장음표시 사용
621쪽
re quota si indictio, debemu addere tres
annos annis Domini, & post modum diuidere annos Domini per quindecim , quoties possu imis, sc quotus annus remanserit, saeta diuisione tota erit indictio, & si nullus cuperauerit, in vitiino anno indictionis sumus,& tune ad primum iudietione vireuertimur, quia In dilatio non transcendit quindecim : unde versus: Si iris v assiunctis Domini, diuiseris annos. Per te quinque dasur ι ιe is cerDficata. De indictione plenius diximus in speculo hi diciali. in tractatu de instrumentorum edictione.f. i. versi. 'ollatinos, Et infra, ubi de cyclis agetur: De aera sit pr.i dictum et .s V M. M A. 1 Dies, est duplex.
1 mei, parteis. 3 Dierum alia differentia. 4 Mamentum quid.
De die. Cap. s. Icxx f iam superius inpleris q. locis de die tactum eli & nihilominus hie specialiter die endum est. Sciendum
ess igitur quod duplexe ii dies, scilicet natu fasis & artificialis siue usualis . naturalis, est si alium, qlio Sol ducitur circa totam terram ab oriente usque in ocei dentem , scilicet spatium diei,& noctis, quod semper continet 24. horas. Dicitur dies ista ad ijs, quorum nomina Romani qmbusilain syderibus sacrauerunt: unde quaelibet dies ab aliquo Deo antiquitus vocata est, ut a Ioue, Se aliis prout sub septimana dictumeli, vel a δύα quod est duo, quia continet, duo tempora noctem, scilicet &'diem v- suilem. Quando autem incipiat , di numell in prominio septimae partis. Artificia- Iix, est spatium. quo sol moratur super nostrum hemisphaerium, ab ortu Solis, usque ad occasum , bc hic secundum Solis ascensum Se ilescensum crescit pariter & decresciti. Diei tu autem die vest claritas. Et dicitur usualis siue artificialis, quia so lum
hoc tempus aptum est,ucibus di artifici jaexercendis. Reliqua par diei , diei uenox a noceo: quia nocet visui & vsii, S ideo vocata e si die, a meliori parte sine comemorat ione nocti et , iuxta illud: Et factum est vespere es mane dies unus. Rursus partes t diei sutit tres secundum Isid. Escilicet mane meridies & suprema. Mane est lux matura & plena nee iam crepusculum: Meridie, dicitur quasi medi dies, ideli, medius dies, vel quia tunc purior dies est . Supre ina est postrema pars dici. Sero dieitur, i elaus, oris. Noctis vero partes
sunt septem, scilieet vesperae , crepusculum, contri natum, In tempestum, gilliciniuin, matutinum, δέ diluculum . V perum dicitur a vespere, occidentali stella, quae tenebras sequentes praecedit, & dicuntur tenebrae quasi tenentes umbram. Crepusculum,dicitur dubia lux, scilicet inter lucem de tepebras. Conticinium,est quando iam omnes silent. In tempest una, cu medium noctis tempus, quando nil agi potest& omnes silent quasi importunn m. Gallicinium, dicitur, propter pallo, luci, praenuncios. Matutinum, est inter ab siccitum tenebrarum & auror x aduentum. Diluculum dicitur, quasi incipiens parua diei lux& aurora, quae solem praecedat. Est enim aurora diei clare scutis exordium. Et nota, γ dies alii ' sunt syderales, in quibus sy
dera mouentiar, di homines a nauigati mibus excluduntur, alii praeliales de qu:bus in lib. Regii n. quibus reges solent ad bella procedere, alii iii tersea lares quo, stimus duodecim mensibus superest , alii canicit
Iares, alia solstitiales,ali aequinoctiales, de quibus iam praemii suin est, alij sasti, in quia bus aura fantur, alij nefasti eis contraraj , alii festi, id est, sisti ui, ut dicra a Timorum, alij prosecti; quasi procul a sestis, ut seriales,alij mali sitiit, quoniam in eis plus solito homines atlliguntur, unde Apostolii . Redimentes tempus , quoniam dies mali si int,& econtrario sunt boni alij Aegyptiaci,de quibus praenia sisum est, tiam dies si lutis tu quia Dominus venit ad saltiadum: est etiam dies iudicii in quo Dominia, ve niet ad iudicandum, tui erit bonis dies laetitiae, malis autema calamitatis & nia seriae. Momentu in vero, est ii n p.rimum atque augustum tempus a motu sede tum dictum: eii enim cxtremita, iturae
622쪽
in breuibus interualis , cum aliquid sibi eedit atque succedit se cadum Isidorum Ita,
graecum nomen est, ct tamen latinum ib-nat, est enim finis temporis, quod autem horas cotinet dies naturalis dictum eli in principio huius partis. Rubricae secundae partis tractantis de anno lunari.
anno lunari. In qua agitur primo quid sit annus lunaris, & qa dies contineat. Secundo,de regularibus lunaribus. Tert id de opacta. Quarto, de einbolismo. Quin id de aureo numero. Sex id, de termino paschali & aliarum
mobilium festiuitatum . Septimo , de cyclis.s V M H A.
