장음표시 사용
671쪽
Christi Aduentum expectantiunt. Nam,dam enim ecclesiae iii eathedra beati Pe horum primurn fuit ecclesiae primitiuae de tri, etiam si sit in Quadragesima sellum i Iudaeis ad fidem conuersis, & sicundu mo stud, dicunt: Te Deum Laudamus: caete-do proelio est, simul atq; gentium siue et h- risu et blaudibus tacitis. Quia hoc cannicorum tacta est introductio. Sed tertium lico solemus uti ad intronizandos aliquos erit, quum omni, Israel saluabitur. Ma- in suas sedes. Nam & codem die Petrus gis ergo remoti sunt, aut potius fuerunt in cathedra Anthiochana fuit constitv primi quam ultimi, ut hoc pacto, ad utrun tias. Rursus Gloria in excelsis,& Ite mi Grue Aduentum allegoria haec accommo- sa eis, dicitur ipso die solenni ere nae si Epiari posIit. Gloria patri tribus versibus scopus praesens sit ,& eelebret officium de tandem subiungitur , quod omne nostrum tribus Olcis, sed Te Deum laudamus, non desiderium & seruitium ad trinum Domi dicitur, quoniam surgitur ad tenebras. num sit referendum. Non enim istic sit Ob quam etiam causam subiicetur in Psal repetitio alicuius partis, sed totius resipo a mis S in responsoriis hisce diebus Gloria sorii, quoniam post hoc hanc praesente in Patri, quia tunc multum dehonestata est
vitam omnia tempora consuminabuntur. t. initas, maximeque illo triduo. Item in
Time Deus erat omnia in omnibus, hoc prima milia Natali, Domini, canitur Gloest, consummatio omnium δή sussicientia. ma in excelsis, nec tamen dicimus, Ite Veium enim uero de qualitate offici; vi- milia est , donec S tertia missa sit absoludeamus, dequc temporis reuerentia, cianti ra . Atiuquin enim recedoret populus,nentia & abstinentia. Ad qualitatem per di non audiret matutinas. Vnde nonnul-tinet,quid tenendum sit vel omittendum. li sacerdotes reseruant collectam siue ora Et quidem quid tenendum seu obseruan- tioncm finalem primae missς donee eandum sit iam aliqua ex parte docuimus, ad tentiir matutins , ac postea dicunt & condimusque sub snem Adventuum cani de- cludunt urillam cum Benedicamus Domibere septem antiphonas secundi toni, & no, Dcinde vero in ei pitur missu secun unam quamque iuxta ordinem suo die v c d 4 , ct pari modo finitur, uel per, Ecce que ad dia tale. Quae quidem omne, et compluta sunt, in quibusdam ecclesis ne ob id secundi toni sun quod geminam no Populo licentia abeundi detur, sciatque bis significent dilectionem , Dei videlicet te adhuc debere tertiam audire missam , ct proximi, vel etiam propter duas natu sub cuius finem exprimitur, Ite missa est, rasin Christo. Sunt autem septem, pro qus laus pertinet ad resurrectionem, tapter spiritum septiformem, quo illumina cui Gloria in excelsis ad Natiuitatem. ti erant ij, qua Christum expectabant. Atque haec quidem est ratio, quamobrem Sciendum tamen est , his septem antipho utrunque in Aduentu subliceatur, quodni, que sunt de Sacramento, additas esse tunc utrunque avide cxpectetur , sed Te duas alias, unam videlicet de beato Thia Deum laudamus id ed taeetur, ut cuminania, aliam vero de beata Maria Virgine. iori ardore resumatur ipso die festor uel, quia nondum prs sens est quem expecta- π:menda sum in Ad- . mus, quum ad pret sentes hoc eantico utimcap. 6 . leamus. Sic & pro Dominus regnauit,. dicitur miserere mei Deus. R eanti ea il
o Vittenda sunt in Aduentu, ut in sta, quς siunt Anns,Moysis, Abacuc, atquC
Septuagesima, quaedam cantica alia quq isthic sunt ut, Ego dixi, & Audite laetitiae, quemadmodum Te D eli, quae per singulas hebdomadas dicunum laudamus, Gloria in excel- rLr. Hors uerb beatς Virginis, dcirco fis, Ite missa est, Uerum enim uero quum sibiicentur, quod totum illius temporis tempus illud partim sit laetitiae, non sub- officium ad eius laudem sit. Hine etiam licetur Alleluya, sicut in Septuagesima animaduertendum est,quod in sestis nou ε ludd tempus totum moeroris est. Quare lectionum, si quς sunt, in Aduentu, ad cons derare poterimus, tria ista sese mi, tertiam debeat celebrari missa solennis,
tuo scuta quidem, sed non semper. Quaea cum latoria in Excelsis , di , Ite missa
672쪽
est. Unde etiam in plerisque ecclesijs nia gras cappas deponunt ad missam illam, tanquam in Paschali tempore, nec genua tune flecti debent. Milla verib abioluta
