장음표시 사용
101쪽
re, vera die fabiloquio utere quoties F quo mosi opus es ad promouendi aliorum commoda, aut jura non Lederid a pris
concussio es ea missis decori, postolor ex regulis 'Resp. ades nihil equidem esse, quod Deum constrin
gat ulla necessitate, omnem ejus determinationem liberam. antecedente C. etiam consequente, ae ex hypothesi ipsi libera. N eodem is, si, -κς inda est illatio. Nimirum. voluntas divina, in qua luem nasura repopi is, Mi iei absolute necessaria verum conrittomate duntaxat, ac NMpothesi , quod creaturam rationalem libero condiderit. Maia iure hanc eo id e , ita eamd prae piis instim luseritim erat Deo ecedent. postquam uis 'sibi e . ς'n dita est, summa Dei persectio axigebat , ut cenae statu i tur e , sine quibus creatura rationalis sapienter ac prqvi
λ-que illii Iuris Naturin praeceptum, bivium sariemiam, ipatet N as ubi, quo sensu de lege naturali sint omnes virtutum actus, ac proinde bonum omne, explanaviuius
sp is principium hoc satis: expeditum si inpiis mi quoad actiones Ilas quae per illationem proximam ducuntur esse lege naturali praeceptae aut prohibitae tametsi non perinde hiiqad nos expeditum sit tum, dum judicium
ferendum est per remotiores conclusiones. At enim quis clarum adeo juris naturae des et principium, ex quo planaia expedita ratione evidenter cognosci possint omnia praecepta naturalia pro singulis circumstantiis certe si quod talelaret, nullo unquetu casu ullum praeceptum patiu ale citra
102쪽
D n. a I HI s. 97 Caeterum statutum a nobis principium quoad se sufficiens est, ut ex eo universim de omni hus omnino actionibus legi naturae subjectis redi juclicari polsit, si modo facto in eam rem naturali ratiocinio ponantur praejudicia, rite ex. pendantur circumstantiae singulae, ac omnia cum summa mihi guberitando sapientia, providentia, perstitionibusque res uis conserantur. Unde, quia in his rasomnium hum nurn saepe deficit: qua Lem: b omnibus praecepta natur ita non exiguntur ad hanc regulama mirum videri ron bet, variasse olim, hodieque variare quorumdam opiniones desinionibus non nullis ad legem naturae pertinentibus, ut
O. s. fornicatione, mollitur, mendacio c. lis ex adveribust, subsidiis alii certo comper eximi, complura ortim, quae aliqui mempta volant a lege naturae, huic omnino subjecta. Ita certum es orthodoxis omibus, fornicationem
mollitiem naturali praecepto vetari hinc ab Innocenti XI. proscripta est Propos 48. Tam claram videtur , fornicationem secundum se nullam involvere maluium, de solum esse malam, quia inter a ut comrarrum Omnino rationi dissonum videatur item Prop. 49. Olluies jure natura prohibita non est, unde β Deus eam non interdiasset, saepe esset bona, s at quando obligatoria sub mortali. Nimirum fornicatio opponitur rectae Ca natura institutae propagationi generis humani , ad quam necesse est certum eis patrem, ne incerta reddatur profis educati, praesertim cum matres ipsae in ejusmodi prolem minore plerumque cura Camore serantur.
