장음표시 사용
391쪽
xt eeelesia ' his diebus in magno cottamine colli tuta in quadragesima frequentat pisimum Qui habitat.quia in psalmus ille informat in certamine positos spem suam in Domino ponere, & Omne adiutorium ab eo deposcere, de quo sub dominica sequenti dicetur. Hoc tepore diaconus casulam
super humerum portat, de quo dictum est in parte secunda, sub titulo de diacono . Ab hac quoque quarta feria, usque ad do
minicam palmarum dicitur omni die prς
alio de ieiunio. Etiam dominicis diebus apud quosdam.In illa vero dominica,& se
mentibus diebus dicitur praefatio de panione . Sed videtur elle incongruum, quod in dominicis diebus eantetur praefatio de ieiunio, cum in illis non ieiunetur,& ideo
quidam dicunt in illis quotidianam praesationem, sed licet non ieiunetur numero: ieiunatur tamen qualitate, id est, in ei quadragesimali sicut in alijs diebus. In quibusdam tamen ecclesiis incipiunt dicere praefationem de passione in dominica de passione,& in quibusdam etia dicunt praefationein de ieiunio usque ad quartam seriam ante pascha . Ucrum licet, ut praemis. sum est quadragesimal l ieiunio, quod incipit in domini ea quadragesimae, superadditi sint quatuor die, , solennitates tamen os fici j quadragesimalis temporis incipiunt In eadem dominica, sicut prius,& non ante : nec in hoc immutatio iacta fuit, quan- qua potius ex incuria, quam ex eerta scientia hoe contigille crcdatur: nam idem dc-beret cise caput ieiuni j & ossicit, S secundum hoc videtur, quod in dictis quatuor diebus deberent immediate post nHllam 3 dici vesperae. Circa t quod notandum est, quod quadragesimale tempus, est luctus, &poenitentiae tempus: poenitentes autem dum conuertuntur ad Christum, a tenebris ad lucem transeunt, uespertinum uero tempus propter desectum & obscuritatem, impersectionem designat. Qitia ergo poenitentes non impersectiona di desectu, sed potius persectioni S luci veritatis
insistunt: idcirco conuenienter quantum ad vesperas dictum tempus lucis ex institutione Gabilon. Conci. de consecrat. distinctio. j. solent. praeirenitur. ut se statim poli missam dicantur. quae alias circa noctu tempus consueuerant dici. Hoc tamen
quatuor praedictis diebus praeeedentibu τnon seruatiir, qui diebus quadragesima li- thus superadditi ex alia causa suerunt. Vel
post dici: quod quia quadragesimali tempore propter dispositionem ad paschalem
solennitatem & correctionem delictorum praeteritorum, sanctioribus operibus insistendum est : ideo prouisum est, ut eo tem pore,quo seruamus illa ieiunia, plures orationum supplicationes ieiuni j agamu s, dc
propter hoc non solum alias horas: v erum etiam vesperas ante cibum dicimus. Praedictis tamen quatuor hebdomadis hoen si seruatur, ad representandum primariam dispositionem poenitentium t qui in suis
primordiis non possunt tot sanctitatis ob seruant ijs insudare. Hoc tempore dicitur ad horas capitulum .' Conuertimini. Io.
hel. ij. eap. & illud inter vestibulum,quod est ibidem, & illud: Clama, ne cesses. Esa. lviij. cap. S illud: Derelinquat impius. Esa. lv. eap.& illud: Frange esurienti. Esa. lviij. ea pitu. ' Sane naec quarta seria iaquatuor priuileg ijs in signitur. Primum, quia tali die incipimus ieiunare, quod si
quadruplici ratione. Primo, pro eo,quod Christus legitur quarta seria suum ieiu-n tu inchoasse, quod inde videtur,quia naistus est die dominica, & si quis diligent etc mputet annos ex tune, usque ad xxx. se-esidia in rationes compuli, inueniet eum in
tertia seria baptizatum fuisse, & sequentidie intrans in desertum, inchoauit ieiunisi. Secundo, ideo et in quarta seria ieiunium τε inchoamus, quia in quarta aetate Sal Omcntemplum Uiseauit,& nos quasi landamentum illius templi, quod ex nobis construitur, faciamus ieiunando, ut in paschat cinplum domini esse possimus. Unde ApostO- . et ius. Templum domini sanctum est, quod estis vos. t Tertio, ideo in quarta seria ieiunium incipit. Cum enim ecclesia in die- Σ.or. bus dominicis quadragesimae non ieiunet, spropter gaudium, quod habet de resurrectione domini,quae in illa die iacta est. In
resurrectione dominus legitur bis come να i.
disse, semel cum discipulis euntibus in E- 'maus,& iterum,quando intrauit clausis ianuis ad discipulos, & attulet sit ei partem piscis assi, & Duum mellis. Ideo incipit ieiunare ab hae quarta seria antecedete dominicam illatu,quae hoc vocatur caput
392쪽
ieiunii. De hoe etiam iam praemissum est.
