장음표시 사용
481쪽
picturis. Ministri quoque ad decorem huius solennitatis, sic balneis praelauant: barbas & coronas tondunt, eapi lor deponur, vestes siue eappas nigras deponunt, & albas induunt, quae sicet ad decorem fiant, ad spiritualem quoque hominem reseruntur. Non enim lauamur ad voluptatem, sed significationem, ut se ilicet per exteriorem lotionem eorporis, interiorem anime debere fieri ostenda mu' barbas & coronas tondere est sit perfluitates, S uitia deponere,capillos super aures tondere, est quinque senses corporis, ad seruiendum Deo expeditos habere, nigras uestes sue eap-Pas exuere,est asperitatem poenitentiae de Ponere, albas siue se perpeti icia induere: est stolam immortalitatis firmiter expectare, uel per vestem albam significamus innocentiae stolam renatoru, vel per hoc representamus hodiernam apparitionem ange lorum, qui in vestibus albis apparue-τ runt. In hae t sancta die nihil, quod a
sacerdote non sit benedictu in eo medere debemus, quia inimi eus noster nunc nos magis satagit sipplatare. Unde in quibundam locis quaecunque eomedi debent ad ecclesiam portantur,& in atrio vel vestibulo Ecclesiae cum eruce, & aqua benedicta, ct in vestibus saeris a sacerdote benedicuntur. Hinc est, quod hodie agnus a sacerdote benedicitur, ad representandum, quod Deus Der Mosen S populum agnum comedi iustit in figuram Iesu Christi, cuius sanguine omnia primogenita sibi de mundo redemit, & angelo in nocte illa omnia primogenita in Regypto percutiente popula suum seruauit agni sanguine praenotatu. Agnus autem secunddum Ro.ordinem noad altare, sed ad mensam benedicitur. In quibusdain etiam Io eis benedicitur lae &mel in memoriam eiusdquod dominus inquit patribus nostris Abraha, Isaac, & Iacob:Introduca vos in terra fluentem lae Smel. Nullust debet et unqua aliquid comea dere,nisi prius salte signo crucis facto. Vnde legitur in dialogo Greg. Papae. lib. j.c. iiihil, cu quaeda monialis iret per hortu lactu eam, sine benedictione comedit, & simul daemonem, qui super eam erat sΩ-scepit, qui eam multum vexavit. Nos quoque vidimus in ciuitate Bonon. puel.
lam a duobus spiritibus immundis,di malignis triennio vexatam. Cumque a quodam petito volente illos cum cxorci sinis S abiurationibus ab humano corpore pellere interrogarentur, qualiter corpus mulieris intrassent responderune, qudd sedebat in quodam melogranato, quod ipsa
puella comederat,qui tadem virtute adiurationum nobis praesentibus ab humano corpore recesserunt. t In quibusdam quoque locis hae die in aleis. in natat i praela- , ti, cum suis clericis ludue , vel in claustris:
vel in domibus episcopalibus, ita ut e viam descendant ad ludum piis, vel etiam ad choreas, & cantus quod vocatur libertas decebrica, quia antiquitus eo eludo suit apud Getiles,st hoc me se serui pastores,&ancillae quadam libertate fruerentur, &cum dominis suis dominarent ut ,& cumcis facerent festa Seonuiuia, post collectas melles: laudabilius tamen est a talibus abstinere. In pictisque etiam regioni 2 bus mulieres secunda die post pascha ver berant maritos suos, die vero tertia mariti uxores suas. Sicut S antiquitus lieebat seruis dominos saltem in crimine adulter ij accusare impune. xij. l. ij. quaestionem, Hoc autem fit,ad nota dum quod debet se an ulcem corrigere ite alter ab altero hoc tempore exigat debitum tori. Stat ut si est enim de conse. dis .ij.omnis homo. xxiiij. .j. quod eum hac die eommunicare debeant, tribus praecedentibus S tribus vel quinque , uel septem sequentibus diebus ab amplexibus vacent, quod sumptum est a David, qui eum pueris suis accepturus panes propositionisinit ad Abimelech Ω-cerdotem . Continuimus ab heri,& nudiustertius .de consdist. ij. tribus. x.q-j. hac 3. Re'.
eonsuetudinem. His i tribus diebus pri i ,
mis solenniter est seriandum, in sequenti- iobus vero,licet viris ruralia opera,quae magis neces laria sunt exercere, sed sceminis
no licet nere,nunqua aut chorea et ducere,
quia seeundum Greg. melius est sodee, Rara re, quam choreas ducere. Inde est, θhi singuli dies propria habent responso ria,cs teris vero in qnibusdam ecclesis n utata. malijs tamen habent etiam usque in v. seriam propria. Flut quoque apud quos da hoc tempore aquarum di mersiones, ne quia homines vigilauerunt in xl .in his sanctu diebus dormire velint. . Hoc quoque D notatb
482쪽
notandum est, quod Pascha nostrum semper debet fieri in die domin leo, sicut statuit Pius Papa, de consecrat.dist. iij. nosce.& c. seq.& etiam Victor Papa, qui propter
hoc concilium Palaestinum eon uocauit, licet enim prius codem die celebraretur, quia tamen quidam inde dubitabant, angelus domini ad eorroborandos eorum a
nimos apparuit in habitu pastorali, Her-mς doctori percipiens, ut Pascha semper
die domini eo ab omnibus celebraretur: Dothinus tamen vere surrexit in die vj.
