장음표시 사용
471쪽
ra dierum abstinentia indicenda est, & si
postquam bapti Eati sunt apostata uerint, cogendi sunt fide seruare, de filii quos eir. cunciderunt, ab eorum eonsortio separentur,serui eo tum circuncisi ab eis pro iniuria corporis sui libertati tradantur.eadem distin. pletisque, & extra de bap. maiores. Et in eoncilio Agathen .eadem distinet. Iudaei. statutu in est,quod Iu daei baptizandi, qui de sacili ad vomitum redeunt, nouem menses sint prius inter catechum in Os.Aeger quoque sicut ait Cyprianus eadem distinct. nec qui equam.baptizari potest. n Ortuus vero non nec Eucharistia sibi dari, sicut legitur in Bucardo lib. iιij. p. cauen dum est. & in lib. v. cap. idem placuit . sed sicut in eodem lib. iiij. cap. subito.legitur: Subito obmutescens sie: si tamen voluntatis prς terit et testimonium verbis habet aut
praesentis annuit in suo nutu. xxv. q. vij. is,
24 qui. t Praegnans vero mulier, si baptizetur non intelligitur secundum Isidor. eadem distin . qui in maternis, & cap. baptizata, partus baptizatus in ventre, quia qui adhue natus secundum Adam non est, secundum Christiam regenerari non potest, nec dici tegeneratio in eo potest, in quo
generatio non piaecessit. b.ipt Zandus ergo est, qui ex baptiZato nascitur. Tenenduquoque est,quod discipuli & Apostoli ba. Ptizati suerint. cadem distinct. quando. dcc. seq.& not. in c. aliud qui etiam alios baptizabant, prout dicitur sub sesso pentecostes quod de Ioanne specialiter Hiero. dea. . Poen. distinct ij. si enim, in principio atte statur. de Aug. de Paulo. de consecr. distin. iiii. si cos. Item satu tu est an concilio Carthagin . eadem dis in. mulier. quod mulier quan uis docta baptizare non praesumat,nisa neces litate urgente. Rursus inconcilio Lug. eadem distis. si quis de alio. satu tum est, ut qui praeter quam in mortis necessitate cum veteri chrismate baptizauerit, deponatur. In concilio Horde nc.de consecr. distinct. iiij.omnis presbyter. statutum est,
rus ut omni pr byter i qui sontem lapideuhabere non potest, vas conueniens ad hoc solum officium habeat, quod extra ecclesiam non deportetur. Debet ergo fons esse
lapideus: nam dc de silice aqua in baptismi praesagium emanauit. Sed & Christus
qui est soas vivus, est lapis angularis S pet I S M, O die. 14.tra Hoe t quoque notandum est, quod
per circuneisionem delebatur olim peccatum originale, Sc nunc per baptismum. eadem dist. ex quo . extra eo. maioreS. prout sub titu. de ei reuncisione dictum est. ideo autem originale peccatum omnibus nOcet,quia quando Adam peccauit, nondum aliquis ex eo fuerat materialiter pro seminatus. eadem distis. quaeris Se xxxiiij.q. iij. f. j. Ipsum autem originale peccatum in ipsa animae in susione contrahitur, quia tuc principales vires animae debilitantur: hocn .ea. dist. non ex quo .in prin. Sed cum originale peccatum contrahitur Qtum ex earnis corruptione, quare imputatur animae Respondeo quia anima condelectatur carni, vel melius ut ibidem quaedain digna retributio notetur. Anima enim primi hominis prius peccando carne ipsam corrupit.
unde modo eorruptio carnis animas corrumpit: hoe no .ea.dist. si non sanctificatus.
t Circa baptismi formam notandum est. 27 qu bd sicut ait Alex. Papa tertius, extra de baptisino. e, j. si quis puerum ter in aquam immerserit in nomine Patris, δι Filii Spiritus sancti. amen: de non dixerit. Ego baptizo te in nomine Patris, de Filii , &Spiritus sancti, n6 est puer baptizatus, Sed S si immerserit ter puerum, nabit dicen , . bapti Eatus non est. Verum t tempore Apo igstolorum baptizando nil aliud diccbatur, . nisi baptizo te in nomine Trinitatis. de coster dist. iij. in synodo, d ita explicite dicebant, vel etiam impi icite, utpote: In npmine domini nostri Iesu Christi. & baptiza- , bant in stagnis, & fluminibus, Sed beatus Clemens secundus a beato Petro ex jpsius doctrina unctionem olei.ehrismiis addit. Postea Leo Papa, Damasus & Ambrosus, exorcismos & benedictiones de caeteras solennitates adiecerunt. Baptismittem sorma non vitiatur, si quid in ea superfluo ponitur loeno .eadem dict. si non canctificatur, vis dicatur Baptito te in nomine Patris,&Fiiij,& piratus sancti, S dia. boli, vel, Arma virumque eano: vel si quid praemittitii r sornix,ut si dicatur: Arma virumque cano,& ego baptito te Se. Si vero laliquid interponat, ut si dicatur,ego baptizo te S Deus est: in nomine Patris S Fili j Δ e. Dicunt quidam non esse baptizatum, viij vero contradicunx. Sl au t em verbo tuordo
472쪽
ardo fornaae mutet uti ut si dicit. Baptis ote in nomine Filii & Patris:& Spiritus sancti. dicunt non esse baptizatum: quia ordo verborum, de forma est. Si uero mora naturalis & compendiosa interponatur: puta respirando , tussiendo, vel screando, io non obest. Caeterum , s ,rma t ipsa pronuntiari potest literaliter, vulgariter,Gr eE, Latine & Armenice, hoe legitur & no. eadem distinct. mulieri.& cap. seque. idem enim sunt effectus, licet uoces non sint eq-dem, secundum Art. Unde Graecu, huc ueniens baptiZat in lingua graeca,& econuerso, quia Apollo it loquebantur uariis linguis . Hine est,quod si quis dicit: Baptitote in nomine genitoris,& nati siue geniti,& sancti flaminis. bapti Ea tus est, Bene enim fit baptismus sub nominibus synon imis. Sed si dicatur: mergo te; in nomine patris Sec. non est baptismus: quia illud
uerbum mergo, non est svnoni miim , cum
illo uerbo bapti Zo . Non sit etiam baptinmus, si dicatur: bapti Eo te in nomine tr: upersonarum, ii et in nomine Trinitati , uel
in nomine Christi, ii et si baptizauerit in nomine tribus principi js, aut in tribus filiis, aut in tribus parael tis, uel si omitta. tur aliqua de tribus per nis, puta Spiritus sancti , uel filii, uel patris, uel etiam si
diceretur in nomine paternitatis, & filia-3I tionis,&e. non esset baptismos. Item ' si omitteretur hoe pronomen ego, dicendo: baptizo 3 e.tenet quidem quia pso nomen
illud subintelligitur. unde non deest. Sed etiam secundum Zacharia Papam . eadem dist. retulerunt si sacerdos simplicitate ductus, non intendens errorem introducere
dixerit. Bapti Eo te in nomine patria Si fi .lia,& spiritus sancta. baptismus non uitiatur. Si t uerd dubitatur de aliquo iitru sit baptizatus uel non, statuit Alex. Papa tertius . extra de baptismo. e. i. q, baptizetur sul, hae sorma. Si es bapti Eatus, non re baptizo, sed si nondum baptizatus es, ego bapti Zo te in nomine Patris, se Fili j, & Spiri34 tus sancti. amen. g Adhue si t infans no potest nasci, sed solum caput emittat, illud baptietetur prius qua moriatur. ff. de reli.& sum p. n. l. cum in diuersis. Sed si mater
in partu moriatur, incidatur: & insans uitius de uentre extrahatur, S baptizetur.