cappae resumuntur, & sexta ae nona canta-ta,auspicatur misia de ieiunio, atque tum diaconus pronunciare debet ad huiusmodi missam, & in omni tempore ieiunioru :Flectamus genua, exceptis serijs ijs, quae pentecosten proxime sequuntur, in quibus propter reuerentiam festi eanti ea laetitiae non sublicentur , scilicet Alleluya. Te Deum laudamus, atque lis missa est. Proinde vero neque hie ullius sancti comine. moria fieri oportet , siue Christi Aduentum praecesserit quum eius temporis Ο-mnes ad inferos descenderint, unde & pro eis non solenni Eat ecclesia siue secutus fuerit Christi Aduentum qu uin eorum singulis diebu, hie com nemoratio fieri debeat , Ecce Dominus veniet,&c. antiphona est, quae canitur post Benedicamus Domino,& sequitur oratio huiusnodi, Conscientiat nostras quaesumus Domi ue visita do purifica, ut venaeus Dominus noster Iesus Christus cum omnibus sanctis paratam sibi in nobis iovem at mansionem, qui te. eum &e. In Antiphona ponitur, omnes sancti eiu , eum eo, S in oratione, cum Omnibus sanctis , ita ut hine necessarium non sit fieri speciatim aliquorum sanctorum commemorationem. Sed oportet intelligamus , hane orationem pertinere ad secudum aduentum, qui essicis urin mente hominis,quum videlicet legitur: Ut veniens Dominus Iesiis Christus paratam sibi in nobis mansionem inuemae. Uerum tune addi non debet cum omnibus sanctis. Nam si illud adii elatur, iam ad tertium aduent uvidebitur pertinere. Est enim Aduentus Christi triplex. In earne, in mente, qu i singulis diebus in humanis animis contingit per spiritum sanctum, & tertius in maiestate, qui aduentus erit in die iudici j. De s
eundo aduentu, qui sit in humana mente, inquit Salomon: Domine, mitte sapientiam tuam, ut mecum sit, & mecum laboret. Est rursus & alia ratio, ouae eiusmodi est, ut duos nobis sisnificet Aduentus, nimirum: Excita Domine potentiam tuam, &veni, ut ab imminentibus peccatorum nostrorum periculis &eae. Ad primum aduen
tum pertinet, eam dieitur: Te protegente
mereamur eripi: ad secundum veto,quum l egimus. te liberante saluari. De umorib- quibuε nan debem nuptias celebrari. cap. os.
IN Aduentu non debent e elebrari nu
ptiae , sicut nee ini Septuagesima. Pnuiusmodi tempora orationi potissimum sint deputata, ac tunc potius ab uxorio lecto quilibet debeat abstinere, quam eidem adiungi. Pari modo faciendum est, in sacris solennitatibus, cum earundem serijs, sicut in Pascha & Pentecoste. Et certe quidem diebus quoque dominicis, ac in sestis Avostolorum praecipuEeontinendum est . Solennitates namque institutae sunt, ut liberius vacari possit orationi. Uerum enim uero rustici contra libentius illis diebus conueniunt, ut vace epotationi. Sed in omnibus his, cautum oportet esse sacerdotem . Saepenumero enim accidit, ut mutum pecus doceat, animal diuinum hoe est, lateus elericum. Aegei eratim quidem obseruandum est,qudd luiscunque tempore abstinetur a nunt ijs,
abstinendum sit ab amplexu contusis , nissi quando ob fragilitatem inconcinentiae poscat debitum ab uxore, vel illa a viro. Illud enim exigenti persoluedum est, quia vir , ut inquit Apostolus, non habet potestatem suae earnis, sed mulier , ct econtra. Secundum has ergo rationes, non debent nuptiae celebrari, etiam tribus illis septimanis, quae festum sancti Ioannis Baptistae praecedunt. Verum hoc in quibusdam ecclesijs iampridem in dissuetudinem abiit.
Fuit tamen ratio, quare eeclesia constituerat ieiunandam esse Quadragesimam ante
sestum sancti Ioannis , sicut ante Natale. Sed propter fragilitatem humanam, duae illae Quadragesimae redactae sunt in unam, atque illa tune bipartita fuit in tres septimanas praecedentes natalem,& tres praecedentes sinum sancti Ioannis. Quoniam igitur tempora laaec Orationi sint maxime dedicata, quam ideo instituimus, ut ad cinios perueniamus, quod tamen emcere non
possumus sine duobus alij x, scilicet ieiunio& eleemosyna,quae ad coelos hominem saeue deserunt , ideo ordinatum est ieiunia: t
673쪽
ut quod nobis remanserit propter ieiuniupauperibus erogetur, ideoque & sponsus debet abstinere a lectio uxoris: ut liberius
accommodius vacet orationi. Atque ita
non fiunt nuptiae a prima dominica Aduetus, usque ad Epiphaniam, nee etiam fierent nisi ad octauam usque Epiphaniae,nisi Dominus nuptias tum sui praesentia , tum miraculo decorasset. Praeterea in Aduentu sciendum eli, quemlibet versum dici posse, si sit de Aduentu, vi: Egredietur Dominus de loco sancto suo in maiestate sua, ct veniet ad iudicandum. Et: Veni Domine ad liberandum nos, quod potest dici de
quolibet Aduentu . Adventus enim qui fuit in carne, liberauit animas nostras a seruitute diaboli, Aduentus vero in mente liberat animas a peccato. Aduentus denique in maiestate, liberat corpora. Postremo obiter notandum est, sellum beatae Lueiae hic adiunctum habere Italice char. thar. Quia tune maxime carnes solent deponi, quemadmodum secunda domini ea Septuagesimae d. citur vulgo carnis-
Dei ςςp3 modo videamus de iis,
quae accidunt Adventui, & de eius sestis S ieiuni js . Et in primis quidem hic cognoscamus, si sestu S. Andreae contigerit prima dominica, id persequendi im esse secunda seria. Idem obseruari volumus, de quolibet sesto tam
apostolorum . quam martyrum, si contingant doni: nicis priuilegiatis, quos paulo post commemorabimus. Sie quoque si se- sum eiusnodi ipso dominico contigerit rq ubduigiliam habeat, eius secunda seriaeelebrabitur osseium,eritque ieiunium in
sabbato, si videlicet in officiata sit vigilia , id est, si proprium habeat officium. Item si ualibet alia dominica ex priuilegiatis, seum Apostoli, vel praecipue alicuius martyris, vel alterius sancti, qui proprium habeat officium euenerit, restat videre, ab septimana sequens sit inosiiciata, hoc est, an proprium sit, guli eius septimanae dies habeant ossicium. Qu5d si non habeant, illius dominicae ossicio supersedebimus, at-
