장음표시 사용
511쪽
anteeedentibus, duplex Allelu Ia eante-tur,quare in his diebus uni eum tantum dicitur Item cum in alijs ieiuni is, non dicatur Allelu Ia,quare in hoe dicitur λAd primu dicimus, q, sicut saepe dictu est duplex
Allelu. Ia,cantatur in antecedentibus diebus, propter duplicem stolam, quq hab bitur in reserrectione communi,animae videlicet di corporis. Osticiu autem pascha
Ie,quod hoe significat finitum est, & ideo
remota causa, remouetur & effectus j. l. vij. quod pro medio.extra de app.cum cessan.
te.& de iureiur.& si Christus. Ad secundu diei mus, quod ideo in alijs ieiunijs non catatur allelu Ia, quod est canti eum laetitiae: quia sunt pro peccatis, propter quod dicutur ieiunia moeroris hoc autem ieiunium, S ieiunium Peleta sunt exultationis, quia
non fiunt pro peccatis, sed ut potestas dia. boli remoueatur & pestis,ct ideo in eis alle tu Ia cantatur. Praeterea, in hoc ieiunio dicit allelu ia, propter gaudium Ascensionis, quod imminet. In euangelio vero. Siris vestrum,&c. Luc.xxj.c. ostenditiit, Pebemus t petere perseueranter per amicum, qui dicit amico: Amice, commoda mihi tres panes,&c. si perseuerauit pulsans Propter improbitate eius surget, & dabit ei per hoc habetur, iudd etiam existens in peccato mortali, si perseueranter petierit exaudietur ppter improbitate. Allegorice amicus noster, est Christus, a quo intellectus theoricus petit tres panes, scilicet fidem, spem, & charitatem, quia amicus. id est in te Il ectus practicus,scilicet.ratio inserior, venit de via. i. de consideratione teporalium. Sequitur. Et non habeo, quidlsonam ante illum, quia non inuenit in t ibus spiritualem resectionem, & se petit se perior intellectus pro inferiori, vel pro
tota anima, non enim potest habere anima
vel ratio inferior aliquam resectionem spiritualem,nisi ab intellectu superiori cuius est contemplari coelestia. Sequitur postea ibidem: Nunquid, si petierit panem, id
est,eharitatem, lapidem dabit ei, id est, indurationem. quod est contrarium charitati, id est , nunquid dabit contrarium. q. d. non. Similiter, si petierit piscem, id est,fidem, quae nutritur in aquis baptismi, nun .uid pro pisce dabit ei serpente d est, insielitate, a qua est omnis vis peccandi. d.
no. Aut si petierit ouum, id est,spem: quia in ouo est spes pulli: nanquid porriget ei
scorpionem, id est,desperationem,quς retro & occulte pungit, sicut scorpio. Desperantium enim est retro abire. q.d. non. vel per panem intelliguntur omnia, quae hominis victui sunt nece aria, ut cibus & porus, per ouum,omnia gene. Miuum animalium,& fructu uin, per piscem, omnia genera natantium. t Post cornmunio. Petite i s& acci p. sumpta est de euangelio. ad horas dicitur capitulum : Confitemini S illud, Helias homo erat.& illud. Si quis erro uerit, qui sent Iae.v. cap. In festo autem beati Marci dicunt,quidam epistolam. Qui timet Deum. quae est Eccle. xv. cap. alii dicunt. Similitudo vultus,quae est ExeZcli .c.
Euangelium,Ego sum vitis, quod est Io. xv. p. alij uero dicunt. Designauit. Secunda quoque die rogationum, cst idem olli eium, quod in prima,nisi quia in quibusdaecclesiis euangelium de Matta legitur, in quo est eadem sententia,&os V M M A. et Ascosionis vigilia, quod harius osscium. Eo
De vigilia Ascensionis. Cap. IOI. Vt A vero ieiunium,de quo ' praemissum est, Inon susticit sine operi-α bus misericordiae, ideo in vigilia Ascensionis, ii est tertia dies rogationsi, ecclesia monet ad opera misericordiae, dicens in introitu, qui est in quibusdam ecclesjs: Misericordia domini Sc. Dicit enim Gregor. Si vis
orationem tuam ad coelum uolate, lac ei duas alas, scilicet ieiunium & eleemosynam. Cum bonis enim desiderijs uolamus ad coelum. Vnde de domino dicitur, eleuatis manibus serebatur in coelum. In alijs tamen Ecclesijs dicitur omnes gentes. Epistola uero , quae I est in quibus. dam Ecclesiis: Multitudinis . non videtur concordare. imo uidetur praepolleratio,
quia pust Ascensionem domini factu,nest, ut multitudinis credentium esset eorΚ Κ unum
512쪽
unum vnna anima. Sed hoc fit duabus de
causis. Pranis,ut epistola consonet euangelio. Subi euatis oeulis&c. Ioan. xvij. e. In
quo dicit dominus: Pater, clarifica, id est, manifesta filium tuum. Et postea rogat, dicens: Rogo, ut unum sint, sicut ego & tu unum sumus. extra desum .iri.c. ij. Haec autem unitas osteditur in epistola. Alia Gufa est: quia quando ex uero corde dantur
eleemosinae, omnia reputatur communia,
