장음표시 사용
681쪽
torum illius temporis, addiderunt unam septimanam & sie instituta est Sexagesima , quae tantum protenditur usque ad quartam seriam post Pascha. Sic quoque ullam habet originem Septuagesima . ,
Nam quum propter venerationem diei Ascensionis, in qua natura nostra coelos ascend it exaltata vel ultra choros Angeiaiorum , statutum est a sanctis patribus , ut quinta seria semper celebris haberetur. Sed quum nos eadem die nostra melius procuramus, iactum cst ut illam diem se cundum antiquam eonsuetudinem leniam iter non observemus. Pro illis ergo rursus unam septimanam Sexagesimae addiderunt, incipientes ieiunate a Circundederunt ni e . Atque ita instituta est Septi ia-gesima, quae, Ut dictu tu est, usque ad sabbatum post Pascha protenditur.
dum est de ossi ei js istόrum tem porum generaliter. Sciendum igitur est,subd quaedam hoc tem pore omnino intermittuntur, qi dam rariantur,& quaedam pro alijs mutamur. intermittuntur tria cantica laudis, scilicet: Alleluya, Gloria in ex Isis ,& Te Deum laudamus. excepto tamen quδd in cath dra beatri Petri canimus: Te Deum Iaudamur, quum hymnus ille introniΣandorum proprius sit,& ideo ea cantemus. Quemad modum in die coenae, quod etiam excipitur ) Gloria in excelsis dicimus,& Ite mi G est, atque in ipso sabbato paschae simili
ter Gloria in excelsis Deo, sed non Ite missa est, nee Te Deum laudamus. Allelusa a Septuagesima: usque ad Pascha non proserimus, ted voces quasdam loco eius v stirpamus. In principijs enim precum horariam ii, laus tibi Domine rex aetern ς glorier& in antiphonis, ae responsoriis 'to Auelura dicimus, In sternum, In misda loco Alleli a eum suo versicillo, cani- 'inus tractum, ut nos dicimus. Quanquam verb vox hse: Laus ibi Domine &c. videatur inui pollere voci huie Alleluya,
magnum tamen inter utramque statuitur
illa humana: atq; h e maiorem habeat authoritatem propter H braici sermonis dis nitatem, illa vero minorem, ob Latinet
ingus inopiam,& paupertatem. Atque in his quidem generatim obseruandum illud est, quod duo hςci plectamus genua,&: In-elinate capita, sese mutuδ comitentur, neutrumq; dici debeat die dominica. Da variatione os clarum. Cap. 8o.
V Ariantur verd oseia ut eum iste
psalmus: Dominus regnauit, qui est psalmus letitie, ac cani mn suetus est primi is i laudibus, hoe tempore non cantatur,sed loco eius : Miserere mei Deus,qui psallarus est poenitentiaris. Cantatur tamen diebus dominici, ad primam,ut perhoe syniscetur nihil debere in psalterio prstermitti, quin totu Perseptimanam saltim legarii riquod anti tui no die facere Iebant. Ad primam quo- ue propter candem causam canitur:Contemini Domino, quo innuitur pueros debere instrui,ut in Ramis Palmarum sciant Domino laudes decantate', quoniam hic psalmus ad illum prseipue diem p rtinet, idq; potissimo ob hune velliculum: O d mine saluum me fac &e. Hoc tεpore splendidas & ornatas uestes debemus omnes deponere,atque assumere vestes humilitatis. Tepore quoq; Quadragesimς earnes deponi debent & intermitti, tam solids quam liquide . Sunt aure duo genera carnis liquids: Alia enim est artis ei ossi illida, ut etiaquata per frixuram nempe sagina, alia uero naturaliter, ut sint ea sei Se oua. Ait n. Hieronymus contra Iovinianum: Ouum& caseus nihil aliud esti, sitiam eam liqwida. Sed qu ritur cur hoe tepore pisces comedere liceat,ac non itide earne, cur non in quouis ieiunio perinde pisces, ait'; Carnes , nobis omnibusq; religiosis sint in te dictim Atque ratio quidem hςcesse poterit, quia Deus aquis no maledixit. sciebat
enim per aqua, baptissmatis: ablutione so-
re peccarorum, ita ut elementum hoc in
rito sit pr satissimum quod facile est animaduerreres, abluat sordes, ae spi litus Domini ante mundi constitutionem ferri solitus sit super aquas, quemadmodum uo
682쪽
bis scriptura reeenset. Sed terret maledixit Deus in opere hominis. inde est, quod
omne genus carnis , quod in terra vertatur, tam quadrupedia, quam aues In ictu. nijs comedere non liceat. Quanquam enim aues quaedam ver santur in aere, quae dam in aquis, quae vel in his, vel extra eas nascantur, magis tamen dicuntur morari in terra, ct ad naturam terrae pertinere.
Vnde me hercle cuin quidam pisces sint, qui ex una parte habeant latinam piscis,lcex alia formam animalis quadrupedis, ut porcus piscis,canis piscis, lupus piscis, tua parte piscis videtur potest in ieiunii comedi, qua vero non, haud quaquam .
primo de Pinificatione beava Maria. p. 81.
