장음표시 사용
631쪽
'neram nGiM , pie Iactor, Clamabunt imprimis vetustum ese , ct qui iam a quum h .ne de Feus tuis tineis O blatu propemodum confessus sit,itaque in
sciri librum typra prιmo ea tenebras obcacatus, ut lucem miti eri nequeat Verac ledum proposuissem, qMm nos omnes adhibuimus operam, ut ab huiusmia infinitos prope in me carbo tmeis ιpsum vendacaremus. O omnino id fecimu/,ner excitarem .. am tum νι iam liscem facιle asnoscas. In ea, visi quid mea
-- velut apertis ocul/ι sore μι- messius vim ο,tam fartuito O prostera versat sis praeuiraebas , ut noster iaci qua curiμν labor ru est , νι mn leue istam inde ha νιιιci sint acce in varias incurreret reprehensiones. AH H qmd FU τι γυgNullum quantum is essicaa nuduan. haud iniuria . Vt enim omistamns hoc , qui quan- tum fideliser satis curare poteris Hon quasi ptam tumuli pie satis de rebus isti modi ad E lesem non ς, ροι idem aut malim etia prasare queant, nimirum pertinent/bus, semiunt, non possum ta m sed omnino hoc ni bis persuademus , γοd cum his sese cohibere, quin o aliorum laboribus censeriam ratu ita Ecclesiae ninra propugnator bui adiim dingulam quodammodo subducant certe ab eorum fiussit O fortiorem O facilior m multo mha -- morsibus. qui innumera m dies notiorum dogmatum ιicorum aciem ,si quam instruxerins factamias imeomenta ea cositant, nusta mihiscuntatem a sim presionem. Aue adεὸ,ut vel hastam abdicere, Delpollicisi. Hi 'unt quos se Euangelicos O Paulinos arenam nobis cedere eogentur. Fnimuerisore opta appellari no pudini. cum in νι nihil minui m,qMa rim O complures alios bux semodi ha relisorum an qua in Enangelio pra cepta sunt eaequi, quaque a lagonista, quotidie exoriri.qua consimitibui lacertis Patito. qua non sine causa dictus est vas elemonii, cum his di care non subterfugerent , sed ,alidis Iunt tradita , recta ratione expendere. Quod adeo mis rationibu , tanquam hastis in manu eia caiis, ,erum esse iam inde a multis annu per varios scri manes eorum argutias P Uiringere adorirentur. ptores eosq, non mmus ριοι mam e udito ,abunde riamsi quid in me iudicν ent,quodsentio quam sis ostensium est. Eo enim humana redit audacia , ne exiguum , non arbitror alia rationa fra pos , ut dicam stultitia , ia , inquam , inconsiderata ilia ac commode horum nortatorum obstinata pervicacia pracvs quorundam hominum libido lapsa ea, πν ccmprimatur. nisibemel communa Marte eos iras non vereantur quadam pervicacia in se recipere, crarnm bterartim tesimonidis vetus ensus confο- quod ab is quam lon ili e abest. Ab horum itas, diam- , ut postqua terga dederint, deinceps kihil dii lentis impetitior ulus .fat scio, tutud esse non p. noui reintegrare audeant. Qua in is Deum D. σινο , qui quod hac in parte fecimu , nunquam sint Maa facile adiutονε habebimus. si modo pratam probaturι. Nam,qua ratione ea probent, qua cηm aggrediamur . oc cum pse cis imis Christia iis suis insiliis O perniciosis rideant pugnare institu Mipub.civibus ceu publico certan me manus consenon Quae nor huc sanis atque euide tib M pr rere no de fugiamus. Drqua enim patietur Deum, buta rationibus adduc imus, hac ιζι pla e rei ciui. Vt quicqua uerarimcnιι serat Ecclesia cutis iste O-Tι quid in νενο ν eiiciani . si nouam sibi Ecclsam put est. Quanqua vos non ignorem. qi m Iemper inti nerint,ct in ea nouas . si Dira placet, in μι ue' ab sccbsia cordita vara' ac mutii extae r Hare virili errcn νnim . Sed ρεν Deum immortalem,quod H. Ied hoc ideo factum ese certo credi tis,νι ιta insaniae genm esse poterit aperuis . quam veste ma christur nostram ea citavet Iocordiam . dune verisii sapere Apo olis qui noram hanc prasentem quid dicemim An non inertι Lati perdisi adeo dor
deum, qua in nostra ni Ecclesia instare Esit, ιο sirimi , public. O priuatim, ius lacerara, ita carb
632쪽
cipi. ita pro Indi ct renculcari, ut iam mille, si di meossarium, vi hoe opus de osse ἰῆι reelsa teli incere asea, mea nascantur hareses. Nam nemo Vertum produceretur facile cogigis. Si enιm tam feri eri qui non nouam aliquam de ea excogitaue- chara nobis Leclesia es e debeat,quam istud ipsumo πιnimem Sed quo feror Z Cera. hoe vere dicea ambir Chri ius exigv. si ea innumera omniburre possum, pia tector, nullum satis acerbum posse proculdubis Christianis praesi.i beneficia.s nos de
inueniri epiphonema , quod isti rei conuenias. νια lasoti Osrauibus peceatorum farcinis onustos, Quare, ut ad nos redeamus, haud dubie quiquid. aduementes Quo excipiat. si ιu ea .porii asta tis in huius operti editione praestiterimus, certi sumus, animi pernicisses ardores O des erat a vitae squa ψιusmodi baxeticis ac nouatoribus non probatum leniis solatia blanda recipiamus refrigeria. ac de
iri. Sed quid adeo ad nor si θι non placeamus , qui- lectabiles aurae susurris sentiamus , si denique ad bus nostra exosa Ecclesia est cui tanquam mira Om eam tanquam amaritissimum secessum lympiais fonnem, ,t par e I, honorem deserimus f P ibit equi- tibus ac ripis sinaragdinis con emon nos eo eradem hos moris si quod res est ingenue proferre si . nitu, ubi onere peccatorum d posito tam dulci aerei. rabi inqua . curo, si ab Elis exemplo damur, salubri eibo ct potu res ictamuri H quicquid ma--du a nostris hae ea, abi x, qui vere ae pie de se tum sit Deile isthie excutiatur profecto eius siue Ecclesia unica Dii a Christi O matre nostra sen- leges , fue ritus, O eeremonias omnino negligere