si eut dicit Apostolus de manna, quod qui plus collegit, non plus abudauit:& qui minus, non habuit minus:qui enim diues est, propter hoc non debet amplius comede re sed aliis distribuere: & hoc dicitur in epistola. Et erant illis omnia communia. x Ideo i autem pr dictum euangelium dicitur hodiet quia qui passurus orauit, hominibus innotuit, cum ascendit: uel quia in sine concluditur: Ego ad te uenio, initio rogat pro his, quos dedit ei pater, uent in patre unum: cum omnia sint in fide,& charitate unum, id est, concordia uniti uicissim inde procedit epistola: Multitudinis eredentium. Hi Iarius uerb sic exponit praedicta uerba: Rogo, ut sicut ego &tu, unum sumus, scilicet non tantum uolu.tate, sed etiam natura: sic& ipsi unum sint, scilicet unitate spiritus, & gratia spiritus sancti, in aliis tamen eccleuis dieitur epi stola: uni euique uestrum. ad Ephe. cap. Oisertorium est miri Galilaei. Act.j.e. Post 3 leommimio est: Non vos. Ioan . I .cap. In alijs uero ecclesijudicitur: Petite.Mati. 7. cap. Quia ergo in hoe ossicio de eleemosina & operibus miserieordiae agitur, ideo in quibusdam locis, urpraemisias sibi alas acquirant, eleemosinarum largitioni inte-dunt, quam tamen usque in festum Ascensionis differunt. quas tune post Christum
in eoelum aduolent:& ut tune liberius ua- ea re possint. Quidam tamen non in eo
grue supradicta os scia paschalis hebdomadae per septem dona spiritus sancti: ad
eos reserunt, qui sunt in baptisino renati, ut renatus amatus spiritu sapientia dicat: Resurrexit Per quod resurrexit, euangelium declarat, c. per resurrectionem domini: quid inde acquisierit, spiritus instruit intellectus, dicens: Introduxit nos in te ram, Lee clesiam, di adhue addit spiritus
consili j aqua sapientiae pota in t eos. Quid
ANDI L I B. VI. inde quoque: acquirere debeat spiritu, i
dieat sortitudi ius,dicens: Venite benediacti patris mei: quόd ex his collatis beneficiis Deum laudare debeat spiritus scientiae, docet dicens: Victricem &e. Quid resurrectio renatis attuleritiindicat spiritus pietatis, dices: Eduxit eos dominus in spe,& adhue sipiritus timoris adiungit, dicens. Eduxit dominus populum suum. Pro his omnibus beneficiis in baptismo collatis hominibus angeli gratulantur: homines Deo confitentur,& ad Christi praeconia se
inuicem exhortantur, gratias agunt, iubia Iani benefiera, ct beneficiorum causas r memorant, & ad maiora confidenter a rant,& circa hoe caeterae partes ossiciorum
subscriptae hebdomadae uersantur: & inde est, ς, hic mutatur ordo bonorum. 1 Et 'attende, quod per osseia huius hebdomadar ad quatuor introitus quaterm ad tres, ter ponitur allelu Ia, quia sancta trinitas, a quatuor mundi partibus collaudatur de Clitisti resurrectione; & de hominum re-deptione. In prima Dominica, id est, quasi
modo geniti baptiZati monentur a matre, tanquam insantes in nocetes uiuere, & laesanctae scripturae concupiscere;ut paschale sacramentum, per Christi resurrectionem aequisitum moribus, ct uita teneant, mundum uineant;ut eum Christo triumphent,&laetitiam in corpore, ct in anima simu Iobtineant, propter quam laetitiam allatu Ia duplicatur; quia mortem euaserunt; αspem uitae habere meruerunt; uel propter actionem, & contemplationem, uel propter gaudium praedicatorum,&conuersi
rum. In secunda uero Dominica. scilicet miserieordiam domini baptizati iam instructi Christi misericordiam intonat, citrinitatem praedicant; nam in misericordia spiritum, in uerbo filium, in deo patrem annuntiant; praeponunt uero spiriatum, per quem sunt sanctificati. Deinde filium,per quem redempti;dcinde patrem, cui reeonciliantur, & quia trinitatem concinunt, ideo ter iubilat allelu Ia. In te tia dominica, se ilicet iubilate. bapti rati ad laudem dei totum mundum inuisant, tatrinitatem personant, cum ibi in deo patrem, in filium, laudem siri ritum sanctumacelpiunt. Et quia per duo praecepta charitatis firmantur in fide trinitatis deo prius bis,
513쪽
sis, deinde ter concinunt allelu Ia. In tionabiliter agamus nihilominus, ct hoc
quarta domini ea. scilicet Cantate: rursus rationabilius est, ' non celebretur ante baptitati ad dei laudem gentes conuersas quam tertia dicaturi, sed ea cantata licet in inuitant, & trinitatem commemorat: dum die paschae di exteris dominicis aliter fiat,
ibi in domino patre per mirabilia filium, & in paschali processione, & in dominie per iustitiam intelligunt .s. c. & quia fident libus aqua benedicitur in memoriam, de
trinitatis gentes a quatuor mundi parti- uenerationem baptismatis: ideoque prae-bus acceperunt: ideo trinitatem silla quar- cedunt tertiam, in qua spiritus sanctus simio allelu Ia concinunt. In quinta domini. perdiscipulos ascendit, ut sicut prius baca, L. Vocem iucunditatis rursus baptizati ptizamur, & postea spiritnm sanctum a liberatorem suum gentibus suis annuntia cipimus, se aqua benedicta prius nos, &uer ut qui trinitatem per tei positum coriis loca nostra aspergimus, ct postmodum adcinunt allelu Ia. Et sicut ibi continetur, uentus spiritus sancti memoriale, id est, instantia praedicanti una sic in officio. Exau tertiam decantamus. Cur autem in domi- diuit de templo sancto suo solicitudo se nicis diebus baptismatis memoria renoue ab erroro conuertentium. & ideo in om- tur; superius enodatur. in hac uero die tercio vigiliae, omnes gentes, applausus in coe tia cantata processio celebratur: simi literio intelliguntur ascensurum. & omnes aliae quae sine aquae benedictione
celebranturii tum ut misis conivnsantur os