que eius foeo sestum hospitis, id est, sancti
aduenientis ad dominicam celebrabimus: si vero habeat, manente ostieio dominicae festum transferetur ad secundam seriam,
atque hoc pacto dies dominiea interdum
cedit sesto, interdum verd non . Et quidem quare Quoniam ibi officium renouatur. Proinde ieiunia quatuor temporuin, in tertia septima Adventuum oporter celebra ri. Aduentus autem debent viginti R
num diem, id est tres septimanas integras habere, praeter vigiliam Natalis Domini . Cum ergo ad uetus temper ineipiat a die dominica, si etiam si nili die videlicet, dominica Natalis Domini contigerin necensarium est, ut aduentus protrahantur quatuor hebdomadis. Alioqui vigilias Natali, Domini, Se ieiunia quatuor tempor uin
concurrerent, quorum utrumque peculia
re habet ossicium, S ad diuersa pertinent tempora. Nam uigilia spectat ad tempus gaudij, cum non sit de Aduentu, sed de Natiuitate; quare ad eundem modum non baberet Aduentus viginti & unum dies, excepta,ut dicimus, vigilia. Si autem eontigerit Natalis Domini in secunda seria, vel deinceps usque ad dominicam , tunc praeter dies viginti & unum, sacile habebimus diem,quo faciamus vigiliam, quia ipso die dominico, qui proprium officium non habet , celebrabitur vigilia,& allelaya canetur propter dominicam. Sed ieiunabitur sabbato praecedenti, tam pro ieiunio quatuor temporum, quam pro vigilia Natalis Domini. Quantum verb attinet gen raliter ad ieiunia, eognosccndum est, cum
ieiunia vernalia primo instituta sint in prima septimana Veris , aestiualia in secunda Iunii, Autumnalia in tertia Septembris, Hyem alia in quarta Decembris, id omne
propter multas confusiones, quae inde nascebantur abrogatum esse & regulariter definitum , quo tempore eorum quodque
fieri debeat. Et de hyemalibus quidem dictum est, quod semper in tertia septimana aduentus fiant. Sed de alijs regulariter sciendum est, quod in prima septimana Quadragesime semper incipiant vernalia, in septimana Pentecostes semper aestiualia, autumnalia veterem seruent inllitutionem, cum semper in tertia septimana
Septembris fiant. Cauendum interim diligenter
674쪽
lig&erest, ne in eomputatione illarum s ctam desesto, si propriam & peculiaremptimanarum sallamur. Nam si calendae ii non habeat vigiliam, cui ad postremum litis in ensis illoc est, pse niensis incipiat pri subiungemus: Benedicamus Domino. nia sema, vel secunda vel tertia, vel etiam quarta tum illa eius me sis s)ptimana computabitur , & in ea quae est ab illa tertia, fient ieiunia. Si vero me sis inceperit quinta vel sexta, vel septima seria, tres illas septimanas numerare ordiemur a sequenti dominica ,& eodem inodo in tertia fient ieiunia. Atque ita sane dies praecedentes quo ad eomputationem septimanaria plane erunt mutiles. Sie igitur huiusnodi h bemus regulam, ut ab illa dominica, quae propinquior suerit Calendis Septembris, id est, pridie mensis semper numeranda sit prima si ptimana, siue subsequatur, siue praecesserit. De ammersariis mortuorum, O vigiliis sanctorum. cap. 67.
DL anniuersariis vero mortuorum
dicemus , quod si contigerit dominica die, vel alia qua uis celebri solennitate, non debeant mutari, & in se silentem diem differri, quem admodum de festis sanctorum diximus, sed potins fiant die praecedenti, ut sitius siue .
curratur eorum poenis, quas igne purgatorio suffetunt. Ut enim sancti non indigent nostro auxilio & beneficio, ita eaeteris de qfunctis omnini, est necessarium. Omnitempore potest celebrari missa pro desunctis praesente cadauere, nisi Parasceve. Tunc enim non debet corpus Christit molari, nec misi a cantari, sed die crastino, id est sabbato poterit missa pro eo cani, Scorpus sepeliri. Pari modo etiam faciendum est, ipso die Paschae. Si enim quis
tunc moriatur, pcistero die missa est celebranda. seruato eorpore tantisper super
terram. Nam seri non debet ut sepeliatur absque missa. Porrb autem de vigilijs sanctorum generaliter dicimus, quod si pro priam habeant collectam in missa ,eam de b re dici ad vesperat. Et si dominica, si invigilia, dicemus vesperas de dominica, &post alia α de sancto, vel eum Magnificat legimuς duntaxat collectam , ut Moguntina facit ecclesia,& monachi: vel eum sola antiphona dicemus orationem siue colle De vigilia 2 stasis Domini.
propriam habet missam, & propria in ea collectam, quae item in vesperis diei debet, quod idem obscru tur in alijs vigiliis. Sin contra suerit, hoc est, si vigilia peculiare officium no habuerit, collectam vesperis de sequenti festo dici oportet. Cantantur ergo in vigilia
Natalis Domini hi j Psalmi: Laudate pueri Dominum , Laudate Dominum omnes gentes, Lauda anima mea Dominum,taudate Dominum, quoniam bonus, Lauda
Hierusalem Dominum, sed in complet riuaeani debet hymnus. Veni redemptor
gentium. IDe 2 misitate Domini. cap. 69.