NVης dicendum est de duobus sci
stis, quae in principio Septuagesimae quandoque eontingunt celebrari, desecto videlicet beat s Mariae & sancti Blas j, Festum autem beatae
Mariae tribus nuncupatur nominibus. Dicitur enim vel purificatio beatae Mariae,
vel candelaria, vel μα- Domini: Purilicatio beatae Mariae appellatur, quoniam illo die, qui est quadragesimus a Natali Domini, venit ad templum virgo Maria secudum consuetudinem legis, ut purascaretur. Non quod immunda e siet, sed propter
partum morte aliarum mulierum. Non. n.
erat obnoxia legi, quae hoc pacto praecl-pit: Mulier s suscepto semine malculuo Pepererat ab ingressu templi immunda erit diebus trigini tribus, a consortio hominum septum. Beata autem virgo Maria non pepererat ex se scepto sic mine, iuxta illud: Non ex viri sumine, Sc. voluit tamen legis consuetudinem obseruare, quoniam non venit Christus legem solvere, sed adimplere. Quare autem candelaria vocetur aliam authoritatem non habet, sed potius fluxum est ab antiqua consuetudine ethnicorum sue gentilium. Erat enim antiquitus Romae consuetudo, ut circa hoc tempus in principio Februaria urbem Iustrarent, eam ambiendo cum suis pro cecsonabus gestantes singuli candelas ardentes,& vocabatur illud ani burbale. Atque
ita ab huiusmodi eo suetudine illud quod
fiebat ab ethnicis inusiis indiscretos circiter initium Februarij, a Christianis modost in sesio beatae Mariae ad laudem S v ne rationem ipsius. Vel ideo candelas portamus , ut per hoc imitem ut sanctas virgines, quarum beata virgo Maria caput est, ut nimirum accensa nobis lampade cassistatis,cum ea tenaphim gloriae ad veru s sum ingredi mereamur. Uel etiam appetilata est candelaria, propter multitudinem
candelarum & significationem, quae in eis est. In eandela enim est cera, ignis, & lia gnum . Cera connotat carnem Christi &virginitatem, ignis spiritum sancitim, lignum deitatem in carne latentem. Domini, id ed dicitur hoe festum, 9, Simeo atque Anna prophetissa Christo venerint obviani, eum a sitis parentibus adferretur
in templum ut praesentareturύ-ν ἰ enim
obuiatio siue praesentatio dicta est. D. f.Πο Sancii Liari .
A Lxς rum huius temporis senum
est Blasij. Fuit autem hie sanctissimus medicus, qui multo
tempore in rupe quadam latulans hominibus ad se venientibus medebatur, atque eos sanabat. Simili ratione si quae sua animalia ad eum ducebant agrota, ea illici, curabat. Tandem cum fictus eis et Episcopus urbis Sebastae captus suu& in carcerem inclusus, in quem pia qua dam mulier cibum ei multo tempore cum candela attulit. Cum aute ille mortis suae diem iam imm: ne re praesciret, dixit huic mulieri,ut quandiu viveret, singulis annis ipso die obitus sui cadelam in eius memoriam offerret,Deus ab infirmitatibus,tam tutaretur, atque in magna prosperitate conseruaret . Quod quidem ita factum est. Multi ergo similiter ita secerunt si sorte infirmarentur, ct valetudinem recep runt . Inde apud omne, passim in conitietuit: nem abiit, ut si sorte ex dentibus labyrat vel ex aliqua alia sui parte, vel etiam si sua agrotarent animalia, offerrent in ius honorem, candelas.
683쪽
Da cathedrae sane7ι Petri. q. 93. Y Oc item tempore eelebrari solet
eathedra Sancti Petri tam quae Romae suit quaeque tempore po
sterior est, quam illa, quae fuit Antiochiae. Verum illa quae fuit Antiochiae: solennior prosectb est alia, ut uel huius diei collecta quae est de incathedratione Antiochiae facta, abunde testatur, diciturque sellum beati Petri epularum .
Fuit enim consuetudo veterum cthnic rum,ut singulis annis mense Februarii certo quopiam de epulas ad parentum auorum tumulos apponerent, quas nocte daemones consimebant, illium inde non minus salsdquam ridicule animae refici credebantur. Putabant enim hultis nodi epulas ab animabus circi tumulos errantibus absumi . Haec autem eonsuetudo atque
huiusmodi false opinionis error a Christianis vix extirpari potuit. Quod quidem
quum viri sancti animaduertissent, ac penitus illam consuetudinem extinguere voluiisent, initituerunt sellum de cathedra
sancti Petri, tam de illa,quae fuit Romae, ruam quae Antiochiae, id ille illo eodem te quo abhominanda illa ab Ethnici, siebant, ut solemni hoc festo paruae illius e suetudinis sestum omninδ extingue e tur. Vnde etiam ab istis epulis sellum hoc appellatum est beati Petri epularum. Atque hie obiter intelligamus, veteres dicere solitos fuisse, anima; este quando etiamnum in humanis corporibus essent consi itutae: manes appellari, si quando forent apud inferos . spiritus vero cum ad coelos ascendi senti atque umbras quando adhuc recens erat sepultura, siue quando circa tumulos errabant .
Def Iis generaliter quae tempore sunt fiet metasini . cap. 8 . te eontingat sestum ipflat patroni ecclesis vel eius anniuersariu, vel Pascha alicuius annotinum dicimus generaliter quod catica laudi , scilicet Te Deu laudamus, Eloria in excelsis, S Ite misia est,& alia, quae si alijs tempodibus contingerent,cantatentur, in ijs cani debent, praeter Allelura. Nani huiusmodi sella ad Paschaleten pus generatim videntur pertinere. Si uero hieobiiciatur, quod in Annunciatios e Domini Gloria in excelsic, quod eanticum est proprium Natalis Domini, & Ite missacst, quod proprium est resurrectionis, &Te Deum laudamus, quod gaudium drachmae inuentae designat, cantari non debeant . quoniam haec in An nuciatione Domini illa tempora non habebant, dicimus breuiter, quod etiamsi Natalis Domini, uel pallio, uel drachmς inuentio necdum re uera erant, tamen iam Greb sore sperabantur. Nam hoc festum est quasi sons &initium festorum Christi. Vocatur autem Pascha annotinum, quando aliquis diem, quo baptisma susscepit,annuatim celebrat, atque eo tum ipsius diei Paschς officium integre cantari debet, praeter Alleluya, si accidat tempore Quadrate sim q. Sed certus interim sis ecclesiam Lugdunensem &Mediolanensem ubi Ambrosius Archiprssu latum obtinuit, tempore passionis nullam celebrare selennitatem, uero in duntaxat sacere commemorationem. iis Quadragesimae M. literat licorum. cap. 8s.