Cal. April.nam passus est viij. Calen. Aprilis,videlicet in die tali,in quali conceptus est, siue in quali annuntiatio virgini facta est prout dictu est stib tit. de parasceve. Celebrari etiam debet Pascha in lunatione
Aprilis, quoniam in Exo. praecepit dominus,quod mentis ille primus habetur, &agnus die xiiij. immolaretur. unde Victor Papa de eon se. dist. iij. celebritatem. dicit, quod Pascha debet celebrari post xii j. die lunationi April. qui est primus mensi, s
eundum Hebraeos usque in xxj. diem eius. dem mensis, id est, lunationis. Loqui
tur enim ibi de mense lunari,non de s lari, quoniam in illa lunatione est semper pascha usque in xxj. diem,& usque ponitur ibi in elusue,quoniam includitur ipsa xxj. dies,vult ergo dicere Uictor Papa, quod Pascha non debet esse intra xiiij. diem lunationis Aprilis nee post xxj. diem illius. Si enim xiiij. dies lunationis est in die domini ea ,ubi est Pascha Iudxorum, & dominica sequenti est Pascha nostrum, scilicet in xxj. die,& haee lunatio quandoque incipit a Martio, de quo plene in s ne vij.μartis dicetur.ecelena ta antiquitus celebrahat Pascha est Iudaeis xiiij. luna primi mε
sis quocunque die occurreret, quem ritu
sancti patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem & mensem inquirere, sed etiam diem dominicς resurrectionis Obseruare,& ideo extenderunt Pascha a xiiij. luna usque ad xxj. ut dictum est,ut sic& dies dominicus non omitteretur,& in die resurrectionis domini Pascha celebraretur, Nhoc pluribus de causis. t Primo,ne ecclesia videatur iudai Zare & figuris iudai. eis adhaerere,& in temporibus S annis cofidere. η Secundo, quia die dominica datu
suit manna a domino per quod signiscitur eucharistia, id est, panis angelorum habens in se Ompe delectamentum & suauiutatem omni, saporis, unde Exod.xvij. die sexta. Parent,quod inserant, ut sit duplum quam inferre solebant per singulos dies,& haec est dies veneris, & ita die dominica datum est manna. t Tertio,quia praecς iiptum est comedere agnum cum lactucis aggrestibus,& in azymis synceritatis,& veritatis, id est,cum puro affectu & pro intellectu, hoe est in ueritate. Christus vero
mortem destruxit, moriendo,& uitam n stram resurgendo reparauit ,& ita patet, quod in die re irrectionis debemus comedere agnum,quia tunc incipit ueritar uitae t
nostrae. t Quarto non celebramus Pascha nostrum cum Iudaeis, qui illud cel brant xiiij. luna, quia quamuis tunc immolatus fiterit agnus, tamen incipit eius immolatio in sequenti die, quia tune est tempus luctus,nec est tempus solenna Eandi,&ideri ecclesia dimittit hoc, vique ad te pu solennitatis:quia debet fieri eum solennitate, sicut dictu est. Quinto, quia cu Christo vult ecclesia celebrare Pascha siuum: Triplex t enim Pascha secerunt Iudaei. Primum in Ramatha, quod interpretatur commotio tineae. Per hoe significat primum pascha, id est, spiritualis transitus
de uitii s ad virtutes. Per tinea enim peccatu intelligitur . quia sicut tinea cosumit
panum imperseptibiliter, se peccatu an,
mam, quando autem peccatu comoueturm nobis sue amouetur, per poenitentiam
fit iste transitus. Secundum pascha factum
fuit in Syna, quod interpretatur mensas
per quod significatur secundum pascha spiritualc,id est, transitus de uirtute ad uirtutem, per quod restituitur homini sua mensura attingendi clxlestia. Iste transitus fit, quando transimus de uirtute ad uirtuton, Tunc enim accedit ad mensiuram suam homo,quoniam factus est,ut sit socius angelorum. Primsi pascha Christus no potuit celebrare, quia pctm no secit,nec in uetus est dolus in ore eius,neque secundum,quia datus suit ei Ipiritus sanctus non ad monstr-ram a tempore suae natiuitatis. Tertium
paselia suit in Galgale, quod interpretatur reuelatio. Istud pascha fit a nobis , quado transiuimus de mundo ad patrem, siue
483쪽
de mundo ad coelum,&reuelabuntur nobis omnia, quae modo credimus. Hoc pascha eelebrauit Christus per resurrecti O-nem suam quod nos celebramus. semper
post xiiij. lunam primi mensis, post aequinoctium vernale qua do dies incipiunt maiores et se noctibus, prout dictum est sub sabbato sancto. Sexta causa est, quia de primo pascha,uel secundo non est gaudium ultum, sed de tertio. unde ij. Reg. xvij.
Non gloriet accinctus aeque, sicut discinctus. Septima,quia ex uillione angeli monemur pascha in domini ea celebrare, ut
praemissum est, Quare lixe & extera festa Saluatoris praeter naturale mutabilia ssit, dictum est, sua natali quando debeat pascha ann utrari, dictum est sub Epiphania.