Quid sit annus lunaris , Se quod dies continet. Cain T. Ninis lunaris dieitur tribus modis. Primo mois do, annus t lunaris est spatium , quo luna cim cuit totum Zodiacum: quod ficit, in xxvij diebus. S xli. horis.Secudis modo dicitur annus lunaras, patiun , quo luna circuit Solcm ab una ascensione vs. que ad aliam, de hoc facit in xxix diebius. Sexti horis. Nam cum luna sic aratur a Sole ad peragradum Zodiacum, di poste reuertitur ad eundem punctu in , in quo dimiserat Solem, non inuenit illum ibi: quia Sol tantum processit suo motu:quia luna laborat recurrere ad eum siue attingere ipsam duobus diebus, & tribus horis. Tertio, dicitur annus lunaris , spatium xii. luna tionum in anno communi, & tredecim in embolismali,de quibus lusea dicetur. Cuergo lunatio quaelibet constet ex xxix. diebus. & xii. horis, quia non eurat Ecclesia de minutis, & ex i x. horis Praecedentis lunationis,& ex t2. sequentis eonstitu tu evna dies naturalix , quae semper lunationi praecedenti attribuitur, ita quod Iunatio praecedentis naensis semper habeat xxx. dies, & sequentis xxix. nili aliud sit, propter b: isextum, vel embolismum, vel saltum lunae, unde versus. Luna paris mensis, nunquam trigesima fiet. Impar xyιceno , ncinquam nisi sine carebit. Tenitore reserat rebri , iricesima Luna est. Nam Iuli' Luna, tunc est vicesiman Ona. Par mensis dieitur, quia numerando a Ianuario per ordinem cadit in numerum parem, ut Februarius, Aprilis, Iunius, Augustus,october, December, quorum lunatio semper est xxix. dierum, excepto Februario, cuius lunatio est 3 o. quando est bissextus. Impar vero est, quando cadit in numerum imparem, ut Ianuarius, Martius, Maius, Iuliu , September.& Nou Cniber, quorum lunatio semper est 3 c. dierum , Exc yto Iulio . qui in ultimo anno cycli lunaris propter saltum lunae habet talum xxix. Ex his autem ia. lunationibus conitituuntur trecenti quinquaginta quatuor dies in anno Iunari,S sic annus lunaris in ri .diebus exceditur a solari, ex quo excessu on nis varietas artatis lunae consurgit, ita ubicunque suerit luna prima in primo anno, fit in secundo I i. propter quam varietatem duorum numerorum genera sitiat inuenta , regulares videlicet & pactae , de quibus breuiter videamus.
ili Qt Regulam lunaris, quid. v. De regularibus Lunaribus. p. 8.
Une videamus t regularibus. Et quidem regulari stiri aris,est numerus invariabilis, da,
tus mensis ad inueniendum lunam in Calend. mensum singulorum. Habent autem ortum regulares 2b illis quinque di bus, qui supersunt in anno sis Iari supra ccclx. dies: unde in tu e r u lates
623쪽
Iares dati sunt Septembris, a quo annus
lunaris sumit initium. Regulares vero a lioruni mentium sie formantur. Iunge re gulares men sis cum diebus eius, S ab illa summa subtrahe lunationem eius, di reliduum quod remanserit, erit regularis illius mensis: uerbi gratia. September habet quinque regulares, e dies eius sunt triginta , qui coniuncti regularibus consiti ruunt 3 s. & lunatio Septembris est tricestina, qua subtracta remanent quinque quae sunt regulare, sequentis men sis, scilicet Octobris, S sic de aliis usque ad Septembrem. Nam Aegyptii suum annum incipiunt a Septembri, , ideo nos annum una rem incipi mire a Septembri. De regux Iaribus t traditur ille uersus :Dic e, bis i, x, bis, O post manes ordo. Qita si dicat: Die, e bis, quae es quinta in alphabeto, id eil priniis duobus mensibus annis lunaris dantur quinque pro rogularibus. Item dic bis g quae cli septima in alphabeto, id est tertius & quartus melis habent septem pro repti laribus.Item dic bis, i, quae est nona in alphabeto. Id est, quintus ti septimus mensi, habent nouem pro regularibus. Item die bis, x, quae est decima in alphabeto , id est , textus & octauiis mensis habent decem pro regularibus. Et nota , st hic transitus de quinto ad leptimum, bc de scoto ad octauum, ut patet insormando in ipsos regulares, quia Ianuarius,& Martius ix.& Februarius, & Apri-
Iis x. habent, sed post manet ordo, id est, Maius tr. Iunius tr. Iulius a 3. Hugustusi .habent. s V M M A. I Epassa quid. Eι quatito designetur O inua
tem epacta numerus variabilis, da -
I lux anno ad inueniendum Lunam in Calen. cuiuslibet mensis, & dicitur epacta ab Ari quod cit supra,& aucta,
quia est, si perexcrescentia anni lunaris a
solari. Ideoque annus primus eIcli luna ACTA. 1.1ώris nullam habet epactam, quia nullius annus praecessit a quo undecim accepti set. Secundus uero habet undecim pro cpacta, quia e pacta oritur ab illi, undecim diebus quibus annii, lunar: s exceditur a solari .hTertius uero annus habet 2 2. quia se in per adduntur i si non transcendat Io. si uero tranicendat 3 o. abiectis 3 o. reli duum erit epicta illius anni, R ideo in quarto anno , quia summa ascendit ad 3 I.
abiecta trigilita tres sunt epactae illius an ni. Epacte uero Graece dicuntur, Latine adle ion ex annuae lunares, quae per numerum II. usqne ad trieenarium in se reuouiruntiir , quas Aegypti j ideo adiiciunt, ut
lunaris cinersio ratione Solis coae luetur.