r 6 r Quarto, quia scut iam dicetur hoc tempore ad bellum procedimus ideo quatuor diebus huius hebdomadet ieiunamus, ut quatuor armati virtutibus, scilicet iustitia sortitudine,prudentia,& teperantia,quatuor mala, quae per primum parentem incurrimus,deploremus, scilicet quod de parad ilo eiecti sumus, quod in hac valle miseriae cibo ad modum iumentorum indigemus, quod in in sernum descendere timemus, quod in patria cum domino non gauir demus . t Quinto, ut defleamus quatuor mala, quae secimus,scilicet peccatum cogitationis operis, consiletudinis, ct locuti nis. Secundum priuilegium est, quia illa die audiuntur consessiones publice poenitentium , & eis poenitentiae imponuntur. Tertium,quia tunc cineres capitibus asperguntur, ut iam dicetur. Quartum quia in die ista sit processio, qualem per totum annum fieri non contingit. Poenitentes nanisque tune ab ecclesia cum processione. &cruce eiiciuntur: & in die coenae in eadem recipiuntur, sicut sub illa die dicetur. Processionein quidem facimus' quia tunc ad bellum contra hostes incedimus, quia quasi in expeditione,a septuagesima, usq; tunc fuimus. Procedente, ergo contra hostes armis nostris armamur, quae sunt humiliatio,oratio, amictio,& eleemosynarum largitio. Humiliatio', sicut iam dicetur est in cinere. Oratio. qilia tune dicimus: Parce domine Sc. Afflictio, de qua in Evangelio: Cli ieiunatis &c.Eleemosynarum largitio, quae maxime hoe tempore frequentanda est: unde. A bsconde eleemosynam in sinu Eccle. pauperis. Talibus itaque armis armati,ads bella .pe edimus. Unde collecta huius diei est. Concede nobis omnipotens Deus praesdia militiae Christianae, sanctis ine hoare. te viiij scte. Ceterum in hae die ossicium
usque ad nonam disserimus: non tantum, quia dominus hora nona expirauit, sed etiam propter gastri margiam nostra. Adeo nanque ventri dediti sumus, quod audita missa statim ad cibum curremus. & de ho-rix parum aut nihil curaremus. Unde in cocilio Cabit A. de consecrat .distinctio. i. solet, dicitur, quod ad missam cocurrendum est, se auditis missarum solenna is S vespertinis olscijs ac largitis eleemosy nis, ad cibum accedendum est. Hae etiam sne dicitur cinis, S in signum humilitatis eapitibus aspergitur lub his verbis. Cinis es,& in cinerem reuerteris,quod dictum sui e Adae G cne. iii. cap. Et Iob poenitentiam in fauilla & einere egit, prout legitur Iob vitimo cap. Et ait dominus: In domino putiueris puluere vos aspergite. Micheae. j. c.
Item legitur Iudith iij. eas'. quod filii Israel hum iliaverut animas suas in ieiuni jς, ct cinis super capita eorum. Et Abraham inquit: Loquar ad dominum meum , cum sim pulvis S cinis. Gene. xviij.e.& Mardocheus indutus est sacco sparsens cinerem capiti suo, Hester iiij. e. & filiae Sion consperserunt cinere capita sua.Tre n. iiij. eam Et hoc est, quod sicut ex libro pontificali habetur: Pς nitentes & morituri in signum poenitentiae S humilitatis, & quod terra S puluis sunt, se in cinere vel solo prosternunt, S cilicium induunt, qudd ex veteri testamento tractum est. Legitur enim Esa. lviij. cap. quod poenitentes sacco & cinere
sternuntur. Idem Hierem.xxv.cap. Aspergimini einere,quia completi sunt dies v stri. Item Ionae iij. cap. Rex Niniue indu tus est sacco, & sedit in c:nere. Item Tre. no. iij. cap. Uirgines Hierusalem accinctae sunt cilici js. Item in psalmo xxxv. Indue bar cilicio. Fit etiam hoc ad i signis ean. δ' dum,qudd sicut in eiectione Adae de paradiso, maledicta fuit terra in opere suo : sie per humilitatem p nitentiae terra nostra, scilicet liberum arbitrium nostrum benedicitur per poenitentiam, ut non spinas Stribulos, sed dignos fluctiis poenitentiae
germinet. Invitantur autem omnes ad poenitentiam peneraliter cum dicitur,in an- tiphona : Immutemur habitu &c. Ieiunemus,& ploremus ante Deum &e. Et ostenditur causa, quare debeant homines ieiunare, scilicet quia dominus expectat eos ad poenitentiam. Unde introitus est: MisererisOmnium domine propter poenitentiam,& est Sapie. xj.cap. omnes etiam orationes quςcunq; dicuntur,saciunt: ad idem in epistola. Conuertimini S e quae est Iohelis ij. eapit. ad hoe in uitantur generaliter pariti & magni S utriusque sexus. Vnde dicit: Sanctificate temnium. Vocate coelum, congregate populum &e. Sequitur responsorium. Miserere mei Deus & cap. quod respou-
393쪽
2o respondet epistolae: ostendens 'triplicem
effectum poenitent iae. Pomu quia Per eum habemus remissionem peccatorum S colatronum gratiae, S co neu leationem in init corum.Vnde sequitur: Dedit in opprobriu conculcantes me. Sequitur tractus: Domine, non secundum peccata nostra &c. qui
significat laborem, qui in poenitentia habetur. Et dicitur iste tractus, usque ad dominicam de passione in secunda,quarta, S sexta serijs, ut in diebus arctiori ieiunio deputatis incoeptae poenitentiς memores Orationes ieiunio combinemus. In Euangelio autem. Cum ieiunatis &c. Matth. cap. vj.
legitur de modo ieiunandi, ubi dicitur au. autem cum ieiunas, unge caput tuum,dc fa i ciem tuam laua, quia omnis 'nitens debet ungi oleo spirituali, quod est iucunditas mentis, tanquam athleta & pugil domini. sicut habetur in ecclesiastico: Oleside capite tuo non deficiat, & saciem tuam Eeeti. laua, id est, interiorem hilaritatem extes rius demonstra, ne videaris hominibus i iunans, id est, sic ieiuna, ut non intendas fauorem humanum, sed solius Dei,& pater tuus, qui uidet in abstondiro, reddet tibi. Olferenda est: Exaltabo,ubi est gratiarum actio de impetranda remissione. Communio est: Qui meditabit, in qua est aliorum ' exhortatio de legis meditatione, & consonat Euangelio, quia meditari in lege , est thesaurizare in coelo.
