; R si exit humilitatem ancillae suae, Ecclesiae,st i licet ipsius Mariae,quod quidem factum est in sexta aetate, Sc agit de incarnatione ibi; Suscepit Israel puerum situm, ideo canitur ad vesperas, scilicet in sexto officio, diurno. Tertio canticii m Simeonis, quod sequitur, canitur in septimo ossicio, scilicet in completorio, quia orat se dimitti in Pace, quod erat in septima quiescentium. Rursis in tribus horis, tria dicimus euangelia, scilicet in aurora , Benedictus. quia ibi vera lux nuntiaret. In vespera. Magnita cat , quia in fine mundi, prout ibi dicitur, Deus superbos disperdet, & humiles exaltabit. In completorio, Nutic dimitti v quia post iudicium sancti in pace res nabunt. Finito eatim antiphona, quae di lectionem siue deuotionem , quam in laudando Deuhabere debemus, sisnificat, repetitur. Dum autem uersiu, ante ipsum Canticum dicitur, offertur, inccnsiim, ut notetur deuotio ab igne charitatis egredieras,quae in omni laude esse debet. Turribulum enim,est eor hominis, ignis,charitas,incensiim, oratio, simus in altum tendens, si deuotio, qua sit sim tendere debet, iuxta illud, Dirigatur oratio mea Sc. De hoc in quarta parte in ii titulo de accessit ponti scis ada 'tare dictu est,& dicetur sub vesperi Κ. Primo autem os sertur incensiim,circa altare,nam ct sacerdos legalis mane intrabat templa, et si per altare incensum offerret, ut dicetur sub titulo de vesperis . Uffertur itaqi Iucculam,
circa altare,ut notetur canticum toto cos
de affectu cile proferendum . Et ne nobis accidat,quod contingit Zachariae, cui dum incensum offerret,apparuit angelus dices, quod es nasceretiir filius, quod quia ille non credidit, obmutuit. Credamus igitur de promissionibus Dei, ne a laude eius muti essiciamur. Alia ctiam ratio sub vesperis dicetur. Post calicum sequitur Oratio, per
quam est impetranda promissio, de qua dictum est in prooemio huius partis. De laudibus matutinis, quas monachi dicunt in praecedenti titulo dictum est.
I Prima, principium diumis um, , quor
instaura. 2 Hymnus nunquam metatur in Prima. Liquid iia. I3 Ant bonam frix ur Psalmi n prima. aunineis in prima. Dquidsigrificem. s Psalmi,Beati immaculati, excestentia. 6 Psalmi nouem, quare dicantur dis dominica, in prima. et L ἶ-serium serae primae. 8 Preces qua dicendae in prima .
16 Genus pecti ν , etiam in priuaris erasi
II Oratio Dominica, est sal ossciorum diuinora .
I s Γνetiosa, antiphona, an in manMinis, o I rius in prima locum habea .
De Prima. Cap. s. O s T Q v A M de nocturnali praemissum est ossicio conuenit aliqua dis P cere de diurno. Et pria
qua Deum laudare debemus, tum quia est initium diei, & nobis dedit noctem, cum salute i&sine Satane impedimento transire, prout
313쪽
prout In eompletorio rogauimus ipsena,Mar. Om quia tali hora Christin a Iudaei, Pilato traditus est, & etiam angelus nuntiauitis mulieribus ad monumentum, orto iam sola venietibus,eum stirrexisse, cadem etiam
Io. 2 I hora visius est in litore maris a discipulis pia c. stantibus, dicens illis, Pueri, habetis ali-λι quid pulmenti Tum quia eadem hora, Dominus conueniebat in templo , & populus inanitabat, id est, mane expectabat, vel, id est ad eum mane festinabat. Tu etiam quia scriptura dixit; Primu quaerite regnu Dei . Meri Q eigo ecclesia in hae hora, Dominulaudat,& cum inuocat dicens Deus in adiu. torium meum intende,cum glorificatione
sequenti,& inde petit liberari, & a persecutione mundi, & a tentationibus diaboli, ut patet in hymno; Iam lucis Orto sudere,&c.