Luna enim iuxta cursum suum 29. semis die, lucere dignoscitur, & sunt in annum lunarem dies trecenti iriij. remanent adcursum anni solaris dies undecim, quos
Aegypt ij ad ijeiunt. Ab que his non inuenies lunam quota sit in quolibet anno , me Ase, & die. Epactae omnitim annorum cycli lunaris, per hanc tabulam denotantur, ita quod hoe verbum nulla respondet primo anno ,& singuli sequentes numeri respondent singulis annis cycli usqtie ad
stenditur pcr hos versiis: Annis i adde monos Domini partire per unde LVigmti Lunae e lis, O inde patet. Hoc vult dicere , quod si volumus scire quotus sit annus epacta lis, siue cycli, debemus diuidere annos Domini per decem
nouem quoties possumus.& addere vinim, quia quando Christus natu, sust tantum processerat ille cyclus,& quota fuerit senima, quae remanserit totus erit annus cyclie pacta lis, verbi gratia. Hoc anno computamus annos Domini mille cclxxxvj. quorum nralle ducenti septii aginta tres, sunt recte per decem & nouem divisi: supersunt tredecim de praed:cto numero, addito ergo uno sunt quatuordecim, unde hoc anno est decimusquartus annu, Res lunaris, in anno sequenti erit i s. sic sque ad decem nouem : postea redditur ad primum, & hoe ierum est, sicui dum illos qui incipiunt computare annos Dominia
624쪽
go, A se per ordinem , ita quod quota erit prima litera alicuius i starum dictionum in alphabeto, toto mense illius anni cui seruit, illa dictio cotingit lunatio embolismalis. Item, quota erit prima litera secundae syllabae in alphabeto: tota die mensis incipit lunatio embolismalis: verbi gratia. Mobilis est prima dictio, & seruit primae lunationi, quae contingit in tertio anno cycli lunaris, S m est prima litera huius dictioni , di est xii. iii alphabeto et ergo in xii. mense contingit lunatio embolismalis. Item b, est
prima litera secundae syllabae, & est secunda in alphabeto. ergo in secunda die illius mensis incipit illa lunatio & sie de aliis.
Si autem velis plenius huius rei veritatem inquirere ecurre ad CPacta n, Sc rcgulares
illius anni, de quo vis scire, & ita inuenies.' Nune s videamus ubi sallit e acta itincta
regularibus propter embolismum seu saltum Lunae. Circa quod nota, quod licet ine elo lunari sint septem anni embolism. Ies,ut superius dictum est, non t imen fallit epacta, nisi in tribus, scilicet in viii. xi. Sc
Hauo undecima, postre fallit epasta. In quo autem loco uel mense. uel quot locis fallit epacta, iuncta regularibus, his
hersibus denotatur . Iulius Hidenti, ter Maius , o ιο iacenis, E se itus nisisit Mars peccat: in νnde tricenis. In totidem Masus, Augustus vero duo,ss.
Hoe est dicere, quod in uni. anno cycli lanaris salii tepactacu requiaribus in Maio S Iulio. quia in Calend. Maij eum luna deberet esse xxviij. secundu in e pactam, non reperitur nili xxvij. proptur embolismum. Item sallit in Calend. Iul: j eodem anno, quia tune luna deberet et Ie xxx. secundum epactam , tamen non reperitur, nisi xxix. propter embolismum, ubi eredendum est emboli simo,& non epactae. Item in xj.annosallit epacta,quia in Calend. Mart j seeui dum epactam deberet este luna xxix. sed propter emboli sinu reperitur tant v xxviij. Veruntamen si in illo anno fuerit bissextus,tunc corrigitur ille error, quoniam propter ti s sextum additur una dies. Item xi κ. anno sali it epacta in duobus locis: nam secundum ei acta luna dcberet esse xxix. in Calen. Maii, sed propter embolismum non
MPetit ut vili xxviij. & in eodem sallit in
Calend. Augusti , quia seeundum e pactam luna deberet ibi elise ij. sed propter saltinia Lunae ibi tertia inuenitur, quia lunatio Iuli j quae deberet et se xxx. in illo anno est
tantum xxix.& hoc contingit propter errorem nostri compoti, Se tunc annus m ij. diebus exceditur a solari. De saltu i iunae straditur iste uersus: Luna facis salium, er inni s luce suprema. Retrocedit enim Luna una die, sicut diximus propter errore in nostri e 'oti ut in sequenti anno in Calend.Septembris, Luna redeat, sicut debet, nisi enim saltus Lunae colligeretur, contingeret error, ut in xiiij.eyclis diceretur Luna prima quan do esset plenilunium. Colligitur autem sieiste dies, qnae libet enim lunatio ad hoc, ut lunationes sint aequales, haberet xxi x. dies,& dimidium minus iiij. momentis, S una
uncia,& una atomo: sitiat autem in cycloducenti trigio laquinque lunationes erunt ergo quater tot momenta,quae sunt in uniuerso non ingenta quadreginta , quae diuisa per xl. constituunt xxiij. horas S dimidiam. Postea ccxxxv. unetis constituuntur ixix. momenta Sc remanent vij. unciae , & ex cccxxxv. atom is constituuntur v. unciae, quae unciae cum vij prioribu, saciunt unum momentum, quod iunctum ad Xix .m Omenta.