S V M M A. feta si tum quia nullus eam sequitur, nisi sancti fieatus spiritu sancto. De hoc etiam et Asiens Dominica, habet proce onm. Eι sub dominica in ramis palmarum dictum
cur idipsum. est. Facta processione cantatur antiphona: x Asensionis Dominicae Musa O Rex gloriae. propter illud, non uos te-co. m. 3. q. s. I in qua orphanos, Sequitur 1 introitus,t
Viri Galilaei quid admiramini aspicientes De sesto Ascensionis domini. in coelum. Immotis enim oculis aspiciςbatCap. Io . & diutius aspexissent, nisi angeli eis intimassent, quod recederent dicentes. Hic Ie
IN'sesto f Ascensionis domini, quod sus qui assumptus est a uobis in coelum; sic '
celebratur die quadragesima post pa- ueniet quemadmodum uidistis eum ascenscha i quia Christus die quadragesima dentem in coelum. id est,sie ueniet ad iudipost resurrectione coelos ascendit, Ut pro- eium in nube. Nubes sipnificat gratia; quia cessio solennis: praecepit. n.dominus discia sine nubae, di sine gratia nullus potest ast pulis sivis, ut praecederent in monte Olive dere, etiam Christus secundum, quod ho-ti,ut uiderent ipsam ascendere, R secer sit mo, & hoe significat nubes in qua ascen-iei processionem ;& ipse eleuatis manibus dit: quia uero de Ascensione domini est serebatur in eoelum. De hoe dictum est in ineffabile gaudium, ideo sequitur uersus: iiij. parte sub tit. de acces poni.ad altare. Omnes gentes plaudite manibus. Sequi-Haec processo, significat accessum de uirtu tur epistola: Primum i quide sermonem 3
te in uirtutem, & cantatur responsoriu de Sc. Act.jae. in qua habetur de Ascensione, Astensione, ut inuitemur ad ascendedum postea sequitiit duplex allelu Ia: qui ad post dominum. De Bethania aute, quae im minus ascendit in duplici stola. & ita eadeterpretatur obedietia, de qua eduxit Apo ratione cantantur duo allelu Ia in Ascensolos ascedit dominus: per quod significa- sone, quae durant usq; ad Pente. quia & iatur quod sine obedietia nullus potest asce tre Paschali prinisi allelu Ia est: Ascendit de re in coelum. Vnde quidam cantant in deus in iubilatione, id est in gaudio incisa processione resp6soria pertinentia, ad ip- bili antiquorum patrii, qui cum eo ascen sam eductione: ut eduxit dominus. Quod debant: & Apostolorum & angeloisi dicenuero ascendit de monte Oliveti, signiscat tium: Quis est iste reκ gloriae 2 Esa. Quis P per opera misericordis oportet nos asce est iste qui uenit de Edom p Sequi tur,& dodere:Cum igitur hac die processionem ra-.minus in uoce iubet, i. in uoce horribilia quia
514쪽
quia de voce loquitur Angelorum, vel dominus per Angelos, eum dicebat Aposto- sis. Sie veniet, &e. Vel quia inuitabat ad
nuptias aeternas, sicut & tuba solebat antiquitus inuitare ad nuptias temporales. Secundum alle in ta est: Ascendens Christus in altum, aliqui tamen dicunt. Non vos. D. xiiij. e. Sequitur euangelium Marci rugientis, viti. caa. Recunbentibus undecim
discipulis &e. Vbi sequit. Et exprobrauit: ecce rugitus. in sine habetur de ascensione. Dominus quidem Iesius, postquam locutus est eis, assumptus est in coelum. Potest etiam dici, quod eorum quae hae die ean- tantur, quaedam sunt Ascensionis peractae narratio, ut illud, quod narrat Ioan. post passionem,&e.& illud, Ascendit Deus, ScoQuaedam sunt eonsolatio sponsi ad sponsam . ut illud . Non turbetur cor vestrum,
neque formidet.& illud.Teinpus est ut reuertat & illud: Si non abiero, Paracletus non veniet, quaedam sunt congratulatio sponsae ad sponsum, ut illud responsorsu. Exaltare domine,& illud.Ponis nubem.In narratione spes coneipitur, in consolatione erigitur, in gratificatione certificatur, vel declaratur, similiter in diurno officio narratur ascensio in epistola,& in euangs
Ito ibi dicitur, quod dominus lassumptus' est in coelum,& sedet ad dexteram Dei, inaequalitate patris.& in allelu-Ia dominus in Syna.eonsolatur sponsus. In alio allelu
Ia. Non uos relinquam, congratulatur sposa. In offerenda, narratur persecta esse ascesio & in eommunione dicens, Psalite Deo: qui aseendit super coelum Geli ad oriente, hoe est usque ad uerbum sibi personaliter unitum,quod non dicitur ortum vel oriturum, sed oriens, quia semper filius a patre procedit, vel super coelum coeli ad orientem. Hoeest ad firmamentum Geli ad ories talem plagam. Quod autem ' cantatur in introitu & offertorio. Viri Galilaei. sumitur de epistola, in qua elausula percutitur eorum superbia, qui transfixerunt, &eorum mundana sapientia, qui non cognouerunt, Ac eorum pigritia qui talenta sibi commissi eum I uero debito non reportauerunt, & solicitatur eorum desiderium, qui aduentum domini diutius expectauerunt. Hoc enim totum offficium consistit insolieitudine Sc gaudio. Hoc enim festum
habet d ecem dies pro octauis, ut d is si est sub titu. de sancto pascha. Hae die sunt in
quibusdam partibus eleemosynae generales, iit dictum est in praecedenti tit.& in thtu .de rogationibus. Dicitur autem in hae die ad horas ean. Primum quidem. & itilud:Cumque intuerentur. dc illud: Viri Galilaei, quae sunt. act. l. cap.
s Dauid triplex unctio. 7 Iemnandum an sit a tempora Paschali.