m iis, quo ante primos nocturnos,
tres pannos super altare poni eo suetum est, ad declarationem tria temporum, singilisque nocturnis unum auferri. Et primus quidem niger erat, pro tempore ante legem: Secundus subcandidus, pro tempore reuelationis,& tertius
ruber pro tempore gratiae, propter dilectum sponsum candidum, & rubicundum, Poteris alibi sacile inuenire, quemadmodum veteres interploratae, & diuersis v icibus ad nocturnos surgere solebant, videlicet in conticiuio, nocte media,& in antelucano. Post tertiam nocturnum incenduntur lumina ecclesiae, α recitato Euangelio , Liber generationis, cantatur, Te Deum lavdamus, ad consignandam congratulationen , litς facta suit ob inuentam drachmam quam mulier perdiderat, in cuius inueniendae gratiam ea lucernam incEdit totamque domum euertit, hoc est, ee-elesia triumphans ex inferno per Christuom ninb extrahitur. Qilatuor autem illo die leguntur Euangelia, unum Matthaei alterum & tertium Lucae,quartum Ioanni ,
675쪽
. t de Natiuitate Christi quatuor testes
perhibeant testimoniti m. Quanquam sane duo vel ad Iuminum tres lustice te possunt, cum in ore duorum vel trium testium stet Omne verbum ., Qtiam ob rem vero Isaias legatur in primo nocturno, supra a nobis ostensum est . Ueriam diligenter hie animaduertere debemus, i uprecipue scripturas hoc tempore in ecclesia frequenta ri magis, quani aliorum . In primis nimirum Davidis prophetae qui fuit homicida, proditor , ct adulter: Deinde Matthaei Apostoli , qui & publicanus dictus est, ct hoc ipso nomine infamis. Postremo Pauli Apostoli, qui persecutus e siccclesiam. Quod quidem non abs re Ita m.
stitutum fuit, ne videlicet desperent alii, quantumlibet peccatores , propter iactapaeced potia , eleemosynas vel orationes eo displicere, quin si poeniteant certo sciant se veniam facile consequi posse, quatum uis graui noxa perplexi sint. Post Te Deum laudamus, dici oportet a sacerdote iam e vestiario egresto, Confiteor, atque inchoati prima latissa, ubi de aeterna Chri si generatione obscura, & ignota agitur. Quo quidum stivi illa etiam nocte cani debeat. Ab luta vero illa dicuntur laudes, & finiuntur eadem oratione cum mi Lia, ut hane atque illas idem plane ossietum
innuere exprimamus. Apparco te auria
ra , statim incipitur secunda missa, in qua agitur de copletione siue impletione promtisorum de Christo nascituro. Unde pro sectio sie illam ausi leamur : Lux fulgebit, quum illucente die, ac matutino adiparente inchoetur . At dixerit hie semicoctus aliquis grammaticus ergo deberet
ibi esse lux fulgens, quod verum non est, quia tunc rubet. Sed intelligendum est, ut diximus, de impletione promissorum, quasi di eamus tum lux fulgebit , quum
Christus aduenerit,qui vera & aeterna lux ea, cumque omnia quae de eius Aduentu iam multo te in pote dicta sunt, complebuntur . Proinde haec nuisa, ut & ante dictum est, finitur hoe modo: Ecce completa sunt Sc. Prima ergo pertinet ad generationem ex patre sine matre, videlicet sternam: Secunda ad eam,quae suit ex matre fine patre, x t tum poralem:Tertia aute quas compacta & coniuncta est, tradit erum
utranque. Nam quod in eius exordio dieitur: Puer natus est nobis, ad temporalem spectat generationem: ad aeternam vero Euangelium Ioannis: In principio erat verbum. Pars tamen illius Euangelii postre
ma, nimirum : Verbum caro factsi est, cte. ad temporalem nativitatem refereda st. Dicitur autem huiusmodi duplex natiuita, ut nos haud obscure intelligamus natiuitatem Christi terrestrem nobis proculdubio contui ille natiuitatem coelestem.
Vnde illud et , quod in festo beati Stephani d citur. heri natus cst Christus in terris, ut hodie Stephanus nasceretur in coelis. Denique neu mae quς fiunt in missa gaudiurepraetcntat,qus potius per c, ut Xyrie, vel per a , ut alleluya scri soletit, quam per alias vocales , ut per has signiscemus gaudium spiritale quod restitutu es nobi x in partu virginis, cum facta est immutatio huius voculae Eua salutante Anselo, Si dicente Aue Maria. Eius enim nominis, scilicet Eua signis eatio manserat usque ad laturationeni Angeli. Hanc autem significationem, nempe luctus Adae Sc Euae, nascentes exprimunt pueri, si nimirum puella nascatur profert, ut vulgus quidem exi stimat e,
cum masculus a. Illae igitur neu mae repraesentant dolorem, que nobis contulit transgresso Adami dc Euae. Sed gaudium plane restitutum est in beata virgine cui non ductum est Eva, sed Aue.