' Ieiunium.JQuadragesina ieiuniorum habet authoritatem, & in ueteribus libris ex ieiunio Mosi & Heliae,& ex Euangelio, inquit Augu. epist. ii 9. ut de Moyse patet Exod. 24. Sc I . De Helia. 3. Reg. I9. De Christo, Matthaei . Luc.'. De ieiunii praeterea institutione & qualitate, abunde esialibi, tum uel ex concilio Cabilonensi, in cap. lent,de consuc d ist. j.
I Poemimita in tribus consistit. De quinta seria. Cap. 19.
S L i ii xx x de quinta scria. Siquidem in
uitati sunt omnes in praecedenti diei leui ibi dictum est ad poenitentiam. a Sed quia poenitentia i consilla iii tribus,
scilicet in oratione, ieiunio , &eleemosyna: ideo in tribus sequentibus diebus agit de his tribus, ct prinio de orationem hae quinta seria, & ideo incipit introitus. Duel amarem ad Dominum. Fit autem oratio
ab aliquo, quandoque pro se, quandoque
pro alio. Ut ergo ostendatur quantum uais, et ab aliquo, pro se facta oratio: igitur sequitur epistola. Aegrotam t: Esa. xxxviij.e. In qua proponit ecclesia regem EZechia in exemplo, qui oratione pro se facta impetrauit a Domino quindecim annos vitae suae superaddi. Ut etiam ecclesia oste dat, quantum valet oratio pro alio facta. legitur Euangelium: Cum intraret Iesus. Matth. viij. eap. de Centurione, qui rogauit dominum pro puero suo, ut sanaretur, quod impetrauit.
De sexta seria. Cap. 3 o. N sexta seria agitur de ieiunio,& osteditur quale t ieiunium placet, Deo .c
spirituale, non carnale, unde epistola agit de hoc: Clama, ne cesses. Ela .l vis . GS post. Quare ieiunauimus,& non aspexisti Se. Et dominus resipondet: Nunquid tale eli ieiunium quod elegi contorquere, quasi circulum caput &c. quasi diceret: Non placetnxilii tale icium si aliquis se cruciet tantum, sed quod dissoluat s asei culos impietatis, id est, ab Omni peccato abstineat, quod fit per charitate. Vnde t se- quitur Euangelium : Audistis quia. Mat.v. c. Agens de charitate,ubi dicitur, licet hoc in ecclesia non Iegatur, dictu est antiquis: Non ψccides: Ego aut dico non irasceri, .s V M M A. 1 S abbata praecedens primam quadragesimae.
IN sabbato agit ecclesia de eleemosy
na. S de sabbato, qa per praemissa tria,sci licet orationes, ieiunia, eleemos' nas uenitur ad sabbatii simum mentis, ubi
394쪽
poena ia facta que spectat ad poenitentiam, id est, pax,quae est quies,& sabbatismus metis,se osculantur, id est, conueniunt. Et propter hoe sequitur aperte in epistola. Ela. lviij. cap. Si abstuleris de medio tui catenam , scilicet peccatorum, & caetera quae ibidem sequuntur, tune vocaberis sabbatudelicatum, &c. quae ibidem sequuntur, &hoe idem dicitur in Evangelior Cum sero esset &e. Matth. vj. Vbi dicitur de discipuli, laboratibus in mari, per quosPoenitentes designantur, quod dominus ascendit in nauiculam cum eis, & statim sacta est tranquillitas, quia Deo praesente in corde ii minis pacificatur anima, S tranquillum sita ibi . Hoe t sabbatum licet habeat episto.
Iam & Euangeliu, sicut nonnulla alia per anni circulum: non tamen est cantibus ossi elatum: quia secundum quosdam notandum erat solenni ieiunio deputatum. Hodie verb ieiunamus, ut ad quietis aeternae sabbatum perueniamus.
1 Quadragesimae prima domini ea: quae dicit in quintana. Et cur dicta quadragesi .eius
'Dimittim , eur dimensium quadraginta diebus, Et eunu exemplo nu. 3.
4 Poenitentiae si Ius quis. Ieiuni, principium, interrumpit ordinem hi MLIOriaria m prima dominica quadragesimae. τ Epistola Pauli: Hortamur os Oe. militem christianum armas quatuor virtutibus cardinalibus. 8 Tentatis cum viribus,Yersutia, fraude sit homine sit periis,qui audeat homo certamen
Io Tentator, quot upliciter Dominus tentariat.
it Missae introitus, in prima feria prima dominicae quadragesimalis. Ir cruces quando Hiemur, O Hlum ante aliare sestendatur.
De prima d si ira quadragesimar. Cap. 32. IN hae dominica, in qua cantatur: In
uocauit me Re. incipit quadragesima, quae significat tempus poenitentiae spi- ritualis,&r vocatur dominica quiuia, quia
ANDI L I P. VI. quinta est a pascha. Quid autem signissiae
quinque quadragesimae: dictum est in priam a parte sub titulo de picturis. Dimini est autem quadragestina, licet in ea sint quadraginta duo dies, usque ad pascha. Primo
quia ecclesia non citrauit de duobus, quae minutias non attendite sed summam numeri ponit, quan uis sit parum plus vel munus. Seeundo,quia quadragesima non protenditur, nisi usque ad diem ecenae Domini, quae est dies absOIutionis. Nam Per quadragesimam bene obseruata & per ueram p nitent iam, peruenit homo spiritualiter ad coenam agni. Unde Apoc. Beatus, qui vocatus est ad coenam nuptiarum agni: & s eundum hoc solum sunt quadraginta dies.