prae habita, facit dimidiam horam,quae iuncta eum alijs xxiij. Se dimidiam iacit unam diem, quae subtrahitur vltimo anno, a lunatione Iulii ,& dieitur saltus Lunae: potest etiam Deilius hoe modo colligi. Annus
lunaris constat ex ccet vij. diebuι minus una hora & quarta parte unius horae.&lxxvi parte quarta unius horae. ergo in xix. annis habentur xix. horae,& xl x. quartae ho-l rarum & xiv. lxxxvj partes quartae unius horae,que saciunt in xl x.annis quartam partem unius horae, & ita erunt xx.qiartae no- rarum quae facilit v. horas quae tutictae xxii j.
horis prae habitis, faciunt unum diem. Est tigitur saltus Lunae quidam dies collectus filia xivannis ex eo supei fluo quod datur lunationibus, ct dicitur saltus Lunae, non quod Luna magis saliat illa die, quam alia, sed quia nos Lunam computantes diem illam, super quam in al9s annis lunatio Iulii dicitur xxx. saltinus siue praetermittimus,
non computantes Lunam in ultimo anno
cycli decem nouennalis , nisi xix. ideo
625쪽
antem subtrahitur dies illa a lunatione
Iuli j in ultimo anno cycli decem nouennalis, quia Iulius est ultimus in anno epactati, inter menses habentes xxx. dies in lunat IO- ne, unde ultimo anno lunatio Iulii no computatur tricesima, sed vicesima nona & ideo aureus numerus illius anni, scilicet decem nouennalis, quamuis crescat, sequitur sine interuallo minorem, &per consequens in alijs mensibus sequetibus usq; ad Ianua musicut infra dicetur: saltus ergo Lunae facitduax lunationes pariter esie xxix. dierum: ad prae satos ergo crrores iacilius corrigendos inuentus est aureus numerus, de quo breuiter est dicenditivi
autem Aureus numerus ab illo ternario,
qui ponitur in Calen d Ianuari j: nam illis
tribus adduntur octo, & constituuntur unis decim, qui numerus debet poni in tertialitera Ianuarii. Item illis undecim adduntur octo,quς constituunt decem nouem, qui numerus debet poni eu interuallo in quinta litera Ianuari j. Item illis xl x. adduntur octo, & sie sunt xxvij. Sed quia Aureus numerus non transit xl x. ideo abiectis xl x. residuum, scilicet octo, debet poni immediate post xix.& se per totum Calend. Patet e go, quod quando maior numerus sequitur
minorem. tunc debet inter utrunque riuinerum dimitti una litera,& quando minor sequitur maiorem, tunc nulla debet litera intermitti . unde versus. I Numerin cureus, quid. Es cur si e dictus,
2 Humerus αι rens,Vnde formetur. num. 3. De aureo numero. Cap. II.
x A Vreus numerus t est ille,qui ponitur in Calendario, tui in quolibet L x mense indicat lunam primam ad
priuatos errores sicilius corrigendos, inuentus. Et dicitur Aureus numerus, per
similitudinem , quia sicut aurum superat omnia metalla: ita ille numerus omnes alias rationes lunares exces it,quem Iul iusCa sar tanta tam diligentia dicitur inuenisse, tu i incipiens a quocunque anno cycli lunaris, ubicunque inuenit lunam pri tuam in primo anno cycli posuit i. in Calendario in latere extrinseco,iuxta i iteras seriales, scilicet in quolibet mense , S in secundo anno ubicunque inuenit primam P suit ij. in quolibet mense, & in tertio iij. Ssie de aliis, & ideo in Calend. Ianuarii ternarius est numerus, quia ibi luna invenitur tertio anno prima: nee ibi debet poni alius numerus, quam ternarius, quia in nullo anno Calend. Ianuari j luna est prima, nisi in tertio anno cycli decem novalis. In et quibusdam i tamen Calendar ijs numeri ipsi designantur, per literas alphabeti: nam pro uno interponitur ibi,a, pro duobus,b, pro tribus,e, D sie de alijs numeris & litetis, & seriatim usiiue ad literam,t, quae est decimanona in ordine alphabeti Formatur De tribus Octo canes superet de dena nouem ,
Veruntamen formatio illa sallit in omni mense: cuius lunatio est xxi x.dierum, scilicet iii Februario: Aprili: Iumo: Au pullorOctobri: S. Decembri: in quibus post minorem numerum maiori immediate, locatur
sequi tui t circa principium mensis, quod spatet hoc versu: Me is bretii, Lunae rebrus est ars dat citogarier. In isto versu sunt sex dictiones sex mensibus deseruientes, quorum lunatio est xxix. incipiodo in medio versu, ubi dicit Febriis, ita quod quecunque suerit initialis litera alicuius istarum dictionum super eadem litera in Calendario maior numerus sequitur minorem sine spatio , id est nulla literadim i ila in illo mense, cui seruit illa dimor verbi gratia. Februs est prima dictio, S semuit j. mensi, cuius lunatio est xxi x. scilicet Febria. S L est prima litera: ergo super primum,f, mensis Februari j maior numerus sequitur minorem immediate. similiter Gper primum te, April.& sic de alijs, sed super primum, g, Decembris Maio, scilicet xxiii. sequitur immediate minorem, scili-era it.& super eadem litera, quia ibi est duplex aureus numerus quod designat geminatio huius literae g, in hae dictione gan-ger. Item fallit in Iulio, & reliquis mensiabus usque ad Ianuarium, in quibus ei rea finem numerus xlx. sequitur immediate ad xjaa umerum: unde versus:
626쪽
Iuliis ci reliquἰ, vi restant denam novemo; Iungunt sed. fe en ratus aure bardo. Item iciendum cst, lubd quando xix. lnam diate sequitur xj tunc octauus, qui sequitur debet tertio loco poni, unde verius:
Quando continuas undenis dena nouemqi, Maiora tranu stunc octonaruu esto.