Mollities vero adversatur fini naturae est item propagationi humana α societati praejudiciosa M. An non autem es
103쪽
prohiberi necesse erat Τ Plura in hanc rem vide apud Ioannem ardenas in Crisi Theol. Dissert. 29. ubi memoratam Caramuelis ossifinam impugnat, duas cit. Pror ostiones
Certum item est, mendacium nulla ex causa esse licitum, idque jure naturae quodcumque enim sit illud p gnat cum Dei veracitate, atque adeo hane Conditoris perfect ionem in creatura rationali obliterat istud vero cum sit contra finem a Deo naturae auctore homini praefixum, non poterat non prohiberi omne mendacium. Atque hoc ipsum est sere argumentum illud, quo utitur Basilius Reg. 6. Augustinus L. I. contra mendacium C. 8. De reliquis quibus idem evincitur, consuli potest Schwargius inalem a cit. 3. u. . Caeterum, quod hodie etiam cum Thoma,so studes politici Protestantes multi ossiciosa id genus mendacia jure naturali licere existiment, id provenit inde, quod pro uris naturae cognoscendi principio Socialitatem conis stituant fac ea inquit Thomasius quae necessario conveniunt cum vita hominis sociali , quae eidem repugnant, mitte. At enim principium hoc sustineri ne luit. Certe sussciens non est, cum ex eo debita hominis in Deum αδ ipsum ossicia
non deriventur. Nec verum: si enim e Socialitate duntaxat praecepta naturalia repetantur, extra societatem humanam jus naturae nullum erit; quis autem neget, Adamum ante conditam Luam legi natura fuistis obnoxium' idem esto judicium de Anachoretis, extra hominum consortium vitam solitariam agentibus. Sed haec nos per occasionem tantum; adi s lubet saepe laud. Schwargium, contra Socialitatis principium ex proposito pugnantem in Institui. Iuris Nat. Gent. Par. I. Tit a Iastruct 3 S. a. u. La. .
104쪽
Contra Assertion. II opponitur . Legis naturae praecepta non dantur scripto, Verum cum natura ipsa homini inseruntur cum interim constet Decalogi praecepta ab ipso Deo in tabulis exarata nos accepisse non pertinent igitur ad legem naturae. Ac si pertineant, si uni natura ipsa nobis
insita sunt, quid opus erat illa scribi, Criti adeo lenus promulgari in principa generalia, quae versantur circa boni- tatem vel malitiam moralem, ut bonum ficiendum, nullum vitandum, quo tibi non vis in altera ne feceris c. suntur tena legis naturae: non autem eum c clusiones ex his principiis deductae atqui praecepta Decalco continent id genus conelusiones, ut certum est ergo non sunt de lege naturali. Hana 'ropos mi duobus nititur momentis. Vimissam lex .natii sis est civ ii iti visura nobis insitaue in me ad Wς milesiones hujusmodi non nisi dis rursus humani beneficio; audio proinde de exercitatione hominis
comparentur. Deinde, jus gentium a jure naturae dive ium 1t certe autem actus illi, quos ratio dicta per discum sum duntaxat, ad ius gentium resemesui per JCtos e l.
Omnes ' de est. Iure, item L Boni de T Depositi.
III. Rei alienae saltem concupiscentia, quae Praecepto IX. X. prohibetur, non est de lege naturali, cur enim hanc Deuc, ut naturae auctor, necesse habeat prohiberes nulli certe videtur adversari persectio vi divinae, non est proximo noxia
Resp. ad Loiraecepta Pecalogi per tabulas Moysi tra .ditas non fuit' 'muni se verum .nfirmata duntaxat, luti rese in 'iau 1 porro istud a Deo statiam,
105쪽
reddens D. Thomas i. v. 99. r. a. ad . ita daserit:
Dicendum, quod legiis e convenisns erat, ut non solum provideret homini in iis, a quae ratim non potes Ied etiam iii his, circa tiae contingit rationem hominis impedir Ratio autem hominis circa praecepta moralia, quantum ad i a communis iaPracePta est naturιe, non OIerat errare in universali sed tamen propter confitetudinem peccand obscurabatur in particulari bus agendis Circa alia ero praecepta moralia, quae sunt quas conclusiones dedus. ex communibus principiis se iis natura, multoriis ratio oberrabat ita ut quaedani, qui sunt secundum se mala, ratio multorum licita Iudicaret. Unde oρorfini co ura
virlimque defectum homini subveniri per aufioritatem Ditis diuinae; postivo scilicet. Haec ipsa dein confirmans exemplo scut trum, inquit, credenda nobis proponuntur non solum ea , allu ratio quivere non potes, Deum esse trinum Ied etiam ea, d quis rem fatis pertingere Gest, ut Deum esse uisum; ad excludendum videllari rationis humanae errorem, qui acetia
