장음표시 사용
111쪽
tatem paulo dissicilius intelligantiir. Ita e g. ex naturalis fidem secreti praecipiens ex octorum interpretatione non extenditur ad casum, in quo secreti custodia Reipublicae metet Sraviter noxia.
Pars III repetitia inde, quod lex naturae sit homini civi ipso rationis lumine insita fieri totur nequit, ut ea, quae per se intellectui manifesta sunt , mens rationis composita ignoret, ut ignorantiam hanc depellere ac superare non possit. Eisse autem ita manifesta juris naturae praecepta -- universalia, eaque tiam, quoa cum his perspicue connectantur, res ipsa satis doceti quando vel sola termino dirum, quibus constat, cognitio eorum veritatem prodit. Inde experientia ipsa i docemur, unum quemque, etiam rudem, absque laboreis amistro, solius rationis uii a facile inte, ligere, ea Mam se honestan, fuliensi, ahoarsum quod quisi cibi sisti nossit, ficiendum si es alteri atque ex his con
tinuo eruere, eo ΔΚr cidium, honorem arentibus Uc fas non esse committere o Dod urn , furtum, meniacium c. Quod si jam vero cluoad Mee naturi praecepta nequeat dari ignorantia, quae facile sit perari non olla, ultro constat, inculpabilem esse non posse quodque hinc consequitur, id genus praecepta suam in actu secundo obligandi vim neutiquam a inittere per ignorantiam. Frui ra igitur existimav rit quis luam, a culpae reatu se immunem reddi, si forte per
ignorantiam contra hujusmodi praecepta quidpiam admiserit; hanc quippe legem ut in sal s . ait Augustinus inan-rquam lex politiva daretur, nemo ignorare permisis est usint, uiae viscarentur, quibus sex positiva non
Idemne autem quaeret aliquis exissimansium univeo sin de lege naturae qualibet3 numme sunt etenim panico
112쪽
II S. I 7laria quaedam juris naturae praecepta adeo implicata Ca, strin, ut non nisi per remotiores conclusiones ex primis naturalibus principiis deduci possint. Atque haec, non dico rudium, sed vel doctissimorum perspicaciam nonnunquam eslagere , satis comprobant complures de jure naturali contro- v. sae cire quas aestitate non minus quam domina illustres viri in diversas abeunt sententias quorum tamen palatem alterutram nemo nisi temere astinaveriti uiusmodii tu praecepta, dum progrin temporis pleniorem lucem accipiant, citra culpam ignorari, nec obligationem inducere, haud inficior.
Quod Assertionem L videtur contriaversam facere, est L squod Glos, in C. 7. Ecclesiassici super illud addidit eis disiiplinam legem vitae , dicat ligem liter quantum ad corres ionem legis naturalis esse Ariptam igitur lege saltem Dei positiva corrigi, atque adeo abrogari etiam potest lex naturae. Ac sane, cum id juris sit Legislatori humano in suas leges cur idem pariter in suas, quales sunt naturales, Deo non conveniat MoΠ. Ne auctoritati quidem humanae potestas haec neganda videtur. Etenim Inio, tametsi jure naturae omnia bona fuerint communia, omnesque homines liberio jure nihilomi nus gentium , quod bumanum est, introductam novimus b inmun divisionem, proprietatem, servitutem ad , lege naturali nefas est retineri rem alienam invito domino cum
interim istii jure humano liceat beneficio praescriptionis. 3tio, emitra his complures, qui spectato naturae iure sunt vallis, hoc uno i vine irriti redduntur, quod careant f lemnH
113쪽
Resp. ad L cum mittare Ang. r. a. u. 9 . r. s. ubi
ad x. Glossam explicans, docet quod in scripta recisur se dura, common mituralis, a quia per ligem Ari ptam suppletum, quod si, naturae deerat; es tua lex Oturae in aliquorum cor us quantum ad is a corruptum erum tantum, ut e marem esse omet, qua servi tate sunt mala: talis corruptio corremone mingebat. Nee urget, quod de Legislatore humano adjicimri satis quippe constat, legis ab
eo latae finem nonnunquam desnere aut oceurrere saltem, circumstantias non raro, quae rationabiliter suadeant eam a rogari quaelibet denique lex, quae mere humana est, libera hominis oluntate fertur nil igitur mirum, Legislatorem humanum suas leges mutare, revocare, ac penitus abrogare