nienti, ut de iis si simitatibus modo tractemus, quae Christa Natiuitatem proxime sequuntur. D bent ergo vesperae Natalis primo integre celebrarι , ac postea conueniunt diaconi
quali in tripudio, eantantque Magnificat cum Antiphona de Sancto Stephano. Sed
sacerdos recitat collectam. N.icturnos& uniuersum ossietum eras linum cele-brant Diaeoni , quod Stephanus fuerit Diaconus, ct ad lectiones concedunt benedictiones, ita tamen, ut eius diei mi iasam celebret hebdomadarius, hoe est, ille cuius tum vices suerint eam exequi.bie eodem modo omne ossicium pet ficunt sacer
676쪽
dotes ipso die beati Ioannis, quod hie sa- gnum sore, eui astra nimi labantur, Zit,cerdos suerit, & pueri in ipso festo In no- mebat, ne per illum regnum suum admit-centium, quia Innocentes pro Christo OG teret, de quo plenius in Matthaeo legis ei si sunt. Sed ignorandum non est, pallio euris Insesso itaque Innocentium penitus nem beati Stephani factam suisse in Au- sublicentur cantica laetitiae,quoniam ij ad gullo, illo die, quo eius celebratur imien- in seros descenderunt 4 Si vero contingattio, & contra inuentione in eiusdem suilla eorum sestum die dominica, tunc nullum postero die natiuitatis Domini. Verum subiicetur, propter diem resiarrectionis. enim uero cum dignius & praestantius sit Nee etiam in illorum octauis aliqua eat festum Passionis Inventione, idcirco trans tica laetitiae supprimuntur, ut signis cmlatu in est ad tempus Natalis Domini. Vel mus gaudium, quod aceepturi s uni in octa etiam ob hac rem, quod ei eodem hoe clie va,id est, in resurrectione. deeliratast basis ea . Poterit tamen&a- Ita e ratio,quoniam Stephanus post Do De Cis cisio . cap. 7Mmini passionem pro Christo primus martytur natale sancti Stephani, quo per hoc mus: priinam de beata virgine, scilicet:Vul
notaretur, natiuitatem unam sequi ex a- tum tuli, aliam de octauis, nimirum : Puertia. Unde etiam est , quod in ipsius vita natus est nobis ,& dieitur illo die Euangelegitur: Hieri Christus natus est in terris, lium Lucae : Post qu.am impleti sunt dies
ut Stephanus hu die nasceretur, in coelis. octo, Re. Sunt nonnulli alij, qui tria huc eodem fere modo de se sto S.Ioannis Euan festa eoncurrere arbitrentur, de beata vis gelistae cessendum est, quod quum ille dies gine,de octauis,&de Circuncisone. Nam quo se deposuit in foveam post celebra- etiam si riim circuncisius non sutilat, nihilotionem aerorum natalis fuerit sancto Ioa miruis tamen sic rent octauae. Sed quoniani Baptistae, hie tamen eum illi cessit, de modo de octau is mentionem fecimus,non quo doctum erat a Domino: Inter natos in modum erit, si eas paulo plenius per-
mulierum non surrexit maior, &e. atque secamur. Sunt enim nonnullae octauae insessum huius translatum est ad tertium stitutionis, ut fiant eorum,qui habent vigidiem Natalis Domini, ut omnes suos co- lias nonnullae deuotionis, cuiusmodi fieri mites haberet sponsus,qui rubicundus est, pos lunt in honorem cuiuslibet sancti: Non S eandidus. Vel ob id etiam, quod eo die nul lae etiam venerationis, ut sint eae quae ipsi dedicata sit basilica: vel tandem quia solius Dei esse dicuntur. Nam octauae Naeo die insulatus est: Fuit enim Patriarcha tiuitatis, Paschae S Pentecostes sunt vene Ephesinus, Tune autem scripsit Euange- rationis Christi. Sunt item Noctauaes-lium de quo Beda inquit: Q a s paulo gniscationis: vi Innocentium , per quas
altius intonasset, umiiersu, mundus vix ca nostra significatur resi irrectio , quo quidepere potuisset, ita ut ii ine quoque H iero- fit,ut tune laeti tiae siue laudis canantur cannymus eum vocitet vocem Aquilae. Si mi tica. Nam tametsi quidem ad insero, de ii ratione Innocentes non statim quidem scenderint, resurgent tamen nobiscum in
quarto die post passi sitiat, scd quarto die gloria. Quanqiram nili tominus ' de qui
anno reuoluto. Quandoquidem cuni He- bii sui sal s sanctis octauae significationis rodes a filiis sitis a ceu satus erat .debuit Ro dici pollunt.Totum interim tempus,quod mam proficisci, ibique coram Augusto Cae est ad purificationem usque tractat infansare causam suam defendere, ita ut simu - tiamSaluatoris, ita ut hinc aliorum sancto 1atque ea usam obtinuisset, ac iam rediis rum commemorationes seri non debeat, set, immane istud facinus perpetrauerit, de quidem maxime lanctae Crueis, iuxta ilomnes interimens pueros a bimatu & in- lud vulgare dictum: Non coques hecdum
677쪽
sella apparuerit, vel quod, ut alii putant,