Porro eonsiderandae sunt quaedam huius paschalis i temporis uarietates. Sunt enim in eo tres septimanae quasi proprι is vocabulis nuneupat q. Ptimaeli paschalis. Se da, in albis. Tertia, expectationis. Prima,dicitur sinctificata, propter iustificationem animae,inde est,quod homines per
baptismum sancti ficati per totam septimanam i liam vestem quam in baptismo susceperunt deportant, quae significat priniam innocentiae stolam. Secunda dicit, in albis. Primo, quia bapti Eari i sabbato sancto, de- Pon ut in sabbato in albis albas stolas , seu vestes, quas in baptismo susceperiit. Per albas quidem innuitur quales in praesenti vita esse debeant, scilicet mundi,& qualia denique sint eorpora recepturi, quia sancti beatitudinem.& gloriam possidebunt,prout dictum e t sub sabbato sancto. Secundo,
Ita hoe tempore illi, qui bapti Eati sui inibato sancto,ab episcopis confirmati alias albas stolas portare, usque ad alisi sabbatum solent. communiter tamen prior septimana vocatur in albis, propter angelos, qui in resurrectione domini in albis apparuerunt,ut praemissu est, ct quia olim baptizati, illis diebus eandidis vestibus
utebantur, usque ad sabbatum in albis. Et Propter praemissas etiam causas dicitur sabbatum in albis, vel quia mos fuit antiquitus,ut in sabbato vestes ex toto deponeret
S albas induerent, quod no fit in sabbato fancto.Tertia septimana, scilicet, quae est
post Ascensionem, dicitur expectations S,
quoniam reprelentat illud tempus, quo Apostoli expectauerunt aduentum Spiritus sancti,quibus dominus dixit: Manete
in hac ei uitate,& expectate usque dum induamini virtute ex alto. Prima autem septimana non proceditur, nisi usiue ad sabbatum in albis, exclusue,& sic pascha sex dies solum habet pro octauis, septuna nauero in albis incipit sabbato in albis,& terminatur in alio sabbato, & sic durat per octo dies.Octauas vero Ascensionis, cum deberet terminari in quinta seria ante Petecosten, protenditur usque ad Pentecosten quia licet duo dies,qui supersunt octaus Ascensionis possint officiari admissam
a dominita antecedenti,tamen ad nocturnos non haberent inuitatorium vel lectiones uel responsoria, nisi ab Ascensione domini acciperent. Vnde illi decem dies pro
uno reputantur, nec mirum cum S totum tempus paschale pro una reputetur Octaua,& similiter a natiuitate usque ad octauam Epiphaniae de hoe dicetur sub dominica post ascensionem. Tempus t autem a paschale usque ad Petecoste vocatur quinquagesima , quia continet quinquaginta dies, per quod tempus iubilei significatur,
ut dicetur sub Pentecoste. Duas enim qu dragesimas celebramus,eui numero additur decimus numerus,& fit quinquagena .rius, primam ante pascha , in qua labores&miseriae huius temporis significantur, unde tunc ieiunamus,ct calica laetitiae subiicemus: secunda post pascha,quae sgnisi
eat statum aeternae Delicitatis,& in ea tem .pus gloriae nostrae post hane uitam repr 1 cntamus, tunc enim ab omni labore quiescemus,& in Dei Iaude erimus, tua re tune cantica laetitiae multiplicamus,& ianua poenitentibus aperitur: quia nulliu, peccati improperium erit,totum enim erit abis serptum a gloria,prout in collecta huius diei habetur,ut dictum est in prooemio huius partis. Nec te iuvamus, nee genua flectimus, imo stantes oramus, una quia no erit
pro quo flectantur, sed domus Dei gloria
replebitur,tum etiam ut libertatem quam nobis dominus resurgendo acquisiuit , profiteamur, tum quia mulieres ad monumentum venientes, non flexerunt genua, sed erectae inspexerunt in sepulchro, sicut dicit Ambro. in fine Lucae: tum quia
secundum cum m. his quiaquaginta die-
484쪽
bus,quibus Dominus nobiscum fuit, gaudendum est,& iugis festiuitas est in eis, taquam sit dies dominica. lxxv. dist nct. scire, tum etia quia in hoc icpus paschale significat octuam resut rectionis, in qua nec ierun abitur, nee genua flectentur, sed perfectum gaudiu Omnibus erit. In festiuitatibus etiam beatae Mariae,& diebus domini eis & sestiuis , di in diebus pentecostes,nili in praesentia eorpori, & saguinis Christi genua flectanda non sunt, de hoc in quinta parte sub titu. de prima dictum est:
α sub sabbato pentecostes dicetur. Genua enim in Ecclesia flectet e cordis contritionem significat, Et est notandum , quod in genu flectionibu ,,utendum est oratione doli inica, vel oratione, qua scripsit Augu. seu approbauit scilicet Deus propitiua C-sso mihi peccatori, vel peccatrici: vel illa, qua quida canctus Eremita coposuit, & docuit Thaide meretrice, doees illa quotidie genu flectere,& in terra discumbere : Ocu.los sursum no attollere,& dicere: Qui me Psalmisti, miserere mei Deus. Caeterv. scstiuitas Paschali, hebdomadaria est, prout tu tit. seq. dicetur. In paschali t septimana salutare nos ad inuicem hoc modo debemus, scilicet, resurrexit dominus.& salutatus debet respondere . Deo gratias. vel, ct apparuit S. meoni: &postea debe. mus dare osculum ad inuicem , in signumaci, & charitatis, usus tamen hoe non hael. Romanus tamen Pontifex hac die mis' sam celebraturus Cardinales,Pr latos, notarios & familiares suos hoc modo salutat, & Osculatur, & etiam omnes praemissi se inuicem hoc modo salutant & osculantur. Salutans enim dicit: Surrexit dominus vere. Salutatus & osculatus respondet. Et apparuit Simon I.
' etiam, ut refert Budςus,est quid facere,quid admittere,quid accidere.Cuius usus in compositione varius: -- αχον , beneficium accipere, ἀντι σχών beneficium reponere.