8 Ascensionis octaua,quando termisetur.
De Dominica post Ascensionem, i
VNC eonsequenteridia cendun est de dominia ea post ascensionem. Si quidem ablato a se sponso, magis deuota
ill est ecclesia, unde Orat J l in hae dominica in i
troitu. Exaudi domine uocem meam, qua
clamaui ad te. Et sequitur ibi. Vultum tuli domine requiram. q. d. desiderio & cogitatione sequar te: quia su filia aquilae. t Set iquitur epistola: Estote,& e.j. Pet. iiij. i qua habetur unusquisque sicut accepit gratia illam in alterutrum administret,de commisione talenti, & quod mutua charitate sectemur nos, & simus hospitales inuicem sine murmuratione, cte. Sic enim adaptat nobis pennas uirtutum,quibus volare possumus ad coelum post Chrisum, quia boni, operibus, stilicet charitate, & misericordia, quas de mole Oliveti ascedimu s.
Sequitur duplex f allelu Ia,unum est in quibusdam ecclesii, dominus in : Syna in 'sancto. Sed quid est, quod dicit dominus
in Syna, cum non ascendit de nisite Syna, sed de monte Oliveti de Bethania, sicut habetur Luc. vlt. Ad quod dicendum est, o de Syna in sancto ascendit, quantum alinterpretationem. Syna enim, interpretatur mandatum a si edit enim de sancto madato,quod est. Ite,& praedicate euangeliuomni creaturae. Vel inadatum factum est. Nego -
515쪽
Negotiamini,dum uenio. ipse est enim ho bro. Aug .lxxvj. dist. scire & e. oportet.aisit mo peregre proficiscem , qui uocauit ser- inter pascha & pente. non esse nectae ieiutios suos.&e. Vel de sancto mandato ascen nia ind ieenda.Voluntate enim omni temdit, quia per impletionem mandatorum Dei ascendit Christus . in quantum homo,
& alij post ipsum. ' Euangelium vero, est de promissione Spiritus sancti. Cum venerit paractetus,qui a patre procedit, Spiritus veritatis,8 c. Io. x. cap. alia patet. Richardus episcopus Cremun. dixit in mitrali,quod apostoli post primam unctionem, quam in Christi morte susceperant, in sufflante illo dieente: Aecipite Spiritum sanctum, secundam expectabant,quam promiserat dominus, dicens: Si abiero, mittam paractetum ad vos. Expectantes ergo decatat in introitu: Exaudi, qui versus de psal. xvij scilieer, dominus illuminatio. assii mitur, curus titulus est in fine psal. David prius quam liniretur. agitur enim ibides t unctione David, qtiae fuit triplex. Primo enim, unctus est in signum regi, futuri. Secundo, in regem super tribum Iuda. Tettio, sit per totum Israel. Nos quoque idem cantamus, quia unctionem tertiam expectamus. Prima enim unctio,est in baptismo . Secunda , in confirmatione, aut in poenitentiae confestione. Tertia erit in resurrectione. Vel prima, erit in apostolis. secunda, in Iudaeis. tertia, in Gentibus. Et quoniam apostoli, ut diximus, erant expectant ex in rem plo,&orantes, laudantes,& benedicentes Deum, id ei reo in nostra expectatione in epistola. Estote prudentes , inuitamur ad orationes &in offerenda, Lauda anima mea dominii, pro-V voeamur ad laudes. t Quis autem suexit effectus illius apostoli earunctionis euare lium deelarat. Cu uenerit. ubi dicitur: Vos testimoni iuri perhibetis quia abiqitio me eum estis. In quibusdam tamen ee-' clesiis est offert. Ascendit Deus. Et post-
communio. Pater eum essem. Et attende
quod ob praemissa in causam , scilicet quoniam apostoli expectabant indui uirtute e4 a uo. haee hebdomada dicitur expectarionis, in qua solent quidam ieiunare, &orationi uacare, utque ad pentec. eo quis dapostoli ieiunasse leguntur per hoc tem 7 pus. Sed i magister Guibertus probat ierimandum non esse,quis est de paschali t Epore,ct de quadragesima pente. Hier. Ampore a ei bis percipiendis possumus abstinere. sed ex necessitate no oportet. unde Ambro. per hos quinquaginta dies ieiunium nescit e eelesia, sicut ipsa dominica, qua dominus resurrexit. Sut enim omnes hi dies uelut pascha & domini ea celebrandi, in quibus sicut ait Beda, maioribus epulis, &hymnis ecelestibus est uacandum ob reue retiam domini eae resurrectionis & ob memo iam dominici conuictus eum discipulis ob spem gloriae immortalitatis, verum
tamen ab hac authoritate poenitentes excluduntur. Sed & Gregori litanias excipit& etiam concit. Aurel de consec.distinct. iij. rogationes, illud tamen uoluntarium rest. Illud t etiam notabile est, quod octauam ascensionis,quae deberet in quinta
seria terminari,ulterius oportet prorogari. Licet enim ossietum dominicae in v. laria repetatur, tamen in nocturnis officii, sextae seriae & fabbati inuitatorium de responseria de ascensione ea tantur, uerum tame . nocturnales psalmos dicimus, tum tribus lectionibus,& Te Deum lau. omittimus . Prorogatur ergo octaua, cum
Apostoli essent laudates Deum. & de hoe dictum est sub pascha, nee vacat a mysterio quoniam Apostoli expectantes per o
seruationen m decem praeceptorum, para-eletum mysterium denarij accipere me- , . ruerunt, & nos etiam expectantes ob eandem obseruationem denarium uitae percipiemus aeternae. In his decem diebus legendi sint actus Apostolorum: quos qui sequitur, Spiritum sanctum accipiet, ct denarium promerebit.
De Vigilia Pentecostes. Cap. Ios. Equitur t de vigilia Pentee. in qua et sicut in vigilia Paschae eelebratur ba ptisma, quia istae diis set itates sunt
516쪽
rores,' magis necessariae inter omnes.