t Est autem notandum, qudd in prima hora hymnus ipse invariabilis est, quoniarii olibet die prsmi ila liberatione egemus, inlliter & in eo inpletorio hymnus, Te iuris, &c. in quo petit ocelasia a phantasnatibus liberari, qua etiam liberatione semper egemus, prout siti, completorio dicetur . Quaedam etiam ecelesie nunquam x a. riant antiphonam, ad primam'. Cum enim
3 Deus sit invariabilis, qui est a Se is, id est, principium & finis, idcirco quia semper a
nobis primitias Se decimas exigit, taquam semper soluentes primitias diei nunquaui Variant antiptio nam, sed semper dicunt illam de trinitate, nisi aliquod sestum accidat,quia tunc si de ipso festo: Aliae tamen
ecclesiae variant antiphonam, & hymnum,
S in dominieis,& in seri jes,& in senis Dei, 3 di sanctorum. t Post antiphonam se lusi
tur psalmi, & ex continentia praecedentis hymni euidenter apparet, quare dicatur primus Psalm. Deus in nomine tuo,&c. in quo ecclesia orat, a periculis, & ab inimicis liberari,deinde se armat, primo contra hostes cingulo castitatis cum dicit, Beati immaculati in via, &c. Secundo, sa Iea salutis, scilicet sipe, cum dicio Retribue se uo tuo,&c. de quibus dicetur sub sexta.Tereio etiam scuto fidei, cum dicit; Quiesique vult saluus esse, Sce: in quo fides nostra cotinetur, ut iam dicetur, que est scutu & munimen nostrii,& victoria esitra carne, mundu, & diabolum,& eius oes tentationes,Vn
de Petrus. Cui resistite sortes in fide, dic. Quared, simit gladium spiritus, quod est
uerbum Dei, dum dicit capitulum liue lectionem, quae pertinet ad doctrinam, quia
oportet,ut praecedant bona opera quae per psalmos significantur , & tandem sequatur
doctrina de spiritualibus & secretioribus, iuxta illud, Coepit Iesiis facere, & docere. g t Sunt ergo tres psalmi, scilicet Deus in
nomine tuo saluum ine fac. Beati immacu- a. Ilati in uia. Retribue seruo tuo. ut in tribu vhoris munimentum cotra impugnationes interiores & exteriores habeamus. Et dicutur Lib tribus glorificationibus, co st trinita, in nostris operibus gloriscatur. Secun- , dus Psalm .est. Beati immaculati in uia. us. que. Retribue seruo tuo.Tertius est, Retribue seruo tuo. usque, Lege pone mihi Domine, uiam iustificationi im tuarum, qui ex octonariis uersitum constituuntur. Habet
enim umisquisque sexdecim nersis, quoruduodecim ligniscat duodecim prophetas , alij quatuor designant quatuor maiores, scilicet Hieremiam, Esaiam, Danielem, de
EZechielem, siue duodecim Apostolos, &iuatuor Euangelistas. Dicuntur ergo illiuo psalmi, ex sexdecim uersibus constitu-ri,ut ostendatur,st ea, quae duodecim prophete& quatuor maiores, siue duodecim Apouoli,& quatuor euangeli stς dixerunt, pro polle obseruare debemus. De octonariis dicetur sib titu. de completorio. Sune etiam quodammodo quinque psalmi habeto respectit ad diuisionem octonariorum uersitum,cuiuslibet psalmi, significantes oecclesia petit, ne mors ingrediatur per senestras quinq; sensuum nostrorum , seu ut quinque siens iis nostri, per diem diuinitus muniatur. Prinatis est; Deus in nomine tuo saluum me lac. Secundus; Beati immaculati in uia.Tertius, in quo corrigit. Quartus; Retribue seruo tuo. Quintus; Adhaesit.
t Et est sciendum, et a psalmo. Beati im- smaculati in uia,usque ad psalmum; Ad Dominum, cum trib.cla. est unus psalmus continens duodecim capitula, qui secundum Ambrosium est paradisus pomoru, & apotheca spiritus sancti, ideo ecclesia ruminat illum per horas, uelut species aromaticas paradisi,ut sit spes aromatica Deo & mun- doc Scd quaeri , quare plativus ille, Deus in nomine tuo saluum me fac. dicatur ad i.
314쪽
Saul tradere uolebant Respondeo, ides, gatu Theodosi Imperatoris ad erad
uuia per cypheos, qui interpretantur flore candam inualestentem haereticorum pertes. intelligitur diabolus, qui caducam sto- fidiam, & fidem eat holicam diuulgadam , riditatem suis ostendit. Ipse enim siue per edidit:& singulis diebus dominicis Ecclest,siue per membra sitia, insidiatur nobis,& sia constituit cantari ad primam: quia po-
nos aperte persequitur, ut nos aeternae tra- pulus ex tunc maxime ad Ecclesiam condat morti. Ad uitandum ergo eius callidi- uenit .vel quia fides principium salutis ex talem,iste psalmus in prima hora siue dilu stit. Quidam tamen ex curiositate, illud culo cantandus est, quam Dauid cantabat, omittunt in illis diebus, quibus in nulla: ut ab inimicis saluaretur. Post illu dicitur Credo in unum Deum, dicunt: quidam aupsalmus i Beati immaculati in uia, qui ple- tem dicunt, quod dictus Athanalius iugionus est moribus, quia oportet, ut hi quos a facie Constantini Imperatoris in Treue Deus liberauit de uinculis, & carcere ini- ri illud composivit: quandoque non dici-κ micorum,moribus bonis, & in omni deuo tur in Ecclesia ex primaria Ecclesiae inititione adsistant. l In diebus uerδ domini- tutione. Et aduerte,quia in hoc symbolo, eis, in quibus matutinale dicitur, & histo- duae principaliter fiunt partes, Micet deria mutatur, dicuntur ad primam quinque trinitate, & de incarnatione verbi: Iea de' psilmi, qui sint in fine i plius noctiirni do- libero arbitrio prae titur. Poliea si