iunt recipianetur. nn emin hie nobis cornea usque
adeo fibra est , quin ab horum una , si sieri posset,
magis laudari optemus ,quam ab ιEiusmodi ιmpro . Hi haeret .eu, Eeelesiae eorruptoribus decem. Fremant ergo isti . per me lιcet quibus . vi dιaιmus,
nastra sordet Eeelsa qua tamen an aliquid cha - purius orsantiιus esse debear, non ausim di. cere . Quiduis enim potius fatendum e 1, quam si non posumus . Atqui hae quidem in re omnes fa- eale pastores ae sacerdotes habebo imprimis hs
benevolos, quorum munus praecipuum eLI. in eius
m di ceremona, i ita populum O gregem sibi eom missum edocere , ne quid amplius in hisce addubitent . m. si non illud ignorare volumus , quia lippis se ransiribus etiam notum e T certe lame ammi promisicitur perturbationum in Repub. Chraaiae contemnamur , quod nobis totiui nostrae salutis psaua coltates. Et pro dolis, quam multi hoc tem- fons Christus, dum hine ad patrem emigraret, pore, cum Pastores, tum Sacerdotes reperiuntur, tanquam optimum quod habuit, pignus reliquit. qui horum non solum ignari Ant, verum etiam quos Quid inquio eontemnamus o vero ne tam qui- istiusmoda addiscere O piget O pudet . Sed hold simus inconsiderati ut quisquam ea de re i- quaeso, meminerint, quid istis loquatur Egechiel. pro si Deemur , quam Chri ius iam crucis Igna Et violabant, inquit, me ad populum meum, pro
fusius in ston am ct eba imam uxorem aeca- pter pugilrum hordei , O fragmentum panis , Hris. Hanc equidem esse arbitror,de qua delicatulus 1mescerent animas, qua non moriantur. O vini' acti puer Salomon moue hoc modo cecinit. Tota carenς animas , quae non vivunt, menitentι popula
pulchra es amica mea, O macula non e i in te credenti mendae s , propter Me dicis Domini sulta. Form se admodum sit oportet, in qua ne unus Deus, Vae pastoribus dirael, qui quod infirmatum quidem inueniatur naeuus quaeque ita omitas for fuit non consolidastis. O quod agrorum non sana. mae dotibus practita eri, ut nihil,quod ad eam rem stis. Quid istud obsecro te Dicam eopend a Quum faciat, deesse unqua deprehendas. Talis ea Eccle- magis curant quibus ciborum eupedis ventrem sasia, atque ita sponsi sui virtutibus exornata, visi gment, quam qua ratione populi erroribus queant VI eam contaminens, aesiuis sturcitis Dde ροι- mederi. Nam tum demum hoc facere inreligun. ii, morte potius sint piandi, quam ut ullam hic tur,si verbum Dei. est' qua ad animaram pertinens mittamur excusat.onM. Quamlibet profecto igna salutem , popula non interpretantur , posteaquam rus nonsim , serpentem ilium Leviathan ita Eiu- eos Deus animarum constituerat medicos o pati disse operam dare per suos admini iratores, tan- rei eiusmodi,qui dominicum gregem ex Dei Ieriter . tori; undique nimbos O procellas concitare, νι ι ac ea, H voluit Hieronymus. Icientia Om. bane νetat unicam salutis nostrae nauiculam ita testigentia pascant. Aiqui prasecto haudquaquam semel tempestatibus queat inuoluere, quo tandem fera posse ea immo, ut ea quis alterum doceat quo- penitus immergeretur ac periret. Verum hac om. rum ipse rudis sit ignarus Benigne itaque hi mma ae frustra laborat, quando pugnare hac in stram qualiuali accepturi sunt industriam.si eam parte eum Deo non desinit, certe adtiosus siιm- e re sua esse aperte intel ea erint Violabant, inquitium,quod aiunt, ealcitrat. Ex his ergo quae dixi- Propheta me ad populi. mes, cum nimirum s otius, mus , vel me deinceps tacente, quantopere fuerir quid fortunarι . cοι au; Veneris iactus pili tendas.
633쪽
seire laborent, atti virum ubiti meratι- sit dijudieare quam eas addiscere disciplinM, quas eum maxima animarum salute ad populum Dei sitaliterreansfundam. Sed Va istiusmodι Quemadmodum enim Iosephus ditis suis fratribus e ad cos rerum suum iEο μιιqua adniisl urum nisi orni ris fratrem secum adduxeriat. Ita quoque christus verus ille Iosephus, O cuius hic umbra tantum ea presiis eum hias fratribus, videlicet sacerdotibus o sacrosanctae Ecclesiae pastoribus expostulabit sanguine,
hae ea anima eorum fratris. minimi. eum, O manu ipsorum requiret. Quem quidem si addurere no . poterunt, bone Deus , quam male cum 's agetur. 'n equidem quem qua iudicio nec specsaltim ali
quem perstringo. sed si quid nequid, M ait Comicu/..Ham ut omittam caetera,Oppido quam surpe GI ea ignorare n quibm indies νersamur. Hon pote a uitur opus hoc non ad eos maximo per. pertinere,quorum Dei Ecclesiae gubernacula comm a sint Hiemm praeter rationem legitim. legendi eantaniq; efficium diuinum , murq; O E lesiae ceremonias Ioculentam fame ad obscuriora quaedam sacrarum literaria loca explicatione non vulgaribus. veterum Oribodoaorum testi myr confirmatam habebunt. Porro aute pleros', serae faciis erediderim qui nos cuiusdam negligenς- atq; constantis insimulabunt , quasi parum considerat. , qua nos deceant,
prependamus, Ῥι qui sampridem Iuri prudentiae nomen dedιmtis,er in eias eastris hae ianus mιlitauimus,modo dis nos intermisceamus. quae sunt Noti.