33 wirca et pallinos,qui in baptismo de con-
sumatione neeesiarii sunt dicendum est,et ubi insans sari vel credere nescit,patrinus interrogatur,& respodet pro eo, & in eius fide & professione, baptizandus salvaturo Quod etiam se eundum Isidor eadem dii .
paruuli. S c. se l. in aegroto, muto, surdo baptiaeandis contingit. Nam etiam legunus Syrophenissam muliere uenisse ad Ielum, S rogat se pro sua filia spiritu immundum habente, ta illa ad preces matris saluatam suisse. Aug. quoq; eadem dis . nihil.& e. seq.iuilerat,st responsio ipsius patrini ad celebritatem, id est, solennitatem pertinet sacramenti. quasi dicat, non ad necessitatem. Paruulum. n. non fides illa, quae in credentium uoluntate eo sistit, sed fidei sacramentum fidelem facit. unde fidelis uocatur, norem ipsam annuendo, id est prostedo, sed ipsius rei sacramentum recipiendo. Sicut ergo paruuli alieno errore da nati fuerant se ex aliena professione saluari posse ne cesse est. ea. discillud N e. seq. quare.& cs lili ad intelligibile aetate peruenerit, debet patrini insinuare illis professionem, quam pro eis secerunt.' Porro sacerdos baptizat Is& episcopus confirmas sibi illos obligant,st de eis curam specialem gerant, quia .n ipse non omnibus potest curam specialem impedere, idcirco patrino committit, qui se pro illo fidei uisorem constituit, ', renatum docebit orationem domini. S lymbolum fidei, quam quilibet Christianus adultus scire tenetur, ii et in lingua latina, uel imaterna, ct si patrinus filiorum docere ne glexerit, grauissime peccat. Ite t iuxta au'. uest horitate Leonis Papa .di. & plures. usu tantum debet esse in baptismo, & unus in confirmatione patrinus, siue uir, siue mulier, S hoc propter pericula , quae consue
uerunt contingere in eo niunctionibit, matrimo matibus. In quibusdam in ecclesii contraria consiuetudine hoc derogatum esse iii detur, & hoe ideo quoniam si ueniat in dubium de aliquo,utrum sit baptizatus uvi non, quanto plures sunt patrini, Sc te stes baptismi, tauto sortius dubium excladetur,& tanto plures ad instruendum filiorum se constituunt debitores. Item secun dum canonem, ea. dist. in catechismo S in baptismo,& in confirmatione unius, ct ic ς patrinus sufficere potest, ubi necessitas co
git,alias singulos singuli suscipiant.VetpM
473쪽
baptietatis seu eos imatis patrinorum perfidia, qui non consentiunt non obeli Cum igitur patrinus ' filiorum instruere teneatur, & in fide ipsius bapti Eandus salvetur, nullus debet patrinus esset , nisi sciat dominicam orationem,& symbolum. ea. dist. non licet,& eap. sequenti,in quibus ipse tenetur filiolum muni instruere, cu sit fide- a. iussor fidei illius, & eum debet custodire pro posse, ne a fide S iustitia deuiet, ea uitatem ci istodiat, iussitia diligat, & teneat charitate ut pote responsurus in die iudiei j de omni excessu illius. Sunt autem 38 l quatuor genera personarsi, quas ecclesia non suscipit in patri nos. Primum genus est Monachus, Abbas, Abbatilla, Monia les, ct huiusmodi. Secundum genus, sentin fideles. Tertium, illi qui nondum sunt confirmati. ea d. dist. in baptismo,qui alios non possimi tenere in baptismo, vel in confirma tione. non enim veri debent vocari fideles: unde nee veri testes esse possunt. ij. q. vij. no potest.& c. seq. Quartum genus est vir & v xsr simii l. xxx.q. iiij. quod videtur. nisi prius ambo votum emiserint castitatis, si ambo eundem puerum de sonte leuarent, spirituales patres eiusdem fierent: r unde alterius earnaliter commisceri non debet, nee etiam ut aiunt quidam aliquis de caero sonte I euare debet aliquos de sua consanguinitate, praesertim siliu proprium vel filiam, vel uxoris, vel econuerso. extra de eos. spi. e. ij. & iiij. quia eliaritati, dilectio per baptismum propagari debet. BD 3' ptismi l Blennitate completa, itur ad sontes, cum triplici litania & inde: quia ante baptismum & post, litaniae ei rea baptisterium peraguntur,pro eo P in Apoc. legitur, Iris erat in circuitu sedis. Iris:o ait Beda,quae fit sole irradiate nubes,& quae post diluuium fuit propitiationis iudicium, signifieat intercessiones sanctorum: sedes, eeclesia significat: nube, sunt viri sancti, Iuxu. ita illud Esa. Qui sunt hi,qui ut nubes volant qui ante aduentum Christi&post deuotissime pro ecclesia ora uetui,& orat. o Fit i autem hic litania circa sontes usque ad, Sancte Ioannes Baptista ora pro nobis, . eo quod ipse primus inuenit vel docuit ba septisma. Deinde similiter cum trina litania rediturusque ad Omnes Sancti orate
pro nobis, ad osendendum,qud ipsi orat S s A. I V D 2 Ipro filio baptizato, qui mortuus fuerat δέ LM i