minicalis . scilicet Deus Deus meus, respi- quitur capitulum, in quo pastor oves, Rce &c.qui psalmi quare in prima dicantur, paterfamilias operarios, ne in calore & Iasub completorio dicetur. In quibusdam in bore desciant,consolatur, de quo iam di fimen ecclesijs dicuntur solum in dominicis cetur: & dicitur quandoque capitulu in a septuagesima, usque ad Pascha, quo etia tiai vobis,& pax a Deo: ad Gal. i. S quanqtempore dicitur ad primam, Dominus re- doque: Pacem & veritatem Zachariae: vHI- nauit, propter rationem ibi scriptam. In dist. Post eapitulum 'Muitur resiponto-Draemiuis etiam dominicis diei tur ad Priri rium: Christet fili Dei viui,&e. ut Ecet mam psalmus,Costemini Domino,ne alia sia ost dat se innuere & applaudere his , uuid de psalterio praetermittatur, quin to- quae In illo dicta sunt: nihilominus tamen: tum in septimana dicatur, & quia ibi prae- orat pro se.Vnde postea subiicitur versus: sertim in uersu illo; Haec est dies, quam se- Lxurge Chr iste, id est, fac nos exurgere .cit Dominus &e. agitur de resurrectione, Exurgere autem a vitiis , nihil aliud est,
ad quam dies dominici pertinent, & secun quam ad Dominum redire. Sciendum dum hoc in dominicis dicii tur ad primam est autem, subd quaedam Ecclesiae omittue
nouem psalmi, ut cum noue ordinibus an- responsorium illud: Christe tili Dei viui: telorum in resurrectionis gaudio trinita- in aduentu&in septuagelama: quia licet tem laudare possimus. In primis quinque, tam patres,qui suerunt ante legem, quam
scilicet Deus Deus meus, respice,& se liten qui suerunt sub lege, sperarent per Chritibus de Christi passione cantatu r,per psal stum a miseriis liberari tum quia ipse in Hinum; Confitemini. & tres quotidianos,in- lo tempore nondum venerat: idcirco cum
nititur, quod in quatuor mundi partibus tempora illa recolutur misericordia Chridoctrinam quatuor euangelistarum lau-- sti minime inuocatur. In festiuitatibus ta- . dare debemuς. In psalmo; Deus in nomi- men sanctorum, quae in illis temporibus ne tuo saluum me fac, petimus erroris de- occurrunt,illud dicunt: quia in illis lepus positionem, in Confitemini, exhortamur gratiae repraesentatur. Quaedam tamen Ee ad laudis consessionem, in Beati immacu- clesiae non dicunt capitulum, nec etiam re Iati, ad laudis operationem ; in Retri- sponsorium sed solum versum. Exurge vobire, ad mandatorum retributionem. Vc- lentes morem Apostolorum imitari: quos rum, quia fides, in sundamentum manda- legimus post Ascensionem ante ad uetum
torum,& uictoria quae uincit mundii, quia spiritus sancti, in orationibus & bonis ope caetera sine fide frustrantur, ideo sibili- ribus perseuerasse. sicut Lucas dicit, quod tur 6 mbolum fidei; Quicunque uult, quod ipsi adorates reuersi sunt in Hierusalem , Athaliacus Alexandrinus cyiscollus to cum gaudio magno, di erant semper be-
315쪽
nedicentes In templo, & laudates Deum. Nec legimus eos tune fecit se sermone ad populum : sed in die pente e. dato eis spiritu sancto, hora tertia coeperunt tanquam confirmati ad populum loqui: in quo instruimur, quod usque ad horam tertia boanis operibus & orationibus vacare debemus tunc tadem alios docere:quod notat ipsa lectio seu capitulum : na psalmus ad opera: lectio vero pertinet ad doctrina. Propter hoc ergo lectionem i prima subtrahunt,& per consequens, responsorium quod ei responderi debet. Rursius, per primam pastoris opera intelliguntur. Unde & tune dicitur:Respice Domine in seruos tuos,& in opera,&c. qui pastor, Christi exemplo,debet prius operari, ut i aliis
horis alios ad operam valeat exhortarI,
ideoque non dicunt capitulum , quod est exhortatio seu consolatio post psalmos, piros opera significantur, sed post Primamicitur lectio, ut dictum est in prooemios huius partis. t Subsequenter dicuntur preces, quoniam in concilio Agathen .de
consecra.disi. v. conuenit, statutum est. vi
reces siue eapitula psalmis, in singulis
oris dicantur. Dicuntur autem propteraria. Primo ad resecandas superfluas cogitationes. Secundo, ad impetrandam mise- Ticordiam, propter oues errantes, & ope rarios fatiscentes. Tertio, ad postula dum auxilium contra tentation ut possimus in dominica oratione patrem securius inuocare. Et dicuntur noc modo . Primo, nanque dominica oratio dicitur, in qua sunt vij. petitiones, propter septem donat Eliu spiritus sancti habenda, ut iam dicetur. io bed quia muscae morientes perdunt si avitatem unguenti,praecedat ipsum Eret, Γλίη s sto, Oportet i enim tale quid praecedere, quod inanes cositationes repellat a mente , ut dicendo ipsam orationem dominicam , mens quae invisibilia loquitur, sola inuisibilia cogitet. In diuinis si quidem offici j xante iplam oratione dicitur rer vel sem et Κύρ- , ον,& post semel vel ter Diitem ter vel semel X. i. V. .eν. Dicitur ter Κύρα exo/ν, ad notandum tres status diuinitatis & diuinae maiestatis, quos aliquo modo in Ecclesia celebramus. Sed semel dieitur, propter unam tu stantiam. Primu1 status suit,aate allumpta
humanitatem, quando trinitas inuolabatur, sine copulatione humanae naturae, de dicebatur Dominus. quia Dominus nomeilli. Secundus, post allum piam humanitatem, scilicet quando Christus itidebatur in terra, & nihilominus credebatur a suis Deus & filius Dei, propter assim pia enim humanitatem, quae uncta est oleo spirituali,uocatur Christus. Unde in medio statu
dicimus, D, τἰα--. Quando igitur ter