2 Pascha cur non admittas bini M. 3 Paschatis septiniana tres ramum naimos O
De die sancto Paschae. Cap. 87. Equitur videre de t diurno ossicio rhuius diei. incipit autem Ecclesia inuitatorium allelu-Ia: Surrexit dominus uere. 8c est qainti toni propter quinque apparitiones domini in illa die, quae dictae sunt in iiij. parte sub tit. de saIuatione ad pi pulum, uel propter quinque sensuum reparationem , quae fit per resurrectionem. in quibusdam tamen Ecelesiis dicitur init ita torium, es triplici allelu-Ia,& septimi toni, propter quietem suae da tur in resurrectione non. Apo. xiiij. AmOdo iam dicit spiritus, ut requiescant a Ia boribus suis , & indigemus inuitatorio, quia viae Sion lugentreo quod i non sunt
qui veniant ad solennitatem. Hymnus au
tem non dieit in quibusdam ecclesijs, quia in resurrectione non eantabimus hymnos huiusmodi, sed in plateis Hierusalem cantabimus allelu-Ia, ut habetur ea .pe.Th-bit, sed Ioco hymni eatatur allelu- Ia,pro pter spem quam habemus de gloriosa r surrectione. Aliaeue rh ecclesiae cantanthymiau , quia semper laudandus est Deus.& cantant illum ad tertiam sub duplici catu, videlicet unum itersum sub uno cantu,& alium uersum eiusdem hymni sub alio,& unum altiori voee quam alium ad significandum duplicem stolam gloriae quam Christus assumpsit, scilicet corporis di anim s. Quia uero uirtute trinitatis in qua est persectio, facta est tesurrectio, ideo dicuntur tres lectiones, tum quia soror nostra paruula est,& ubera non habet, tum quia baptizati, non indigent labore, quasi modo gc niti infantes,de quo in sequenti tractu dicetur. t Hae etiam die di hoc te' spore cantantur tres plat. cum tribus antis
phonis.Obseruatur autem ideo iste terna rius numerus. Primo, quia parcitur ii minibus propter praecedens ieiunium attritis. Secundo, ne neophyti multitudine onerentur,ut praemissum est. 'Tertio, pr pter triduanam domini sepulturam, quae
praecessit dominica resurrectione. Qua to ad
485쪽
to ad notandum qu bd tria quae dominus se gitur consummatio, quam dominus pro- eundu in Luca proini sit in hoe seculo per- misit se persecturum in tertia die,ubi diciscere, scilicet daemones eiicere, Canitate in tur. Ego dormiui,& lomnum eqpi &c. Hoc Perficere,& tettia die consummari in resur eni in licet de pallione&morte &resurrerectione consummata sunt. Primum ope ctione Saluatoris intelligatur, moraliter ratus est dominus, cu feeit, ut relicta crea- tamen eo uenienter intelligitur de eo, quitura rediremue ad creatorem. Secundu , diu in peccato dormiuit & tadem per Dei cum fidem nos sibi tanquam mebra capiti adiutorium surrexit . Quinto, etiam p vniuit, ut de elux spiritui viveremus. Ter test diei, quod quia per opera illorum triatium eum in hoc confirmauit nos, ne labe- dierum sunt catechumini membra Christemiar,uel eonium matio est nostra resur- lli, scilicet per exorcisationem, per abre-
rectio H ee etiam in nostra e6uersione ap- nuntiatione Diaboli, per fide qua unitas parent. Ei jeiuntur enim a nobis daemones in eis perfieitur, & per impositionem ma per exorcisti as, anamur, per catechisnu, nus episcoporum, siue resurrectionem dode eo usiimmam tir per baptis num,& confir mini, quae est iustificatio nollea, ideo promationem. Ρrrinum notatur in primo pter hane iustificationem eanimus tres a Ipsalmo & in sua antiphona , ubi dicitur, tiphonas in nocte resurrectionis. Prima, quid vitare debeat quis ad hoc ut sit bea- disiungit nci, ab impiis. Secunda, coniun- tus, se ilicet non ire in consilio impiorum, git nos capiti Christo. Tertia, facit nos.re Et quid facere debeat, scilicet habere volu surgere, propter iustificationem. qS xto,
late domini in corde ,& in ea die & nocte etia in potest i diei quod per tres psalmos
meditari. Primus ergo psalmus eum anti- tria tempora significantur, tres antiphonae phona sua monstrat impios, id est, daemo- cantantur, in quibus Patriarcliae Propheiqio nes ei jci a eonsilio filii Dei, in hac daemo- & Apostoli significantur. tres lectiones t num eiectione fit, quod dominus in euan- guntur,quia lex, psalmi,& prophetiae resurgelio Ioan . dicit. Nunc iudicium est mudi, rectionem domini profitentur: Tria responune princeps huius mundi, ei jcitur taras. soria subsequuntur,quia tres ordines, sicili-hoe iudicium est diserotio, qua fideles per cet Noe, Iob & Daniel, Christi resurrectio fidem separantur ab impii, daemoninus. ne saluantur. Singulis resiponsorijs, Glo- quod iudicium factum est in multis in illi- ria patri subiungitur in quibusdam Eeciebus credentium. Sed hoc iudicio imp ij, id sj , quia trinitas ab omnibus ordinibus est, in impietate perseuerantes, non resur- eollaudatur. In quibus sa in vero non, nisigunt, sed hi, qui per fidem Christi uniun- unum Gloria, tribus responsorijs, secuntur. & hoe est secundum quod notatur in dum generalem consuetudinem continuati .psal. & sua antiphona, ubi dicitur: Po- tur, ad notandum, quod in trinitate unum nutaui patrem metim , allelu-Ia. Dedit Deu glorificamus. 'Septimo, ternari si ita mihi getes, allelu.Ia, in haereditatem sibi, omnibus frequentamus propter sacramen allelu Ia. Hoe factum est, eum fideles per tum baptismi in trium personarum nomifidem ei tanquam eapiti uniti sunt, ut per ne celebrati. g Octauo, paucitate uti in uripsum ad modum haereditatis fructificent. lectionum propter paucitatem, quae tunc unde in psalmo irridendo dicit: Quare De aderat praedicatorum. Nam Apostoli erat