Dromedarijs venerint. Est autem Dro- Λ . mςda tu animal paulo minoris staturae, Ellum Hypodiaconorum, quod vo qira in Camellus, eum tamen eursu sit mulcamus stultorum, i quibusiam per to velocior . Potest enim uno die tantum ficitur in circuncisione , 1 quibus- itineris conscere, quantum equus diebus dam verbia Epiphania, vel in eius tribus, Si rurtan roget quit, quonam stel- octauit. Fiunt autem quatuor tripudia la illa cuanuerit, respondebimus iterum M. post Nativitatem Domini in ecclesia, Le- duobus modis,quod vel eeeiderit, ut quini, uitarum scilicet, sacerdotum , puerorum, ruinam placet in puteum , ubi etiamnum filia'est, mi uorum aetare de ordine, S i πο- facile sit conspicua ij, tantum,qui sunt vir vasta diaconorum, qui ordo lacertus est. Vnde sine : vel quod, ut alii opinantur,in ri fit, ut ille quandoque annumeretur inter rem materiam sed iis lina . Caete fiam ipsaero, ordines, quandoque non, quod ex- so festo Epiphaniae ad primum nocturnia inpresse ex eo intelligitur , quod certum non dicimus Uenite, idque duplici de eautempus non habeat, & officio celcbretur se , tum quia Reges ad adorandum Chria consuΩ - stum non inuitat i venerunt, tum ne videamur Herodem imitari . Ipse enim omnes De Epiptunia. cap. 73'. regna sui sapientes ad eonsilium conuocauit,rion ut Chri istum adoraret,quemadmoon lixe sequitur dies apparitionii, dum fallὼ dieebat, sed magis ut ipsum perii ue Epiphaniarum, quae plures le- deret. Ab eadem prosectoratione& hoc
guntur suisse eodem die, annis ta prosectum est, quod triduo ante Pasclinirimen diuersis. Quarum quidem una D sicubi in pacis non damus, ut proditori Iueffecta est per stellam decimo tertio die daeno, dissimiles esse ostendamus. In se- a Nati uitare Christi . Atque haec proprio cundo autem nocturno ad sextam antipho dicitur Epiphania, a Graeco verba - αἰ- nam canimus. Venite exultemus, quia in H; ur, quod est appareo. Altera vero sa- sexta mundi aetate genteu ad Christi fidEcta est per vocem Patris, eodem die anno peruenerunt, quarum primi fuerunt tres trigesimo , & appellatur , a milli Reges, qui ad Christum adorandum quod nobis est Deus . Tertia denique no- e regnis mis prosecti sunt- In tertio dominata est Bethania, nomine conflato abini iue nocturno eatamus antipho nam FluΗςbreo & Graeco, videlicet a Beth, quod minis impetus laetificat ei uitatem Dei, &domus est, quae item alio anno eodem die Psalmum, Deu, noster refugium, ordine contigit. Apparuit cnim iri domo per ina imorum retrogrado , quod amplius in transformationem aquae in vinum. Atque toto anno non fit,nisi in sello omnium san
het quidem tres Epiphaniae leguntur in Euangelio iampiam eodem me factae. Quartam addidit Beda in commentari j x in Lu- eam , eodem die suis te factam anno reuoluto, videlicet quae suit de resectione pa-nui liciturgi phagi phania a se, quod
est, comedo. His omnibus manifestatus est Christus esse Deu . Quatuor ergo se .sta sunt uno die. Si quaeratur qua rationectorum. Sed quare tune fiat, dicetur alibi. Ided tertio nocturno, quia tertid tempore, id est, tempore pratiae Fluminis baptismatis Oilicet) impetus , eluitatem. Dei, nempe sanctam militantem ecclesiam, laetificat hanc mundando & ab omni labe purgando rvt ad septimam aetatem quiescentium scoliciter peruenire possit, ubitum plenius ae cumulatius laetificabitur. tam cito reges venire potuerint , cum ipsa Et quoniam quidem Dei ciuitas in aetate die Natiuitatis primo eis stellae visa sit,iti septima quiescentium quasi luenum reci- ut diibelle suerit ab exteris regionibus piet statum, cum ab omni poenalitate exi-lpaeio dieru tredecim itinere terrestri ve- metur & sui conditoris gratissmo frueturn re Hierosolymam. Sed huie nos bina aspectu, ideo istiusmodi Antiphona septimam respondere pollum is, ludis nimirum moloco cantatur. In tertio nocturno Alupplerique assirmant, eis ante Natiuitate letura propterea frequentamus: ut in te
678쪽
chr. m. tio tempore per baptisma laetitiam adusnisse monil remus. Ad hune ergo modum Incipi debent matutinae t Domine labia mea aperies. Deinde sequitur hymnus si sit monachalis eeclesia, Si vero non exemplo subiungitur: Afferte Domino filii, S: Deus noster refugium. Ad postremum igitur, ut progredramur ad caetera. facile suspicandum est reges non venisse solos, sed eos secum magnum aduexit se Principum
SVox autem tria Euangelia huius se in
stiuitatis, unum de baptismo, scilicet. Factum est cam bapti Earetur, secundum de Magis . nempe. Cum natus esset Iesus,tertium de nuptij, atque hoe quidem legitur dominicae sequenti. Caeterum illud nos latere non debet, duo Evangelia de Christi generatione legi nocte, alterum videlicet an Natiuitate . alterum vero in Epiphanis. Quoniam utra que Christi generatio erat nocte, hoc est, obscura & quae primorum patrum sensi. bus pellei pi non poterat. Vna generatio fit descendendo, altera ascendendo, quod una sit earnalis, altera spiritualis. in una ponitur, Genuit, ut carnalis S temporalis generationis exprimatur luccessior in altera ponitur , Qui suri : ut donetur spiritalis generationis adoptio. Prima terminata est in virginis partu, secunda inchoata est per baptismii in . Inter octauas Epiph .imae N Supina resimam legunt quidam responsoria de Psalmis quae sic dicuntur, quoniam lectionibus debent respondereti conuenite, cum tamen Psalmi non debeant legi nisi illo triduo ante Pascham. n. f.Busanmrum. cap. 7s.