dicimus X. m ostendimus eu nunquam fuisse separatum a substantia sanctae trinitatis, licet fieret homo. Sed quando semel, ostendimus eum fuisse solum in te e homines,& neminem sibi per omnia similem habuiste.Tertius status fuit ex eo tempore,quo uoluit clarificari assumptam humanitatem plus, quam esset,quandiu mortalis erat . quia ergo in illa clarificatione ostensa est trinitas, ideo dicimus ter Κιρα I -- semel uero dicitur propter unam 'substantiam. de horum uerborum e ca-eia dictum est in quarta parte sub titu. denseo ἰλἰήινον. Et nota, st praemissi status Iae. dicuntur, propter nos,no propter Deum, apud quem non est transmutatio nec uicissitudinis obumbratio. Post Κύριε ιλ ii Οον sequitur dominica oratio, in qua sunt septem petitiones, propter habenda. vii. spiritus sancti dona, per quς mcerentes septem uirtutes,& per istas a septem uitiis aliberati, ad octo beatitudines perueni amus. Et d icitur uoce demissa & secrete. t Primo, ut per haec uerba humilitatis Io& orationis deuotio significetur. Secundo, ut quasi ad interiora reuersi, ipsas res reum magna diligentia mente capiamus, quas uerbis pronuntiamus. Tertio, quia in ea Deo loquitur, qui no tantum uerba, P. sed renes scrutatur & corda. gQuarto,adnotandum, quod oratio ipsa potius habet esseaciam in deuotione eordis, quam in clamore oris. Licet enim Moses ad Dominum non clamaret ore, tamen Dominus, qui magis attedit et amorem cordis quam oris, inquit eis, quid elamas ad me, Exod. I . cap. Finis tamen ipsius orationis alte pronuntiatur, ut ab omnibus cosrmetur,& ut auxilio precum adstantium resipon dentium, Amen a tentatione liberemur,
quia sicut ait Aug. Impossibile est multitudinem nou exaudiri. Principium quoq; eius
316쪽
eius publice pronuntiatur: ut per hoe populi ad stantes ad orandum invitentur. ιε Sane, domini ea oratio dicitur, ut vita spiritualis animae impetretur. propter qctimmediate illa dicta subi j eitur: Vivet anima mea, & laudabit te &α deinde sequitur. Erraui sicut ovis, quae &e. in quo fit e5sessio. Non enim potest in Deo vivere, qui I non confitetur.HConsequenter dicitur: He δ. Credo in Deu in quo fides nostra continetur: sine qua impossibile est Deo placere, & per quam contra omnia aduersa ariamantur,qui per domini eam o satione mundantur . Et dicetur voce demissa: snis vero alta, ad notandum quod eorde creditur
ad iustitia: ore autem consessio si ad salutem. extra de sacra unct. de quo in quarta parte dici si est,ubi de symbolo a situr. PO-stea sacerdos quasi suspirans dicit: Et ego ad. ad te Domine clamaui &e. Iuxta illud Da ' uid: De profundis elamaui ad te Domine. quia vero non est speciosa laus in ore pie. eatori sequia peccatori dixit Deus: Quare tu enarras iustitias meas, & assimis tessa -τo mentum meum per os lusi. iij.q. vij.f.quod in statur. ideo petit sibi gratia confitendi: qua repletus possit digne laudare, dicenunepleatur os meum laude. Subsequuntur etiam postea multae preces: quibus Eeclesia obsecrat, orat, postulat: & gratias I.I m. agit, iuxta doctrina Apostoli ad Tim. ob-α se erat, dum dicit: Domine averte faciemit tuam , me &c. t Proprie autem obsecratio est,quado eum adiuratione petitur: ut cum dicitur: per passionem tua libera nos aι Domine Orat, dum bona sibi dari petit:vis o ibi: Cor mundum erea in me Deus,& spiritum rectum. Postulat, dum a se mala sibi Nati contraria remoueri petit: ut ibi: Dignare iot Domine, die isto sine peccato nos culto dire. Gratias vero agit, pro lain receptis: cii dicit: Benedie anima mea Domino:de hoc etiam sub titu. de tertia dicetur. Potest etiam & aliter dici, quoniam oratio dominica eum sequentibus precibus, S cu psalino. Miserere mei Deus secundum magna misericordiam tuam: ideo dicuntur, quoia iam sint itra Ecclesiam nostram,qui minima & qui maxima committunt: pro mu' Dima & committentibus, & pro seipso sa- cerdos orat, quando Κ-ri. λει , & orationem dominicam dicit: in qua nemo se ex-misare potest, nisi veraciter: dim Itie nobis debita nostra, sicut & nos dimitti . cte. pro maiora committentibus: & per poenitentiam resurgentibus dieitur psalmus: Miserere mei Deus, secundum magnam misericordiam tuam, qui proprie pertinet ad poenitentes: prout dictum est sub titulo de
laudibus matutinis e& vivet anima mea&e. quia anima mortua fuit poli mortale peccatum . Errorem etiam suum exponit dicens, Erraui sicut ouis. quae petiit&C. Medicinam quaerit, ubi dicit: quaere seruatuum Domine,quia mandata tua non sum
oblitus, id est , paratus sum adimplere. t Rursus in his pcibus Ecclesia orat pro i 3
peccatis, & presertim pro quatuor orat, scilieti pro immuditia renaouenda. Et pro munditia eonferenda. Pro tristitia, quae ex morsu eonscientiae remouenda. Et pro laetitia conserenda: pro quibus dicit quatuor particulas illius psalmi: Miserere mei Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Pro immunditia remouenda, dicit: Auerte faciem tuam a peccatis meis, ROmnes iniquitates meas dele. Quasi dieat, noli ea aeternaliter punire. sed quia posset esse,quod homo non curaret ea deleri, exuo in praesenti non puniretur, ideli addi-it: Et omnes iniquitates meas dele. pro munditia veto conferenda, dicit Cor mundum crea in me Deus. Sed quia etiam collata munditia homo eam sibi collata ignorat,& adhuc conscientiς morsu torquetur, ideo addidit: Ne pro ij cias me a iacie tua,
Sspiritum fanimam tuum ne auferas a me.