Tertio quia fili j Israel laborantes in de
serto,quadraginta annis et bati manna, per quadraginta masiones venerunt in terram promissionis quo etiam exemplo, xl. di bus a delictis corporis abstinentes, uerbis vitae rescimur orationi vocamus: ut tande per Iesiim Christum in terra uiuentium introeamus sicut illi, per Iesum nave, id est, Iosue in terram promissionis introd sitnt. Ideo autem se eundum Hier. sunt in ea quadraginta duo dies, lilia Dominus uenit ad nos perquadraginta diras generationes: computatis Ieconia patre, & Ieconia filio,& ipso domino. Sane totum tem - ipus vitae nostrae quadragesima est. Ieiuna-nuis autem ' quadraginta diebus, incipientes a praecedenti quarta seria. Primo, secundum August. quoniam Matthaeus quadraginta generationes posuit. Ad hoc enim Dominus suo quadragenario numero ad nos descendit, ut nos ad eum nostro quadragenario numero ascendamus. de consecrat. distinct. v. ieiuniti m. Secundo, secundu eundem, quia ad hoc,ut habeamus quinquagenarium,quadragenario adiiciendus est denarius. Ad hoc enim,ut perueniamus ad requiem beatam, oportet nos toto tempore praesentis vitae Iaborare.Unde & Dominus cum discipulis quadraginta diebus mansit,&post decimam diem Spiritu sanctum misit. Ieiunamus erit quadraginta diebus. Nam ' ct Moses aecipiendo legem ieiunavit quadraginta diebus, similiter de Helias. Dominus quoq; noster quadraginta diebus ieiunavit absque ei bo ct hoc pro institutione & exemplo. Unde nonnulli
395쪽
unam tantum quadragesimam Obseruant: illi vero Pro merito ieiunaverunt: Com. munius tamen est tres quadragesimas seruare, eo quod Moses, ut tradunt Hebraei, ter ascendens ad Dominum, ieiunavit: uel
potius: quia tres in tribus leguntur ieiunasse quadragenis, scilicet Moses, Helias, ct Dominus. Quare aute quadraginta sex diebus sumus in abstinetia : dii' iuri est sub praecedenti quarta seria. Considerandum est autem quod tempus quadragesimae, poenitentiae adscribitur. Poenitentiae autem
t fructus sunt ieiunium, uigilia,sc aliae carnis amictiones: eleemosyna corporalis &spiritualis,& alia misericordiae opera, oratio & deprecatio, & a liae species contem plationis, fletus lachrym P, & alia insignia contritionis. Ideo de bis & similibus ad poenitentiam pertinentibus, in nocturnis& diurnis ossi ij, hac die, & sequentibus legit & cantat ecclesia copiose. Et propter hoc etiam ho e tempore dicitur regulariter Oct es in ea nonicis horis psalmus ille poeti tentialis Miserere mei Deus secunas tura magnam misericordiam tuam, Sc.
Et est notandum, quod propter ieiuna j' principium t ordo intectum pitii r historiarum. Cum enim in septuagesi ina & se . xagesima cantatum suerit de Adam, & in quinquagesima de Noe & Abraham in hae prima interponitur de fructibus poenitentiae: in secunda itero de Iacob: in tertia de Ioseph: in mi arta de Mose. Antiquitus tres instituit ecclesia sexagesimas: de quo tactu est , in prima parte sub titulo de ecclesiasticis fac ramenti . Sane,quia, ut dictum est sub quarta seria cinerum, hoc tempus est
Clitastianae militi x,& in quo diabolus sortius coptra nos instargit,ideo ne homo desperet quasi consoria talium quoddam canit ecclesia introitum. t Inuocauit me Sc. Quo audito, spe sit homo sortis. Vnde dicit Apostolus: Spe sortes, in tribulatione gaudentes. Et Esa. xxx. c. In silentio,& in spe erit fortitudo uestra. Siquidem in hi, duobus consistit tota sortitudo hominis spiritualis, si licet in silentio , id est, a tum v ltibus seculi, nihil de his quae sunt seculi appetendo & in spe aeterna desiderando, per epistola quae incipit. Hortamur vos ij. Cor. vl.c. Armat ecclesia r milites suos qua tuor Cardinalibus uittutibus . Primo, sortitudine, eum dicit: Ecce nune tempus acceptabile: ecce nuc dies salutis &e. Qugibi de sortitudine dicunt & quia sequitur et
in omnibus exhibeamus nos, sicut Dei ministros in multa patientia. Secundo, temperantia,cum dicit. In ea si ita te S ieiuni j sinultis. Tertio, prudentia,cum dicit: Inscientia, id est, prudelia. Sunt alitem idem subiectio, scientia, & longanimnas: quia scientia & longanimitate scimus conuersari in medio prauae & peruersis nationis, &bonitat te & suauitate, quae in Spiritu sancto. hoc totum pro eodem sumitur. Sequitur, in charitate non ficta, quia omnia sine
fictione fieri debent. Quarto, iustitia cudicit. Per arma iustitiae a dextris,& a sinistris. Post epistolam sequitur responsoriu. Angelis suis Deus mandauit dete&c. Vt si e secure homo possit pugnare, sequit tractus. Qui habitat in adiutorio. in quo agit
de tentatione. Tractus uero, Deo dicitur.
quia ibi ostenditurq, haee uita misera distrahitur multis doloribus & laboribus .