lennitatibus quae insta Septuagesimam celebrantur, siue ipso passionis tepore, siue ante, nos simul expediamus ut sunt tria illa festa praediacta, beatae Agathae, sancti Matthiae, Annuneiationis Domini,sancti Gregorii,& si sor
simae hucusque generaliter tractatum est , nunc deinceps de eiusdem ossicio pro tempore agendum est A dominica igitur , quam dicimus; illi sint dies usque ad Pascha, uersiculus ille videlicet Gloria patri . cmi ad laudem pertinci Trinitatis, in ossetis planὰ sublicetur. Quoniam ab illa domini ea incipit Passio Christi celebra --ri, in qua tota trinitas a lud sis quasi de
honestata uidetur. Qua etiam ratione fit, ut in tantico trium puerorum , scilicci Benedicite, uersiculus ille nunqDam cantetur. Quia tune Deo magna facta est dehonestatio , prando tres pueri, qui ipsum
684쪽
maxime eo lebant, idola plurimum execrates, coli lecti sunt in ea minum ignis. Maxime verb idem iste versiculus triduo illo ante Pascham Libite e tur, quod tum demum Trinitas maximo affecta sit dedecore. Nam praeterquam quod in primis de nece Christi hie apitur, nune verberatur, nune foede conspuitur, alapis caeditur, nucetiam erucifigitur: via de Isaias: Vidimus, inquit, eqm non habentem speciem neque decorem. Horarum quoque initia,Sc lectionum tituli tunc plane supprimuntur, nempe: Deus in adiutorium,& Lectio libri Re. auia Christus caput nostrum Ψ nobis sit ollitur iuxta praesentiam carnis. Ad lectiones non petuntur benedictiones, ne
que dantur, quoniam pastor Christus, qui gregi suo benedicat, iam non adest. Vel
ideo benedictio non petitur,nec tu autem.
Domine dicitur,quod Apostoli his diebus ead praedicandum in isti sint,nec inde redierint, Vt ergo hoc significemus, nec Iube Domine dicimus, nec Tu autem. Illud quoque considerandu est,quod in Quadragesima duae recitetur praefationes, Vna ieiuni j & altera passionis. Ea quae est iciu-nij a primo ieiunio cantatur, usque ad do minicam in ramis Palmarii. Illa vero qua est Passionis, ab eo die cani incipit v 'ue ad Pasichi. Sed absurde sortas, e alicui sactum videbitur, quod domini ea die inui L. modi cantetur Pr satio, auum non sit dies. ieiuni j. Verti nidici potest , quod etiamsi
illo die non ieiunetur numero, qualitatetanae, hoc est, cibo carnali ictu natur, lue- admodum etiam diebus alijs. Sed quoniaea quae a nobis dicta sunt, ad clericos maxime pertinere videntur,nunc pauca dioeda sunt de laicorum seriptura, quae in duobus potissimum consistit, nempe in picturis & ornamentis. Nam ut ait Greg. quod clerico litera, id laico est pictura: pictura nam igitur aliae sunt supra ecclesia, ut gal lux. vel aquila:alia extra ecclesia, ut in frore socium bos S leo:aliae intra ecclesiam, ut sunt icone statuae, figurae, & dinersa a-tia picturarum genera, quae in vestibus, es in parietibus, vel etiam iii vitris depinguntur. Ueram de hi, omnibus postea suo loco dicetur. hi e uno tamen modo obseruato, Ut sciamus Saluatoris nostra imaginem trabit, hisce modu aptius di conuenientius
in ecclesῖa depingi, ut videlicet, aut I thro
no sedet, aut in crucis patibulo pendeat, aut etia ita matris suς gremio conquiescat. Ornamenta verbi a tribus rasistunt , in ornamento videlicet eeclesiae chori & altaris . & ornatus quidem ecclesiet consiliit in cortinis,aulaeis, pallix, sericis, purpureis, reconsimilibu . Ornatus vera chori, in dor- salibus ut vocant tapetis de sustratorijs. Ornatus denique alcaris versatur in velametis, crucibus,capsis, textibus &iihi lacteris . Et etiam ornatus per senarum, quae vel ca-tant in choro, vel altari inseruiunt. Sed de
his do si ilibus dicimus, omnia illa quς adornatum pertinent, tempore Quadragesimae debere abscondes, vel remoueri, vel etiam contegi. Nee crux quoque illa tempore nisi cooperta in ecclesia portari debet. Duo tamen vela retinentur, quorum alterum ponitur per chori circuitum, alterum suspenditur inter altare S chorum, veno appareant quae sunt intcae sancta sanctorum. Quo quidem significatur mentibus infidelium di amarum seripturarum intelligentiam nondum esse apertam - Haec duo vela diebus dominicis complicantur, P hi dies ad tempus Paschatis pertineant. Sacq lioq, ac prima, tenebras quatis videlacet feriae ante Pascha , ubi de morte Domini agitur, Omnino renouentur, quoniam eo mortuo velum. templi scillum est, ita vetunc quae intra sancta cinctorum delitue rant, primo Omnibus fuerint manifesta
Quomodo sit pulsin tam in Quadragesima. .