Deinde pro laetitia conferenda, dicit, Redde mihi laetitia salutaris tu i ,& spiritu principalis sce. Sed quia adhue restant inimici
qui nos ad mala trahere nituntur, qui suit rex, scilicet caro,mundus,& diaboluntd- .circo contra inimicos ponit tres versiculos,scilicet, Eripe me Domine ab homine malo,& alios duos sequentes. Inimici, vero repulsis, iam laudare potest, unde dicit se; Psalmu dicam nomini tuo &c. S quia omni tempore laudandus est,adiungit, Et ireddam vota mea Sc.& etiam in omni lo- eo, ideo adiungit; Exaudi nos Deus sali taris noster, Adhuc, quia per passione redempti si inuis,& percam nostra oratio recipit eis caciam, ideo reducimus ad memoria,quet in Passione Domini legimus S c a.
317쪽
tamus, videlicet: sanctus Deus, sanctus sortis,sanctus& immortalis . Inde hortamur animam nostram ad benedicendum sibi, propter beneficia nobis ecillata, ibi: Bene- die anima mea Domino Sc. Consequenter vero, ut puta sit oratio, commune in facit consessionem, per qua a venialibuet nisidamur sine quibus communis uita iacile non ducitur . Et quia hominis eo isellio nil valet, nisi interius conuertatur: ideo subiungit a Conuerte nos Deus sa tutaris nollet: & auerte iram tuam a nodis. Prae-Verea,quia in principio diei est orata neccato per diem liberari, dicens: Dignare Domine die illa , sine peccatis nascuit direr sine quo uix potest et se momentum humanitati , se agi litas. Et quia necesse est, . ut tira sericordia Dei sequatur sient praeuenit, idcirco addit: Fiat imisericordia tua Domine super nos Sce.demum orat pro diti et sis gradibus Eccletiae, Ne tandem concludit per psalmum: Meserere mei Deus, secundum magnam misericordiam tua,postquam noster opilio solus o rat, pro o Iuni-1 bus in collecta . t. D. im aut e sacerdos Orat
seu preces huiusnodi dieit in diebus pro-
fellis se ad terram prollemit ut maiorCm i in se & alijs excitet deuotionem sed finito psalmo: Miserere mei Deus: surgit caeteris prostr ii, manentibus, Se stans oratione dicit, quoniam uicem gerit illius sacerdotis,qui in calo est, qui pro nobis quotidie
interpellat. Priitio ergo iacendo cum caeteris orat, sicut S Dominus, cuius uicarius' est, prius, quam re laser sicum peccatiar ι- Sus eoi uersatus, & in cruce proistratus est, pollea istando Drationem dicit, ut illius retur tectionem recolat cuius uicem gerit.
In quibusdam tamen Ecclesjs Omnes illo surgente serpunt , in quo signifieant se spe recepisse a peccatis resingendi. Et nota, quod sila Ecclesiae unitas adorando in sa elem eadit. t In profestis ergo diebus uandoque prostrati oramus, in quo octo
ignificantur. Primum, infirmitas corpora. iis, quia de puluere sumpti sumus. Secundum, infirmitas animi, quia per nos non erigimur. Tertium, est erubescentia,quia non audemus oculos in coelum tetrate.
Quartum,prudentia, quia uidemus ubi cadimus,id est, in terrenis affligimur. Quinis tum, ut cordia contritionem significemus. Sextum,quia Christum adorante , eum ad λterrain descendiste, & earnem de terra credriviis induisse, S hoc etiam quidam figurant,qui uolentes sibi lignum crucis imprimere, prius inclinati,terra manu tangunt. Septimum,quia ruducimur ad memoria,licet i paradiso angelici ereati suerimus, corpora tamen nostra propter Iapsium nostia, inter animalia bruta iacere, S animaim a corporali mole grauari. Octauum,ut ipso actu confiteamur nos esse peccatores, α'i sterrenis desideriis inhaerere, uentrem ter .rae N animam pauimento infigimus , &hoe est introductum ab Abraham, qui cadens in terram, Dominum adoravit,quem
prophetae imitati suerunt. Unde Origines in homilia illius euangelii: Erant Ioseph N Miria mirantes super his &e. ita dieit: Sancti prophetae quando angustius aliquid contemplabantur,cadebant in Dei es suas, 3 ut peccata per ruina corporis plenius pur igarentur. t Quandoque etiam in priuatis Io orationibus genua flectimus: ut Salomonia Apostolus dicens: Flecto genua mea adpa. do. no. extra de immu . Ecele. decet. ut
per hoc omne genu Christo flecti innua-:mus, sed tunc non prostrati, sed faeie erecti si amux, quasi ipso actu dicentes, trahe tra . me post te. Quid dicere debemus, dum lgentia flectimus, in sexta parte sub tit. de ust.