Et i quia posset conqueri aliquis de inq- 8
qualitate istius pugnae, quia telator potentissimus est,ut habetur in Iob. Non est po- Iob rtestas sub coelo quae ei ualeat copa rari. Et sapientissimus, quia nulla uidit. Et crudelissimus,quia ut dicit Hier. Crudelis est,&non miserebitur. homo autem infirmissi- ιmus S ignorans & ideo in ipsb tractu ponitur solutio huius, quia ad hoc permittit
Deire inimicum tentare,ut homo timeat,
S ad Deu confugiat, quia scit & potest, ct vult liberare,& sie in se non speret, sed iii Deo qui promittit,v liberabit, si costigiat ad eum. Vult ergo Deus, ut homo habeat Marabis timorem de inimico sorti, & spem de pro- τῖmissionibus suturorum ,& de dilectione Dei vehementi: sina, ergo sequitur quod
vult eum protegere, quemadmodum gallina protegit pullos suos ex amore uehetaruti,& est spes de custodia angelorum: homo autem si molatur inter duas molas, timorem scilicet & spem,ciscietur panis places Deo , I sic uincet omnem t tentatio a m siue sit leuis & occulta, quae dicitur timor nocturnus, siue leuis & manifesta, quae dicitur sagita uolans in die: sue fit grauis&occulta, quae dicitur negotium perambulas in tenebris, siue sit grauis & aperta,qus dicitur daemomu meridianu .Haec quatit Org ocra
396쪽
genera tentatio mim vineer, quilibet sie armatus: ut dictum est. Sed in Evangelio nosunt nisi tres tentationes ubi dicitur: Du- eius est Iesus in desertum &e. Mat.iiij. e.&coprehenduntur quandoq; oes te latrones sub quaternarii', ut dictum est,quandoque sub ternario, ut in eodem psalmo in serius dicetur laqueo venantium, id est, ab o-Pere ma γ,& a verbo aspero, id est, a pecca1o to oris. Tentatust autem suit D minus a
diabolo triplici tentatione, scilicet tentatione gulae,eum dicit ei: Die ut lapides isti Panes fiant. Cupiditat: s, scilicet eum dixit: Hre omnia tibi dabo, si proeidens adoraueris me. Et inanis gloriae, scilicet quando diabolus voluit eum deiicere de pinnaculo, sicut fecerat alios prςdicatores multos : & vicit eum Dominus per aut horitates sacrae scripturae, quod significatum est tu hoc, quod Dauid lapidibus sumptis de torrente deiecit Goliam : docens nos debere armari gladio verbi Dei, praeter illa arma, quibus nos armat Apostolus in epistola hodierna, ut sie susticienter ad pugna armati simus. Potest etia dici, quod . i principio septuagesimae ecclesia tot tribulationibus pr in desperans clamauerat. Circu- dederunt me gemitus mortis, quasi a nulla parte euadere postit. In principio verbsexagesimae, ubi etiam de hoc dictum est, ct dicetur in quarta dominica,quasi posita inter desiperatione,& spe clamauit. Exurge quare obdormis Domine. In prinei pio quinquagesimae lana desperans clamauit: Esto mihi Domine in Deum protectorem: i md deprecatiuam mutas in alsrmativam II dixit: Dux mihi cris,& enutries me. t Nue verb in principio quadragesinas ostendens se exanditam dixit: Inuocauit me, & ego V. ' exaud.& epistola dicit. In tempore placnto exaudiui te. In gradu ali, datur nobis angelorum eustodia. In tractu, diuina protectio, quia circundamur scuto veritatis. In
Euagelio, ad exemplii Saluatoris ab hostetri uphus,cui dicimus:vade retro Satanas . In offeriorio et diuina protectio notatur, cu dicis: Scapulis sitis obubrabit tibi,&c. in post cotone daemonum subiectio, ubi dicitur: Super aspidem & basiliscit. Ab hae die ix t usque ad parascevem, cooperiuntur cruces, Se velit ante alta resuspenditur, de quo
in prima parte dictum est sub titulo de pi
cturis. Hse dominica priuilegiata est,quia est ianua & Iimes quadragesimae, quq representat tempus, quo filii Israel morati sit ne in deserto. Tria quidem suerunt in populo
Israel,quorum duo commemorauimus, scilicet peregrinatio , quae fuit in Aegypto, quando Iaeob filii sui profecti sunt in Aegyptum: captiuatio, quae fuit in Babylone e & dispersio, quae fuit facta a Tito de
Vespasiano per totum mundum, quam n5 continemorauimus,quia ab illa nunquam reuocabuntur: de qua dictum est. Tradam eos in manu, de qua non poterunt surge- 're, in hae dominica ad horas dicitur eppitulum: Fratres hortamur vos,ne in vacua,&c. ij. Cor. vj. c. & illud: Ecce nunc tepus ij.Cor. vj.c.& illud: In omnibus exhibeamus, ibidem. Et fit hodie statio apud basilicam Lateran.quae eonstructa est in honore Saluatoris,& plus quam prophetae Ioa. eo quod ossietum hodiernum Saluatoris nostri prophetice resonat felicitatem. S V M M A. et Og cium secundaeferiae, prunae dominicae pradragesimatis. 2 Tentatυr conatur a ferre nobis consideriuionem coelestium pramiorum, γε facιlaus metus retia me Iamus. .
De secunda seria. Cap. 33. Ollquam Dominus &l Apostolus ar rivati erunt militem sui im, non restat,
nisi ut pugnet, quia hostes semper parati sunt. Quia vero per opera miserico diae specialiter Se maxime fit pugna ista, ideo de ipsi, est seria ista quς agit de eleemosyna. Rursus, quia onus pugnae non lubenter suscipitur, nisi intuitu praemij, idebin hae secunda seria est introitus. Sicut culi seruorum, Sc. Et Dominus in episto- la: Ecce ego requiram oves meas,&c.quq Psal. sumpta est de Ezechiele xxiiij. ossedit prae ii 3. milina, cum dicit: Et pascam eas, aut enim pascit Dominum in paupere, & Dominu Ipascit eum: sicut ibi legitur in montibus I srael, in mansionibus aeternis, idem habetur per Euangelium: Cum venerit filius &c. Matth. xxv. c. ubi dieitur: Uenite benedicti&e. Esurivi, & dedistis mihi manducare . t Debemus autem habere oculum ad ip- Σ sum
397쪽
sum non tantum sinistruin, ut respiciamus poenas aeternas, ct propter hoe bonum faciamus: hoe enim esset timor seruilis, sed etiam dextrum , ut consideremus praemia, illum oculum vult nobis auferre diaboIus& nititur quantum potest: unde j. Reg. xj. eap. Rex Ammonitarum noluit inire ste-dus eum Iabitis, nisi erueret eis dextros oculos viij.q.denique. Similiter vult faceren bbi, diabolus, ut non simus apti ad pugnandum, licui miles, qui non habet oculum dextrum .s V M M A. quae in graduali, in offerenda, & post communione cantantur, sunt quaerentium Dominum orationes, ct consolatioues & gratiarum actiones .