gurum. Fateor equidem me proo professio fa- cree, quod si peccare est fateor id quoque. Verum, mea quide sententia, omnii profestio mi silet, quae emunem spectat utilitatem. Et ceria νniuscuiusq; prosimo vi, vi prosit quamplurimis, O sim mmini. Nee vero is sum,qu/ tantu m meo Iribua indicis. ωtselus omna operis tatur in luce profoend consilium coeper . cu enim primo Eud ad manus meas Praen sei, exemplo quakHL- amicis com nicavi, quorum iudicium ci doctrina non vulgaris visi
indeo mihi perespecta fuit, vi non dubitarim, quieis quid laudem mihi persuasissent, vel perpetuo nomima perriculo,aggredi. Hι ma non solii ad editionem adhor tati sunt, verum etiam honestu morulis, ita me interdum oscitantem edi somniculosion ea cita-τum, νι hinc quoque factum sit,quo opus hoc magis excutium prodire non potueru. Dedimus itaq;, Varam, τι ibor his , qui iam prore quadringeniis
annis horri sis bus, ieiunus Osi alludis in iis foedisiimas charias a muribus peria totus comasus detituit, iam tandem in manus erussi reum ab . quam tergor, ornatIoriac politior veniret. νι Lbla
iumendis, quae tactor nausean parere potui si quod sane, quam is mihi constiterat laboribus, tam verius,lector, diaeras quumsingula attema licti h. diligenter discusseris. Vetus enim ae codex manu scriptus,ita arctis ac possis characternis, suis exararus , νι leti admodum mihi fueris disses ,sique ado. νιμpenumero ,si quam sementiam etiaeera voluissem, debuerim prolem dii mare tam usi quidem me non latrat, quam in hum modi V.
ditimasio sit odiose, ne dicam pericu os. Dabit interim veniam, si suae interdum vocabula occurror minus latina, quae eis siri'dιsum. H tari n- d buertim Hic nanque istud euites velim quod alibi libens feceris , mp. Omnes artes peculiares βοι habere dicendι modos. Hemo eH, vel medistcritere ditus qui non facit siciat Ecclesiam quoque mi
suum sua habere Heabula, sed τι plurimas dicendi phrasis latinae linguae amboribus prefas inauditas. Verum hasium istiusmodi ut eas hie mutaresi voluissem, non potuissem, si puris eminam voluissem, ne hic mihi accidas, quia pluribus Ua,inire solet, qui dum rem sitast re conantur,eam penitus peruertunt Nec profecto quanquam Osendo. debet silae interdum datatas , ac H videbitur, futiles inumeris rationes, cum in nonnullis rarthis hic non tam verax, quam pias ae '- ο sim
Lares habere studuerit; cui modi fiunt de d. At ιione Helia a magis risae O eur missa de L iunctis celebretur feria secunda, atque his similes aliae,
qua in re te etiam admonitum Hlui. Vuare ad rastremum unum hoc rogo pie lector, H nhisam opinuam O indu riam , si quam bie iudicaueris, aequa animo accipiar, O eam sucim promptitudinem M. nigne amplectaris, qua non pastisumus hoc vere diutius ala quem defraudarι. certo enim speramur, si non ville, saltem minus molestum fore ,s, qui fa- eris literis O putati ma ime operam dare eo uenerant, vi hinc ita deinceps. Ecelesiam studi Mamare,colere,atque obseruare discant. qua ad aeternam illam Ecclesiam, euius nostra hae duntaxas adumbratis quaedam ea, queant sitio tempore reseueraure. Quod ut faciat Christus ei iam atque etiam oramι , quem in hac eduisne maime ιμ-
634쪽
D. Ioannis Beleth,a Cornelio Laurimano ri traiectino castigata, vi in lucem edita.
N primitiua Ecclesia prohibitum erat, nequis loqueretur nisi esset qui interpretaretur. Quid enim obsecro prodesset loqui, si non intelligere tur Certe nihil. Hi ne illa laudabilis inoleuit consuetudo in quibusdam Ecesesijs partibus, ut pro nunc Iato secundu litera Euangelio , statim vulgari illud populo exponeretur. Quid vero de nostras teporibus dicemus, si vix , ac ne vix quidem inueniatur qui, quae legerit vel audierit intelligat,qui'; satis ammaduertar, qu ς viderit,aut egerit Unde priaecto illud vere dicere possumus, quod Olim propheta co vestus est: perit sacerdos quasi e populo
unus. Videt ergo tacendu potitis este, quam psillen d silendu omnino, quam tripudiandum, si in hanc tempor si in scelieitate incidi
mus. Uerum enim uero ne ali in ora canen
tium ad te Dite Deus turpiter claudantur, ad hoc damnum euitanduariplex adhibebimus remediu, si primo de ecclesiasticis insit ut ionibus, deinde de expositionibus diuinorum sermonii, ac tandem etiade dieruratiocinationibus quam fieri potest breuissime, dixerimus. Ac primu quide ad eos Pertinere poterit, qui moto incipiunt, secundu vero ad eos, qui iam prosectu alique sentiunt, tertium denique ad illos qui ad persectio trem quanda peruenerunt. De his igitur breuiter & eompendiose deinceps dicamus ut per nos aliqua ex parte eoru con sulatur ignorantiae, qui quemadmodum de his rebus sentiendum si, vere nesciunt. De rebus specialito Deo carisecro . cap. I.
Τ si quide rerum hac uniuersitaia
tem Deus, ad nostis maxime como-dum,ex nihilo ereaverit, ut hinc merito dc sic vocetur omnium Dominus Iu Ata illud. Domini est terra & plenitudo eius: ab illata me uniuersitate queda sibi specialiter retinuit. Quein admodu enim illa inquatuor partes secari potest, ita hie a quali bet parte aliquid sibi proprie vendicauit.
A locis, loca veneranda:a temporibus, dies senos: a rebus, decinus, prinutias, rablationes,& si quae sunt alia, quae donari solent: a personis denique, quas velut sibi dicatas ha.bet,ut sunt ministri altaris, monachi,& moniales. De quibus sane omnibus videlicet de locis,temporibus, rebus, possinis ac earundem multi sarijs Oisc ijs,deinceps ordis
ne dicemus. Et primo quidem de locis.