paselia dicetur. Et quandoque stamus,qiia- iii si laetantes,quod in dona si Domini ibimus. In primo quidem modo exprimimus con- ditionem nostram, in secundo desiderium, in tertio spe. In diebus uero dominicis, Sc iopaschalibus genu flectio non sit: nec dicitur per horas Κυριι, λέα ν nec oratio domitii ea , sed stante, oramus propter laetitiam resurrectionis, quam tunc recolimus, de
quo in sequenti parte sub se sto paschae, dicetur , nee in diebus pente. quibus recoli. mu libertatem per aduentum spiritus sancti nobis datam, nee in aliis sestiuis dichiis propter laetitiam ipsarum festiuitatum, in quibus recolimus sanctam societatem a gelorum & sanctorum, qui iam est in lanitia senapiterna,nis pro praesentia corporis& sanguinis Christi. In his tamen diebus Mart. stantes,capite inclinato orare debemus, si 1 Scut & deuotae mulieres ad monumentu secerun i,& nune etia huius nodi flebiles preces uitae praesentis emittimus,ad notando,
318쪽
quδd in sutura resurrectione, ubi erit vera libertas,& vera societas, nulla precatio Cxercebitur. pro miseris. de hoc dicetur in
sexta parte sub ti. de sabbato post petento. i et In t qtribuidam tamen Ecclesjs in omnibus ossicij, dicitur dominica Oratio, licet stando: nam illa eli sal & eondimentum sa-mii. crifici j. Et sicut in veteri testamenti, nullux saetificium sine sale fiebat: ita & nullis Oisc tu nostru sine illa fieri debere videtur : de hoe et ia dictuni est in prooemio huius partis. Sane, preces huiusmodi, mystyce humilitate significat, prout sub completorio dicetur, versi ad orietem illa, dicimus, de quo dicto est in prooemio huius partis. Vltimo, lubiicitur orati , qua salutatio, scilirbi, cet Dominus vobiscum: praecedit & etiami. sequitur: auia sicut Dominus postquam resurrexit salutau t Apostolos, dice, Pax 'obis.& postea locutus est ei, : & post locutione ite iii dixit: Pax vobis, ita presbyter eius vicarius, postquam surrexit ab accubitu, salutat fratres,dicens: Dominus vobiscum.&pro eis orat: & post orationem iterum dicitet Dominus vobiscu q.d. Si gratia Dei impetrastis, in illa perseuerate: Sc iterum populus dicit: Et eum spiritu tuo. Ae si dicat: Orasti pro nobis, O nos pro te oremus. de hoe dictum est in quarta parte, sub ti. de salutatione ad populum. Nouissime dicitur: Benedicamus, de quo dictum est in proce 'mio huius partis. Postquam verb Ecclesiar dixerit i oratione ad Dominum, implorat orationes sanctorum, dicens: Pretiosa in conspectu &e.quod non est de prima : inde
est,quod quidam dicunt illud post matutinas laudes. Et iam quidam interponunt inter primam,& pretiosa. primam )e beata virgine:&quidam missam animarum,
S quidam religiosi hoe in capitulo dicsit. Aliqui tamen dicunt esse de prima, secundum ea,qus dicta sunt in prooemio, ubi agitur de lectiones, continuantes illud cum prima , deinde se eerdos ad honorem trinitatis orat generaliter pro se , ct pro omnibus dicens ter, Deus in adiutorium &c. vel dieitur ter, ut petat auxilium contra. insidias diaboli,earnis & mundi: vel ad honorem trinitatis. Et ideo subi j eitur: Gloria patri &c. Ne post, gloria patri. sequitur a llelu-Ia: pro eo, quod locus, in quo hac dici consueuerunt: Puta capitulum :Deer non est. Stetit enim saeer Ioeus Minis eat illam Hierusalem, in qua vox il-a angeliea' , scilieet Allelu Ia, auditur, ita locus ille non sacer, peregrinationem
nostram repraesentat,in qua peccamus,d
inde quia dum in hae vita sumus peccamus: ideo sub iungimus, Κύριε λιασον & Pater noster, S postea; Respice Domine instruos tuos, Sce. ubi dicitur: Et dirige fili
eorum : Filii nostri, sunt cogitationes,quae de mente nostra nascuntur, quas ad opera
Domini implenda rogat dirigi, opera vero manuum nostrarum, sunt opera ext
riora , iluae in serius a e gitationibu , pr e edunt . Sed quia omnia ad unum te dunt . ideo postea dicit opus singulariter,ctam dicit: Et opus manuum nostrarum dinrige. Et iterum opilio siue pastor pro omnibus otii bus orat generaliter dicens: Dirigere dignare Domine , Sc. Oratione vero seruitium concluditur, ut diuina gratia, quY actiones nostras praecedit etiam ipsas subsequatur.