sandum sit, paucis etiam exponamus. Quod ut melius pateat, primo sciendum est sex esse instri mentorum genera,quibus pulsatur: tinti-nabulis in cymbalum,nota, notula, campa. na,& signa. Tint inabulum pulsatur in triclinio Sc in resectorio : cymbalii in choro,. nota In monasterio, notula in horologio,
campana in turribus, cuius. diminutivum
Hieronymus ad Eustochium in coenobium cilc ait. Quousque campanula in claustropulsabitur. Signa autem pro quibus pulsandi, instrumentis accipi possunt, ut quiabus quipiam significetur. Generaliter e go
685쪽
3 eognoscendum est,quδd non debeamus lactucis vestebantur: Ita debentus nosmet in tota Quadragesima diebus profestis eo pulsare nec depulsare, liceat enim hie vulgaribus & consiletis uti voeabulis sed simpulsare, id est,simpliciter pulsare ad horas vel matutinas. Atque in bene eonstitutis ecclesijs ad primam pulsatur duabus
campanis, una ad inuocandunt, altera ad inchoandum. In tertia autem pulsatur tribus iuxta horarum numerum , qtiae sub illa cantantur,una ad mutandum, altera ad congregandum, tertia ad inchoandum. Para modo fit .n sexta & nona, sed & eodem ordine eaedem eampanae pulsantur smpliciter ad matutinas. Ad missam vero & ad vesperas duabus pulsatur campa nis. In minoribus autem ecclesiis solummodo pulsandum est simpliciter. Diebus vero dominici, & in solennitatibus, prout prius per poenitentiam amigere, ut digni
habeamur comedere agnum vitae. Ani
maduerte interim , qnod si in quadragemma concurrant duo Oiscia, quo dies dupli
ces vocamus necessarium ei Ie, ut cantetur
ossicium ad tertiam desesto: absque genu siexione, officium veri ieiuni j ad nonam
non sine curatione genuum. D. diebus priuilegiatis. Cap. ου 8.
Ost haee vect tradendum est , qui die, sint uelut priuilegiati, qui hoc
potissimum tempore comprehenduntur . Sunt enim priuilestiati dies quatuor quartae seriae, quatuor sabbata, tres dies dominici, una quinta ser/a, se
in aliis temporibus comput satu r. Sed de naniae sexta, seriaatque una integra septi his in sequentibus latius dicturi sumus.
olet autem qu ri, inim in hae Quadragesima Christi ieiunium imite-
inur, cur non eo tempore etiam ieiu
mana. Quartae seriae sunt hae: Prima est qua nos incipimus ieiunare in Quadrage-sma , secunda septimana sequenti, te tia in hebdomada post Laetare Hierusalem , quarta in ultima septimana . Qua tuor vero sabbata haee sunt: sabbatum primae septimanae, quando celebrantur Ordines,sabbatum quartae, sabbatum quintae Scnamus, quo Christus dicitur ieiunas sabbatum in vigilia Paschae. Si e dominia se λ Tradit enim seripti ista, qudd ieiunare cae dies sunt haec tres, Inuocauit me e Laestatim coeperit simulatque esse baptiza- tare Hierusalem,& dominica in rami paltus. Verum quadruplex est ratio, quam- marum. Sed quinta seria est in Parasceve. ob rem Paschae ieiunium nostrum conti- Septimo demq; priuilegiata est ultima senuamus. Prima est, ut si volumus cum eo ptimana Quadragesimae quae vel ob id maresurgere, debeamus etiam nos pari cum ror dicitur, mi maius & prolixius habeateto, quod pro nobis ipse palliis sit: Sem da causa est, ut per hoc Israeliticos filios imitemur, qui eo tempore prinid ex Aegypto egressi sunt,& postea eodem tempore exierunt e seruitute babylonica . Quod inde profecto facile probatur, quia tam illi,qu, in hi si itim celebrarant Pascha, atque egressi sunt. Tertia est huiusmodi, quod quando quidem seruor libidinis,lem
Pore Veris nos magis soleat incendere, tum temporis maximE ieiunamus, ut corporis aestus refrenemus. Quarta est, quo
niam post ieiunium statim debemus Christi corpus accipere, ut mystice Paschalia capiamus sacramenta. Hoc est quemadmodum filii Israel priusquam comedereat agnum sese affigebant, & agrestibus ossicium. Vel appellatur quoque pinnosa, quia tum maxime corpora & vitia nostra punire debemus. De priuileg ijs ergo istorum dierum ordine prosequamur.
Rima quarta seria quatuor insignitur priuilegiis. Primum est, quod tune incipiamus icinnare , idque ideo facimus, quia Christus quarta seria, ut legitur , suum auspicatus est ieiunium quod diligenter perscrutanti ve
rum csse satis aperte constabit. Natus e-
nim est die dominico, ita ut si quis diligenter exinde computct annos usq; ad trigesi XX Inu ma
686쪽
mum,iiuxta rationes compuli, Deile inueniet eum tertia seria fuisse bapti Eatum,ae sequenti die desertum intrans ieiuniit inelio alse. Secundum priuilegi uin eius dena diei est,quod eonse,siones illo die in ecclesia audiantur, & iudicia eon fi tentibus im-Ponantur . Tertium autem, quia tune cineres in signum humilitatis capitibus imprimuntur. Quartum denique est , quod illa die eiusmodi fiunt processio, qualem
Per uniuersiam annum amplius seri non contingit. Poenitentes enim tune ab ecclesia cum proce, sone & eruce eis ei untur, ut ipso die coenae in eandem recipiantur. Natu ne poenitentes ab ecclesia ideo ei jeiun. tur & repelluntur, quo Adami & Euae exulatus propter aesum pomi repraesentetur .m secunda quarta feria O tertia.