Nec vincunt quidquam momenta pro eo allata. Non orimum nam Cconclusiisnes' huiusmbdi recte dicunt in cum natura insitae hoc sensu, quod 'lius rationis cum
tura nobis congenitae ductu e primis prs Ini deduci, ac innotestere possint. Non alterum: ainetsi enim jus gentiuitia iure natura sit diversum, eidem nihilominus inultum iamne est propterea, quod genus omnes Deile et id consens
rint, quod est de lege naturali. Haud negaverim igitur codi clusiones ejusmodi particulare hoc sensi re&rri posse ad ius gentium; at enim, si Icti eas praeterea a lege naturae se emptas velint, in hoc illis issentiri non posshmus. Ac sane, cum de Primis generalibus principiis nemo dubitet, de
106쪽
ma a j s. ro micularibus etiam dubitari ne tu i ima ut arguit suetre: L. a. de Leg. num. . etiam illa res, ' ex Htermiserum harint convensentiam ctim natura rationuit , ut, is est ergo nec de conclusoribus ex his principiis eui iter sic, tis inibitandum quia verita principiti in concitincri continetur, o qui unum prae , es prohibet, neces uris matbec quod in Eo continetur, es bis quo sua re non potsi
Resi, ad Ill Eadem necessitate, qua Deus naturae auctor ad sapienter ac provide abemandum hominem praecipere debuit charitatem in prorimum, debuit quoque pro iv bere rei alienae concupistentiam , utpote dilestioni assicis pugnantem sicut igitur odium proximi, ita Chare conc piscentia Dei bonitati respemus adversatur. Adde in mpiscentis nec cum justitia congruere quod si enim aliena habere injustum est, quis justum putaverit aliena concupiscore Sed proximo Cinquies noxia non est concupiscentias
in re equidem non est, 1 tamen in affectu quando alienum habere velle, est velle nocere alteri. Quid quod affectus hic ex se sit causa realis iniuriae ac tametsi illa non sequatur semper, cum periculo tamen ejus inserendis semper comiungitur. En quo nominibus rei alienae concuplicenti j ris naturae praecepto subjiciatur.
An Lex natur ' sit necessaris , nec sthogari
107쪽
'Uoniam Legis naturae necessitas spectari potest vel um ad legem ipsam secundum se duntaxat sumptam vesiquoad ps, prout videlicet in anu scundo legis obligatione consitangimur utraque haec necessitas ad pradentis controversis ammentiam pertinet. M vero indubitatum uni versim legem illam, quis abrogationi sublesta eo, non 'ita quoad st necessariam , ut penitus desin e non possit posse item legis quoad nos obligationem tolli , si lex patiatur dispensationem, interpretationi proprie tali sit obnoxia, aut invincibiliter ignorari queat. Unde , ut de proposita statu tur quaestione, sitis ruerit definire primum an lex naturas quoad se ipsam videlicet suam e sinentiam abrogari possit 3 item di an saltem in illa dispensari possit aut, num patiaturanterpretationem proprie talem vel demum, an possit invi cibiliter ignorari Quid quid porro stud de legis naturalis
necessitate Qimmutabilitate est controversiae, dubitari nequit eam moveri solum ex hypothesi creaturae rationalis non modo conditae, sed Cconservatae, etiamnum proinde existentis certum quippe est, legem naturae complete sumptam omnino non exstituram si Deus creaturam rationalem ut
Potest conservare desinat, atque ita illius existentia deficia
Lex natura ita es necessaria, in obruari mn ussit s mirum ui essim legisthusiliet abrogatio vin me ζ, dum mi Osui sius tuis aut lex ipsa egitime rem
108쪽
catur. Iam vero ex neutro horum capite fieri potest , ut
lex naturae abrogetur. Non ex μ-o num legis natura finis est, ut creatura rationalis convenienter ad naturali suam vivat, hacque vi, vendi ratione gloriam Dei extrinsecam promoveat quod ipsum est naturae rationalis commune bonum. Cum igitur istud Deus summo jure suo possit semper exigere imo vi sapientiae, providentiae, ac sanctitatis etiam exigere debeat cumque lex naturae ad hunc finem obtinendum semper sit non
tantum opportuna, sedis necessa I iaci ut quae ea tantum prohibet, quae natura sua mala sunt nec praecipit alia, quam