I ii iustitia enim pasthae celebrat bapti Gmus: qui a in pastione Christi omnes bapti
Zamur, quia redimimur & iusti fieamur:
nihil enim nasci nobis profuit, ni si redimi profuisset. Ite redimi nihil prosiisset, nisi
paractetus mitteretur, & ideo in vigiliapentecost. celebratur baptismus,qu ia tune per Spiritum sanctum mundamur, & sanctificamur, quoniam dominus in coelum ascendens discipulis promisit,dicens. Ioa. quidem baptizauit aqua, vos autem bapti
Labimini Spiritu sancto non post multos dies, id est, post hos x. dies, quod & factum est propter hoc ergo Ecclesia in decima die post Ascensionem celebrat baptismum ad notandum quod nostri neophyti bapti-χantur in spiritu sancto quemadmodum& illic baptitantur etiam hodie solenniter, tum ad hoc ut post pascha nati , vel ut
Decet statibus impediti baptieentur, tum
quia Petrus hodie tria milia hominum bapi itauit, tum quia Dei filius in Dei digito sortem deuicit, ideoque idem opus per s- dei mysterium representatur digito ueniEti & filio resurgenti, tum quia baptismi regeneratio propria est Spiritus sancti operatio, tum quia sicut hodie descendit in apostolos, quem destensum dominus baptismum appellauerat dicens, Vos autem baptizabimini Spiritu sancto,sie in baptismate descendit licet inuisibiliter in baptizaa tos. Sed i eum Spiritus sanctus die dominica & hora tertia missus fuerit ladiscipulos,qua re baptismus fit in sabbato S hora
nona λ videtur enim quod deberet potius hora tertia eelebrari .Respondeo, quantiis
baptisma fiat in sabbato tam E ad illud baptisma pertinet, quod apostoli acceperiit in die pentecost. & quan uis illud eandem die, vel hora non celebretur, propter aliquas fluctuantes mundi occasiones,tsi propter sacramentum, quod in se esitinet, imitando Christi mortem, & eius resurrectionem, ne membra caput praecedant, debemus illud baptisma eidem diei,& datione Spiritu, sancti eidem hors deputare. In baptismo enim non tantum representatur sepultura Saluatoris, sed etiam mors Chrii si per quam baptismus plenam reeipit enficaciam, & ipse hora nona emisit spiritu. Centutio quoque Acut ex act. Apost. habetur, eadem hora audiuit ab angelo. Audiit , Mi
sunt orationes tuae.& eadem hora a beato io Pet.bapt i Eatus est, & hora nona angelus. domini venit ad eum,nuntians ei, ut mi
teret ad Petr. qui eum baptizaret decima sexta d istinctio. deinde ij. quaest. septima,
non omnis. Inde ergo mos inoleuit, ut hora nona fiat baptismus solenis. Alis enim simi huius hors praerogatiuae,prout, dicta est in quinta parte, sub titu. de nona. Ideo autem Spiritus sanctus datus est discipulis hora tertia, quia fidem sanctae Trianitatis praedicaturi erant. hoc sabbatum in titulatur sabbatum xij. lectionum, quia in primitiua Ecclesia xij. lectiones a Gbantur,ut dictum est sub ilia seria dominicae aduentus . t Officium.autem huius Idiei, sere idem est in pluribus ecclesiis, taolscio sabbati paschalis, O lectione, legii tur ante baptismum, ad instructionem baptizandorum, & leguntur sine titu. prout ibi dictum est. Veruntamen qu dam lectiones ibi leguntur,quae non hic , & quaedam
ibi quae hic praepostere tamen. Ibi est enim prima lectiorio principio. hic uero est prima. Tentauit. item ibi prius legitur: Apprehendent septem mulieres &e.& postea scripsit Moses &e. hic vero e conuerso. Circa quod notandum est, quod duo fuerunt
Datres, inus secundum carne, scilicet Ada,
qui propter inobedietiam Deo displicuit:& in quo omnes peccauerunt, & mortui
sunt . Alter, secundum spiritum, scilicet Abraham propter obedientiam placuit Deo,& eius immittatores liberati sint, &viuunt. De primo agit in uigilia Paschae. unde tunc primo legitur: In principio &c. ubi describi ut dignitas hominis pro quo
omnia lacta , sit,ut causa eius miserabilior appareat, & inde est, quod non sequitur ibi eanticum, quia non bene nobis cant uit imo per eum nascimur ad lucem. ad ij-citur tamen lectio: Factu est in uigilia &c. in qua per figuram maris rubri agitur de
baptismo in quo Aegyptiis spiritualibus
submersis, veri fili j Israel liberati sunt. vnde sequitur ibi canticum victoriae seu leti-.tiae, scilicet Cantemus domino. Sed quia imitatores Ads ad hoc ut i iberentur, primum instruendi sunt in fide :&postea in moribus: idcirco primo legitii r ibi lectio
illa: Apprehendent. in qua de fide agitur, ct in
517쪽
&In qua Christus a septiformi gratia Spiritus lancti apprehensius ostenditur,& posea illa scripue Moses, in qua agitur de motibus e in hae autem vigiliabagitur de patre spirituali, scilicet Abraham . Unde legitur pune prima lectio, scilicet Tentauit Deus Abraham, S post eam dieitureanticum laetitiae, quia nobis bene eant Mit , S per eius fidem ad gaudium properamux,unde d letum est ei, in semine tuo b medicentur omnes gentes. Aiunt,t tamen quidam nullum tractum sequi debere,
quia post promissionem . sibi factam nul
lum cecinit eanticum Abraham, quia nullum socium eum quo cantaret, habebat, solus Dei cultor, & peregrinus in terra aliena. Hec autem lectio sene congruit huie
diei, quia in effusione Spiritus sancti data est gentibus benedictio, de qua dixit: do
minus ad Abraham, in semine tuo benedi.
centur &c. huic etiam recte congruit ora
tio: Deus, qui Abrahae cte. Seeunda leactio est: Scripsit Moses, quae datur legem declarat, quae hodie data est, & nouam signi ficat, quae in cordibus fidelium dissu
sa est, unde canticum sequitur, in quo aeterna laetitia reprdmittitur ., Sed quia ueri Abrahae filii honos habuerunt mores an te, quam septem mulieres apprehenderent uirum unum, id est, ante quam Chrisus septi Armis gratia Spiritus sancti re letus, nasceretur, S postea in nouo te-am. per bapti simum Christo eoniuncti sint . ideo postea legitur lectior Apprehendent septem mulieres virum unum, qui septem dona Spiritus sancti pronuntiant, quae bonis moribus quemlibet eoanim insormant. unde sequitur canticum, quia bonos mores gaudium comitatur.