reuixit: perierat & inuentus est, ut in ue- e sde Trinitatis participet sacramento baptismi , uel ut Deum quem consessi is cst diligat toto corde, & tota mento, & t otia uiribus. Sanc aguntur in quibusdam e etesijs septenae litaniae ante baptistas, quia oramus lanctos intercedere pro nobis, ut Spiritus sanctus, cuius gratia septiformis est, ueniat super aquam baptismi. In alijs aguntur, qui nedu cathecumini baptizantur, ut De iis custodire dignetur, quinque sensus corporiim eorum,ne per eos illecebris secularibus incitati purificationem in baptismo acceptam amittant.T rinae etiam quandoque post baptismu aguntur, ut credulitatem Trinitatis in qua baptitati sunt& quam pro sessi sunt, toto corde,tota me. te,totisque uiribus diligant. Quida etiam cantant litaniam in eundo ad fontes propter spem, S inde redeundo propter rem: ad notandum,' salicti orant pro bapti Eandis, ut Lacramentum uera fide percipiant. S pro baptizatis, ut in sacramento uers s- dei percepto confirmentur. In fine litanis sunt iuxta apostolum petitiones, ut: Propitius esto, parce nobis domine: & obsecrationes, ut: Per natiuitatem tuam, liberanos domine, & postulationes, ut Peccatores. e rogamus,audi nos. Quid i significce icantus post baptismum : dictum est supra, ubi de eanticis agitur. Csterum in quibus. dam ecelesiis in lectionibus S litan ijs senes praecedunt, &iuuenes subsequuntur, uel quia senes seruus, scilicet Elea Zaradduxit Rebecca, ut Isaac iuuenis apprehenderet eam, uel quia in baptismo iuuen scit ecclesia,& renouatur, ut aquila iuuentus nostra . Rursus in quibusdam ecclesiis dum duodecim lectiones leguntur litanis dicuntur, & earum duodenarius numerus per tres quaternarios clericorum impletur,quibus Oratur, ut in baptiχadis doctri, na rapiat Apostolorum fidem Trinitatis, ex quatuor uirtutibus prae dicatorum .
rQonfirmasio non debet dari ante septis diem, peri baptisma. a Spiritu Ian in confirmatione, est tanquatvior pupilli.
474쪽
3 Papilanus bis ungitur chris te. Et quare. 4 Vnctio tae7.t ab episcopo in Fonte, quid differt ab ea quam facis sacerdos in ceruice,
s Confirmari aut baptizari in non debes quis. 6 Confirmasum cur pereuna in faciem Episcopus.
In confirmatione quid agas Episcopus. O
s Parrini qui non possint esse in confirmatione, MI baptismo. De confirmatione. Cap. 84. Exeto Ioeo de confirmatione dieamus. Si
seo uitur spirituale signacillum, scilicet confirmatio θ prosectδ seqliado ad inuocatione
Episeopi Spiri us Sanctus insunditur. ea. dist. aecepissis B pi Eariis auia confirmari non potest, nisi demu post septem dies post baptismum propter septem dona Spiritus cincti quae recipi sit in baptismo. Nam pro snpuli, donis decet dies singulos celebrare. Alii dicunt quδd statim post baptismu,
est eo, firmatici inchoanda, propter rationem scripta sub quinta seria ecenae Domini:vbi agitur de olei eonsueratione . Natude Clemen Papa primo statuit, ut baptizatus, Quam citius fieri possit, e6firmetur: quia no est perfectus Christianiis, qui hoc no ec essitate , sed incuria, aut volutate cis mittit. Hre frontis chrismiatio, cdfirmat lodicitur: vitia per eam Spiritu, Sanctus datur ad augmentum S robur . extra de sa. uncte. j.Vi de, cum exteras unctiones simplex sacerdos valeat exh: bere: hane non his summiis sacerdos, id est. episcopus d bet conserre . extra de eonfir.quanto. quiades, lis Apostolis legitur quorum vicarii sunt episeopi qudit per manus impositione
Spiritum Sanctum dabant, quemadmodu I. 8 Actuum Apostolorum lectio manifestat. Cum audissent inqitit Apostoli,qui erant Hierosolymis. quia recepisset Samaria verbum Dei, miserunt ad eos Petrum St Ioannem qui cum venissent ora uersit pro ipsis, ut acciperent Spiritum Sanctum .nondum enim in quenqua illorum venerat sed bapti Eati tantu erant in nomine Domini Imsu: tunc imponebant manus sit per illos, Staeeipiebat Spiritum Sanctu. Cuius aduentus per mysteri u unctionis de lignaturiquia columba in qua Spiritu, Sanctus sup Christum in baptismu descendit, ad vesperum
in cata lysmo reuertens, ramu retulit oliuae virenti, . extra de sac. unct.c. . uno cuius
utiq; saeramentu David propheta praeno - iastens,exhilarandam faciem m oleo praedD Io I. cauit. Arnoldistae tamen,perfidi haeretici,
dicentes manuum ilia politionem siue eo
solamentum fieri posse a quolibet homine bono, ob ij ci ut ad hoc quod praemissum eis de eo, quod legitur in Actibus Apollo lorum, quod Ananias, baulo , dc Symeon, ScLucius Sirc n. de M in aen, Barnabet,& Saulo manus imposuerui, qui tamen nec Apostoli, necepti copi fuisse leguntur: Se ex eo, quod praedicitur: uti serunt ad eo, Petrum S Ioannem: apparet quod episcopi debet illite ire,ubi sunt, quibus sit neeelie manus imponi: cuinq; illuc venerint, orant pro era, dicentes. Emitte in eos septiforme in Spiritum Sanctu Sc. Non enim discipuli dabant Spiritum Sanctu, sed orabant,ut ve
iret in eos, qu:bus manus impon barit.