I Feria quarta primae Dominicae qua retes alas, e I de ιemmo. Eaque flennitas genuin
a Feria tertia prima Dominicae r adrage inlis, O erus o ium.
et cogitationes Domini, Stati .
De tertia seria. Cap. 3 . UARTA seria est de is iunio, sed ga illa dies est septima a capite ie- tiuiiij. l Septimus autenumerus & septuages. mus idem sigm scant . - ide enim signifieat nu- Estri A seria agit de ora merus multiplicatus & numerus multiplitione & sumit introitus eans. Septuagesimus verd significat libera de psalmo , qui est ora- tionem a captiuitate, ideo in introitu quitio.t Domine, refugium est Reminiscere,&c. petit liberationem, Pset factus es nobis. Pugna- scilicet quae habetur per ieiuniit,& in epimus enim orando. Unde stola & in lectione monemur ad ieiunium Iesiis gnaue in eremo pu exemplo Mosi & Heliae. Lectio,quae leginabat S Moles orabat, merito qui pugna tur propter ordines, supta est Exod.xxiiij. astende ad me in montem,&e. Epistola vebat, non deficiebat: quia ille orando vincebat. xxxviij.disti . si quis vult, episto Iavere,. Quaerite Dominum &c. Esa. lv. cap. docet nos orare, & inuitat nos ad oratio. nem. Quς rite Dominum, scilicet derelin-ro de tertio Regum venit Helias,&e. Qua 3-R Ile autem ieiunium debeat esto,stilicet spi a orituale monstratur nobis per ieiunia Mo- si, utilitas vero per Helia, in arvmo enim quendo vitia, & peccata, quia mitis est ad cibo peruenitur, usq; ad monte Dei Oreb, ignostendu : non enim cogitationes meae, id est, ad ait: tudinem mensae illius, quanis cogitati nes vestrae. Quae vero sint cogita do comedemus si pra mensam patris Chritiones eius,ostedit Hieremias dicens. 1 Ee sit in regno suo . Per ieiunium quidem, itace ego cogito cogitationes pacis,&nouas Dei temperatur & mitigatur,. quod oste nicti 'nis. Si enim ex vero corde rogatur & ditur per Euangelium Matth. xij.cap. A quaeritur, statim pacificatur quantumcun- cesserunt ad Iesum &e. in quo habetur deque deliquerit in eum homo, & hoc dum Nani uitis, qui iram Dei te perauerunt per inueniri potest, scilicet in praesenti. Ecce ieiunia sua. t Et not.q, in hac seria solen πost editur effectus orationis, quia per eam nitas ieiuni j duplicatur, quia ieiunatur taratione quadragesimae, quam ratione ieium j quatuor temporum. Quia vero P nitentium a sisterius ieiunatium corpora de
siccantur, in his non habitat, sicut dicitur in Evangelio, Spiritus immundus,qui am- rationis vocabitur: in epistola monemur bulat per loca arida, quaerens requiem, Scad petendum, ut habitet in nobis, in Euan non inuenit. Corpora enim ieiunio de si gelio,ut det nobis aeternagaudia. Caetera, cata fastidit , ideo ad ieiunia libentius appenden- homo Deo paei scatur: Idem etia liabetur
per Euangelium: Cum intrasset. Mat. xxj c. in quo dicitur: Postqua in eiecit ementes,& vendentes de templo,dixit: Domus me id est, homo in quo habitat. domus
398쪽
pendenda, Mosi & Heliae praemittitur exepla, quorum uterque in singulis lectionibus quadragmta diebus, ct quadraginta noctibus ieiunasse perhibetur, itaq; propter 3 ieiuni j geminationem, scilicet i quadragesimae & quatuor temporum, duo versus an gradu ali ponuntur. Ea quae in introitu, graduali,tractu communione R offerenda cantantur, sunt cosolationes & orationes, ut ieiunantes a tribulationes eripiantur,
S ne his, qui ieiuni js affiguntur, inimici dominetur. Hsequarta feria in hoe priuilegiata est,quia illi in sabbato sequenti odidi nandi sunt, interrogantur de scripturis sacris,& examinantur,4 e quo & quare duς lect iones legii tur ad missam, sub quarta seria tertiae hebdomadae aduentus dictu est. s V M M A. I rexIa quinta primae Dominicae quadragesimalis. quem habeat mi se introitum .
a confessi est triplex . 3 Feria quinta prima Dominicae quadragestan alas, carebat olim proprio ocis. Et quid hodie . Euangeliorum o epistolarum vavietas, unde in diuersis eccisis , quinta feria primae Dominica quadragesimata, fuerit Uecta. De quinta seria. Cap. 3 6.