muerunt gentes &e. Dicentes, dirupamus in numero pauci, et u Iudeorum muti,de vincula eorum, S pro ij eramus a nobis su- morte Donum incesti, de audita resurregum ipsorum. stulte dicunt: Qui habitae ctione quasi deliri, qua paucitate volunt in coelix, irridebit eos,&c. Et Clitatius di- quidam vir, usque ad Pentecosten,quando est: Ego aute costitutus sunt rex ab eo. qui facti sunt praedicatores numero plures, &dicit: Postula a me,& dabo tibi gentes, hae Spiritu sancto seruetiores, ut ram dicetur. reditatem tuam Re. Et aduerte,quia in an Alij lvero solennitatem potius attendentiphona dicitur dedi. in psal. dabo,& in tes, integrum & solea em seruant numeru, sanis phona osteditur impletum esse, quod quia & si Apostoli muti fuerunt,tamen al- in psal. est promissum. Tertium,notatur loquium Angelornm & frequens uisita
486쪽
hebdomada eantatur tantum una antiphona , cum tribus Psalmiti ut in seq. titu. dicetur. Sane tertio responsbrio, cum gloria Patri, decantato, cum cereis, bc sol nisui processione de choro ad aliquem locutendituu ἔ, ubi sepulchrum imaginarium coaptatur, S ubi introducuntur personae sub formi, di habitu mulierum,& duorum discipulorum,scilicet Ioannis Sc Petri,qui ad sepulchrum Chrillum quaerenteI uenerunt, de quaedam aliae personae in personis , S sorma Angelorum,qui Christum amo ituis resurrexisse dixerunt, in pertia'nis quorum recte cantari potest illa secunda responsiarit primi particula, Nolite timete,&e. Vsque ad finem responser ij: tune redeunt ad chorum, quasi fratribus resere te. ,quae viderunt di audierunt, & unus redit ei lius alio: sicut Ioannes cucurrit citius Petro, n pers uas quorum conuenienter cantatur illud responsorium, Congratulamim, sine vertii. Si qui autem habet versus de hac representatione compositos , licet non authenticos non improbamus . Tunc chorus audita resurrectione prorumpit in vocem,altissime cantans: Te Deum laudamus, quidam vero hane praesentationem faciunt ante, quam matutinum inchoent,
sed hie est proprior loeus,eo qu6d,Te dculaudamus. ex prinin horam qua resurrexit Quidam etiam ea saciunt ad nussam, cum dicitur sequentia illa. Victimae paschali: cum dicitur versiis: Dic nobis, S suque te s. Adhue in illo die resur vectione nostra representamus, qua Christo consurreximus, ct ideo de die dicimus. Haec dies, die .Et In
nocte,sepulturam ei consepulti sumus, &ideo illud non diei mus de nocte, unde dicit Apostolus. Consepulti sumus,cum illo perhaptismum in morte.Trina enim immerso in aqua baptismi, triduanam domini sepulturam representat. Ille quidem cosepultus est Christo, qui pecea re quiescit, ille consurrexit cum Christo, qui coelestibus intendit. Et aduerte, quia in duabus Praecedentibus noctibus triduanam domi-m sepulti iram representamus, secundum quod dominus latuit in sepulchro, unde tune Allelu- Ia non die imns, in hae vero nocte sepultura ni domini representamuri in eo quod Chrisso consepult i sumus. sed
Propterea Allelu-Ia calamus, quod Christo consepeliri gaudium est nobis. Ad priamam vero non dicitur hymnus propter rationem in sexta parte, lub tit. de nocturnis assignatam. nec Quicunque vult, quidam tamen dicu ut Psalmum , cofiten uni. sicut in se l. titu. dicetur. No fiunt etiam petitiones,obsecrationes, S postulationes , qu: dicit dominus, in die illa no rogabitis me quicquam,& quia eum glorificati resurre- ALMmus,non indigebimus istis. Non ergo dicuntur preces, quia ubi erit miseria,non erit petenda misericordia, bi non erit tε-tat Iia,non crit dicendum: Libera nos a malo. Non dicitur etiam capitulum,quod est resectio, ne post longam psaImodiam h mo ind/O aificiatur,confortat enim setas, sicut electuarium membra, tum quia ibi nullum erit taedium, tum quia in hoc OE-cio breuis est psalmodia. Ac quoniam capitulum in holis non dicitur,ideo nec respossitium debet dici,quando respondet capitulo siue lectioni. in missa tamen dicitur, quia respondet epistolae: N in laudibus quia respondet Iectionibus,& dicitur tunc capitulum: Christus resurgcns, ad Roman. v.c. De vesperi, in seq.titu. dicetur.
4 Misia sequitur procesionem die Paschatis.
ii Paschatis Euangelium . Ium psc
De diurno officio Paschae. Cap. 83. Uruc de diurno officio videamus. t Et quidem hae die fit statio apud
sanctam Mariam malorem, quia cum beatus
Greg. hae die ibi celebraret , & pax domini pronuntiaret, angelus domini, alta voce respondit,& cs spiratii tuo, & propter hoc
cum Papa ibi hac die celebratu dicit, Pax
487쪽
domini. intestimonium huius miraculi, t proeessione praecedulit luminaria, util- nil sibi respondetur. Caeterunt, antei mis lud evangelieum impleatur in nobis. Sint sim ni procem o quod ex. euangelii autho lumbi uestri praecincti,& lucerne ardentes M. I ritate extrahitur, eo quod Angeli dicunt in manibus uestris. Crux enim praeeedit, mulieribus: Ite, dicite discipulis,quia prae ut earnem nostram crucifigamus, cum ui- cedet vos i , Galil am. Et dominus ad eas: t ijs,& eoncupiscentiis, de post ervees Se ueNuntiate fratribus meis, ut eant in Gali- xilla quae sunt uictoriae Iesu Christi intalxam, ibi me videbitis. Hee ergo significat, gnia sequuntur saeerdotes dealbati exulis processionem Apostolorum, ut viderat do tantos in laudes resurrectionis,quae praecaminum in Galilaeam euntem. Ru rsius Ga dunt eum tacita populi sequentes expectalilaea, transui gratio interpretatur. In Ga- tione per dillinctas & morosas expectatiol ita am ire, it de Iudaeis ad Gentes tran- nes, ut eorporaliter illud propheticum sire, de qua transnigratione