Hoc ergo agit i episcopali, eo firmatio ba LPti Lato, quod tutor pupillo. Quid enim pro deli amplam haereditate filio relinquere,nisi ipse, vel lex, aut praeses illi pro uia deant de tutore 3 parael eius quid c cii eius . consolator in Chrasto,cust os di tutor baptiaeati; qui suadente diabolo pollui, sicut de pupillus sitam perdere facultate, id est, ptismi utilitate si hune non haberet tui rem. In cofirmatione et go totius Christianae religionis mysiari j plenitudo completur. In bapti ino nano; per Spiritu Sancta datur remisso peccator u: hie aute ipse spiritus inuitatur, ut veniat in domum ipsam, ruam sanctificavit descendere, Ic habitare ignetur εἰ ad episcopi inuocationem insunditur. ead .disi.accepisti . unde Urbanua Papa inquit: Per manus episcopalis impositionem , Spiritus Sanctus datur, ex quo eor fidele ad prudentiam S eonstantiam dilatatur: ut quis plenus sit Christianus. Bis t ergo ungitur chrismate baptizatus, scilicet in vertice & in frontemam & ipsa γApostolis bis suit datus Spiritus Sanctus.
Primo in terra quado Christus exsus stauitio eoa
475쪽
in eo, dices: Aeeipite Spiritum Sanctum. Secundo, a eoelo in die penteeolles sed Sipsi Apostoli receperunt Spiritum Sanctu
in baptismo. Non enim eredendu est ipsos no fuisse baptiae atos, qui alios baptizanat: ut praentissum et . Haec ergo duplex bapti-Σator si unctio, significat inod Spiritus Sanctus datus est Aposto Iis semel in terra, ad dilectione proxiam:& semel de eato, ad dilectionem De . Unde ad notandu pulchritudinem donorum Spiritus Sanctι, quae in confirmatione coseruntur dicitur. Emitte
in eum spiratu sapientis S intellectus, Ic. Hae sunt velles, quibus induuntur filii regis: de quibus dictum eli: Dedit eis potestatem tilios Dei seri, his qui credunt in nomine eius. & de quibus dicit Apostolus: Quotquot baptizati estis,Christum induistis. Non enim habet Christum pro indu menta , qui donis Spiritus Sancti, quibus Christus ab ipsa conceptione ornatus fuit,' non est ornatus. Differt autem haec t vn.ctio quae fit in fronte per Episcopsi, ab illa
quae tit in cerebro siue in vertiee,per sacerdotem. Primo quia secundum Rabanum.
de consec. dis l. v. noui is me. in illa signatur supra baptizatum Spiritus Sancti descensio ad li ibitationem Deo cosecrandamran hac vero signatur ut eiusdem Spiritus Sancti septiformis gratia cuin plenitudine sanctitatis scientiae & virtutis venire in homine declaretur. Secundo, distetunt:qilia per illam mus fit in vertice, anima Christo desponsatur: per istam vero,ditatur S dotatur. ltem per Illam Ostenduntur vulnera esse sanata: per hane plenitudo gratiarum consertur. quod ex verbis utriusq; unctionis potest perpedi. In collarione enimii Ilus v n ctionis:d icit sacerdos: Deus omnipotens pater Domini nostri Iesu Christi, qui te regenerauit ex aqua di Spiritu Sao cto, qui q. tibi dedit remissione ira Omnium Peccatorum: ipse te liniat chrismate salutis in vitam aeternam. His verbis,quae est salutatio in vitam aeternam, per hancuncti Otie obtineri ostenditur: sed haec verba transcendit episeopu, in unctione confirmationis,dicens: Emitte in eum septiformem Spiritum Sanctum tuum para cletu,
de coelis. spiritum sapientis S intellectus: spiritum consilii de sortitudinis: spiritui u
stieatia di pietatu: & imple eum spiritu: MATIO NE . 242
timoris Domini:& eo signa eum signo sanctae crucis: propitiatus in vitam aeternam:
consigna inquam ut Spiritum Sanctum no amittat. ln t concilio Thole.de consce. sdist. v. dictum Sc. se'. dicitur quod nullus debet bis confirmari, sicut nec rebaptizari. Post orationem, quam communiter diiscit Episcopus lii per omne, confirmandos,
si pili res sint lingulariter cuilibct frontem
Iinit In modum cruci,, chrismate,cum pollice,dicens cuilibet: In no ni ne patris , &filii, se Spiritus Sanct : Pax tecum. tiae salutatio hi ad nouum hominem,qui dignus cli salutari propter vitae nouitate nuti qui secundum Deum creatus est in iustitia Scsanctitate, di veritate : interim enim, cum
erat vetus, no erat salutandus: sed tantum erat pro eo orandum. Ideo aute fit in modum crucis, S cum chri sinate, sicut de omnia chrismata cum crucis figura perficiuntur. de consec. dist. vinunquid. vi appareat,