x Oratio, obsecratis , O p. udans , quid disti
De Tertia. Cap. 6. O η A tertia Deo Ia
des exoluimu , quo main illa secundum Ma cu. Iesus linguis Iudaeor ut morti ad iudicatus ieu , ct a Pilato ad colu-- nam lipatus est,&flagelatus. Merito ergo hora illa Oramus, ut si
nein separatus est, ita per Christi crucifi-xionem dignetur eadem hora spiritus se ctus in eordibus nostris infundi. In hac et iahora repromissus spus sanctus datus est Apostolis,N vis biliter Dei magnalia loquebatur, nde in Actibus Apostolo tu. No isti ebiti, cu sit hora tertia dici; propter quod zdicitur hymnus: Noe sancte nobis spus,&c. I a Dicitur et Psalnius: Legem pone quia tuc i I. le
319쪽
lex noua data est Apostolis. Quia vero homo per lege Dei a morbo peccati sanatur:
is Iusta illud Sapientiae; Nec herba, nec ma- T s. o lagma sanabat eos, sed tuus serino Domine,&e. Ideo in quibusdam Ecclesjs capitutu illud dieitur: Sana me Domine,&e. Hiero. xvij. e. & responsori u . Sana anima mea,&e. Et quandoq; dicitur; Charitas Dei di Diata est. Roma. v. c.& quandoq; illud. Obsecro vos fratres, per misericordiam Dei Roma.xi j. e. Rursus quia non potest sanati, nisi conseruetur, ideo sequitur versu,; Adiutor meus esto, &e. quasi die..t qua uis liberct sanus in via tua sim constitutus; tamc n5 sussicio sine tuo adiutorio peruenire ad illa meridie, de qua dicitum, Indica mihi, ubi pascas, ubi euhas in meridie, unde dieitur. Adiutor meus ello Domine, & subiugitur, ne derelinquas me, id est, inceptum meum ne intermittas, quia sine te nihil est conatus meus neq; desipicias me, id est, n e eontenas,s, ego mortalis te aeternu audeo querere, quia tu es Deus meus, qui me ereasti& reereasti salutaris meus, id est, qui sanast. Tim. Plagas peccati mei. Deinde omnes ad ora- L. tionem prosteri situr,& prosequitur Sacerdos modii orationis, que Apostolus docet. dicens. Primo Oium fiat oblectationes,orationes, postulationes, & gratiarii actiones pro Oibus,& pro his qui in sublimitate , si . , t Obsecratio fit eum adiuratione pro malo remouendo. Oratio, pro bono impetra do, uel pro malo superando. Postulatio, pro bono adipiscendo siue comulando. Gratiarum actio pro bono iam collato eon se a- do. Obsecratio, cst ibi; Ego dixi Domi e &c. ubi petit vulnera sanari, & medicina dari. al. Oratio ibi, Fiat misericordia tua Domine,33 I uel ibi,Ostende nobis domine. Postulatio ibi, Couertere domine usquequo ubi postulamus, ut per domini auxiliu Oia nobis aduersa remoueatur. Gratiarum actio ibi, Sacerdotcs tui induantur se. Sc hoe pro nobis Oibus. Item orat pro regibus, & pro his qui sitiit in sublimitate, licen ,Saluum sacregem. Sc oremus pro pontifice nostro , Se pro oibus vivis dices, Saluti sae populu tuu See. Et pro defunctis, dicens; Oremus pro fidelibus defunctis. Sequitur etia, Miserere mei Deus, pro his qui sunt in grauioribus peccatis, sicut praecessit dominica oratio,
pro his, qui tui in quotidianis. Post hoc fur
g topilio, sive saeerdos,&omnibus pro ii ratis manentibus, orat pro uniuersis, de
quo dictum est sub prima. si V M M A.
r Maia adquid institura. a Dra dileetisne quanto quis magis rapisur, raro a terrenis deficit.
De sexta. Cap. r. vli ORA sexta pro nobist eruet fixus, sc clauis cO- tfixus est Christus, qua- is re tenebrς sit per omnem terram factae sunt ut sol in morte Domini sui lugens , se quasi nigris tegeret vestibus, ne illum crucifigentibus lumen praeberet. Hae etiam hora. in die Ascensionis, euin discipulis disclibuit, Merito ergo Ecclesia illa hora Deo laudes exhibet,gratias ei agens, quia pro ipsa Christus pati voluit, propter quod ipsiam dii,
git vehe inenter. Unde in eant icis, Nuntia- casis.