Uνιτ A seria est dei cosessione per qua etiam pugnatur.& est introitus: Consessio & pulchritudo. t Est autem triplex consessio, scilicet fidei, peccati,& humilitatis. Qui habet hane consessionem, pulchritudo est in conspectu eius. In conspiciendo enim Deum, humiliamus nos,&Deo simile sumus imitando ipsum. Epistola verb.c Oravit Esdras, Se. sumitur de Esdra ix.e. In qua est oratio Esdrae,& consessio, qui orauit sicut etiam Daniel orauit : Peccauimus, ct iniuste egimus,&c. Et per istam consessionem meruerunt remissionem peccatorum,& ita ostenditur effecti is consessionis. In alijs ecclesiis legitur epistola: Factus est sermo Domini. EZech. xviii. c. Quae etiam loquitur de effectu confessionis. Euang. Egressus inde Iesus, &e. Mat.xv. cap. Est de muliere Cananaea, quae per consessionem fidei, cum dixit: Domine adiuva me, & per consessionem humulitatis, eum dixit: Nam & catelli,&c. m ruit filix suae sini tatem.& dictu est ei: Mulier, magna est fides tua. uidam autem legunt euangelium, in quo Iudaei gloriates,st essent si is Abrahq conuineuntur non esse fili j Abrahae, quia non faciunt opera ius, sed esse ex patre diabolo, eius opera saci edo. uel ut quibusdam moris est legitur
Euangelium: qudd alij Iegunt seria quinta sequetis hebdomads de diuite, qui apud
inferos cruciatur, patremq; uocans,& de precans Abraham, non ut filius exauditur.
His consonat illuὸ propheticum, quod in epistola praemittitur, qudd si uir iustus genuerit filium sanguinem effundentem, &uniuersa detestanda facientem , ipse quidem in iustitia sua uiuet: filius autem eius,
qui operatus est iniquitatem, morte moriatur. Caetera, quae sint in introitu, gradu ali, & o tardea, sunt laudes & orationes iussi. Communio: panis, quem ego dederis. Ioan. vj. c. Declarat unde iustus uiuat,
scilicet de earne Christi. ' Et attende quod quinque seriae propria olim non habebant officia, sed a dominicis aestiualibus ossiciabantur, & earum euangelia n5 sunt de ieiuniis instituta, sed de diuite& Lazaro & uiduae filio sit scitato.' Olim etenim 'non ieiunabant, sed ut in dominieis solen-nirabant, sed postmodum a Greg. iuniore quadragesimae suerunt adiunctae ieiunio, prout dristum est sub septuagesima & officiositate. Et inde est,quod uarietas epistolarum & euangeliorum in quintis seriis reperitur. De hoe dicetur sub quinta seria sequentis hebdomadae.
I Feria sexta pram Dominicae, qua iras. eius osse iam, tum Euangelium nu. 2.
IN sexta l seria,quae est noua dies ie- I
iun ij, qui numerus est angelicus, petit ecclesia liberari ab omnibus tribula- Iationibus. Et est introitus de necessitat i-bus
399쪽
bus &e. Et si hoe per Angelos S maxime
per Angelum magni concilij, S ideo legitur Euangelium t Ioan .v. Erat die, semis Sc. in quo dicitur quod Angelus Domini descendit in piscinam S mouebatur aqua,
ct sanabatur unus. Ideo unus,quia tantum unitas ecclesae sanatur. Sed ne in contradictione peccemus, sicut Iud si qui dicebat
istud prouerbi si ironice. Patres nostri manducauerunt uvam acerbam in deserto, &dentes filiorum obtupescunt, id est, nos punimur propter hoc, quod non est iu fu, ideo legitur epistola de EZech. xviij. cap. Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Fi. I iii, non portabit iniquitatem patris: ni si imitetur patrem in malitia.Vindicat enim Dominus iniquitatem patrum in filios, in his, qui oderunt eos: extra de regu .iur. nisi. j. qiiij. per totum.
I Sabbatum prima Dominicae quadret. e
3 Genua quare non flectamus ante fra tam orationem , in sabbato prima Domnica quadrasesimalas . Praedicatom ossicium.
bato mentis. Fratres hortamur uos Per sabbatum uero mentis,uenitur ad sabbat si aeternitatis, S ideo dicitur Euangeliu de transfiguratione Domini, in qua apparuertitittatum Moses, & Helias, quorum exemplo animatur ecclesia adlieiunium. t Inmissa huius diei lectio prima est. Oravit Moses. De ut. xxv. cap. Secunda est. Dixit Moses filiis Israel enim ibidem xi. e. Tertia est. Orationem faciebant ij. Machab.j. c. Quarta est. Miserere nostri. Eccl. xxxvj.
e. Quinta est. Angelus Diti. De qua dictu est sub quarta seria tertis dominicet de aduentu. Quia ergo pro ordinandis crat ec-eles antat introitum. Intret in conspe
protector noster aspice &e. Et eonvertere Domine Sc. Et dirigatur Domine oratio mea Sc. Et ad dominum, cum tribularer clamavi, di exaudiuit me Sc. Ad quinque lectiones flectit genua, ut quinque sensus ordinandorum a Diio dirigantur. r Quia a uero diaconi & sacerdotes tanquam perseetiones aeternis intendere tenentur : inde est,u, ante sextam lectionem . siue ante epistolam, non dicitur . fect .imus genua, sicut nec ante Euangelium . Hoc etiam sit propter reuerentiam Apostolicae lectionis, &propter eandem etiam causam ad orationem super populum genua non flectimus, sed solum caput inclinamus. Rursus quia multum valet deprecatio e celesie assiduae quis enim e st, qui non audiatur in tribulationibus : idcirco quinto loco legit Iectio de tribus pueris de camino ignis liberatis, ct sequuntur gratiarum actiones in canti- eo : Benedictus es Domine Se. Quia verbofficium praedicationis etiam adsiubdiaconii pertinet, idcirco sequitur epi sola Pauli j. Thessal. vlt. e. Rogamus uos, corripite inquietos, eonsolamini pusilanimes &e.