posse. Nihil ex adverso horum est quod legem naturalem ulli mutationi aut abrogationi obnoxiam faciat, ut patet ex RiI. Resp. ad II. N. assertum, idque ex ratione, quam eod. N. I. reddidimus Frustra autem certe ad ea, quibus in serti probationem quidam consectam putant, provocaveris;
nihil quippe eorum est ejusmodi, ex quo judicari , possit , aliqua legis naturassis aecepta jure humano esse abros ta. Non imum istenim bonorum communio de iure naturaefuit solum mutis. hominiim autem libertas mistive quidem, at sub conditione duntaxat , si nulla intervemat culpa rimiuria. sed claritis loqui libet. Itaque ma dissiteor lege taturali
114쪽
ibras permissam esse biminam coimru donem at In aeceptam illam, simulque eorum divisionem imprietatem quod qui dam nullo proiius undamento asserunt esse prohibitam omnino inficior; sin a igitur naturae lege divisio hicis pro . metas jure humano induci poterat ex causa rationabili, e g. ut acueretur hominum industria, ut res mitiore studio m. rarentur . Quod ver ad libertatem attinet equidem illa homines stulcius naturae voluit nulla intercedente alpa vel injuria non prohibuit attamen, ne quis ob admissam culpam vel injuriam libertate exueretur hinc cum injuriae visto bello vindicari omini, atque in hoc necem etiam infe re homini liceat, aequissima plane gentium consensione famam est, ut in casu justi helli mors in servitutem commutaretur. Atque hinc sacile intelligas, JCtos in Instit de Iure Nat Gent. O civ. minus proprio sensu loqui, cum dicunt servitutem naturali juri esse contrariam certe eod. it. Impe
Non duri: nam lege naturali prohibetur Blum , nequis rem alimum, quamdiu aliena est, retineat invito mirum; am vero praescriptio transfert dominium rei in prae- bentem, ut adeo is non amplius rem alienam, sed inm praescriptionis beneficio retineat. At haec ipsa serte prae- iptinnis praerogativa contra jus naturae introducta est imo huic illam plane commem eristima, cuin introducendae praescriptionis ratio, finis sit bonum commune : ne videli. cet rerum dominia semper ni incerta princip. Inlis GL 1. F de Qucap. ut lites, vix finiendae alias, certi temporis lapsu
extinguantur l. ult. . pro suo ut acuatur hominum industa a in rebus suis inquirendis juribus conservandis . . de
Praescript Sur. Billa cit ut denique jura sua cies scis ora tam
115쪽
Non trum lex quippe humana, ad contractus valorem requirens solemnitates , addit duntaxat aliquid, quod jure naturae non est necessarium, . nec tamen una prohibitum.
Adjethione igitur hujus solemnitatis non derogatur iuri na, tilrali vel ideo enim , quod eas non prohibeat , legitimo Magisti alui relinquit integrum de celebrandis contractibus statuere ea omnia, quae a bonum commune expediunt. Suedire autem solemnitat , lege humana requisitas, gubbori non potest: cam rum usu caveatur, ne i, nemineatur contractus, ne quis in contrahendo interveniatis lus M. Isthm vero universim spectis solemnitates leguhumana praescriptas, constat a m dure pulli, praesertim et t. δε Γλιν uti SQ γά- nouus re contrahitur obligat item de Arb obligati, aliis quam ex Can'nico Titi Passis CL. 3. Decretes a Tit. 13. usque adlao
Momentis, quibus Tertionis It pars secunda & tertia impugnatur, haud dilficile erit occurrere, si modo animum identidem advertas ad ea, quibus utriusque hujus altis asesertum amrmare illustrare adnisi sumus. At enim pars ejusdem Atartionis prima validioribus urgetur argumentis
hae proinde paulo copiosius relaxenda Cresolvenda erunt. Opponitur autem
Ι. Universi Legislator ea potestate, qua seri leges in illis quoque dispensare potesti ut clarum est ab exemplo Magistratus Ecclesiastici Politiei; eamdem ergo potestatem silendum est esse in Deo, legis natio alis auctore. Ac omninon. Haec
116쪽
II me ipsi sui olim s. Bernares lententis; nam L. i.