quod est illius , per cuius crucem re dein p. us est, fine quo sigi .culo no oportet nos ante Deum reprς leutari. Qiiod fit cum pollice: quia ille in consecratio ae pontis- eis est ad hoc specialiter consecratus . Vel quia omne datum optimii, descendit a patre luminum : ideo in fronte: quia ibi melius & citus videtur : ut sic exterminator angelus vι dens eum lioc signo munitu, ad se non pertinere,pertranseat: sicut pertransiuit domo, Hebraeoruni in Aegypto, ubi Exod. vidit vir utiq, p istem linitu sanguine agni, IL& percus, it primogenita Aegyptiorum, in domibu, ubi hoc signum non erat. Quidentiis est sanguis agni, nili fides passionis Christi ut et i; poliis hoc sanguine linitur,
cum fidem pal, ionis Christi in corpore Scment guttainus. ιn corpore per mysterice
in mente per citi eaeiam. Ideoq; si in fronte, quia perfecto tu eli non in occulto , sed in mai licito Christi nomen sciva habete. Hinc inqa I Oatines Apoll. ait: .v idi supra
monte Sion agnum stante, di eum cia centu quadraginta quatuor mi ilia habentes nomen eius,ct nomen patris eius seriptum in frontibus suis. Stare enim N in montu, eccum aὀno, persectorii citi de persectio in cofirmatione datur, ut prεn illum est. Melius
quoq, in fronte infigitur : in quo stantia uspontifex Iaminam auream figebat, in quaicriptum erat inestabile nomen Domini:
476쪽
O & ut baptizatus liberE eonfiteatur, quod pueri in se ante per episcopum, vel in ve
credit. extra de sici unct quia eorde credi- tice per presbyterum ehrismati circunctatur ad iustitiam: ore autem eonfessio fit ad gitur, potest iterum super alium baptiza salutem, memor eius, quod dominus ait: tam imponi. Item lana r confirmatus, non Qui me consessius fuerit coram homini- potest altu tenere in baptismo, vel in eo n-ὸ bas, &c. Subsequenter tepiseopus confir- firmatione, nec vir Sc uxor, vel consanguimatum percutit in iaciem. Primo,ut tena neus, vel etiam plures teneant confirmancius inemori e teneat, se hoc sacramentum dum, prout in baptismo dictum est . recepi: se. Seeun so quia hoc sacramentum datur bapti Rato ad robur fidei,ut praeminsum est: vi, videt ieet sit ita sortis in fide in baptis no sit scepta, qu bd ulterius coram Iqaocunque confiteri nomen Clitisti non Icrubescat. Tertio, haec percussio representat manuum imp ,sitionem,quoniam Apo 3 stoli per manus impositionem eonfirmabant. Quarto,ad terrendum malignsi spi- 4ritum, ut sugiat, Sc ne redire audeat, sicut iacit beatus Benedictus, liberans per alapam monachum,qui a maligno spiritu ve xabatur, ut legitur in dialog. Greg. li. ij. e. 67 xxxij. t Duo ergo Deit episcopus prinium quia cum ungit in fronte i secundum quia sipsum percutit in facie. Unctio signincat
unguentum gratiae quantum ad actus auda sces aggrediendi ea,quae pertinent ad fide, percullio vero fit, ne ulterius csisundatur, aut timeat confiteri nomen Christi, quasi dicat episcopus eonfirmato, ita sis fortis, ut quicunque sic te percusserit, vel quocunque alio modo tibi eonfusionem secerit, ro eo, quia Christi fidem constetis,tu in is omnibus non erubescas: pereussi enim in facie erubescete Elent. Similiter etiamst alicubi, propter eandem causam militibus nouis. Fieri potest confirmatio in ca sa in ei pit resurrere Onis praeludia eelebrapo: melius tamen fit in ecclesia, aut in a- te. Magna enim pars huius ossici j ad illam trici ecclesiae. In bucardo lib. iiij.eap. epi- pertinet,&ita resurrectione Christus, qui scopus. In concilio Aurelianen .de consec. per altare significatur, stola corporis inda dist. v ut ieiuni j s. statutum est, ut sacramen tus est. Item ministri altaris, pretiosis letum confirmationis a ieiunis & iuuenibus splendidi, sunt vestibus decorati ad signi- persectae aetatis puta duodecim vel quin- fieandum, ludd neophyti sunt indumentis
ciecim annorum, seu adultis monitis prius virtutum ornati. l Item imita ideo non eanpeccata confiteri conseratur : hodie ta- tatur solito more, quia in ea non dicitur
men, quana citius potest, hoc fiat, ut prae- introitu , qui est caput milta, eo quod i I. a missum est. Chrismato autem I aliquo le,qui est caput Se principi u nostrum, sub-
panno a libo frons sua circuncing tur ne re tractus est, R in sepulchro silet, & nocte cens unctio defluat aut deleatur, &septi- resurrectionis licet resurrexisset: tamen ama die deponitur, sicut sit pra, ubi agitur suis nesciebatiir: unde eum Maria M.tgda- de bapti simo dictu est. Et in concilio Belua lenae inuenit monumentum vacuum, creeen. de consec.dist. iiij si quis noluerit. di- didit eum esse si blatum. Hae entin die, Reitur, quod Panaus chrisa alia, quo caput in vigilia Pentecostes Jeruam is antiquum: δε - ecclesiae s V M M A.