Quarta lectio, sellicet, Audi Israel vi
tutes quae dona comitantur, infirmat, ut sapientiam, prudentiam, lumen & pacem. unde eantieum sequitur, quia pro his, &in his aeternaliter gratulabimur: Prima quidem, re nat hi storiam: secunda , al. legoriam: tertia, tropologiam, quarta uero anagogen. Prima t ergo lectio est:
Tentavit Deus Abraham. Sed quid pertinet modo dicere de immolatione Isaac λMagis enim pertineret ad uigiliam Pa schae Respondeo, dicitur propter Promissiones, quae sunt ibi, uidelicet: Multitiplicabo semen tuum sicut stellas ere Ii: bapti Eat i enim sunt stellae.jEt iterum.
In semine tuo benedicentur omnes gentes. Hoc enim conuenit bapti Zatis, qui
sunt uerum semen, id est, ueri filii Abrahae. In lectione vero, Apprehendent septe mulieres Sc. Per septe mulieres signiscatur septem dona Spiritus sancti, quae dantur in baptismo, alla patent. Postea fit i processio ad sontes, sicut & inuigi..clia paschae, & eantatur missa sine introi tu, quia Ecclesia non habet adhue Spiritum sanctum, saltem in tanta plenitudine, in quinta expectat eum in crastino,
qui est principium de fini ι omnia boni. In t vigilijs ergo Paschet& Penteeost. 7
Incipit missa a , sine introitu: ut dictum est ibi: ct dieitur Gloria in excel. Deo : & hoc more Apostolorum , qui etiam prius, quam Spiritum sanctum aeciperent, erant iugiter in templo laudare. tes , S benedicentes dominum. R umsiis, quia angeli gaudent de renatis, ideo subiicitur. Gloria in excelsis. Postea sequitur epistola de actibus Apostolorum . t Cum Apollo Se. In qua habe- gtur, quod Paulus baptizabat baptita tota a Ioan .j.quaestio. i. dedit, quoniam in Spiritum sanctum non credebant. dixerunt enim, Sed neque si Spiritus sanctus est, audiuimus Postmodum sequitur unum allelu Ia, scilicet, Confitemini, in gratiarum actione,pro baptizatis, quia ab omni pee-eato liberati sunt. Dicitur ergo hodie at Ietu Ia, nee dicit flectamur genua, quia hoc est ieiunau exultationis di laetitiae pro ter resurrectione & ascensionem . Sequitur tractus. Sed i quare hoe eum spiritus sanis ctus omnia saciat leuia λ Ad hoc dicenda est. st hoc se propter baptizatos, qui multos tractus miseriarum passuri sunt, si uixerint. Postmodu sequitur euange. Io. xiij.
e.de promi Ilione spiritus sancti. Si diligitis me, mandata mea seruate Sc. Credo in unum Deum. Non est etiam ommittendis
quia cum symbolum hoc derivatum sit asymbolo Apollo lorum,sdem quam habebant, insinuat offerenda. Emitte manifeste ad operatione spiritus facti pertinet, qui . Per eum renouatur Dei es terr ex desicto. Bd maledicta per pum, domi benςdici uir. Per eum coetu sicut pellis extenditur,
518쪽
id est seriptu a,ut qua spnihil lateat explanetur similiter& eommunio. Vltimo&e. Io. vij. eap. ad eandem pertinet Spiritus sancti operationε, qui facit flumina velut uae vim de ventre credentis exire, id ,affluentiam salutaris doctrinae,& est,ut quibusdam placet heemissa per Benedicat. mus domino eoncludenda . In t vesperis hi psal. secundum quarundam ecclesiarum eonsuetudinem eoncinuntur, scilleo, Laudate pueri. Laudate dominum omnes sentes. Lauda anima mea dominum. Lauincate dominum, quoniam bonus est Psal.
Lauda Hierusalem dominum: eo,qubd in his psal. laudes Dei magis resonare videntur. Ubi enim Spiritus spirat, organum ad laudes imitat.
Uitat asina ct contemptativa est in ecet. . 6 Pensecostes lectiones tres, quidsignificor. 7 Pentecones eius exposito. O --
8 Diritu. so Iuo. eur dicatur paraclitust .s Pentecostes festum eur quinquaginta diebus
De die sancto Pentee. Cap. IOI. Entecostest scut& pascha apud he- - br celebre sestu erat quod post quina . que deeades paschae celebratur, unde & uoeabulum sumpsit. Nam πενθαν ni
dieitur a ...., qudd post quinque & quod est decem. Uoeatur enim pentecost. uinquagesimus dies a pascha, prout iamicetur. Inter hoe festum & aduentum domini eantatur allelu-Ia & Gloria in excel. Deo: prout dictum est in prooemio huius partis, S sub tit. de. vij. diebus post P
selia. Idcirco autem allelu Ia frequenter cantatur per totam hebdomadam pente. quia per dies pentee. ecclesia per bapti Gmum Deo populos congregat. & ideo saluti eorum congaudens quousque albis utuntur vestibus hymnum laudis decantant.