Locutum itaq; venerabiliu adia sunt
orationi dicata,alia vero necessitati humanae deputata. Loca humanae necessitati deputata iunt haec: Xenodochium, nos con tu, gero loco natu, orphanotrophis, prototrophium, brephotrophium. Sic cum patres & religiosi lii per .lo ea quaeda instituerunt,quo se reciperent peres rini, a bani, se es,emeriti,utar mi, imbecilles S sau cij. Loca au te quq orationi dicata fiinti quPdam sacra sunt, iusda sancta, quaeda religiosa.Sacra loca fiant,quae per Pontificem Deo rite sunt cosecrata,& quasi sandii hcata, quq diuersis appellatur nominibus,praecipue tamen his: Ecclesia sacrariu sanctitatiust cellum, teplum,orator tu, Dci tabernaculu, monasterium, coenobium, se ab dominica lis, Domu, oratio is,basilica,capella. Sed ignorandu no est, quin oratori si pro ipsa Ecclesia interdu accipiatur, atq; etiam quiui, i eus alius ad orandu costitutus, vo tur oratoris: iusinodi in suis ei inobius sibi statuerunt monachi. Sancta heto, sunt loca immunitatis circa monasteria, sub certae poenae interminatione cosrmata: lieadmodu apud nostra Lutetiam cernitur, velut claustium quoddam, in quo sunt aedes canonicorum.
635쪽
tastqua a asyIu perfugerit, maxima ei praestatur securitas. Sic niuri etia & pinae ciuitatis, ac theatra ut laniata essent, sancitum est legibus. Postremd locus religiosus ille dicitur, in quo integru hominis eadauer sepultum est , vel tantsi etiam caput. Corpus enim obtruncat si, nisi & eaput adsit, loesi religiosum sacere no potest. Quare, cum hactenus de locis dictu, si illud unum ad ij et oportet, ut, quemadmodsi Ecclesia sit a di fieanda, paucis declaremus. Facto enim ilicosundamenti nece ne est, ut Episcopus cu primo aqua lustrali, quam benedicta vocant, aspergat,ac tum denique primu landa meti lapidem , qui crucem sibi impressam habere debet ipse iaciat, vel iussum eius sacerdos alius, si ipse ad usu nequeat. Et omnino quoq; necessarium est , vr aedificetur versus Oriente, hoc est, versus soli, ortum aequinoctialem, nec vero contra aestiuale solititiu ut nonnulli & volunt S iaciunt. De serioribus. cap. 3.
HI, igitur de locis ita breuiter ex eo-
sitis,dicendum , est de temporibus. Accipimus aut hic tra , pro diebus, quoru ali; lunt sciti, alit solennes, alii vero profesti. Ac prosint qui de sunt, quia nulla speciali celebritate sulciunt. At vero aliter Iud i suos vocat dies aliter Ethnici,eorsiq, Philosophi, aliter daenili christiani. Hebr si primu die appellat sabbata, qui praecipuus apud eos habet ii Reliqui oes ab hoc deno-minati sunt. Vocat enim sequente die post Lbba lim, prima sue altera sabbati, S quii deinde sequitur secunda in sabbati, & su de alijs, usq; d die septin si, cui illis vel septima sabbati, vel sabbal u fibbat Otu dicitur. inpud Ethnicos vero, tam vulgus, quam Philosophi is de utebantur nominibus, nisis, in ii, diuersam inter se habuerint ratio Dem. Vtriq; Cn m primu diem solis appellabant secim dis, L inae: tertisi, M arti aut tartia, Mercurii: uin tu, Iovis: schis, Veneris: septiamum Saturni. Sed ideo hos vulgus ita nominabat, quia bolem, Martem, Mercuriu &alios, deos esse arbitrabatum Philosophi vero ob hanc causam, quod planetaru horum
motibu , humanae vitae natura costituatur.
Proinde nomina haec sacra scriptura haud quaqua recipit, qua aqua palli in in usu ha
b ea tur. Clisistiani denique ab hix Ionge
aliter dics nominat, propitis nimii si apitellationibus.Nam sabbatu Iudaeoru usq; adeo non obiecerunt quin cum ijs illud libenter habere velint, partim ob Hebraici sermonis aut horitate partim etia ob interpret tionis significatione. Sequente vero diem, vocat diem dominicu,tum propter Christi resurrectione dii in propter spiritus sancti etalis missione, vel quia Ioannes Euagelista in sua Apoeat ipsi se ipsum nominaitit. Ait
enim ibi hoc pacto. Fui in spiritu in die d minico. Sed diem qui proxime dominicam
sequitur, seriam vocant secunda item i,&alios dies ad sabbatu usq;. Dicuntur autem seriae a seriando, non q, a necessarijs vitae
operibus sit seriandu & abstinendii, sed oditoto vitae nostrae tepore a vitiis seriari deabeamus. Dies sesti porro sunt dies solenes, qui, ut soli seruarentur, quas prescripto &quodam instituto recepti sunt. A solo enim vel a solito sole ne dictu est. Unde solennia festa vocat Ecclesia, quς certa sunt obseruatione costituta. Atq; hinc etia venit soleniatas,quae quadripartita esse pol, videlicet sostiuitatu,stationsi, te laxitara, ct ieiuniora. De Innitate sessio iratum. cap. q.
P Rimo igitur de sestiuitatu solennita
te agendu est . quae pluribus nominibu vulgo exprimi sistet, ni nitru his: sestiuitas, stu, celebritas,exitus, transitus, obitus,assian ptio,depositio, dormitio, passo,dedicatio, natiuitas, natalis,vel natale& nata litium. Pelli uitas dicitur, quasi se stisancti alicuius natiuitas. Natiuitas vero pro p. te appellatur senu illius natiuitatis, quae est in c. rne & in o udo ira ut hinc sola dicatur natiuitas Christi, beatae Mariae Et Ioanis Baptistae, quod horti natiuitates duntaxat ab Eccles a celebrentur. Natalis vel natale S natalici si voeatur sanctorii ex hoc seculo comi gratio. Quia ut stento S mudo
moriuntur, ta tunc coelo nascuntur indiserenter aut e tria ha 'vocabula usurpantur.