giata est quod tum ij , qui sabbato sequenti ordinandi sint, ex caeris literis interrogentur atque examinentur, probenturque num idonei
etiam satis sint ad suscipiendos ordines.. Inde profecto est, quod duae lectione, admittam leguntur,una voce naturali vel noctiaritali, lime est, graui ac pressa,altera vero communi. Prior vetus testamentum significat, posterior notium, ut per hoe declaretur eos, qui sit scepturi sunt ordines, utriusque testamen i peritos esse debere. Atque illud quidem tanquam generalem regulam habemus, quod quotiescunque quarta selia dux lectiones ad missam legiitur, seqtie L. t i sal bato potant ordines celebrari. Caeterunt turi ra quarta seria,in eo
habet priuilegium, quod illo die in ecclesia instructio Se examen fiat eorum , qui in sabbato ante Pascha sint baptiaeandi. Fit autem instructio illa in hune modum: Qui
bapti Zari volunt eoni leni utit ad porto ecclesiae se rimae a sinistris, mares a dextrit:
atque a diacono, vel sacerdote interrogantur,an velint baptizati, aut idem perconctatura susceptoribus. Ex arcista tamen debet prius in terr are, nitin etiam abre
nuntient inae, ex omnibus eius pom.
Pis, ita ut paer, si sit adultus. respondeat se abrenua clare, si no a sit adultus pro eo sa sceptori Verum titilIM in susceptorem adimitti debet nisi orationem sciat dominiscam, & minus symbolum calleat, quod i netur suos docere filios . Nec vero Christianus censeri debet, nec ad testinionium aliquod admitti secundum decreta, qui horum ignarus est. Quare omnino necense est, ut illud ex se sceptoribus sacerdos inquirat. Alioqui enim, si ncsciant, recipi non debent, nisi sorte promittant, quod quam fieri potest ei tissime illa addiscent. iunc demum acolytus stribit eorum n mina, qui volunt baptizari: unde etiam hic notarius est appellatus, qudd bapti-Σandorum seribat nomina. Postquam igitur a sacerdote satis in fide sint instructi,
atque cxorcillae si per eos secerint adiurationes. ab ost: ario in ecblesiam introducutur, Se in naui ecclefiae eonstituuntur, masculi quidem a dextris , taminae vero a sinistris. Duo tamen intra sancta sanctorum deducuntur, masculus videlicet & sci inina, quo significatur aliquos ex baptizandis sole saluos. Atque tum denique leguntur oratio dominica & minus symbolum Graece & Latine . propter earum lingua sid ignitatem. Sunt enim caeteris di gratores: Graeca utique propter sipientiam, Latina autem propter potentiam Romanorum. Postea vero quatuor recitantur lectiones& quatuor Euangeliorum initia, tandem que inchoatur missa, cuius cantato offertorio, archidiaconus vel diaconus pulpitum ascendit,&elamat alta voce et Si quis, n- iiii iens, est hic cathecumentis, exeat foras. titi enim eonnotant, ut supra expos tu est,
illos d e qu ibus dictum est: Iesus autem nocredebat se illis. Ipse enim sciebat quia qi id esset in homine. Atque ita tum omnes catheeumeni exeunt soras, quod si pties eodem modo de illis agitur ante quam baptizentur. De quarta feria. cap. 9 a.
I ad xem quarta seria, quae est post
domini in Laetate Hierusalem, in eo est priuilegiata, quod tune duae legantur lectiones , quoniam s. bbato sequenti celebrantur ordines. Sic qua ta seria ultimae septimanae, nimirum ea, quae est ante coenam, priuilegium Obtinet,
687쪽
quia duae item Iectiones tunc leguntur, idque ob eam causam, quod illo die Christus triginta denariis fuerat diuenditus, quemadmodum Ioseph triginta argenteis. Non enim seruus maior Domino cli, nee discipulus su a niagistro. Ab hac ergo quatta seria sumptum est, quod omni quarta se .ria ieiunare S abstinere a carnalibus semper debeamus. Ex quo qu: dem fit, ut poli sextam seriam, hie dies poenitentibus in abstinentiam semper iniungatur. D. sabbasis priuil ratu. cap. 92.
S hph thm primae septimanae & quartae
ideo gaudent priuilegio, quod in iis
celebrentur ordines. Verum hie scias
in omnibus talis Apostoloru & dominicis diebus feri posse ordines, videlicet min
res: maiores vcro non utique, nisi in sex tantummodo sabbatis. Et quidem in illorum primo plures legii tur lectiones, inter quas na est, quae quamdiu canatur nullus sedere debet. Haec nimirum est liyninu, ille trium puerorum,qui pro fide Trinitatis ab eis iam in fornace constitutis cantabatur. Ad h. ne ergo hy mnimi genua flectere non decet , quda illi su a flectere noluerunt coaram Nabuchodonosorix statua, sicut multi fecerant principes alii. Similiter in Parasceve genua non nectimus ad oratione quaest pro Iudaeis, ob derisionem eorum, quidum Christuderidebant, inquiebant: Pro phetiaea nobis Christe, quis est qui te percussit. In sabbato ante Laetare Hierusalem recitatur Epistola Susannae. Nam tum sttiatio Romae in monasterio beate Susannae virginis. Atque ita etia in ob similitudinem quandam Euangeliu est de muliere depre-nensa in adulterio,quam Dominus liberauit. Ecce quomodo c5cordant Euangelium S Epistola, ut conueniunt & multa alia. Sabbatum vero, quod est ante Ramos palmarum, hinc suum accipit priuilegi si,quod eo tempore Dominus Papa eleemosynas largiatur, hoe est, suum faciat mandatum, quod deberet sacere ipso die coenae. Sed uia tunensi posset propter prolixum eius iei os scium, ideo illud hoc sabbato commode facit. Aut certe hinc maxime priui lepium habere videtur, quoniam eo die Do
minus in domo Simonii leprosi pransis est
Martha ministrante, & quo Maria pedes eius lachrymis suis lauit, ae propriis tet sit capillis, unguentum i , in caput eius fudit.