celebratur. Et quorsum. campana cur pulsentur, dum eantasur G
Sabbata paschatis,cur breuis usserae, et M
Sabbata pastatis prau legium. De Milia. Cap. 8s. EPTIMO Ioco de mis. sa huius diei dicendum est. In qua quidem plura sunt notabilia. t PrimU, quod ante missam
477쪽
eeclesiae morem: qui suit ante Papam Coelestinum: secundum quem introitus in missa non dicebatur, sed a Κυρα ιλΔHν incipiebatur. Incipit ergo a Κύριom. eium, quod est quaedam uox laetitiς, de hoc quδd neophyti sunt renati. rogat ecclesia, ut dominus eos in nouitate conseruare dignetur. Omnia enim quae dicuntur usque ad Euangelium,ad eos reseruntur. Sequitur Gloria in excellis,quod ideo cantatur. Primo, quia pax data est renatis, quae ab Angelis nuntiata eli in nocte natiuitatis, cum ergo ipsi sint renouati gratia Dei, possunt cantare cum Angelis. Secundo ideo. quoniam Angeli,qui primo illud nato domino cantauerunt: pro renatis in bapti Lmo gloriant. Tertio, quia resurrectio Chrisi proxima est, ideo dieitur iste angelicus
cantus, & csi ipsis Angelis chorus exultat
3 personati melodia,& eam pans su et signa
etiam concrepant, quae hactenus fuere mu.ta. Collecta etiam de renatis manifesta est quae est : Deus, qui hane sacratissimam no- Mem gloria dominicae resurrcctionis illustras: conserua in noua familiae tuae progenie spiritum adoptionis, quem dedisti Sc. Cui praemittitur Dominus uobiscum , &non Pax. ut iam dicetur. Similiter epistola refertur ad eos, uidelicet. Si consurrexistis eum Christo quae sursum sunt, quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens. ad Coloss. iij.cap. quasi dicat, resurrexistis in baptismo a peceatis, sicut Christus re- sarrexit ab omnibus infirmitatibus suis. Sed ad quid debent laborare resurgentes, nisi quae sursum sunt obtineant Ideo dicitur: Quae sursum sunt, sapite : non quae
super terram, id est, coelestia, non terrena uobis sapiat,& additur, mortui enim estis, S uita uestra abscondita est, eum Christo in gloria. Mortui .n estis peccato,& mora tui estis uobis,ut iam non uobis,sed domino uiuatis, sicut dicit Apostolus,uiuo ego,
iam non ego, sed uiuit in me Christus.Uita autem uestra abscodita est in Deo, ideo quia nodum apparet, quid futuri estis, sed cum apparuerit Christus uita uestra, a p. parebitis cum ipso in gloria. Ecce ad quid debeant tendere neophyti, scilicet ut sint & appareant eum Christo in gloria, ad quam representandam ministri altaris Q. Iennes uestes induut, ut renatorum stolam
innoeentiae demonstrent, in epistola erdbapti Eati instruuntur, post epistolam uero sequitur allelu Ia, quod est uox angeliea,
siue canticum angelorum: sicut ostendit Ioan . in Apocal .dicens : Audiui quasi uo. Aceni tubarum multarum in coelo dicerit tu i
allelu Ia,quia Angeli gloriamur propter baptitatos a diaboli seruitiite ereptos, de ad fidem conuersos. Et t dicitur alle Iu Ia sine gradu ali, ad significa dum, quod eaput noli tu quiescit, ubi enim est quies,
ibi non est motus, ubi autem no est motus, ibi non est ascensu, de pradu in gradum quod signiscat graduale. ideo autem grain duale non dicitur,quia bapti Eati nondum per opera in uirtutibua gradum secerunt. Dieitur autem tractus, qui significat patientiam, per quam expectare debent gloriam sempiternam, quam sequ& sabatum in albis representat, in quo sabbato ro eantatur gradu ale,quia ibi no est necessarium
bonum opus , uel tractu, quia nee patientia : sed duplex allelu Ia pro duplici et ria, scilicet animae & corporis . de hoe sub titulo de septem diebus post pascha diestur, & praeter morem ante tractum p
nitur allelu Ia, quod est quaedam uox imtitiae: ad notandum laetitiam neophyt rum, quam habent de spirituali nouitate . Sed quia graues sunt labores uiae,sequitur tractus qui dicitura trahendo. Ad idem tamen inuitantur neophyti in uersu alictu. Ia, S in tractis,uidelicet ad Dei laude. t Nam allelu-Ia, Gnate Laudate dona inum, S in uersu allelu-Ia dicitur. Confiteminido. id est, laudate do.& additur causa, quoniam bonus est in se, & nobis, cum quibus misericorditer & benigne egit dimitte do peccata in baptismo, & cantatur intonore surrectionis,scilicet octauo.Sed quia eL sectus benignitatis possct esse ad tempus , ideo subditur, quoniam seculum miseri-eordia eius. Ad idem etiam inuitantur intractu, scilicet, Laudate dominum omnes
gentes,&c. quoniam confirmata est &e. reuera firmatur misericordia, quae in aeternum durat, sicut in uerse allelu. Ia dictum est. Haec autem duo. misericordia & ueritas in psalmis iunguntur, ut nec misericordia iniussa, nec ueritas nimis austera eredatur. xl. dist. disciplina. xxiiij. q. iiij. n 6 est
478쪽
quare tractus, & quare sub humiliori lingua, dicitur, sub tit. de vij.diebus post pasicha dicetur. Secundo, Sallelu-Ia, ideo prius, si tractus dieitur, quia hebraea lin. gua, mater est nobiliis ma omnium linguarum propter aut horitatem diuinae stripturae, latina uero inserior, quali filia praeterea allelu. Ia signis eat Iudaeos prius co uersos: tractus Gent iles postea credentes. Tertio dieitur primo allelu-Ia,in memoriam prioris status Adae. Sequitur tractus in memoriam sequentis. Praecedit etiam
allelu Ia propter gaudium reuertentium de eaptiuitate Babylonica. In alijs vero diebus graduale praeeedit allelu-Ia, propter prosectum proficientium. Deinde s quitur Euangelium: Vespere autem La bati,quae lueescit in prima sabbati: Mati. xxviij.e. in quo de solicitudine mulierum, circa domini sepulchrum , R de mysterio an pelorum, & de resurrectione saluatoris agitur . us lite nune enim fuit saeti fietum neophytorum , sed de hine resurrectio ad
memoriam reuocati tr. Et nota,quod vespere sabbati hic aeeipitur pro nocte,& est sensire: ucspere sabbati, id est, in nocte sabbati . Sed quia eredi posset,qubd uenissent mulieres, in principio noctis, uel in medio, id ei reo adiunctum est, quae lueessit in prima sabbati, id est qus pertinet ad lucem