I Pascatis teminus O num. . s. s. 7. 8. II. 13 pascatis claves. Ει num. 2.3 Gaviumsedes, ubi inueniaritur.' Septuagesimae inuemenda re insu. Item Hraecostes. num. Io.
De termino Paschali. Cap. II. I so AEdi E termino paschali l tri ' i plex datur ratio. Prima
iis per claues Mosaicas. Secsida per state Lunq. Tertia per tabulas ma-
ι- α I libet videndum est. Sed
primo de clati ibus, ct ideo dicendum est, quid sit et auis, Se unde dicat tir .. S unde habeat ortum,& ad quid inueta merit.Clauisa est numerus 1 variabilis datus anno ad intremendum principia quinque mobil um est iu itat v. s. septu agesimae, quadragesimae, paschalis, rogati cinnm , & pentecostes, diadeo sunt quinque elaues, & quaelibet prae dictorum sestorum habet xxxv.dies,in quihus semper celebrantur. A sede autem cuiuslibet clauis numerantur dies xj. usque ad initium ipsorum xxxv. dierum prout hie ius a patebunt. Et dicitur et auis per similitudinem, quia sicut per claues Ostia reserantur, ita per talem numerum principia dictatum festiuitatum nobis denotantur. Habent enim ortum istae claues termin rum a xlx.annis cyeli lunaris &vii. diebus septimanae. unde prima clauis est xxvj. Claves aut m aliorum annorum , sic sormantur r addam ut enim semper claui praecedentis anni xix. Si summa inde perueniens erit claui, sequentis anni, si non superat quadraginta. si v cro silmma superat quadraginta abiectis xxx. residuum erit e lauis sequentis ana . verbi gratia: laui, primi anni est xxvi cui si iungamur Lix. unt xlv. unde abiectis xxx. remanent xv. qui numerus este lauis sequentis anni. ct ita formantur vi mad xl x. annos per ordinem, quia non proceditur ultra xix. numerum, sed reuertitur ad priorem, unde cyclus clauium aurei numeri , & epactarum non differunt quantitate: diffirunt tamen principio, quia cyclus epactarum in ei pit a Septembri: cyclus autem aurei numeri & elauium a Ianuario, unde si velim v, scire, quotu, sit annus cycli aurei numeri & clauium possum iri scire perdilii sionem annorum Domini factam superius in titulo de e pacta. Imiento,quotus sit annus claui una, possumus scire, quae sit clauis illius anni per aliam hanc rationem: numerus enim ille, qui remanet de diuisione annorum Domini numerari debet per summitates quinque d igitorsi, in elloan do a pollice, ct si nullaetus terminatur in pralice debemus addere xxv.& summa inde proueniens erit clauis illius anni: si vertanumerus finitur in indice, debemus adde- rexiij. si in medio xiij. si in annulari xix. si in auriculari vij.& si summa inde prouentem aecesserit xl. adiectis xxx. quod remanseri ,erit et auis, quae additio his vel Dbus continetur. Viginti qumrue tredecim plis esse tricenos: P nde ricena epa, digitis pro cla utar apLa.