Meminerimus tamen ex omnibus mandatis Dei, hoe solum antonomatice diei mandatum , quod Christus maiori exhibitione illud obseruari atque obsequi praeceperit, cum suis discipulis pedes lauaret inquiennSi ego lavi vobis pede, Dominus & magister,& vos debetis alter alterius lauare pedes. Et cum quadam interminatione, qua portb interminatur: Si non inquit, latio tibi pedes,nsi habebis partem mecum. Ovare propter huiusmodi praeceptu vacat sabiabatum illud ab officio. Hinc nata est illa aut horitas, quod si quis suerit adeo negocii, intri tus atque oppressus, ut di sculter possit vacare orationi & eleemosynae sint ut, saltem mutet cum oratione eleemo- stynam, & contra . Sabbatum denique ante Pascha inde priuilegiatum est, quod tum celebretur ordines, catechumeni baptiaeentur, & candela illa caerea Paschalis concri cretur. Vertim eadem misi a communis esse oportet diei & ordinibus, pluresque tum recitantur lectiones. D. dominicis di tu privileginis. cap. 93.
SL Vix ir de diebus dominicis qui-
deni prima dominica Quadragesimae in hoc est prauilegiata, quonia inde inchoatur ipsa Quadragesima, quae representat tempus illud, quo morati sint atque haeserint in deserto filii Israel. Sicut in illii filii e morati sunt per quadraginta dua masiones manna cibati: ita nos quoque ab haedominica usque ad Pascha per quadraginta duos dies a delicis, corporeas abstinentes verbo vitae rescimur, ct crationi vacamus: ut per Christum in terram viventium introducamur, quemadmodum illi int: Oia
ducti per Iesum Naue filium, siue per Iosue in terram promissionis. Tria notanda sunt in populo Israelitico . scilicet: Peregrinatio, quae fuit in Aegypto, quando Iacob& filii eius prosecti sunt in Aegyptum.Catiuitas quae in Babylone contigit: atqueorum duorum nos meminimus: Tertium
s it dispersio, &adhuc est per uniuersem
orbem. Cuius quidem nos mentionem nosacimus , quia ab illa nunquam reuoca bunturi
688쪽
buntur, 'itae facta fuit Tito& Vespasiano.
Vnde dictum est: Tradam eos in niant , d qua non poterunt surgere. Dominica vero
Laetare Hierusalem,quae septima est a prima Dominica Septuagesimae, ob id priuilegio insignita est, ς, libertatem nobis exprimat redeundi,qus suit concelsa Israel in Babylonia anno sexagesimo, quanquam plene obtinuerunt anno septuagesimo. Ex quo sane totum eius diei cilicium det titia est, ut partim illoram exprimamus laetitiam, partim etiam nostram, quam finitis septem aetatibus, a mundi exilio liberati habebimus, eum coelestem paradisum, quaeve te patria nostra est, intrabimus. D. dominica in ramis palmarum. cap. 9 .
Dominica in Ramis palmatii ob tri-
'licem ratione meruit priuilegiu.
Primo quod eodem die filii Israel terram promissionis ingressi sint, di siceis
pedibus Iordane transierint. Sic enim eon.
tigit, qudd eo anno tot suerunt dies usq; ad Pascham, quot sunt ab hac die dominica. Secundo autem ideo,quoniam h te die veniens Iesiis a Bethania in Hierosolyma maximo honore exe plus sit, quo etia die vendentes e templo potentissime eiecit, quod eius diei priuilegiis tertia est ratio. Hic dies tribus nuncupatur nominibus. Dicitur
enim dominica in Ramis palmarum,s, illo die rami palmaru in proressionibus deportentur in signis eatione illorum, quos filij Israel statuersit in via Christo iam veniente. Vel quos etiam deserimus in figuram ramorum , ct florum virtutum, quos portare
debemus, si quando ad Christum ibimus.
Cum aute in palma, non habemus, laurum vel buxum, quod perpetuo suo virore virtutes connotent, deportamus: vel flores
etiam, qui simili ratione virtutem signifieant. Hoc ergo die magnam ct insignem exhibemus processione,ad designandum,s
Dominus veniet ad nos,& ducet nos ad aeterna tabernacula. Post processione oportet veniamus ante erucisxum. ae dicamus
Benedictu : nec ideo alia processio cessare debet, sed seri ante tertiam. Obiter itaque hic cosidera uxorem Loth in salis eis giem
suisse mutata & transformatam,s retro respexisset, ut scilicet nos condiret atque in.
strueret,ne retro eamus. Nam, quemadmodum ait scriptura, nullus.qui ad aratrum manum adiecerit, retro debet respectare. De quinta foris. cap. 's.