primi sabbati. Luce sterat enim iam, quandra uenerat Maria Magdalena, & alteras Maria uidere sepulchrum Sc. Antei Euangelium autem non portatur Iumen:
nee etiam in quibusdam ecclesi js candelabra eum lumina rijs stant, ad miliam super
altare. Primo, quia ille qui est lumen
nondu nobis reditus est, quonia eius resurrectio nondum erat manifesta, imo credebam i adhue in sepulchro latere. Secundo. quia mulieres Christit m non Deum; sed solummodo esse mortalem credentes, occulte sine lumine ibant ad sepulchrum, ut ungerent corpus Iesu. Gertio, ad notandum ccecitatem eordis ignorantium ipsi in resii rgere posse. Incensum tamen sertur in signum, quδd mulieres tulerunt aromata,ut ungerent Iesum. Rursus accensa luminaria non seruntur, sed incensum
sic. Ad notandum,quod tune orationis asisectio, quae per ineensum exprimitur, animis infirmorum non deerat, sed ueritatis
lux,quq per aeeensa luminaria designatur,
eis certitudinaliter non clarebat propter domini sepulturam. Post Euangellum,no dicitur: Credo, ut per hoc infirmorum animorum dubitatio denotetur. Quaedam tamen ecclesiae dicunt hae die.Credo,& per totam sequentem hebdomadam, quo renati asseuerat se in Deum tendere, & ea quae
de Christo dicta sunt in Evangelio, firmissime eredere. t Offertorium quoque non sdicitur, in quo significatur. Primo, silentium mulierum,quae territae quasi cum silentio recesserunt a monumeto, ad quod auerant, ut Christo unguentum offerrent. Secundo, quod ipsae uenientes iuxta logis mandatum ungere corpus Iesu late ter uenerunt ad sepulchrum, & eontra illud in silentio steterunt, timente , respondere Angelo, vel eustodibus lepulchri, ergo earum more cantores silent. Tettio, quia nondum surrexit,qui det uobis quod offerre possimus.Cantatur autem sanctus, sanctus, sanctus, quod est angelorum ea ticum, quia Angeli tanquam nihil time tes in sepurtura Domini, S eius resurrectione, quam non tacuerunt, suum habue runt mysterium. In canone etiam, scilicet infra actione fit mentio de renatis. Agnus Dei non eantatur, tum quia nondum sudirexit, quod ipsi scirent, qui in die reserr rectionis dixit distipulis. Pax vobis. Tum quia distipuli tune desperauerant, neque
eredebant eum esse Deum, qui redimeret Israel.Vnde Cleophas dixit: Nos sperabamus quod ipse esset redempturus Israel.q.
d. iam non speramus, imo desperamus. Sed& mulieres,qui uenerunt ad monumentit, credentes corpus sublat una esse,non credebant, quod ipse peccata mundi tollere porset.Unde & Maria Magdalena quae fuit magi, solicita,audiuit a domino. Noli meta r. i. gere : nondum enim ascendi ad patrem meum, subaudi in corde tuo, id est,nodum
credis me es Ie aequalem patri: ergo non credis me tollere posse peccata mundi. In quibusdam tamen ecclesiis dicitur ter. Agnus Dei sine , Dona nobis pac. non datur etiam pax in detestatione in osculi proditoris, & quia Christus qui est uera pax nostra,nondum pacem nuntiauit, quia non dasurrexit qui in die resurrectionis Apostolis ait: Pax vobis. Vnde sorte hic modus salii
479쪽
saluationis, selliere, Pax vobis ab episcopo in principio huius missae non dieitur, licet
differtur: ut nouam salutationem in die resurrectionis suae populus affectuosius amplectatur, in aliquibus in e eelesiis pax datur,eo P gloria in excellis eantatur. Post ν communio etiam non cantatur. 1 Primo, ad notandum, quod non erant tune qui in fide Christi communicarent. Secundo, quia baptirati nondum communicaueruis sed in die paschae communieare debent. Tertio, quia nondum surrexit qui nobis dat,qubd communicemus. Quarto, quia uesperae quae sequuntur, uicem obtinent post communionis. Quinto, quia Omnes tacuerunt in Christi comprehensione, ct crucifixione , ideo cantores tacent. Cantoribus igitur tacentibus sacerdos suu implet officium , quia Apostolis de resu rectione dubitatibus,& mulieribus timentibus,&nil dicentibus Christus ipse per suam gloriosam apparitionem,quibus II in s luit secit se manifestum. t Consequenter inter ciunandum, id est, dum sacerdos, adii eiunt breuissimae uesperae scilicet: Laudate dominum oes gentes: quae quasi non sunt uesperae,quia sabbatum aeternae quietis, laper hoc sabbatum figuratur nullam habet uesperam : si etia officium breii e propter ipsos neophytos quibus omnia debent breuiter cantari: maxime primo die, ne eis generetur fastidium ex prolixitate,unde sub una collecta missa,& uesperae clauduntur, ne sorte si finita missa dicerentur uesiperae, neophyti non auditis uesperis recederent credentes habere licentiam abeundi. Vnde ideo totum ossietum sub una oratione completur,quoniam sacramentum baptismi in Christi passione consummatur: Vel ideo dies haee in missa, non in uespera teriminatur, ut Christus qui nox morte redemit, sine fine laudet utiqui est in secula benedictus. In quibusda autem ecclesijs cantatur psal. Laudate dominum, sine gloria, quia filius, qui est tertia persona in Trinitate, nondum scitur esse nobis redditus. Rursus inuitant ut neophyti, ad laudem
domini per psalmum illum: Laudate.& ipsi se laudare respondent dicentes: quasi unus homo, per se uel per alios: Magnifi-s eat anima mea dominum. Hoe t sabbatum priuilegiatum est, quia in eo sunt ordines: eathecumini post baptizantur, cereus benedicit S plures lectiones Iegutur.
s V M M A. I Paschale temptu, quid significet.
2 Pascha, quia,O νnde diarum. 3 Pascha, cur potiuε a graeca, quam heseat lingua nomen fortuum . Aus potius lati
s Paschatu tempus, ista incipis, quo ter
6 Paschatis solennitas celeberrima omnium,
Paschatis die nihιl comedendum , quod non sit benedictum a sacerdote: ae signo cocta
ro Paschales feriae quot celebrandae. II Pascha Iemper celebratam die dominico. Ea quorsum. ἀιd. cr nu. I 2. I I. I 4. O infra. Is Pascha triplo fecerunt Iudaι, quod erat si-gura nostri paschasu. is Paschasis septem βριι nanae.17 Paschale templis dicitur qumquagesima. I 8 Paschaιe nos debemus ad icem salutare, O Ucutam prabere : idque Romana pontimis ea empsi .