Dicitur porr5 transitus sellii, quod est de
tibi ς exelites per varia loca sibi incognita transire debeat nempe si dicere liceat,pei coelii aerisi, aetheresi,cristallinu, donec Pe Denerant ad c tu empyreu. Obitus appellatur quasi tum auinus angeli veniat obuia, cuiusmodi
636쪽
iusmodi de beato Martino legitur.
Passio autem nuncupatur, quasi tum maxime corpus patiebatur, cum inde anima e cederet . Quapropter fieri etiam potest ut uniusculus', obitus appelletur passio, quuille discessiis animae aedistractio a corpore, non sine magno dolore fiat. Nee enim fine causa est, quod diuus Hieronymus invitis patrum de quod a viro sancto narrat, quid domina togauerat ut sibi vellet ostendere quemadmodum c corpore excederet ima absque dolore & angi istia aliqua. Nam eum hie quodam die forte sortuna ab suo ueniret tuguriolo, uidit iuxta uia iri pauperem quendam ante se misere prostratum,aciam animam agentem, cui aliquot, ut perspicue videbat, astabant angeli, qui eius expectabant animam, ut eam ad superos deportarent. Verum hi posteaqua illi emultum diuque expectassent, uoximissa: c
elis ad angelo, illico audita est. Ad quid tandem moramini Ad quam illi responderunt Dominum praecepisse, ut anima illius
fine corporis anxietate educeret, quod certe sacere non poterant. Haud iniuria ergo
cuiusque obitus & passio dici potest. Assumpto uero proprie dieitur transitus beatae ariae, & Deposito sancti Ioannix Euangelistae,qui uiuus sepulelirum ingressus est, &se quasi in illud depositit. Tandem etiam
dormitio, mors appellatur sanctorum quae illis est velut optatissima quies. Sicut enima somno validiores atque integriores su r-gere omnes soleamus, ita & sancti sine diis cultate resurgent in eorporibus glorificatis qua si E somno fuissent experrecti. Vnde liud est, quod Dominus de Lazaro dixit:
Lazarus amicus noster dormit. . una fissis. cap. s.
Estorum quaeda sunt generalia, quaeda particularia. Generalia, sunt quae generaliter ab omnibus celebratur, ut festa Trinitatis, beatet Mariae, natiuitatis Domini, Paschae Pentecostes, sanctae Crucis, Apostolorum, Euangelistarum , sancti Ioannis Baptistae & Euangelistς, Laurentii, Nicolai, Sylvestri, Martini &c. Festa autem
particularia sunt quae tantii in in una coluntur prouineia, ut senii beati Hylarij, quodia Aquitania duravit obseruatur. Vel etiam. νquae in uno fisit episcopatu, uel in una uilla
aut parochia, dicuntur festa particularia. Notandum interim obiter hic est, in coIendis festis dignitatem quandam& ordinem esse attendendum. Festa etenim Trinitatis digniori cultu sunt celebranda, deinde Ω- sta beatae Mariae, praecipuE tamen Assumptionis,ac tande quoq; festa sanctae Crucis, quae duo sunt. De ali)s ante intelligenti facile est iudieare. Quot sunt sesta Trinitatis, tot beate Mariae cile sciedum est. Causae
vero sestorum Ouae sint,& cur quaedam non suo tempore, sed alieno celebrentur seqtientia commodius declarabitur. De nationibm. Cap. 6.
mode dicendum solet, nisi de ijstum paulo opportunius essemus dicturi, cum de sellis iuxta temporum varietates tractabimus. Oper precium igitur est, ut hoc tempore his supersedeamus, ac modo de stationibus agamus, ubi sex sunt consideranda. Primo, quid sit statio, de quamobrem sic appellata : secundo, unde initium sumpserit: tertio, quot sint earum species: quarto quare huiusmodi solennitas stationum sit instituta: quinto, cuius modi sint perficiendae: vltimo denique quaest differentia inter stationes, processiones,& letanias. Et quidem statio, prout hoc in loco accipitur, est processio, quae fit ad aliam Ecclesiam: ut Deo persoluantur gratiae. Dicitur autem statio, auod stantes Deo agimus gratia , non fiexis genibus sicut in letani js: nee in eis supplicationis utimur vocibus, sed laudem Deo cantamus. Viden 'tur tamen stationes a veteri lege ad nos suxisse. Tum enim populus Iudaicus, atque etiam complures Ethni et Hierosolymam eonveniebant in maximis solennitatibus, veluti in Paschate& Pentecoste, vi in templo adorarent,ibique & munera offerrent,ae Deo tandem gratias pro innumeris bone scijs agerent. Ab hac ergo est consuetudine, quod etianum nostra Ecclesia obseruat,ut oes pariter ab oppidis, villis, alijsii; locis suburbij; in septimana Paschati αPentecostes ad episcopale Ecclesia conia nirent. Sunt item aliae stationes, quae a Romanis originem tr erunt, tu i in eiusmodi
637쪽
frequenter admossum versabantur. Si quan effugiendum in fiunium, sed G sine teli do enim diu:rss temporibus se ab hostibus nio, & vecte humili, aut habitu lugubri, , undique ob eis Osai in aduertebant, aut gra cibus in modum supplicantis. Unde proseuiora sibi imminere pericula, sanctorum cibi erante dicuntur sipplicationes.Sed eui intercessiones implorabant, ut quicquid dentius haec omnia patebunt eum eadem esse per eup tande n eelsaret. Quo qui de plenius paulo post simus tractaturi. D O processionibus ad eius sancti Ecclesiam conueniebant, cuius patrocinio su Perocessiori t. cap. r. O t liberati, ut tanto benes io dignas grat ax L eo agere possent. Atq; ita sane fiebat π Rocessiones denique duae sint: una stitio ad S Paulum illo die, quo per eius est, quam singulis annis obseruamus subsidii invocationem eos liberauerat Do in Ramis palmarum. Sic enim illamminu . Et se de at j . Stationum autem ituς vocamus dominicam, quae proxime praec sunt speci s. Aliae enim sunt generales,ali et dit Pascham. Atq; haec quidem illam repreparticulares. Generales sunt, quae in ijs sentat processione, quae Domino suit ex hi duabuς septimanis, quas modo diximus,ad bita a turbi, Iudaeoru , & pueris eum ramis maiore semper Ecclesiam fieri solent. Parti palmarum, quum insidens asinae Hierosolyculares vero sudi,quae in diuersis Ecelessis, mam veniret. Altera vero est, quam domi- ex causa quam statim attulimus si sit. Quan nicis diebus celebramus in eius memoria,