Tunc ecim stantes oramus tu signum liberationis eorundem, qui per dona Spiritus sancti de morte ad uitam resuscitari m ruerunt . Hac enim die missus est ia Ap stolos in linguis igneis. Sane octaua 1 pe- ι teco. a quibusdam telebratur: quia sicut in septenario hebdomadarum qui praecedit intelligitur persectio bonorum operum septiformis spiritus, ita in octaua intelligatur consummatio praemiorum, quorum
utrunque appropriatur dipiritui sancto, li
cet tota trinitas utrunque operetur, qu
niam indivisibilia sunt opera trinitatis: de consteri dist. iiij. cap.fi. Sed quia Spiritus sanctus. est amor patris S filii: & ex solo amore,hoc dat & dabit nobis dominus bdcirco Spiritui sancto adscribitur. Abi vero non celebrant Octauan pentecost. Nam
cum Glum septem sint Spiritus sancti d na solum septem diebus fieri debet sestum penteeost. Et ideo Clemens Papa dicit in
sua epistola decre. extra de fer. capellanti. quod hoc festum caret octauis. Sed pari ratione nec pascha deberet octauam ha re, nisi solum unum diem propter unitata. Rursus hoc sestum. vij.diebus agitur Pr pter praesentis vitae septenarium, vel propter animarum sabbatismum,uel quia per septem Spiritus sancti dona eorporibus &animabus plena gaudia colaruntur. Vnde septem ultimi psalmi a laudibus intitulatur, quia per Leptiformis gratiae operationem gaudia conseruntur aeterna. De hoc dicetur sub dominica prima post pent . Utrum pentee. sit hebdomadaria sestiuitas dictum est sub tit. de vj.diebus post pascha. In nocte t pentee. leguntur tres lectio. 3nes, & dicuntur tres psalmi cum tribus antiphonis, sicut fit in nocte paschae ad nota dum unum esse opus totius sanctae Trinitatis in potentia miraculorum. Quidam tamen legunt nouem Iectiones, sicut fit in alijs domini eis, sed tamen ea nonicum est tres duntaxat legere propter sacramenta baptismi in trium personarum nomine celebrati,vel ob triduanam domini sepultoram, cui sumus in baptismo consepult:.
Rursius t ideo tres psalmi eum tribus aa- εtiphonis diculur,quia Spiritus sanctus tria
circa Apostolos operatus est. Nam ueteres inouauit,inouatos mafirmauit,& cofirmatos ad alios conuertendos misit. ad primum pertia et,quod dicitur in prima anti-
519쪽
Iliona Factus est refite de eoelo sonus. Adecundum, quod dicitur in secunda: COnfirma hoe Deus, Ad tertium quod dieitur in tertiar Emitte spiritum tuum, Eorum enim mysterio docti sunt alij, & Spiritu sancto interius renati, & quia in ipsis Apostolis duo operatur Spiritus factus, id est,
remissionem peccatorum,& operationem miraculorum 8tc. idcirco illae antiphon aeterminantur per duplex allelu-Ia. Verum
s diligenter attendere volumus & eonferre psalmos & antiphona, quae dicuntur in pascha,cum his, quae dicuntur in penteeo. alia ratio inuenitur. Nam ibi intra hebdomadam sit uariatio psalmorum, antiphonarum,& tonorum. Hic autem nee in ipsa die,nee in alijs fit variatio, Si omnes illae antiphone si in t unius toni, sicilieet octaui,& eiusde differentiae. Ratio autem est,quia
quasi duplex baptisma Iegimus Apostolorum, prima quo pereeperunt remissionem peccatorum,nam eos baptizatos esse Chrisi baptismo,ambisedum non est, ut dictu
est sub tit. de vigilia pasci, P. Secundum receperunt ad robur virtutum, & ad opera tionem miraculorum, & ad repulsionem illecebratum omnium secularium. Primo baptizatus fuerat Pet. eum ad uocemanetlla Christum negauit. Secundo,baptizatus fuit in die pentecost. cum coram regibus & principibus non timuit praedicare
verbum Dei. In primo ergo multa instabilitas & varietas suit eirea discipulos. In secundo uniformitas & stabilitas. In hune Gy tiam modum in ecclesia Dei duo sitne t genera bonorum, scilicet activorum Sc eontemplativorum. Actiua uita tonsistit in
bonis operibus,id est, in administratione
exteri si,in qua constituti ab amore temporalium non omnino separantur, Iieet amorem Dei amori temporalium praeserant. Contemplativa consistit in dilectio ne di contemplatione. Hae duae vitae per Mariam de Martha in significatae sunt extra. de renu. nisi. Mariae pars dicta est optima: iuxta illud: Maria optimam partem elegit Ecc. non tamen reprehenditur pars Mart quia si ipsa activa vita bona est, quae hie inchoatur Se terminatur. Contemplativa uero optima est,quq inchoatur hie, i in suturo ecisum matur, in illa tamen est multa
varietas & in ista uniformitas prout in hac uita esse potest. Antiphon ς ergo eum psa I.