postea dixit. tunc eantatur impleri uideaturi Cum tu Euntes docete omnes gentes, baptizantes cunditate exibitis, & cum x iudio deduce in nomine Patris, S Filii, & Spiritus san- mini. Nam Sc montes & colles expectan Oi. In significationem ergo huius transimi te, uos eum gaudio. Item in ea maior sa grationi, hodie solennem agimus procesi cerdos praecedit: quia dixit dominus. Pr scinem , siue in signum, quod nos oportet cedam uos in Galilaeam. Item in ea nihil de uitiis trasmigrare ad uirtutes, siue pro- resonat quod sit veteris historiae,sed ea so-ncisei de uirtute ad uirtutem, ad hoc ut ui Ium cantantur,quae gloriam personent Edere drim num mereamur, quod fit specia uangelij, inter quς illud prssertim in quiliter in baptismo, & ideo in sigmficationc busdam ecclesiis admittitur. Virtute ma- baptismi, nos & loca nostra aqua benedi- gna reddebant Apostoli testimonium recta aspergimus cantates. Vidi aquam abis surrectionis Iesu, quia sicut diximus in Gauero temporibus cantatur. Asperges; Vin lil am transnigratio,est Apostoloruptς-runtamen nec hodie nec in Pentec. aqua dicatio: cum autem vetum est ad medium benedicitur,qui latius prosecuti fuimus in templi utriusque sexus populo circunstan-ruarta parte . sub titulo de aquae benedi- te totis inribus chorus in uocem exultatiotae aspersione. Ab hac procestione omnes ni, erumpit,dicens Antipho. Sedit Ange- procelliones dominicales per annum ori lux quae exprimit quid Apostoli docuerui, sinem traxerunt, ut uideamus dominum aut docere debuerunt, scilicet Christum vi in Galilaea, id est, transmigratione de ui uere, & est totis uiribus Oncinendum, &t ijs ad uirtutes. q Dies enim dominica,est inauditum ei re stantium estirendu, quia dies resiirrectionis, natiuitatis Sc Spiritus quem quaeritis. uiuit: Se uita hominu , cum sancti millionis, & in Gibus de nouo dun- eo surrexit. Vel hodierna processio illud taxat ex testamento cantandum, De pro- nobis recolit,qudd rex gloris eum exerci-ee sone dictum est in quarta parte, sub ti- tu redemptorum de infernalibus claustristulo de accessione pontifici, ad altare.Sed ad coelestia regna migrauit. Post i procesi ad quid fuit dictum Apostolis, ut irent in sionem sequitur ni illa,& incipit prqcentor 'Galilaeam ad uidendum dominum, prout loco magni praeeentoris, id est, Christi. Relegitur xij. Matth. cum eadem die eum ui- surrexi di adhue ieeum sum. Post que eanderint io Hierusalem Resipondeo,hoe di tat chorus ad significandum quod ad Chricitur maxime propter allegoricam, licet sti similitudinem alij sancti qiri erant in paad Ilteram factu sit,allegorice enim trans tria Deum laudabunt. Quod uero sequI-
migratio illa signiscat transmigrationem tura & adhuc tecu Ium. in no e notatur sterde itidaeis ad Gentes, in qua maxime uide nitas in qua semper est cum patre. Cant
tur Christus , quia in hoc maxime apparet mus ergo hae die i persona. R esurrexa δέ c. Christi deitas, i totus m udus ad praedica- Sed tune illud in persona nostra, quandotione in famulorum Chrilli credidit. Dixe resurgentes transbimus de hac mortalita- , runt enim Apostoli Iudaeis, quia uerbum te ad rinmortalitem, quod signincatur in Dei repultilis,&uos indigno, secistis uitet hue, quod dicetur in Evangelio, di tran- aeternae,ecce conuertimur ad getes. In hac siens mi mitrabat eis. Miu iurauit enim nobis
488쪽
bis ei bum sipiritualε seipstim, sicut Iudaeis latur, ubi tres cerei ante altare ardere codedit manna in deserto. Potest etiam dici, sueuer ut, sed in tribus diebus ante paschas qudd dominus per ora prophetarum diri non ardent , nisi duo, in signum , quddrens sermonem ad patrem, ait. t Resiar- tertia persona sublata est. Hae vero die,terrexi S adhue tecum sum, &e. In quo tria tius cereus rea ecenditur in signum, subdnotat, scilicet suam gloriosam resurrectio ipsa Christi persona gloriose redditur nonem,& patris in passione protectionem, & bis. Post hoc dicitur col lecta, in qua ostencognitionem eius, per scientie suae dilata- ditiar, ei iii, sit resurrectionis S mortis est tionem per orbem . Resurrectionem eius, ctus, quoniam apertio ianuae regni cale- notar, cum dicit. Resurrexi ,& adhuc sum stis est effectus. Qualiter aute illam ianua tecum.&c. q. d. non est ita, sicut Iudaeus co intrare debeamus, dicitur in epistola,quae gitauit, quόd a te omnino sim derelictus, est prima ad Corin.v. cap. sci licet Expur-α abiectu , tanquam immundus:Vnde de- patet vetus sermentum, id est,abi j cite ve Iridendo dicebat Iudaeus: Si filius Dei est, tustatem a vobis: S hoc est ire in Galilaa, liberet eum. quasi dicat, non liberabit id est, de viiijs ad virtutem, S de uirtute eum,quia de eo non curat. Protectionem in uirtute, sicut estis azymi, id est, este de- patris in passione notat,eum dicit. Posuisti betis, vel estis per baptismum. Quare: Et- super me manum tuam. quasi dicat, prote- enim pascha nostrum immolatus est Chrixisti me, non a passione, sed ab eo,quod Iu stus,quasi diceret. Coctus ea agnus,& paradaei intendebant, videlicet ab extinctione tus, itaque epulemur, & determinat quis nominis mei, ad quam incendebant: unde sit agnus, eum dieit Christus. Christus audicebat: Si dimittimus eum sie, omnes cre- tem, pascha nostrum, id est, agnus pasch dent in eum, sed in hoc quδd me occide. lis,& festum paschale. Alia etiam rationerunt, hoe quod ipsi timebant , consecutum ipse est pascha : quia per ipsum, S ab ipso,