NV ς et g adsessa proxime sequen
tia breuiter transcurramus. At de beata Agnete quidem, cuius vitam composuisse dicitur Ambrosius, hoe Gllim scire sui sciat, qudd mctauas non habet institutionis . Caeteroquin octauas habet alterius significationis causa . 'Eius autem solennitas celebrari coepta est propter quoddam mIraeulum, quod octauo die suis contigit parentibus, ad elux tumulum lamentantibus. In sesto Beati Pauli cantantur quidam versus cum antiphonis,quemadmodum etiam sit in sesto beati Laurentii & beati Stephani. Paulus enim plus omnibus laborauit in eo cionando re praedicando. Laurentius grauius exteris pastus est,& Stephanus pro fide Christi primus martyr extitit. Idem etiam fieri oportet do beata Maria, quod priuilegiata sit in virginitate, quia virgo virginum & suit & dicta est. De domin ea post inarauu Epiphanis. cap. 76.
DPMihica post octauas Epiphaniae
canitur: Omnis terra adoret ter uare autem hoc fiat, rationem tradunt huiusmodi. Cum enu' Augustus uniuerso orbi imperaret ad gloriam Romani Imperi, huiusmodi edictu id
proposuit & promulgauit: ut quoque anno e singulis mundi e uitatibus Romam aliquis veniret tantum terrae secum adse-rciis quantum complexu pugni comprx-
hendere posset. Quod quidem ideo sa-ctuin cli, ut per hoc certo atque euidenter conitaret omne, si biecto, esse Romano Imperio . Sed postea cum ex illa tetra factus esset quasi ni onticulus, quidam, inhoe a Romanis ad fidem eonversis , ecclesia in honorem Dei sundata est illa dominica. Ad cuius dedicationem Christiani. ex diuersis region bus conuenerunt. QIta ergo ex omni terra factus est monticuius ille in quo huiusmodi ecclesia sit eoi lata, ideo in dedicationibus illius diei cantatur ossicium: Omnis terra adoret te,&c. . De septuagesima, sexv sima, τ in Magesima,
Postquam dictum sit de illo tempo
re, quod est inter Natalem Domini & Septuagesimam interiectum, ordo postulat, ut deinceps de ipsa Septuagesima & eius gratia de Sexages-lma, Quinquagesima , & Quadragesima dicamus, idque hoe potissimum ordine:
679쪽
liant & ubi siniantur, teri id de earum in-itutione& quarto de offieijs. Septuagesima igitur repraesentat tempus deuia tionis siue poenae & eulpae, Unde statim
ipsa prima dominica incipit legi historia
libri Geneseos, & legitur usque ad dominicam , quae praecedit eam dominicam, quae in Ramis Palmarum appellata est, ubi agitur de deuiatione & errore primorum parentum. Deponimus hie etiam Alle Iuya , in quo sciendum est illud nonnullos sacere sabbato eo, qu bd praecededit ad horam sextam, nonnullos ad nonam , nonnullos ad vesperas,' nonnullos etiam nocte ad nocturnos, nonnullos denique ipso. die dominieci ad primam , quae quidem varietas nata est varia dierum inchoatione, Sunt enim quaedamnationes. quae diem auspicantur a meridie, eumque finiunt meridie diei sequentis :Alii vero ad nonam, & terminant in mquentem nonam: alij rursus a vesperis.& eum deducunt in alias vesperas, qui rectius siciunt: alij denique inchoant a media nocte , & sequenti nocte media
eundem finiunt, quod etiamnum obseruatur'. secundum decreta Romanorum .
Si enim quis alteri pactum secerit ad cem tum diem, non videtur pactum fregisse
ante mediam noctem sequentem, si ei tum sati, secerit. Sunt nonnullae ecclesiae, quae eum magno tripudio deponunt Allelu N. Inchoatur autem Septuagesima a dominica qua cantatur, Cireundederunt me,&finitur sabbato in albis , quod est post Pa.
selia. Et ut nos simul de omnibus expediamus , Sexagesima incipit sequenti die d minica post Circundederunt me, & terminatur in quarta seria post Pascha. Quinquagesima quoque inchoatur tertia dominica post Circundederunt me,& ipso Paschate finitur. Quadragesimam vero auspicamur dominica qua canitur in ecclesia, Inuocauit me, atque eandem finimus in coena Domini. Septuagesima autem dicitur, quod septies decem habeat dies. Verum enim uero haec Septuagesima dierum, quam praesens obseruat eccle-sa , indicat nobis septuaginta illos annos, quibus Israel suit in seruitute Baby- A lonica. Nam quemadmodum illi deposuerunt sua organa, dicentes: Quomodo
eantabimus eantieum Domini in terra seliena λ Ita & nos quoque deponimus camtica laudis. At verb postea sibi data a
Cyto sexagesimo anno redeundi facultate, coeperunt laetari, quemadmodum &nos in sabbato Paschς resumimus& cai tamus Alleluya , corum innuendo laetitiam , quam ipsi habuerunt ob redeundi lieentiam sibi praestitam . Sed quemadmodum illi in apparatu reditus, suas colligendo sarcinulas multum laborauerunt:
sic nos quoque post Alleluya huirusmodi statim tracturi subiungunus: Laudate Dominum , quo laborem significamus . Illi
rursus quemadmodum eum laetitia redeuntes , itineris tamen labore vexabantur:
ita nos per totam Paschalem septimanam Graduale eum Alleluyaeantamus. Per Graduale enim laborem exprimimus, Per