De sancto die paschae. Cap. 86.
S Zqqitur uidere de sesso paschali, de
quo primo aliqua generalia prsmittemus, consequenter uero de nocturno huius diei officio, postmodsi de diurno aliqua supponemus. Siquidem t tempus ipaschale, signis eat tepus illud, quod erit post diem iudici j,quando uidelicet ad patriam uitae quam per Ada amisimus, Deo propici ante regrediemur, qua considera tione potest dici hoc tempus regressionis,uod tamen incipit in octaua. In hac auteie resurrexit dominus, quae est mundi prima, & rediens ad caput, est octaua: ut dicetur in prooemio septimae partis, de qua dieitur in Paralipomenon, in titui. Psalmorum.quam octauam, sicut septem mur-dr aetates praecedunt, quaru sex sunt uiuentium, S septima dormientium, sie S septudies nostrae reconciliationis hanc die picedunt , sic quoque septem dominicae a Circundederunt, usque ad Laetare Hierusalem,prqcesi erunt, quas interposita domi
480쪽
niri passionis memoria h e domini ea octauae aetatis representativa se uitur, in qua etiam representatur, quod sicut octaua est eadem cum prima, sic restituetur homo in
idipsum,& ad id quod suerat coditus. imo
supra primis originis reparabitur dignitatem, Sc consequetur corporis & ammae s licissimam immortalitatem. Qualiter dominus tribus diebus,& tribus no et ibus fuit
in sepulchro, & qua hora resurrexit, &qua hora hoe tempore,debet dici ossicium matutinum , & quare hae die pascha celebratur, dictum est sub iiij. seria coenae d mini & sub sabbato. Sane t - σχagrae cum nomen est quod hebraice dicitur Phase, quod latine transitus interpretatur, secundum Bedam. Non dicitur pascha, a passione ex eo,quia is , αμν graece dicitur pat
latine, sed dicitura transitu,& hoc primo
secundum historiam ex eo, quod exterminator Angelus uidens sanguinem in soribus Israelitam petransi jt, nec eos percussi,tune etiam populus ex Aegypto transiuit, id est,exiuit: tertiaque die mare rubrum pertransiuit. Se ei indo, lecundum allegoriam, quia ecclesia in hoc tempore transiuit per baptismum ab infidelitate ad fide.
Tertio se eundum tropologiam,quoniam hoc tempore transimus per contritionem,
de eonfessione de uitiis ad uirtutes, ut in-sra dicetur. Quarto, secundum anagoge, quia tunc Christus transij ta mortalitate ad immortalitatem, S iaciet nos etia transire: unde in Evangelio. Cu uidisset Iesus, inquiti quia uenit hora, ut transiret de hoe 3 mundo ad patrem &e. Nominamus tautem hane diem grat eo & non hebraico uocabulo. licet lingua hebraica dignior sit tanquam mater. Primo, ne in hoc uidea- mur Iudaizate. ecundo, ne in hoe imitemur quosdam haereticos, dicentes Euangelium sine es remonialibus non sitfficere ad salutem. Item utimur graeco,& non la-4 tino i uocabulo, propter authoritatem , quoniam graeca lingua antiquitus Romae N in Italia tantae fuit authoritatis, ut non solii dies Iblennes graecis nominibus nun
phania, uerum etiam dignitates, ut a postostolicus, patriarcha, arci lepiscopus,episcopus, Se huiusmodi. Isidorus tamen dicit, θPaschae uocabulu, non graecum,l ed hebrai-
cum est,& In noeen. tertius dicit in quodasermone, D pascha hebraree d:citur a Phase, quod e Η transitus, graece uero a ' μα-χμν,quod est pati. Aug. dicit hoc nomen Pascha, per diuinam dispositionem compactu est,ex hoe nomine graeco is δεχών,quodati interpretatur, & ex hoc nomine heraeo Phase, quod transitus interpretatur, nam haec duo conueniunt in hoc nomine pascha, tam secundum significationem, ij secundum uoeem: secundum significati nem,quoniam in passione Christi fuit eius transitus: unde merito hoc nomen habet intellectum utriusque nominis, S est latinum, ut se ex duabus linguis fiat tertia, scilicet latina, & est hoc nomen pascha prumae declinationis, neu . ge. quod solum in tribus graecis nominibus inuenitur, scilicet pascha, manna, di mammona . Vel est tertiae de elinationis, ut dicatur pascha paschatis. sicut dreitur phantasma itis. VO-catur autcm pascha ipsa dies resurrectio rnas & etia tempus a dominica in ramis palmarum, usq; ad octa. paschae,& in dominiaca ipsa inducebatur agnus . qui in v. feria immolari debebat. Verunta me secundum vulgi consuetudinem, dilica in ramis pal. dicitur palcha floridum seria vj. palchae, hodierna uero die, pascha: olim tame proprie d: cebat, pascha,dies illa in qua agnus Immolabatur. Solennitas paschae autem antonomasice dicitur solennitas solenniatatum eo,P caeteras solenni tates huius stalen natatu nobilitas et antecedit,& omnes cdies dominici sint octauq huius festi,ut dicetur in prooemio septimae partis, S in ea
omnia laetitiae insignia proponuntur,tem
plum quoque mundatur, di ornatur in parietibus, quia in eis corting& pallia exte-duntur,& in choro dorsa ira, ct tapeta extenduntur, & banchalia disponuntur. Velamen etiam quod erat ante crucem vel in altum dirigitur, uel remouetur, uel retro altare potirtur, ad notandu quod prius o eulta ni odo sunt manifesta, altare quoque suis ornamentis decoratur, ut in quibusdaecclesiis uexillis,quq signiscant uictoriam Iesu Christi, crucibus, S al js. De quo &de uelaminibus trium colorum quae hac die in tribus lectioitibus de altari rem lientur, & de triplici ornatu materialis tε .