qui eantantur in pascha, pertinent ad uita activam,& ideirco in eis est uarietas: antiphonae uero,& psalmi qui eaeantur in pentecost. pertinent ad contemplativam uita,& ideo i ei, est una fornu ta in prima enim antiphona quae est in pascha,cantatur Se dieitur: Consilium meum n6 est cum impiis. Hie dicitur: pactus est repente de Gelo sanus &e. Spiritus seu uentus ueniens solet puluerem a faeie terrae deijeere. Magna
enim est differetia inter dona Spiritus sancti,quo separantur fideles ab impij x, & donum quo omnis puluis terrenarum cogitationum a pectore humano tollitur, illud
ad activam uitam pertinet, hoe ad c sitemplativam. In seeunda ibi dieitur. Postul ut patrem meum dic. Hie uero dieitum C5-
firma hoc Deus Re. Ad omnes quidem fideles pertinet esse de haereditate dominii sed ad paveos pertinet esse a terrenis eo gitationibus separatos, Si in hoe eonfirmatos, ne ad terrena redeant,sed per eonuersationem esse in Hierusalem ecelesti,& ibi allelu Ia eantare non cessent, quod hic petitur. In tertia ibi dieitumEgo dormiui, &somnum repi εde. Fine dicitur. Emitte stiritum tuum,& ereabuntur ε e. Omnes fidoles & boni a uitiis tesurgunt, uel resurrea fersit, sicut Christus a mortuis reserrexit, quod ibi dieitur, hie vero in paucis ren vat laetes terrae, id est,ratio animae, quod si ab omni puluere terrenorsi desideri rum immunis: ibi ergo, hoc est in uita actiua,quae ibi ostenditur est inchoatio,hie autem, hoe est in c5 emplativa, t hie ostenditur est persectio ει consummatio. ibi uarietas hie uniformitas di propterea ibi uariantur antiphons & psal .hie non propter
hane conlammationem Si uniformitatem notandam. Antiphonae sint octaui toni, Seetissidem differentiae, quia octo sunt beatitudines,quarum octaua redit ad ea pulm 1
in prima dicitur: Beati pauperes spiritu&GEt in octaua: Beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam idisorum est regnum Gelorum. Propteri hae cesndem eonfiammationem notandum est
qudd in quibusdam Eeelesjs eelebratur
octava pentecost. per hos quoque septem dies tres quotidie leguntur lectiones , ut vij. fratres tres procurent sorores, id est ueptem
520쪽
cata tres virtutes, scilicet sidem, spem, α charitatem,p ut Gregor. prosequitur in moralibus. Horum enim dierum ossici septem donis Spiritus sancti ad aptantur. hesternum igitur & hodiernum pertinet ad sapientiam,& intellactum, ut ex operibus patet. Per totam etiam septimanam sunt solennitates seruandae. Dicitur enim Gloria in ex. Allelu-Ia. Credo . Ite missa est.& Te Deum lau. prout in seq. tit . di intur. Dicitur etiam ad hora capituluidum copletentur Act. ij.& illud, Spiritus domini. Sap. i. ca.&illud Charitas Dei. RO.'. c.
Sequitur videre de ossicio miliae. & quidein t die penteeost. celebratur festum de aduentu Spiritus sancti. Visbiliter enim de stendit tune in disti pulos:& fuit hoc miraculum & augmenti quod no potuerunt ea lumniati Iudaei. Re urrecti nem enim εc ascentionem calumniabantur, sed hoc non potuerunt saccre de aduentu Spiritus sancti quia ex omni natione, quae sub coelo est, eoruienerant ad diem sessum, Sctune destendit Spiritus sanctus visibiliter in discipulo, seu t Cbristus promiserat cloquebatur omnibus linguis coram omnIbus i Se ideo incipit intruitus Sapientiae. j. cap Spiritus domini rςpl euit orbem terrarum, id est, Eeesesiam , quae dicitur orbis
terrarum. simi enim extra orbem terrarunihil uiuit ad Itieram, scis Atra ecclesiam, nil viuit spuit liser. sequitur: Et hoc lacontinet omnia, id est, Spiritus sanctus, euius bonitati omnia sit stunt .habet scietiam vocis, id est,tinguarum. & ita potuit
dare R dedit Apostolis. Unde emissi sunt inimici Christi. ideo sequit ut versiis Exurgat Deus, ct dissipentur inimici eius.
Per spiritum enim sanctum omnes daemones eompelluntur & piiciuntur. Rursus impleuit orbem terrarum, dum Aposto-Ios inebriavit, quorum sonus in omnem terram exiuit: de quo sono dicitur in epistola: Factus cst repente de coelo: soniis. &quoniam orbis terrae Per quatuor clima ista separatur quater in introitu allelu. Ia concinitum . Duplex ue o. alle u-La, quod post epiaqlam canitur, significat duplicandam laetitiam, vel . sanctum spiritum bis Apostolis suisse datum , scilicet de testa, & de coelo: vel eos spiritu &mente psalletes, vel duorum populorum conuersionem. Et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis,id est, nouim mente quisque loquebatur. vel habet scietiam hominum persquae S de quibus p test vox humana variari, vel scientiam vocis, id est, uocem scaenii habet, id est, facit nos habere, ut quae ipsis inspirate Apostoli proferrent cum intelligentia pronatiarent. Et nota,quod sanctus spiritus,t .at 'κληται dicitur, quod uerbum Graece, tuae sonat aduocatus, quod nome S
filio & Spiritui sancto adscribitur: Unde dominus in euagelio: Rogabo patre meu,& alium paractetum dabit vobis. & Ioannes in euangelio. Ad uocatum habem uxapud pati e lesum Christum iustum. Dici
tur etia para cletu, consolator . nam Φα
ρά. stis dicitur Latine consolatio. Postmodu sequitur epistola de Actis Aposto. ij. e. Dum 1 complerentur dies Penteco.dies, scilieet quinquagesima a resurrectione. cut enim quinquagesima die a Pascha fiebat Pente. Iudaeorum, ita & nostrum fit: Sesicut populus Israel quinquagesima die ab immolatione agni paschalis siue a Pascha, quod celebrauerunt in Ramatha, ve nerunt ad montem Dei Oreb, vel Coto, vel Synal,quod idem est: tunc legem acce
perox, ita & die quinquagesima a Nsurrectione domini datus est spiritus sanctus discipulis in superiori coenaculo illius adu Etum expectantibus. praecipis ur enim L uit. xxiij. ut in die Pentecostes offerantur
noui panes, sciticet pro postionis de nouis frugibus, per quod fignificatur, quod
debemus Deo gratias agere ex eo , quod
eadem die dedit nouam legem, per spiritum sanctum in qua die data est lex vetus,
scilicet quinquagesima diei a Pascha de
quo. Acetur in. prooemio septimae partis de dono, euius debemus laudare Deum :quod est offerre panem nouum, quia etiat ex vetus spiritualiter intellccta, noua est. Et attende,quoniam agnus immolatus est, xiiij. die Aprilis . lex vero data est. xiiij. die mensis ter iij. dicitur tamen esse, data tertia die. Iam enim , ut inquit scriptura, aduenerat textia dies, & mane inclaruerat δε caperunt audiri tonitrua. die nanq; tertia descedit dominus super monte ad danda lege: R Moses ascedit ad Dea