doq; etiam fiunt stationes eausa veneratio quam discipuli Christo exhibueriint ips, ni ,nulla alia causa interueniente,ut quum die Ascensionis, postquam eum eo simul ad in alicuius sancti festo ad alius Ecclesiam montem Oliveti congrediebantur, unde ilitur processione a maiori. Rursius interdum lis videntibus assam plus est. Non in illud sationes fieri dicuntur, cum ob eandem ve die dominico factum sit, sed processio & omne rationis causam diebus sestis ad diuersa nis illius diei relebratio in diem dominica progredimur altaria. Quare ex ijs,qitae di- translata est, ut a populo tunc maxime ad xinais, sari, eonflare arbitror, quae sit sta- Ecclesiam confugiente & simul δ: solentionu institutio. Quibus illud tamen adden nius coli possit. dum est, quod quemadmodum Romani insita civitate ad pericula enitanda stationes De ieiunἰo. . Cap. Mannuatim fieri statuerunt, fie quoq: in aliis uitatibus ob fimilem causam suas insti- TUne videndu est, quid sit lebinium, tuerunt stationes. Non est propheto, quod i unde dicatur, de aut horitate Ee lau- multum anxij simus circa vestes, quibus in λ de, siue comendatione ieiunij, atq; sationibus uti oporteat , csi eiusmodi esse eius multipliei distinctione. Primum sanEdebeant, quales in choro quotidie haberi Pert net ad definitionε, alterum ad inte licet, hoc semper obseruato, ut illi tempo- pretatione sive originem.tertium ad c6sseri maxime conueniant, quo fiunt stationes. mationem, quartum ad amorem, quintum Non hie ieiunatur sicut in letani js. Non denique ad cognitionem. Ieiunium est comhic flectuntur, ut dictum est, genua, sed lati munis omnium membrorum satisfactio, etiar voces eantantur, nimirum responsoria, scilicet membra satisfaciant pro peccatis,
ut dicimus,& antiphonae, vel his quippiam quae admiseriint, ut singula peccauit, ieit fimile . Fit nonnunqtia vi,dum peraguntur net ac si dicit . Qui solus est in culpa,solus sationes,in ea Ecesesia, ad quam itur, millia sit in poena. Si oculus, similiter.Vnde Hie- Thcl.
celebretur, R interdum non. Vtut tamen re as. Oculus meus depredatus est ani- 3. haec fiant, absoluta flationis oratione sem- mam meam. Et per senestras oculorsi me per unde exierant, reditur. Inter stationes tum mors mTrauit in anima meam. Sis Au 9.
vero, letanias & pio cessiones hoc interest, rustinusoculo nihil nequius. Potest autem quod stationes ex causis supra dictis, eo, diei iunima ieiuno, quod est intestinum Zod expolitum est, modo sant:letanis que quoddam , ut inquiunt anatomici, quod in
ipplicationes ac rogationes significant, ad homine, mortuo Prorsus vaeuum reper
vitanda quidem Euat pericula, atq; omnes tur. Nam di nox itidem ciuia deiunam a
638쪽
vitiis omnῖno vacuῖ esse debemus, idq; eam
in animo, quam in corpore: Vnde pleniux profecto Augustinus super Ioannem ieiuniuin desilit hoc modo .idit agnum &gen rale est seiunium ab iniquitatibus de a earnalibus voluptatibus abstinere. Hoe enim ieiunium Oinnibus numer: s est persectemrit. r. εἰ absolutum. Cui non absimile est, quod Paulus ait: Sobrie & pie ει iuste vivamus in hoc se lo . Nam quod, ut sobrie viva mus, inquit, ad nos planc. pertinet, quod pie, ad Dominii, quod iuste, ad proximum. Hinc pietas est cultus Deo exhibitus', cum quo velut ex aduerso pugnat impietas siue idolatria. inare multi in hoc vocabulo
pietatis errant,dum in eo vulgo assentiuntur,quod ille dicatur pius, qui e sim bonis libens pauperibus quippiam partiatur, contra ille impius, qui quae pauperum sunt ad se rapit. Verum ne diutius quadam similitudine labamur, & vitia impietati ta finia, di virtutes, quae pietatis nomini non obscure videntur responder ,breuiter describe mus. Multum sanE interest inter s agitium, facinus, atque impietatem. Nam flagitium in nobismet psis est: Facinus vero committitur in prox mum, & impietas in Deum. Sic quoq; magnu statuitur discrimen intermisericordiam , clementiam, & pietatem . Vt enim misericordia maxime versatur circa naturam: sic clementiam esse dicimus erga iustitiam, pietatem erga Deum. Verbi gratia: Misericordia est, siquis ad supplicium aliquem iuste damnatum duci videat,
cui ita naturali inclinatione compatiturae commouetur, ut ipsum a supplicio liberet. Quemadmodum etiam dicitur misericordia , si quod pauperi est suffuratum, ipsi
restituimus. At uero elementia est, si quem iniuste punitum viderimus,& nos periculis obiecerimus, ut per vim illum eripiamus. Pietas demum est colere Deli, idq; ex mero amore quam Graeei vocant λατρ- , vel octo. - , nos autem Dei cultuita recte adipellare possumus. Dei unν MuMEMGe. cap. s.