est. Nam ego,qui sum granum frumenti,ea & ad ipsum est nobis transitus praedictus. dens in terram multum fructum attuli, & Non in sermento veteri, neque in fermeatam de ista,quam de illo primo laudandus to malitiae, id est, malae voluntatis, S n est pater. Unde post utrunque eantatur at quiliae, id cst, prauae intelligentiae . Nequaletu Ia: Scientiae patri, dilatationem no- enim est, qui de Deo male intelligit, sed mlat, cum dicit: Μirabilis facta est,&e. qua- azymis synceritatis & veritatis, id est, in si dicat, ex hoe cognitio tua pater non ta- ae cc a flectu, S purificato intellectu vel ps, , tum ad Iudaeos, sed etiam ad gentes dila- in syneeritate charitatis, & puritate fidei. tata est, nam prius tantum in gente Iu- Sed etiam plus dieit veritas, quam fides. daeorum eognoscebaris: iuxta illud . No- comprehendit enim sapientiam & intelli itus in Iudaea Deus, & quia ab utroque po gentiam. t Sed videtur litera episto is inpulo eognosceris, ab utroque tibi laus os contrarium. Si enim sumus axymi, id est, seretur, & idcirco duplex allelu Ia sequi- sine fermento,quomodo expurgabimus votur, Sad id pertinet versus: Domine pro- tus sermentum,quomodo etiam dicitur Tebasti me,&c. Sessa onem meam, id est, humi sitis nona eonspersio. videtur enim dicere
litate in passione, & resurrectionem mea, ut sitis a Zymi, sicut estis azymi , nam n id est, gloriam meam in resurrectione. In ua conspersio nihil aliud est, quam sarina s 1 quibusdam tamen Ecclesjs tacetur ver aqua conspersa, id est, pasta nondum ser hum illud sessionem, S solum dicitur re- mentata. Sed est notandum, qudd duobus
surrectionem mea .potest tamen utrunque modis dicitur quis peccare, scilicet pecca
dici, per quod duplex Christi natiuitas de ' tot proprio,vel peccato alieno cui conse signatur. Sequitur hymnus trinitatis, scili tit. Erat enim illi quibus loquebatur Apocet Gloria patri,qui in praecedentibus die stolus azymi, id est, sine proprii peccatibus intermissus suit propter ignominiam sermento, sed erant alieno peccato insectic illatam trinitati, in tertia persona,scilicet dum non reprehendebant illum eum poGin filio. Nune autem sublata igne minia il- sent, qui patri suo propria nouercam ab la, hymnus ille eantatur. Haec etiam in sulerant qui inter eos erat. Vnde dicitur
quibusdam Ecclesijs Percereos represen- eis. 1 Expurgate vetus sermentu id e i. '
489쪽
abi ieite illum a vobis per excommunicationem . ut sitis noua conspersio , id est, sine sermento alieni peccati. Sequitur gradu ale quo utitur ecclesia saeta propter nos, qui non habemus adhue nisi resurrectione amme & ex pectamia, resurrectionex Georpo ris,sciliceti hae e dies, qua fecit dominus exultemus & Iaetemur in ea, quia exultando,N laeta do itur in I a radi lum, sed culabore & angustia S cu maxima amictione itur ad infernum, quia non est pax im-
.s S pij s dieit dominus, sed donis est iucunditas, pax & quies, maxime propter spe gloriosς resia r rectioms.Catur au te gradu a Ie, licet sit luctus laborantium, propter baptizatos, qui arripuerunt laborem militiae, ut perueniant ad allelu-Ia aeternae laetitis grandis. n. Iabor eis superest, ut parte habeat in secuda resurrectione. Et est sciedu,
quod est dies temporis, unde hodie si uocem eius audieritis, id est, si in tempore
quo vivitis, S est dies aeternitatis, unde. Melior est dies una in attrijs tuis super millia. Hane diem hodierna festiuitas inchoat, ct ideo recte demonst ratine dieitur Iiaee est dies &e.& hodie surrexit dominus sed lixe dies, dum est in aurora vel in ascelia uocatur dies salutis S gratiae, eum se rit in meridie, vocabitur dies aeternitatis S gloriae. Haee decliuium no sentit,& ideonlennitas ista vesperum non habet, ut dicetur in titulo sequenti. Postmodum sequitur allelu. Ia cantus quidam angelicus
scilicet Pascha nostrum immolatus est Christus. j. ad Corint. v. ea pitui. quia ipse est panis angelorum, in quem desiderant angeli prospicere, etiam inquantum est homo.q.d. Laudate Dominum Dcu, quia pascha nostrum immolatus est Christus. x Deinde sequitur t euangelium Marci. xvj. pitu. qui habet figuram Leonia,quiati Christus suit Leo in resurgendo,& quia
secundum ordinem leguntur euangelia, prout in sequenti titui. dicetur. Est autem 'en angeliui Maria Magdalene Maria Iacobi & Salomae emerunt aromata Sc. V. co Similiter oportet nos emere aromata boriou. nae Voluntatis. Esaiax. Venite & absque a argento,& absque D Ila commutatione, emite uinum, S lae, id est, aromata uidi tutum, quibus vigitur. Deus, quia delici
sunt ei, esse cum si ijs hominum, di sequitur ibi, qudd angelus apparuerit mulieribus in vestibus albis, sed in euangelio Matthei, quod legitur in vigilia dicitur, quod
aspectus eius crat sicut fulgur,& vestimenta eius sicut nix. & per hoc notatur sie ut dieit Gregor. quod dominus in iudicio terribi Irs apparebit reprobis, & blandus iustis, una facie, hoe enim erit ex diuersitate conscientiarum. Quia ergo blandus apparebit iustis,ideo ne nimis de resurrectione exultemus, sequitur in offertorio, Terrat tremuit & quieuit. In postcommunione quae sicut & allelu. Ia sumitur de epistola hortatur ee lesia filios mos, ut cum fide veniant ad communionem, dιcens, pascha nostrum &e. Aiunt quidam quod illud quod dicitur in introitii. Resiurrexi. vox est spocis ad sponsam, eam de morte sua in praesenti tempore consolantis, cui sponsa respondet: Posuisti Se. vel est vox generis humani, quod in Ada cecidit & per Christum esurrexit . Caetera sunt conecntus angelorum,& hominum de Christi resurrectione gaudentium.