t Officium enim pridieatoris est alios cor ripere,& reliqua facere,quae in epistola ipsa docentur.& ita epistola ipsa pertinet ad ordinatos saltem in sacris. 1 Deinde sequi stur tractus: Laudate Dominum omnes gentes. laudate eum omnes populi: in quo omnes inuitamur ad Dei laude, qui ministros suos sua misericordia co firmat.Tractus C go & eanti cum . Benedictus es: sunt ordinatorum. Et quia sacerdotes in uirum perfectum commutari debent, quorum ministerio panis & uinum traibstantiantur ineorpus S sanguinem Diat, inde est, D legitur Euangeliu de transssuratione. Assumpsit Iesus Petrum &e. Mat. xvij. c. Debent enim transfigurari, ita D in eis non appareat, nisi resurrectio Dei. Sed quia in praesenti uita sine tribulatione,aut uix, aud aquam esse possit mus , ct propterea scin Pen. 'ad Dominum clamandu e st, inde es, quod sequitur offertorium. Domine Deus salutis meae ct c. Et post communio Dcte Deus Ps. 87 in te speraui cte. Priuilegia tum es hoc sabbatum, quia in eo ordines celebrantur.
400쪽
De secunda Dominica quadragesimae. Cap. 39. Aac secunda domini
nica uacat, pro eo, propria caret ossicior ideo aut caret proprio quia cum in praecedenti hebdomada occumrant quatitor tempora, in quorum sine ordines celebrantur: habebat antiqua ecclesiae institutio, ut post finem diei sabbati inciperet ossicium ordinum, & in die dominica terminaretur,& ita ossicium, quod in fine diei sibbati incipiebatur, usq; in diem dominicam protendebatur, & sic tune ipsa dominica proprio carebat officio. lxxv. dist. qiiod a patribus . extra de temp. ord. literas. Verum,quia dissicile erat a sexta seria, usque in diem domini eam nihil comedere factum est, ut in sabbato ordines celebrentur: Se in die dominica, quae uacat Oiseio ossicium quartae seriar praecedentis repetatur. Potest etiam diei, quod ecclesia suspendit organa sua in hac dominica,quq
est quinta a septuagesima, ad similitudine
Populi, qui existens in captiuitate ncc altare. nec templum habuit: imo organa sua suspendit, quare proprium non habet officium. Sicut aurem dominica ista uacat ab ossicio proprio, ita & omnes quintae feriae quadragesimae, quondam proprio carebat ossicio, prout sub quinta seria dicetur. Et attende, qu bd haec dominica uaeat sol u ra cantu diurno,nec uacat omni officio,
nee Euangelio, & ideo solum in gradu alidebet inti tu lari dominica uacar, de non in antiphonario nee in Evangelio, Se in iiii busdam ecelesjι dicitur Euangeliu . Egressis,quod dicti in est in proxima quinta feria, in alii . Aisimpsit Iesus Petru . verum in praecedenti dominica dictum est, quod in ipsa dominica armavit Dominus militem suum, quatuor Cardinalibus uirtuti bus, Se gladio uerbi Dei. Sed quia ut prae
milium t est i a secunda ceria pugna no a libenter suscipitur, nisi praemisi ostendatur, ideo agitur in hae secunda dominica de benedictione, tuae est quintuplex, scilicet benedictio liberationis gratis,augmenti gratiae, contemplationis, S gloriae. Quia uer bbenedictio illa impetratur per Oratione; ideo dominica ista consistit in oratione, vade dicit in introitu. Reminiscere miserationum tuarum Domine, &c. petens cantu lugubri liberationem a uiti js, S peecatis& spiritibus immundis. Haec est prima orario, & prima Dei benedictio, scilicet liberationis. In epistola vero que est,Rogamus
uos &e.j. ad Thessi iij. petit sibi dari secundam benedictionem. .gratiae siue gratiam ad bene ambulandum, di bene agendum,dicens. Haec est enim voluntas Dei, ut dignEambulemus, ut sciat tinusquisq: uas suum possidere in sanctificationem. s. ut sit coeleste corpus, & coelestia appetat, re in honorem,scilicet ut sit Deo dignum templum,
ruta sedes Dei S teplum Spiritus sancti,
unt nostra eorpora,ut ait Apostolus. Omnis qui calle & pie uiuit, templum Dei est,& Spiritus sancti sedes. Et in hac sola dominica idem est i graduale, ct tractus, eo Ist ipsa tota eonsilit in oratione liberationis. Oratio exprimit laborem S plactum, ius duo significatur in graduali & tractu
Est aute gradu ale. Tribulationes &c.Tractus est. De necessitatibus &e. Alij autem dicunt tractum, Dicit ominus mulieri qui est Mat. xv. e. Tertia benedictio, est benedictio augmenti gratiae. Quarta conte-plationis. Q ginta benedictio gloris. Quia uero benedictiones huiusmodi non habeatur uel conseruatur sine magna Iucta, ideo In nocturno officio de lucta Iacob cum angelo, R in utero agitur, ut exemplo Iacob supplantemus fratres nostros malos, sciliae et si quid nobis inserunt iniuriae diis mulantes, & fit pugna ista in utero Rebeccae, . t id est,ecclesiae. t Rebecca enim gratia in- terpretatur. In primo responibrio in no .cturnis agitur de augmento gratiae. Dicit c. enim Isaac ad filium. Tolle arma tua pharetram & arcum extra. Arma prς dicatoris sunt sacrae sciripturae, quae dicuntur pharetra, quia de eis sumuntur sagittae ad percutiendum diabolum. Iacob igitur, id est,uerus pr dicator uenatur,& interfecit homines bona uenatione & intersectione, scilice