te dilecto, quia amore langueo, Si ob hoe s. tunc dicitur Palmus, Deiecit in salutari Psa tuo anima mea &e. dicitur etiam respon- Ii 8lorium; Benedicam Dominum in ol tempo 7 33re, semper laus eius i ore meo; supple, quia dignatus est pati prome . i. pro salute anumae meae. Hacetia hora Adam de paradiso Geo. eiectus est. Recte ergo illa hora Deu deprecari debemus, ut unde ille propter sit perbiam eiectus est,illue per humilitatem , Sebona operationem redeamus. Sane ossiciu Sextat, i a tui temporis respodet, sicut Se os ficia aliarum horarum. in prima nano; hOta est inchoatio. In tertia prosectus. In sexta consummatio, secundu quod sol i prima incipit lucere. In tertia magis calet. In sexta est in summo se more,quod indicat ver ba hymnorum, quae in ipsi, horis,& etia iit nona praemittuntur. Inchoationi respondent verba quae dicuntur ad prima in psalmo: Deus in nomine tuo saluum me ne Rin virtute tua libera me, id est, para me a Cyphaeis. In principio nanq; nostrae esiueruet sionis incipimus a malo separari unde ibi m crito petimus,qui tande loco & prae-nuo separati sumus. Ad idem Ptinet,quod
320쪽
dieit ieeundus Psalmus: Utina dirigantur vie meae:& quod dicit tertius psalmus: Retribue seruo tuo, quod exponitur id est, steque ter tribue & ubi dicit: Uiu. fiea me,&c. supplendu est,qui praemortuus erat D peccatum: unde petit per gratiam iustificati. Ad prosectu pertinet,quod dicitur in priacipio tertiae: Legem pone mihi Domin viam iustificarum tuarum: & exquiram ea Psal. semper. Sibi enim posito in via petit da - ιῆ ri legem eorrectionis. Ad consumatione pertinet, quod dicitur in principio se κtae: Defeeit in salutari tuo anima mea posita in salutari tuo, desecit a terrenitate: vel defeeit in salutari tuo, id est, anima mea
tendens in salutare tuum, defecit an terre-
nitate. t Qua nid enim qui magis tendit in dilectionem Dei tan id magis deficit a terrenis,&quasi prae nimio desiderio laguet. Iuxta illud Canti. ij. Fulcite me soribus,
si pate me mali ,quia amore langueo. Persores quidem, initia bono tum operii, per mala, persectio accipitur qliae etiam alios accedens quodammodo consolatur; non tamen hic plenam recipit consolationem,
sed potius affligitur ex dilectione. Unde
sequitur: Defecerunt oculi mei in eloquiutuum,& in verbum tuum supersiperaui. Et in secunda parte: Quomodo dilexi legem tuam domine. Et in tertia Oculi mei desecerunt, in salutari tuo anima mea: quoniam exaudisti &e. Ad hanc persectionem pertinet responsorium: Benedicam domi -- nuiv,Se versiculus : Dominus regit. Nam sicut habet alia tras latio: Dominus pascit' me, nihil mihi deerit in Ioco pascuae, ibi me collocauit , id est. Dominus est pastor meus, in quo sum totus & sufficiens. Unde sequitur: Et nihil mihi deerat, spiritualem enim substantiam et edit a Deo sibi eo ' ferendam, qui iam scit se esse collocatum in loeo pascuae, ubi fideles in fide plenius corroborantur. Unde dicit, ibi me colloeavit, Quem enim Dominus patuit in ad- Dentu spiritussancti, eundem regit id est, in bonis operibus facit eum delectari,&' per reclum iter ducit ad .tutissimam ciuitatem Hierusalem, tali nihil deest , teste δε post o. qui dicit: Omnia in eo possum, qui me confortat. Dicit autem quandoq; capitulum illud; Alter alterius onera portate, PIili. od Galath. vj. Quandoque illud Nolite con-α scrutari huic sic culo. Rom. 3 ij. Car.
De Nona. Cap. r. O R A Nona Christus
Moii enim voluit pro Iri homine illa hora, in qua homo de paradiso expulsus est . Et in eadem hora
per mulierem & lignum redemit,quos per muIiere S lignum deceperat holiis, ut ars autem artem salleret,& medellam ferret, unde hostis laeserat. In eadem quoq; hora miles latus Christi ope Iam ruit, ex quo duo nostrae saluationis sacra- is menta, scilicet aquam baptismi,& sanguinem nostrae redemptionis nobis eduxit, &velum templi scillum est,& monumenta aperta sunt.)Eadem hora inferna pene tra os inextricabiles tartara tenebras confringens, serasq; eius cominuens, captiui talem sanctorum secum transuexit ad ce los, igneaque romphea submota antiquum ineolam in paradiso restituit. Eadem etiatiora coetus apostolo tu ad orandu eonuenire consueuit,& Petr.& Ioa. a Cendebant in Rate plum causa orationis. Petrus quoque eadem hora ascendit in es nacti irin, oraturus
quando raptu, est in exta sim, S linteolum plenum reptilibus de eoelo ante se dimitti vidit audiens, Petre macta I manduca Merito igitur propter has praerogatiuas hae hora Deum Ecclesia Iaudat , dicens Psalmum. Mirabilia Sc. responsorium I A s. Redime me Domine , orans pro sita re- Iodemptione . ne oblita esse videatur quod tali hora redempta est . l Iua autem , considerandum est quod in hora nona tam Psis
solde et inauit a centro. status ergo temporis innuit statum virtutum, innuit enim scruorem virtutum in quo animus prius erat, propter tentationes esse tepefactum. Nam ut ait Beatus Gregor. Vitia nos tentant, virtutes nos humiliant. Cum enim vir .Persectus tentatur ab altitud ne intimi gaudij, de studii ad cosiderandil se a se agilitatem,