I Ucium septe dierum a Paschate. O nu. 4.
3 Iucas Mariae expressi si lachrum. 6 Uc, ratio cirex lectionra a Pasichara usque ad Trinitatem. O nu 8. . 7 Neu toreum duae hebdomadae. 9 Pascham vesterae, ode inc piam.
sitate. 11 Psalmi duo fontes eantamur. I a Serpens eum candela, qui daefertur adseruia pracssonem,quid noles. t 3 Ressosorium, O aE .ra, dicuntur dubra
septem post pascha. ra Ucium qualuer fiat septem dis ι post pa
ret Christi resurrectis re numiata est. i8 Tempus Pascha praece is, cpiud notet. Demquid sequens at M EAM Ia duplex,cur m octaua Pascha,
2 2 Ecclesiae quan is sunt statvi. ει inde iri pro
490쪽
ν φο urium,aliquado solum assetu Ia, κώ helare ad gloriam restir rectionis,quatum quando etiam duplex. possumus: sic & pascha, in veteri testa. me
Iala in diabus profestis. festum tabernaeulorum Quaec sique enim a s Altilia D, dotia in dominicis dieb- p.ri hae die iacimus , ideo facere debemus, ut
octauas Paschasis. in coelo tabernacula nostra figamus,quod 3 6 Euangetiorum , quae dicantur hebdomada erit per gloriam immortalitatis, ut ille resurrectionis,ordanatio m Iica. i qui eruet hxuxesi ostendat nobis suam de 17 Porus quid signet mastue. Irem quid rete O ratem,cum dicit in officio nocturno: Ego 28 Euangelista quod sibi non conuerure ridean sum , qui stim : & cum dieit se esse illum, tur super na ratione resιν reetionu domim qui dixit Mosi: Qui est misit me ad uos. eae tum de angelu,tum de testium me. Eo Exod. vj. si quidem pascha est hebdomada- qualiter concordentur. Esnu. 29. 3O. ria festiuitas: quia qualibet die hebdom dg mutantur ossicia. In veteri enim testa- De septem diebus post Pascha. mento tres habuerunt hebdomadaria Cap. 89. si uitates, scilicet pascha , Si Pentecostes, quas etiam nos habemns, licet ad aliud, i A x c prima septimana quam in thabuerunt:&ὶ in ει ιαν, quam paschalis tempor Isilia non habemus, nisi quodammodo ut dice-cet communiter i uoce tur iii procimio septimae partis. Quidam tur septimana in albis: vero seripsc runt quod festum Pentecostestamen sequens magis non suit in ueteri testamento festum he propriὰ vocatur in al- domadale: & quod in nouo testamento hara bis propter causas in bet septem Oiseia propter septem Spiri-
praecedenti titulo positas.& est communts tus sancti dona, non quia fit sestum hebd huic tempori & praecedenti. Est autem to madae, quia tres vltimi dies non habet omta de septuagesiuaa, qtiae terminatur in sab nino propria officia ., Ad hoc notandum bato in albis . Inde est quod tractus in sab t est,quod eum in urbe Rom. esset magna bato paschali& gradu ale per totam ip- aeris pestilentia, Beatus Gregorius in temsam hebdomadam diei iur, quod laborem pore palchali ordin .iuit, ut imago beatae fgnifieat: allelu Ia vero Sce. eantica laeti- virginis,quae in Ecclesia sanctς Mari et in aliae cantantur: ut dictum eil sub domini ea ra etinti seruatur,qilain beatus Lucas pinxisseptuagesimae ,& hoe propter tempus re- se dicitur, c eidem virgini similis perhibegressionis quod incipit secundum quos- tur proccisionaliter portaretur, & dum dam in pascha, prout ibi dictum est. Illier ante pro celsionem reuerent et portar tur: go septem dies computantur cum leptua- e tota aeris infectio de turbulentia cedegesima, quia haec septimana est septima a bat imagini fugiens,ac si eam serre no pol qtiadragesima. pet quam idem signincatur set,lic quod post imaginem mira sanitas quod per septuagesimam, in cuius septi- remanebat. tunc autem iuxta Imaginem ma decade filii Israel acceperunt licen. auditae dicuntur tres uoces angelorum catiam redeundi, & iam qnasi liberi erant. netivim Regina caeli laetare allelu-La quia ideoque diebus istis cantica laetitiae incla - que meruilii portare, allelu-Ia : resurre mantur. Porid i omnes isti die, septem xit sicut dixit allelu-Ia, statimque bea- sunt quali una dies dominica, unde semperitus Grego. adiunxit. Ora pro nobis Deum cantat ut in eis:Haee dies Sc.&in praefatio allelu Ia, quae antiphona ideo hoc tempone dicitur: Te quidem domine omni te in re frequentatur. N tunc Gregor. vidit s4pore, sed in hoe po. die glo. praedi. Re . pra castrum Crescent ij angelum domini S in eis semper agitur de resurrectione, qui gladium eruentatum tergens in vagi ad ostendendum, qudd per septem dona nam reponebat. Intellexit ergo Gregor. Spiritus sancti venitur ad veram resurre- quod pestis illa cessasset . quod & factumctionem , vel potius quia in tota uita ista, est, unde ea strum illud exinde eastrum sanquae per septem dies currit, debemus an- cti angeli vocatum est praemissa imago in