A xhoritas ieiuni j triplex est. Ha
bet enim authoritatem partim ab antiquitate temporis, partim a loci qualitate, partim denique a praeceptoru
instituti, rne, Se maiestate. Ab antiquitate
temporis, Pilat poli orbem esiduum in ipsa hominis creatione esse riperit, eum dicebatur. De ligno scientiae boni & mali ne comeda . A loci uero qualιtate,quia in paradiso fuit institutum. Aprpceptore, P non Gen. 2 ab homine, sed a Deo ordinatum fuerit. Rursus comendatur a temporibu, & pers nis. Et a temporibus quidem,s, in tempore ante legem, in tempore sub lege, & in tempore gratiae ieiunium semper fuerit obseruatum. Ante legem a Moyse, seb lege ab Hesia in tempore gratie a Christo. Eius autem comendum plena est exemplis. Heua
quandiu abstinuit, virgo fuit incorrupta, mansitq; in paradiso. Sed quum prςceptum ieiunii violasset, exemplo carnis sensit eorruptionem,& sub utro est constituta, ae paulo post e Paradiso turpiter eiecta. Ad eun- dem sane modum Adam simul atque ieiunium fregit set . ex delitiis Paradisi in hane mortalitatis miseria in detrusus est. Moyses post ieiunium eum Deo locutus est. Helias similiter post ieiunium igneo curru in em- 1. tum subuectus est. H rosolyma a Senacherib tempore Ezechiae Regis & lGiareent si octuaginta quinque milibus cetitus una no .cte intersectis, suit liberata di ne intercine Τratos scelerent, solus Senacherib cum d cem tantum aufugit in Niniue ubi sexagesimo die post a proprajs suis filijs suit interemptus. Item, Iona iram Dei concionante, Nini uitae in sacco & cinere ieiuni si poenitentiae agentes consecuti sunt veniam.
Sic quoque Iosue filius Naue ieiunio, duo illud per integrsi diem agebat ad Cabaoin,
Solis & Lunae cursum cohibuit ,& hostes suos superauit. Ab his itaq; perlonis ieiunium comendatur. A loco uero,st in Paradiso natum sit. Sequitur ieiunii distinctio. D. distinctis is teli mi. cap. IO.
IEiunium sie primo diuidi potes, quod
aliud sit carnis, allud mentis. Carnis est,cum quis abstinet a cibis. Mentia ue- r. quando quis ieiunata uitu, . Vel etiam carnis ieiunium dici potes, si quando qui L. piam ob nimiam pinguedinem ieiunat, ne eorpore supra modum pinguescat . Vermn illud nullius uirtutis est, ad O q, dicenduineu potius cile attenuario ori. Qita ratione
639쪽
& mentis' ieiunium esse volumus contra luxuriam, ne similiter plus aequo pinguescat,
ae in multis luxurietur. Secundo ieiunium
de hoe modo distinguitur, aliud videlicetellia institutionis, aliud de uotionis, aliuae paritatis,& aliud dispensationis. Ieiunium institutionis est. Quadragesima a sanctis patribus olim instituta. Quemadmodum enim in lege veteri, sancti patres reru suarum omni u decimas & primitias Deo reddere consueuerunt. Ita nos quoque debemus ei decimas & primitias offerre, non solum ex rebus nostris, nempe ex singibus,&alijs quae possidemus, verum etiam ex nobismetips, scilicet, ieiunando, idque cor pore quidem a cibis, mente uero a uiti jς. Est enim, ut statim diximus, carnis pariterdi menti, ieiunium. Offerimus autem Deo
ex nobis primitias & decimas, si quando be
IN stituta igitur fuit Quadragesima, pro
dierum decima. Sed cur potitis quadragenario numero, quam alio appello tur, euidens ratio est cum quadraginta dies
in alino pro decima liquido possimus inuenire. Sicut Levitae ex decimis, quae eis offerebantur, summo sacerdoti partem reddebant decima, ita & nos decima damus Christo ueto Pontisci ex triginta sex diebus, qui sunt in decima trecentorum & quadraginta dictu, Se cx sex horis cum quadrante, quae sunt ultra dies trecentos S quadraginta . Cum ergo summatim sint dies quadraginta unus & quadrans,ex quadraginta ha. bemus pro decima quatuor, quibus esi alijstriginta & sex c utatis, exurgunt quadraginta. Restat adhuc unus dies N quadrans, quae sunt horae triginta, quarum pars decima tres sunt horae, pro quibus in sabbato Paschae ieiunamus usq; ad nocte. Sunt autein anno dies treceti & quadraginta sex,quo xuin decima pars triginta sex dies sunt, excepta decima quadrantis, pro qua voluit Augustinus, ut in uigilia Paschae eius dieiniasta nocte celebraretur. Unde est,quod in oratione , quam Collecta dicimus, illo die legimus: Deus qui hanc sacratissimam nocte,&c. Dicitur cr2o Quadragesima, i pas
cum deeima quatuor . Diebus enim trigi ea & sex adduntur quatuor, qui sunt ex d rcima. Primus est sanctificationis, hoc est,invindificationis, ii sic dicere liceat . Quia
tuc homo mundatur & lauatur tam anima, quam corpore. Reliqui tre, sunt primiti rum. Primus dieru quadraginta,est quarta
Quadragesimae. Tres ali j sunt, ut dictu est,
primitiarii. Et certe ignorandu non est,tres dies ieiuniorum mulioquom tempore celebrari, qui appellantur Primitiae ..quod ita ide ijs fit dispensatum Proinde ieiunium dis
spensationis est, quod in magnarusolennistatum uigiliis fieri dicitur. Solebant enim maiores nostri illa nocte, quae proxime s stum praecedebat, uigilare, unde S uigilias appellabant die, sina proxime praecede tes,ad quas conueniebat iuuenes S puelle, cantores & lusores, ficut adhue fit in plerisq; regionibus,tat in Pictavia, praecipue in isestis patronorum ecclesiarii. Sed quoniam multa inde nascebantur incomoda, institutum fuit,ut in locum uigilia tu succederent ieiunia, ut eo demum modo comessationes superfluae & ebrietates, quae crebro cotingebant,tollerentur e medio. Quod in ea sorma ab Ecelesia ita dispen satum accepimus. Si quis in ieiunaret & nigilaret, his utique . haud male saceret. Nihil enim uetat bona duplicare. Dicitur aute huiusmodi institu-