Sedes quidem 1 clauium nunquam inue- 3muntur in Calendario, nisi super hane literam g,prima creo Ianuari j g, est clauis septuagesimae: vltima g, eiusdem mensis est clauιs qii adragesimae,& secunda g, Martii est clauis paschalis: tertia Aprilis est claia i , rogationum. vltima g, Aprilis eli clauis Penteeostes: unde versus: Vltimas,prima Iani, uaria'; secunda, Aprilis rona triasignas, O vltima clavem. Habita ergo claue anni incipe computa
re a sede elauis, & comple illam & diebus Calendari, per oldinem procededo, & ubi
terminabitur ibi erit terminus solennitatis, ita quod in proximo die domini eo ibi sequenti erit initium solennitatis, cuius est clauis, sed rogationes incipiunt in sequenti die Lunae, & si fuerit bissextus cuilibet claui est una dies addenda. t Possumus
etiam scire paschale, terminos per aetatem Lunae, cuius rationem sequiinur iuxta consuetudinem Iudaeorum: de quo talis datur
627쪽
festo epiphaniae, & perfice illam procedendo, per dies Calendari j ordinate usque ad quadraginta dies, & si fuerit bii sextus, usq;
ad quadraginta unum in proxiina die dominica sequenti erit uultum septuagesime:
rum mobilium stiliuitatuni facile scire potes. Naina septuagesima usque ad quadra gesimam , sunt tres integrae scptimanae a quadragusio , usque ad Pascha sunt sex intcgrae septimanae: a Pascha vero usque ad diem Lunae rogationum sunt quitique septima uae , S unu dic, a paschate vero usque ad Pentecostem copulantur quinquies de-F cem dies. t Terii l. tum quoque Paiclialem his versibus scire pote
Rurius , bicunque poli duodecim Calen. Aprilis luna decima quarta reperitur in dominica proxima Pascha celebratur. Item
qualiscunque luna fuit in Cali nd.Ianua. talem ne cum festo sancti Benedicti, siue duodecimo Calend. Aprilis & illam computzsusque ad vigesimam uariam, & ibi erit Pa-ε scha Iin bra orsi. g t Rursus ab viij. idus Martii, usque ad Nonas Aprilis sunt dies xx lx. quocunque ergo illorum luna stierit prIma:computetiit usque ad xiii de ibi erit Pascha Hebraeorum. Est etiam & alia ratio inueniendi Pascha per aetatem I. unae, quoniam quando Luna currit per unum, erit
Pascha dominica prima poli Nouas April.
quando currit per duo, erit dominica prima post viij Galend. Aprilis, quando currit PCr tres erit dominica pruna post Idus Aprilis,quando per quatuor erit dominica prima post Nonas Aprilis, quando currit per quinque erit dominica prima post xj. Calend. Aprilis,quando currit per sex ,erat domini ea prima post iiij Idus April. quando currit, per septem, erit dominica positi 1. Calen. Aprilis, quando currit pcrocto, erat dominica prima post quattum decimu alend. Maij, quando currit pct nouem,
erit dominica prima post septimum Idus
Aprilis, quando per decem, erat dominica prima poli vj. Calan d. Aprilis, quandα per undecim, erit dominica prima post xxij. Calend. Maii, quando per duodecim, erit dominica prima poti pridie Nonas April. quando per tredecim, erit dominica prima post ix Calen. Aprilis, quando per quatuor decim, erit dominica prima post ai. Idus Aprilis, quando per quindecim,erit domianica prima poli Calend. Aprilis, quando per sexdecim erit dominica prima post duodeci in Calend. Aprilis, quando per decem septem, erit dominica prima post v. Idus
Aprilis, quando per viii. erit dominica prima poli HiI. Idu, 'ptili, quando per xi erit dominica poli xv. alend. Maii. -bulas super manuales nonnulli ad inuem endos Paschales terminos coficere sicut Dionysius, Isidorus, S quidam ali j, qua, ad presens duximus diiiiittendas,ne diis cultas sit nimium onerosa. Ad prcsens igitur sitim
F. e grauem nobis besta carmen caueamus.
Lecum saepe gerem etiam ptito deicit hostem.
In his versibus sunt xlx.dictiones xl x. annis
cycli luo aris seruientes, prima primo: se cunda seeundo, & si e per ordinem: sia mpto . initio a primo anno cycli, & quota tuerit Prima lucra dictionis in ordine alphabeti, quae no desgnat in in tota die Aprilis computando a mentis principio, versus finem, crit terminus Palilia: Hebraeorum , id est. Luna xiiii.& in proxima dominica subsequenti erit Pascha nostrum : sicut in sexta
parte sub tractatu de Pascha plene dictum
est. Ibi etiam patet quare super v. Calend. Aprilis, scribitur in Calendario resurrectio Domini. Si vero dictio desinit in m. quota eius erit prima litera in alphabeto tota die Martii computando a mensis sinet, Versus principum, et it terminus past balis Iudaeorum , & in primo die dominico , qui
prasita occurrerit descendedo versus finem erit Pascha nostrum:hoe cautius Lbseruan do quia carmen & caueamus in prς fatis vers bus debent seribi perli & hostem debet
scribi per h. lum in hoc loco pro litera re putatur . Potest & aliter Pascha facile ii
ueniri. pone enim in Calendatio tiui in margine aureum numerum sequentem vis
628쪽
delicet iuxta xi .Calend. Aprilis, pone xvj. mus, quae n6 potest esse ante xv. Cal. Febrii. iuxta xj. Calen. pone v. iuxta ix. Calen. xiij. nec post ix Cal. Mart j. Sic nee quadragesi iuxta viil. Calen. ii iuxta vj. Calen. x. iuxta ma potest et se ante v j. Idus Februarii: nee iiii Calend. xviii. iuxta iij. Calend. vij. item post ij. Idus Mart ij. Eodem. etiam modo iuxta Calen. April. xv. iuxta iiij. No. April. t terminus Pentecolles inueniri potest. Po- 1 cilii l. iuxta it. Nun xij. iuxta Non. j. iuxta vj. ne enim in tuo Calendario ia marsine iii Idus xl x. iuxta v. Idus xvij.iuxta iiii. Idus lavit. Idus Maij xvj. Idus v. iuxta iiii. Idux vj. iuxta ij. idus xiiij. iuxta Idus ii . iuxta xiij. iuxta iii. Idus ij. iuxta Idus x. item iuxta xvij. Calend. Maij. x1. iuxta 1 v. Calend. I x. xvij. Cal. Iumj xviij. iuxta xv.Cal. vij iuxta iuxta xiiij. Calen. viij. Volens ergo termina xiii Cal.xv. iuxta x. Cal. iiij. iuxta xij. Cal.