quorum mi isto pariter ex se mala est; plane consequitur , legis naturalis finem non posse unquam desinere. Non etiam ex altero quis enim is, qui praecepta n turalia legitime revocet Τ Certe potestas haec Deo attribui nequit eaedem quippe persessiones divinae, quae exigebant legem naturalem ferri, latam quoque conservari exigunt. Perinde scilicet natura rationalis sapienter ac provide non γ' bernaretur ad finem sibi necessario praestituturn laxis
turae deficeret, atque s lata uisquam fuisset eadem igitur necessitate, qua illam ferre Deus debuit, tueri inimis com strvare necesse habet. Minus vero potestatis huius praerogativa convenire potest creaturae quaecumque enim ea sic est Deo subiecta, illo proinde inserior quis autem inseriori id iuris tribuat, ut Superioris sit orclinationem revocare possit Ex quo una conficitur , nulla contraria lege aut consuetudine humana ius naturae abrogari posse. Recte proinde Lactantius L. 6. de aestit. . . seneratim ait: huic legi alvi ae nec abrogari
109쪽
ntque ex hac usqui, licet, neque tot a broga- ri potest, nec aut per Se reum, aut per populum solvi fax umge posumus; - - omnes genus, omni tempore una lex ssempiterna, in mutabias continerit. Et de consuetudine l. gi naturae contraria Gregorius IX. Cap. cum tanto , de Co suetud nemo , inquit, sanae mentis intelligit natures Iuri iuIus transgressio periculum salutis induci, quacumque consuetudine quae dicenda est vertus in hac parte corruptela I posse aliquo
is lata naturuit m potest ab una di mori eadem ntis' oti m
interpretationem proprie talem nec pol invinci latuere aerari quoad prima sarum ae magis generasia praece
T Ars . evincitur ex ipsa dispensationis notione. Quid I enim est in lege vero ac proprio sensu dispensare nisi concedere, ut licite agatur contra legem, manente ejus a teria, perseverantibus circumstantiis omnibus, in quibus lex caeteroqui viget obligat; at prosecto ne Deus qui leo concedere potest, ut minentibus Legis naturae circumstantiis omnibus, licitum sit adversus eam quidquam committe re, ut ex iis, quae iam sparsim dicti sunt, facile colliges. omnis nimirum .ino vel omissi, ruris naturalis praecepto obnoxia est natura sua mala; quis autem non videat 7 ammnis ejusmodi concessionem pugnare cum Dei sanoe:tate, et summa in regendo homine sapientia ac frovidentia. Hoc certe nomine legem natura ferri a Deo oportuit qui igitur seri possit ut salva nihilaminus persectione ba, ab ejus obligatione quemquam eximat Atque haec de dispexsatione
110쪽
Da L no inus. Iosproprio sensu accepta eam enim, quae quibusdam est iniis
proprie talis, in aliquibus praeceptis mitiualibus a Deo fieri possidi, insta N. 97 adnotabimi ' Quod vero ad Milianam potestatem attinet, vix operae pretium sterit de ea quaestionem instituere quando nemini
ignotum est, in lege superioris proprie disp ari non posse ab inferiore, cum, ipso superioris sui lege adstringatur.
Extra omnem proinde dubitationem ponendum est a nullius, ne sacri quidem humani Magistratus auctoritate proprie dispensari posse in iis, quae aliquo legis naturae praecepto
comprehenduntur. Pars In perinde cena est, modo, quid interpretationis proprie talis, seu FbHae nomine veniat, attendatur. Est nimirum illa non solum legis explicatio, sed simul correctio
qua scilicet actus, caeteroqui lege comprehensus , per benignam interpretationem in aequitate fundatam a lege eximitur. Unde interpretatio haec supponit defectum in lege, casum a Legislatore non praevisum cum igitur Deus legis naturae auitor omnes casus intime praeviderit ac etiam circumstantias omnes, in quibus actus aliquis natura sua bonus vel malus est, praeceptis naturalibus integre sit complexus,
fieri nequit, ut in lege naturae in iis locum habeat. Quod si proinde occurrat casui, in quo lex naturae ma de secreti fide servanda non sit, prorsus censendum est, eum ab ipsis
Legislatore Deo exceptum esses Hujusmodi porro judicium dicitur interpretatio minus propria, si mera legis declara- ω explicatu qui astus lege comprehendantur; cui quidem legem naturae sublestii esse, ambigi non potest: eum nonnulla ejus praeceptis propter circumstantiarum vari