tio, dispensatio, quasi in diuersi, ut siel quar pensatio. Nam ieiunisi hoc suit introductu in eo pensatione vigiliarii quae idci co nerui abrogatae, ne crebrae illae eonaessationes atq; ebrietates posthac fierent. Aliqua do tamen & eanonici rigoris est dispensatio iusta de causa ab eo, cuius interest,i cta relaxatio, queadmodu etia in hoc loco. Viderunt enim quod melius erat reiunare, quam uigilare. Ieiunium porro deuotionis
est, si qua do quis sua sponte ieiunat,ut in uigilia beati Martini,& beati Nicolai. Ieiuniu paritatis est,quum in uigilia sancti Iacobi, Bartholomaei, & alio tu Apostoloru ieiunamus,quibus ut ieiunaretur,statutum non est. Facimus tamen ex eo, st omnes Apostoli in meritia ac prmniis pares sint. Quorum cnim merita aequalia sunt, necessarium planὰ est ut eorum animae in coelis sint aequa-Ies. Ob quam sane causam Ecclesia considerauit dignum esse, ut pariter omnes ieiunia haberent. Ex Apostolis autem sex tan-
640쪽
tum telan Ium habent institutionis, quorsi
item quatuor qua coniunctim tetuliamus, quatuor duntaxat in uniuersum ex illunt Apostolorum ieiunia. Nam Petrus & Paulus unum communiter obtinent, quoniam eodem die passi sunt. Si e Simon & Iudas, qui ita simul duo ieiunia efficiuntnertium habet Matthaeus,& quartum Andrsas. Cur verb his,N non etiam alijs ieiunamus, ratio in promptu ell. Vt hoc enim fieret in eorum vigiliis,ideo sancta ecclesia 1latuit,
quia sicli t illi s Christi nomine passi sue,
vi nos quoque aliquo saltem modo cu eis patiamur, si beate Osi ei, uiuere optemus.
Eadem ratione etiam de alijs Apostoli, instituisset, nisi aliud quippiam impedimen-ro suillet. Impedimenta autem sunt haec:
Festum Philippi & Iacobi quod ipsis Calendis Maij habemus, quae semper sunt inter Pastha ct Peleeosten , quod sit tempus laetitiae & saudi j ieiunandum non est. Nec 3rs missus sit, Unde illud. Sepregate Biria bam ct Paulum. Matthiat ideo non est i stitutu in ieiuniu, quia sestum eius in Qua
dragesima frequentius solet contingere, in alioqui semper ieiunatur.Vel etiam ob eam rem, quod ex primitivis Apostolis
non fuerit, ted post Christi passionem per
aliorum electionem loco Iudς substitutus. De quo dicitur. Et episcopatum eius accipiat alter. Festum denique beati Ioannis Euangelistae semper celebratur tertio die post natiuitatem Christi, quo ieiunare nolicet propter dies sestos. Nihil interim. vetat , quo minus omnium Apostolorum ieiunia possint celebrari. Optime enim fecerit,qui ieiunaverit, sicut in vigilia beati Iacobi septimo Calendas Augusti ieiunant hi,qui ipsem colunt. Sed istiusmodi ieiunium vocatur paritat:s, quod secunda merita suscipitur, no institutionis. Est ruesus ieiunium aliud inspirationis, aliud cir
obstant ieiunia, quae in diebus letaniarum cunspectionis. Inspirationis ieiunium est, sue rogationum occurrunt, cum ea ob alia qu lo fuit in beato Nicolao , qui etiam nafiant necessitatem,ut patebit dilucidius insequentibus, Nam & tunc ieiunatur ab aliquibus propter spiritus sancti expectationem. Iacobus Zebedaei ab Herode obtrun-eatus est in diebus azymorum, ita vi ne litieiunium habeat, neque illi sectum celeinsans in cunabuli, bis in hebdomada ab uberimis matris abstinuit, ac tantum semel papillas quarta Se sexta seria suxit. Ieiunium circunspectionis est, quando prpimminente aliqua te in pestate, vel holitupericulo, vel smili aliquo infortunio ieiubrari possit. Festum nanque eius, quod se namus. Deinceps veto ieiunium aliud est primo Calendas Augusti obseruatur, non rationabile,aliud irrationabile. Rationa- fit respectu illi ut passionis aut mortiri sedi bile appellatur, quod ipsa ratio facile ad- translationis, Tune enim illi primo dedi- mittit, quum moderate cibum & potum cata est ecclesia in Hispania, ut plenius ostendetur eo in loco,quo eius sestum attingemus. Quod autem non ieiunatur Bartholomaeo,cuius festum est octauo Calen das Septembris,aliud est impedimen cum . Fertur enim uno die fuisse excoriatus, ct
altero obi jile, quaquam in legenda seu vita eius illud minime habeatur. Quod si
ergo ita sit, necessarium foret, ut eius vigilia secundo die ante sestum eoleretur, quod esset contra normam aliorum ieiuniorum festiuorum. Ut beato Thomae ieiunetur, non oportet, quia festum eius est in Aduentu Domini, in quo quasi continuum ieiunium debemus obseruare. Barnabas propterea non habet ieiunium , pnon sit ex numero Apostolorum. Nec prosectb dicitur Apostolus, nisi quod, cum inrat Pauli socius , ut caeteri ad praed cadum
sumimus,ne inde corpus debilitetur. Vnde inquit Apostolus: Rationabile sit O . A M. sequium vestrum, non in eo messationibus I 2.13.& ebrietatibus &e. Irrationabile est, si quis ivelit ieiunare duobus aut tribus diebus c5, tinuis, aut integra etiam septimana,cuiuia modi Deus non approbat, qui ut vitia mori cogantur, non autem ut natura dissolua . tur, vult esse ieiunandum. Hinc illud i iunium posse prohiberi, quod nonnulli co tinuant a coea a Domini usque ad Pascha, satis manifestum est. Sunt item aliae ieiuniorum formae, quas eadem breuitate. perstringemus. Nam aliud reperitur qua' litatis, aliud quantitatis, aliud numeri liud summae exactionis, aliud alteritatis
ut se dicam, aliud xerophagi g. Qualit