8 Paschae inuenire adde t unu annis Domini xij. iuxta ix.Cal i. iuxta vii. Calen. xix iuxta tunc currentibus: postea diuide ipsos quo- quintum Cal. xi; . iuxta iiii. Cal. vj. iuxta ij. ties poteris per xix.& si diuisio perficiatur Cal.xiiij. item iuxta Cal Iunii iij. iuxta iii. in xl x. ita quod nihil supersit: currere ad Non. xj. Non. xix. iuxta viij. Idus viij. Diui- Calendarisi tuum,& in die illa,iuxta quam sis ergo annis Domini per xlx .numeru illa, inuenies scriptum xl x. erit Pascha Hebraeo qui supererit, super deeε Ic nouem qu re in IV in , quod fiam per celebrant in xiiij. luna, praemulis lotis Calendar ij, e ubi illis inue di in sequenti dominica erit Pascha nostris. neris, ibi erit Pentecolle Hebrsorum, itiod , Si vel 5 aliquid supersit super ultima xix. pii semper est in Luna quarta, & in sequeti dieta lisinque.vel x. vel xv.dies tune Pascha dominica erit Pentecoste nostrum.quod noHebraeorum erit in die illa, iuxta qua scri- potest esse ante v j. Idus Maii, nee post Idus plum inii emes v. vel x. vel xv.& sic de alijs Iunii: sicut nec rogatione, eis e pol sunt antepi a millis numeri, & diebus , & in sequenti vii.Calend. Maii: nec post ui. Calen. Iunii. dominica erat P ilcha noli rum, quod nO po Potest et i a Pascha aliter inueniri per hane teli esse ante xi. Calend. April. nec post vi j. rabula i quinque quindecim tredeeitri duo I Calend. Mai j.verbi gratia. Hoc anno coin- viginti duo decem triginta decem , ct octo cputantur anni Di, mini mille cclxxxv j quo septem. xvii.qii indecim quatuor xxiiii. xii. rum ille eci xxi l. sunt recte diuisi per xi unu xxi. nouem xxix.decem & septem . I isti supersunt ergo xiii de praeni riso numero numeri representant quosdam dies Aprilis quibus additur unus & sunt xvij. ubi ergo & Martii: in quibus contingit Pascha He- tinuonetis in tuo Calendario hunc numersi, braeorum, copulando dies illos a principio
ibi erat hoc anno Pascha Iudaeorum, in se- ipsis tu mensium, ita st ipsi numeri a viginti
quenti vero anno erit, ubi inuenies scri- infra respondeant Aprili a viginti supra pium xv. S sie usq; ad xlx.pos a vero redi- Mirtio: hoc vult laxe dicere tabula, in intur ad primu ,& se perpetuo fiet. Per eun primo ann , eycli lunaris eth Haselia Hes dem l quoque modum poteris terminum braeorsi in quinto die intrantis April. ins septia age sua .e inuenire. Pone cnim in Ca- eundo anno eiusde cycli est quintadeei malendar lo tuo in margine iuxta xvj.Calen. die intrantis Martii, & sie de aliis, donee Februarii liue numeru decimum octauum . numeri ipsius tabulae compleantur pollea item in eade linea pone xix.iuxta xv.Cal. ceditur ad primum annum eycli. Qualiter Februa. pone v. iuxta xiij.Cal. xiii. iuxta xij. aut inuentitur anni cycli. dictum est lupra, Calen. ij. iuxta x.Cal. x. iuxta viil Cal. viij. ubi agitur de epacta. Quare festa Saluato iuxta vii Cal. vij. iuxta v.Cal.xv. iuxta iiij. ris excepto festo natalis,sive natiuitatis
Calen. iiii iuxta ij.Cal. xij. item iuxta Cal. sint mobilia, dictu est in si xta parte sub se- Februarii xix. it ε iuxta ii; . Non. Februa. vi. Ilo natalis. Ultimi, secundu Isulorum, scien ἐiuxta vj. Idus iij. iuxta v. Idus iij. iuxta iij. dum est, quod inter Latinos & Graecos ea Idus xj. iuxta Idus xl x. Diuisis ergo annis varietas super termino se multatis Pascha- Domini per xix.ut praemii sum est vide qui I is, quod prouenit, quia Latini a iii. Non. numerus superest. super xix. S ubi illum in Martii, usq; ad tertium Non. Aprilis primi bipso Caledario inueneris ibi erit terminus mensis, Lunam requirunt,& si quindecima septuagesimae, qui semper est in luna xj.& Luna dies dominica peruenerit : in alia do
in sequeti dominica, septuagesima celebra- minica Pascha protrahiit, ut praemii sini est; Graeci
629쪽
Graeci vero obseruant primam Lunam ab Romani ad soluenda tributa, per eos pr viii. Idus Matiis,usq; in diem noua April. uincti, indicta e statuerunt quod saltem singulis quinquenni j a solueretur, ita quod priS V M M A. mo quinquennio apportarent pro tributo serrum pro fabrieandis armis . in secund 1 Cyelas quid. quinqucnnio argentum, pro stipendi jsmi-x insit monem: stiris , decem noualis ἰ - litibus errogandis. In tertio aurum pro sinaris, Vactatu, mas M,O mi AMM , mulachris sabricandis,& si e semper post aumos periurrui lem. On .3--.6 7. rum . quod in ann. xv. serebatur rincipiebat V quinquennium, quo ferrum iterum sotu Cap. II. batur,& sie erat quasi quidam circuitus temporis, quia ergo Romani se fieri indix Vix in plerisque huius runt. ideo illi anni indictio nuncupati sunt: partis locis de Cyclo de quo dictuni est supta. Praemissum autem mentio facta est, ideo spatium quinque annorum, vocatum est tu de Cyclo aliqua d: ca- strum, quia venientibus nuntiis prouincia mira. Notandum est er rum cum tributo, cum cereis, S alijs pr go. t quod Cyclus est tiosis sumptibus urbem lustrabant.