FEria quinta, ius coena Domini appel
lata est , quatuor insignitur priuileg js, quorum pili risi es poenitentium iam in Ecclesiam redeuntium. Tunc enim Ecclesia ad se recipit ponitetes, quos antEprimo die ieiuniorum eiecerat. Recipiuntur autem ponitentes in Ecclesiam & separantur a malis non poenitentibus. 'uinta potissimum feria, v Deus volucres feceritu inta feria ex aquis. Qua ratione etiami, ut quod quasdam in aquam remiserici signa fidemus malos in carnalibus rebus sese oblectantes,& quod quasdam in aera sustulerit, intelligamus honos atque eos, quos delectat coelestia. Secundum priuilegium, est, quia nouum testamentum tum incepit,& vetus fuit terminatum. Tertium autem priuilegium huius diei est olei cosecratio. Verumcnimuero tres sunt potissimum in Ecclesia Dei saerae unctionis species, chri Lma oleum infirmorii, & oleum quo unguntur bapti ali. Chrisma conficitur ex balsamo trudissimo,atq; oleo purissimo. Nan moleum elaritate alios liquores iacit E superat,& balsamum odore. Quod aute oleum alio liquore sit clarius, hoc pacto ostendi potest: Nauta quandoque mittit anchoram
in mare, & si sorte illa lapidi assigatur, itari extrahi non possit, tune nauta illuc descendit, habens os suum plena oleo in eum
usum, ut si fortassis n5 possi lapidem illum
videre,cui anchora adnaeret, ob turbulentam & tenebrosam aquam, effundat oleum. Quo facto tanta istitie nascitur claritas,
eccid turq; aquarii perlucida propter olea mussim, ut lapidem nauta sicile videre queat. Chrisma initium traxit a veteri t stamento, qua do Dominus praecepit Moysi
ut conficeret chrisina, quo ungeret tabe naculum in dedicatione,& arcana testamenti: Atq; Aaron & sacerdotes illo similiter ungebantur, & Reset. Moyses tamen non legitur unctus fuisse, nisi unctione spirituali, quemadmodum & Christus. Voluit nuhilominus Christus materiali nox inu iunctione, ut per illam materialem consequamur
689쪽
quamur spir tu alem. Inungitur enim quili eem, ob eam rem, et, nocte sequenti osculo bet chrismate bis in vertice a communi sa- Iudas Christum tradiderit. Atque hie ani-cerdote, & in fronte ab Episicopo. Caetetu maduerte tempus recreationis incςpisse ab ideo bis, quia post Resu trectionem duabus illa hora , qua Adamus e Paradiso ciectus vicibus datus suit Spiritu sanctus, tum siti,& adhue est, duratq; usque ad uniuscu- etiam quando Christus insufflauit Discipu iusque obitum. Quo quide patet maius esseris, inquiens: Accipite Spiritum fariatiam, recreare, quam creare, ita ut hinc etiam ditum etia quando missus est eis idem e coelo ctum sit grauius esse ae maius ex impio sa- in igneis videlicet lingui . Cum igitur ali- cere pium, quam creare elum, & terram, quis istiusmodi oleo sancto inungitur, ne- ac maius sui illa Paulum suscitare in mente, cesse est ut illud fiat in scapulis,&in pecto quam Lararum in eorpore. Itemq; & hoe repotiissimum. Ae in scapulis quidem ideo, animaduertas Natale Domini sestu in esse
ne laborem fusi frustra expendat in vana, patri , quum per eum pater innotuit mun-
sed sit robullus ad legis onus fideliter por- do. Quanqui vero, quod fectum patris est, tandum. In Pectore vero , ut suscipiat im festum etiam sit fili j, S Spiritus sancti . Intelligentiam mandatorum Dei. Proinde hoc enim,quod dicitur Verbum, intelligi-
oleo,quod vocatur infirmorum, inungun- tur Pater verbi. Aut etiam hac alia ratio-tur aegri atq; infirmi. De qua Cane unctione ne, quod filius patrem omnibus manifesta- ait beatus Iacobus in sua Epistola: Si ii iis uerit. Pascha autem est sellum filii, quia
infirmatur adducat sacerdotes&orent su- tune a mortuis resurrexit,&verus Deus apper eum, & inungant eum oleo sancto , S paruit. Pen tecoste verd se istum est Spiritus alleviabitur eius infirmitas, fi nimirum ei sancti. I starum tamen solennitatum queli expediat & utile sit, & remittentur ei pec- bet, sestu in dicitur totius Trinitatis. Indi uicata, videlicet venialia, vel si non fuerit in se enim sunt opera Trinitatis, sed ita ta-De. N mortalr peccato. Potest tamen fieri huius men, ut quaedam magis videantur propria modi inunctio per unu sacerdotem,sed hoc eis: uni, quani alteri. fieri non debet, si plures pollini adesseo Quartum demum huius dici priuilegiu est Desita feriar priuiset M. cap. 'ε.