Alleluya laetitiam. Pr terea ut illi patriam ingredientes plenam acceperunt lqtitiani: sic nos sabbato quo Septuare sima terminatur, Domino canimus Alle-luya . Et profecto tam nostra dierum S ptuagesima , quam illorum Septuagesi - ma annorum quasi qusdam historia est, qua totum humani generis exilium ab Adamo usque ad finem mundi quodammodo figuratur, quod reuolutione septem dierum peragitur , & sub septem annorum milibus concluditur : ut per septuaginta dies vel septuaginta annos intelligamus septuaginta annorum centenas. Ab
initio enim usque ad Ascensionem septem milia annorum computamus. Exinde vero quicquid temporis sequitur usque ad finem mundi sub septeno millenario comprihendimus,cuius terminum solus Deus
nouit . Quemadmodum ergo filii Israel septuagesimo anno per Cyrum a captiuitate Babylonica suerint liberati: se vos per Christum in septima mundi aetate vel in septimo millenatio a seruitute diabolissimus redempti, restituta nobis innocentiae stola per remissionem baptismi. Atq; hine est,qubd in sabbato Paschae unum Alleluya tantamus iam spe aeternae quietis& recuperatione patriae gratulates. lsrael laborabae in apparando reditum, & in redeundo: nos quoque in ecclesia praesenti pro satisfactione decem praecepto serum legis laborare debemus. Sed cόm si-x X nito
680쪽
nito tempore nostri exilii ventum erit ad patriam, tum v traque stola decorabimur, cuin videlicet corpus & anima simul glorificabuntur, quod significatur per duo At Ieluya, quae sub finem Septuagesimae decantantur. Obiter ergo nota,quod Septuagesima incipit a moerore, & finitur cum gaudio , sicut psalmi poenitenti ales, Ut vocant Septuagesima vero .sonat sexies decem , &sgnificat tempus viduitatis ecclesiae .ae rorem eius propter absentiam sponsi. . Licet enim Christus sit nobis praesens secundum diuinitatem , iuxta illud : Vobiscum. sum usque ad consummationem seculi, ta. men secundum quod est homo , in coelo est,
di sedet ad dexteram patris, idaest, patri ea
coequalis. Vnde ipse ait: Nondum enim ascendi ad patrem meum, hoe est; nondum sum ei coequalis, ut vos opinamini. Dan tur hic tamen sponse in remedium S consolationem sex opera. misericordiae, quae sunt pascere esurientem potum dare sitienti, vilitare infirmum, vestire nudum, hospitio pauperem excipere,& peregrinum: luia bux septimum ex Tobia additur, nimirum mortuos sepeliri .. Haec simi data sponse, ut in eis se exerceat, utque per eorum, O
decalogi obseruationem, sibi mereatur siti sponsi ianuam aperiri, S illius suauissimo amplexu frui. . Sic Quinquagesima dicta est quasi quinquies decem , significatque
tempus remissionis, quemadmodum in loge veteri annus quinquagesimus dicebatur annus reruassonis Unde hoc tempore maxime cantatur psalmus quinquagesimus .sei I ieel: Miserere mei Deus, quasest poenitentiae & reinis siouis., Hoc igitur tempore ieiunamus, ut peccatorum remissionem
obtineamus . Postremo Quadragesima commendatur potissimum a loco institii-tionis ut dictum est, a tribus temporibus, dia personis, quae in illis ieiunarunt. Ab . institutione, quoniam in paradiso suit instituta, quando Dens Adamo prohibuit ne comederet de fructu ligni,scientiae boni de mali. A temporibus. ver, & a per senis, quoniam in tempore:ante legem a Moyse suit ieiunatum, in icmpore legis ab Helia, .
. Iso quid praedictat signiscent, de eorum institutionibus subseque a
V ter agamus, Sprimo de Quadragesima. In primis ergo videndum est, quare vocetur Quadragesima, cum potius diei deberet, demma, dd sit dierum decima. Verum hoc ita facium css ex eo suetudine Ethnicorum, siue Gentilium . Quemadmodum enim Hebraei ex omnibus suis bonis decimam partem dabant, ita Gentiles quadragesimam ,ac tales reditus. vocabant quadragesimam, et decimam. Iuxta. similitudinem igitur regii, sista velire lonei , aut Romanae exactionis dierum decimam,quam Deo persoluimus quadrata mana appellamus, Tametsi quidem n5. eat nisi triginta.& sex die, de decima ι&incipiat quadragesima, ut dictum est, dominica, quaean tantum Inuocauidime. Sed
quia Christus ieiunavit quadraginta di .hus,& nos debemus ess: illius imitatores , additi sit ne qua tuor dies, ut similiter qua, draginta dies seiunemus. At l, et ideo quadraginta dies ieiunamus , ut diebus illis quadraginta a Palcha usq; ad Ascesionem, quos in laetitia acturi sumus, non excedamus, quin Christum caput nostrum ad citos consequi valeamus. Similiter sentiet dum est de Quinquagesima. . Cdm enim. eleri ei considerabantie praecedere Populum ordine, rati sunt aequum csi ut &sanctitate praeirent. Quare duos.dies addiderunt & a die dominica. ante Inuocauit me, incipiunt ieiunare. . Atquα ita insti tuta est. Quinquagesima. Vel ideo etiam quinquaginta dies in poenitentiam duciamus , ut Peractis quinquagintaidiebus laetitiae post Pascha, ipso die Pentecostes digni habeamur qui spiritus sancti gratiam
sit scipiamus. Verum Septuagesimae institutio huiusmodi sumpsit initium : Meruchiade, Papa & sanctus Siluester ista tuerunt, ut bis quoque sabbato comederetur , ne propter abstinentiam S afflictionem carnis quam sustinuerant sexta seria, rivae omni tempore ieiunabatur, & adhue debet ab omnibus ieiunari, natura debilitaretur, In redemptionem ergo abba