ros, & dieitur quasi circulus, per duplicem syncopam. Est enim Cyclux vocatus eo Φin orbem digestus sit ,& quasi in circulum
dispositum ordinem compleatur annorum sine varietate,& sine arte. Sunt autem
sex t Cycli. Primus solaris incipiens in j. Calend. Matiij in festo Mati tuae, eonstans
ex xxviii. annis continens eoi currentes&
Concluso operis. Cap. I E M o in hoe opere diu iana officia sussi ei Eter existimet exposita, ne sorte opus extollendo humanum diuinum improui- de extenuet sacramen tum i in diuinis nanque
ex xxviii. annis continens co - - - ----- LMM
regulares solares,& dominicales, & annos othcils millae, tot S tanta sunt inuoluta mi 3 bissextiles& eommunes.' i Secundus Cy- steria, ut nemo nisi per unctionem edoctus, esus est decem nouenalis , eonstant e lx, ea sufficiat explicare, quis enim nouit o annis & ineipit a Ianuario eontinens in se dinem eceli, S ponit rationes eius in terra aureum numerum, & claues terminorum Scrutator quippe maiestatis, opprimetur a
Tertiuet est Cyelus lunaris incipiens simi gloria. Eso vero non praeualens lippi et liter a Ianuario, habens xl x. annos: incipit tibus oculis Solem in rota conspicere, tan- autem quarto anno cycli decem nouenali , et mysterii maiestatem quasi per speeulum hune inuenerunt Romani, ut scirent qua in aemgmate mihi visus sum intueri , nec hora Iuna a Sole ace ederetur, sed quia penetrans ad interiora canaculi, sed prae processu temporis haee inventio salsificata foribus assidens in vestibulo egi diligeri-estr nihil operamur secundum hunc Cy- ter, ut potui, non sum citer, ut volui. ixi 4 esum. Quartus est epacta lis i incipiens dist. si osseia. in prin .cum in humanis inuenu Calend. Septembris habens simpliciter tionibus nil sit ex omni parte persectum anno. xix. continens in se regulares, & lu- vij.quisl.j. nihil. Nempe propter innume- nares, S e pactas,& annos communes,& em ras atque meuitabiles negotiorum apostoe bolismales. Quintus t est Cyelus magnus, licae sedis iniunctas necellitudines, quot seeonstans ex quingentis xxxij. ann. vel secun die more fluctuum emergentes,quae studendum alios quingentis triginta annis: secun iis, S ad superiora tendentis obtundunt. dum quem formatur tabula Dionysij. animum, quasi perplexus atque variis res Sextus est Cyelus t indictionalis eo n- ineuitabilibus irretitus nexibus, vacare adnans ex xv.anu. At continens indictiones. plenum,nequiui, ut vellem quin imo v x Roniani enim quia dissici tu erat de remo' valui meditata dictare, nedum conciperetis mundi partibus venire singulis annis meditanda: nam cui ut m animus ad plura diuisu a
630쪽
diuisus, sit prosectδ ad singula minor. Quo ei rea non solum benignum sedulo imploro Lectorem: verum et iam Iaberum desidero correctorem. Enimuero negare nequeo, quin plura inserta sint in hoc opusculo, quae possunt iusto iudicio, nulla temeritate culpari. ix. di. negare. Uerum si quid iarthlaude dignum reperietur in eo diuinae gratiae penitus adscribatur: nam omne datum optimum, & omne donum persectum, de sirsum est, descendens a patre lumintim j. Ut fl. ij. quam pio. Si quid vero indignum insum cientiae deputetur humanae: nam eorpus quod corrumpitur aggravat animam,ia deprimit terrena inhabitatio sensum 32 multa cogitantem, aut siquidem proprie, aut eorum fortassis,quorum dicta plerunm potius recitando, quam approbando hie introducta noscuntur. Hoc enim rani ex diuersis aliorum libellis & commentariis more mellificantis apis, quam ex his quae mihi diuina gratia propinauit fructuose eollegi, & hane doctrinam interno fluentem nectare, velut favum mellis in diuinis osse iis speeulari volentibus, diuino se Taliatus praesidio propinaui, hane solum apud homines ex ingenti perpello labore me cedem expectans, ut apud misericordissimum iudicem pro peccatis meis deuotas