mandatum. Est autem d Terentia inter hoc
mandatum & illud, quod fit sabbato praece in Exta dei neepi seria quae & Parasceve denti. I llud enim si a praelatis & Ecclesiae P appellata est, in eo gaudet priuilegio, magnatibus, representatq; illud, quod se- -- qu.d hoe die Christus passus sit. Qua-cit Christus:hoe vero quilibet sacerdos sa- re etia ab hac sexta seria omnes aliae sextae cere debet, idque hoc modo : Primo opor- feriae num habent priuilegium , sicut a se-tet ut reficiant pauperes, ac postea parum quenti dominica omneu aliae domini . comedant, nec ultra tamen quam consuctu parasceve auin interpretatur praeparatio,
est. Dcinde debent surgere a mensa,ae pau quod tum Iudaei cibos si os soliti sint praepe rupedes lauare. Qio facto possunt se set parare, quibus vescebantur sabbato, cum ad mensam recipere,atque iterum comede eis sabbato quicqua praeparare interdictare,quod ieiuni si non fransit, sed interrum- sit. Porrd autem ipso die Parasceves uncipit. Non enimi debet quispiam eo die bi. duntaxat sereulo vescimur,quoniam Chri- comedere, ne ieiunium frangatur, tam re- stus illo die unum sibi solum nodo eompa- spectu unius hore,quam totius septimanae: rauit, videlicet latronem. Vnde ipse dixit: PDd. Qi iam uis tamen & in multis locis ita fiat. Singulariter sim ego donee transeam . At iso. Eu autem iste dies omni alia solennitate quςritur, cur istum diem celebremus insolennior, exceptis tamen si lennitatibus moerore, tristitia atque abstinentia, quum Trini tat is usque adeo, ut qui possint solen soleamus sanctorsi, passiones in gaudio cenes vestes induere, debeant non secus atq; lebrare. Verii hoc ideo fieri respondemus,
in alijs iolennitatibus. Quocirca etia hoc quod sancti statim, simul atq; perpessi sinc
die omnia i titiae cantica canuntur,quem- martyrium, ad ecelos ascenderint:Claristus ad modii in caeteris Glennitatibus, prς ter vero descenderit ad inferos. Sed quum iam
Alleluia. Nec dicitur vero Dona nobis pa- tartara stegit,& ctois assimas inde r aues isto duxit, ,
690쪽
Christus habuit similitud inem earnis pec Christi eonsceretur. Quarta, quia Moyses catricis, sed non verae peccatricis, ut Poxς dixit in Exodo: Alius pugnabit pro vobiSi qui nunquam peccauerit. Dictum eii itς in & vos tacebitis. Alius, id est, Christus.. Danieli ab angelo: Duae erunt septimanae, Sequitur ut de ordine offici j huius diei di . &post septuaginta septem occidetur Chri spiciamus. Nam primo leguntur duae lectio
stus dux nolier. Ita aperte Moyses: Die, in- nes ex veteri testamento, una ex rege,alte-quit, ac nocte erit vita nostra pendens, α ra ex prophetis,scilicet ex Osee, idque fine videbitis S non cognosceti verum prose titulis. Deinde vero tractus,quem vocant, cto est quod nocte pependerit, qu a tene- canitur unus quatuor versuum, alius plubrae factae sunt a sexta hora &e. Quod au- rium, poli quem legitur passio etia sine titi ret tem die, certum est . Item Hieremi ε ait: Qua quidem abGluta fiunt orationes pro 2 o. i Monens filiam pharetrae in renibus nactis. omni gradu Ecclesiae, hoc ell, pro gentili-Filiam, inquin pharetrae, id est, lanceam, bus siue Ethnicis, pro ludaeis, pro haereti-Itemq; : Congregabo omnes gentes,& erit eis, & pro scismaticis, Atque ita deinceps V. signuin eis. Tau. t quod crux est Domini. crux extrahitur, accit ea ter in genua pro-ioi. Sic rursus: EZechias couertit faciem suam ced unus eantando ter Graece αλ- & Lat ad parientem. Et David: bcribantur haec in generatione altera, & populus qui creabitur laudabit Dominu hoc eli, n tuus populus, nimirum gentilis. Atque in alio loco alius: Plantaui, ait i vineam meam et eis His. z. ctant,& vel sa est in amaritudinem. Et qua re quaeso Quia dederunt in escain meam fel,& in siti mea potauerunt me aceto. Quemadmoduetiam alibi inquit Davidi: 68. Partiti sunt sibi vestimenta mea, ct si per P . . vestem meam miseruiit sortem, Quanquaai. hoc de tunica Domi di, inconsutili dictum videri potest. Sed eodem in loco idem ex
prelli ita : Dinumerauer ut omnia Disa n ea. Ibiae. Quoniam usque adeo cum in cruce extenderunt, ut omnia eius olla facile dinumerari potuissent. Sic poliremo & Isaias ait: Et
erit principatus eius super humerum eius. Nam Christus portauit cruce, in qua trium, phauit, ita ut vulgo dici consiletum sit,in: -
'' reneum quidem crucem portaue, sed nou seut homo di Deus.
orpus Christi non eon scitur Mel die quatuor de eausis. Prima est, quia Christus hoc die pro nobis re
uera in olatus est,& veritate veniente, debet cellare figura,ae ei dare locu . Secunda,
quod istiusnodi diere ipsa Ecclesiae sponsus sublatus sit. Descendit enim ad inseros. Tertia est quoniam tum temporis verum templi disruptu est, & cornua altaris sunt
transueti Mira ut nobis non esset ubi corpusne Sanctus Deus, &e. Cum tribus versibus. Postea vero Dominicum corpus, quod roseruatum suit in ipso die ecenae,altari imponitur,&eantata dominica oratione cum praefatione prς posita, scilicet oremus praeceptis salutaribus moniti,&c. Commum catur, ae deinde vero psalmi vesperorum ontantur ca oratione: Respice Domine. Atq; ita tandem officium terminatur.
Quare ita huius diei cium sit institutum.
Hii itaque historice prosecutis, quid
significet deinceps videamus. Qud
enim duae lectiones legantur,declar .a Christum pallum suille pro duobus PQV . 'tillimum populus, Haebreo nimirum,&Gentili. Sed earum vna ex lege sumpta esst, xidelicet ex Leuit ico altera ex Prophetis,
nempe Osee, quia Christi pastio S a lege fuit ante praefigurata, ct a Prophetis praedicta, S a Patriaretiis sub velamine quodam
nobis reii elata. Abraham enim earne Christi tecti in imorauit, eum arietem sacri se ret. Sie Abel quoque quum agnum in ii sum Oifferret. Quς ita suerunt Christi figura tanqua velamine tecta, ut intelligi non potuissent,nisi explicarentur. Assimilatus est praeterea in Prophetis, unde Dominus: Sicut suit Ionas in ventre ceti tribus dimbus S tribus noctibus, ita erit filius hominis in corde terrae. Recitantur aut e l ecti nes cu passione sine titulo, ν caput nostra videlicet Christus nobis auferatur. Per tractum quatuor versuum intelligimus homi