de Praecepto Dispensat ora inter divina praecepta dis enisini assimans , alia vocat commutabga ilia inviola Hui , quae a Deo tamen siilvi possint. Ita autem de his en monem prosequitur. Quod Volatile noni uri, illud inteli, go, quod non is homine tra tum, Ied vinitus promulgatum,
usi a Deo, qui tra int, mutari omnino non asinit, ut racem pli causa Non occide ς, non moechaberis non furtum iacies, O reliqua litu , tiluiae legscha quae etsi militim prorsus hu
manam l*ensuilonem admittant, nec coqui:m hominum ex his aliiquo modo soluere aut licuit, aut cebit Donunus tamen ho rum quod oluit Si quia id voluit, sol ν is ν cum ab Intiis
braei AEgyptios Dolitur , sive quoad Pru helam cum muliere fornicaria misceri pracepit
III. Negari si Item non potest, legem naturae de hon randis Parentibus subiectam esse divinae dispensationi cur enim summo jure suo Deus nequeat praecipere fili , ut trem fame interire sinat, eidemque non praestet obedienti
am hoc ipsum autem soro dispensare. Resp. ad L Dist asserti in illis Misensare potest, quas tulit libere C. quas tulit necessario, uti legem naturae a Deo latam alias comprobavimus N. Atque hinc patet non recte argui a Magistratu humano, ut qui leges suas libera voliam tale condit sicut proinde eas poterat non condere, ita comditas: pro resimo, potest revocare, aut in illi, Jspeitare: Li risiis , in huius necessitatis discrimen ab iis legi, materia repetitan . Ea ni , quae in mere humana pro objecto habet, sint eiusmodi , u i cienda . . sint, quia ira cepta vit inda, quia prohibit . . εκ adum B lagis raturae
117쪽
xeta I. fuerit vel ex se ita mala, ut non potuerit non prohiberi. Resp. ad I verba D. Beri ardi congrue exponi depensatione improprie tali, quae videlicet fieret a Deo mutatione materiae, caeteroqui legi naturali subjectae Re autem ibid. vel hane dispensationem, prout illa De est propria, inestati uni me abiudicat; nam homo nequit perinde
Deus immutare pateriain plurium legum naturalium caditerum atq*r, regulam cit. Cap. a s. Bemata traditam ne
de dispensitione quidem improprie tali integre sustineri pose excpptione proinde aliqua sinistare eam oportet. Geme. xatim' nimirum illi pronuntio Deum in Praeceptis primat tabulae dispens re noli posse posse eontra in tabulae alter,
vi praeceptis in his vero nullam prorsu dispensationem humanam admittit. Prosecto autem , si de dispensatione se su improprio accepta sit sermo, quoad aliqua horum conmitoppositum. Sic enim Deus per Ecclesiae Praepositos dispem sat in voto ciuramento promissosus, quae tamen ad primam tabulam pertinent circa mendacium contra, quod est at ria secundae tabulae, nequit ratione ulla dispensare demum, in aliquo saltem huius tabulae praecepto humanam quoque dispensationem, quae sit improprie talis, locum habere, e tum est ex jure praescriptionis, condonationis S c. At de
hac di*ensationis specie sinu. . pluribus dicendum erit.
. Resp. ad III sunt, mi coni dant, legem naturae 'honorandis arentibus ne impropriam quidem pati dispensitionem. Qui mitra isntiunt, e innus eum a Deo fieri posse existimant . O tenus summa auctorinite sui Deus psum e posses e. Pax em rure paterno, vi cuius ei debet Dius obedientiani ad reverent am . cum igitur in oe jure Midetur hi mitiualis, sublatis quo Erretur quoque materia legis ,
118쪽
Dc LEGI Bus. II 3legis, atque ita fieret soluit improprie illis qponsatio, M. Geram nos non pugnat. Urgebit attamen aliquis l. ab exemplis, quae Deum in D lege nMurae aliquando dispen e comprobare videntur. Cer tum nimirum est praeceptis naturali prohiberi idololatriam, occisionem innocentis, mendacium, fornicationem , furtum, polygamiam simultaneam scripturae nihil inus testimonio
docemui , Deum dispensisse cum Naaman Syro, ut idolum adoraret Rege adorante 4. Reg. s. V. 8. I9. cum M hamo, ut Isaac innocentem interficeret Gen. aa cum obstetricibus AEgyptiis in mendacio, secus enim illud remuneratus non suisset Exod. I. cum se Propheta in fornicatione, praecepit quippe illi accessum ad meretricem se. I. cum Judaeis in surto, ut vasa AEgyptiorum auferrent Exod. II.
demum cum Patriarchis veteribus in polysamia, ut constat de Abrahamo, Iacobo c.
II. Ab exemplo dispensationis humanae, qua novimus haud raro obtineri solutionem a vinculo naturali. Quis enim nesciat Summum Pontificem dispensare nomi quam super Episcoporum . residentia, in matrimonii vinculo, in voto, im
ramento rota Uinruit tamen obligatio est juris
Resp. I. Generatim ad uum complura sint exempla dispensationis in aes naturali actae a Deo homines, dispentitionis inquam proprio, stricto sensi acceptii N. ἡ-enationis latiore duntaxatis minus proprio sensu sumpta' neque omnino in exemplis ' relatis aliam esse , patebit ex Resp. IL S,s nimirim ad istud plenius intellis noui praevis nota R. P. Muδελ δε DoLUPeccat.
119쪽
notasse iuverit aliqua de utraque hac dis iis timus
Dispensationem proprie talem aio esse illam, qua quis
obligatione legis exolvitui in eo, quod etiamnum est inale; ria linis, ac tametsi perseverent circumstantiae omnes, in quibus ex caeteroqui obligat. Accipe exemphim Titius vult sue in quarto gradu consanguineae matrimonio jungi
idque ex causa ejusmodi, quae non mutat circumstantias, in quibus te ecclesiastica obligat causa igitur haec secundum se non essiciet, quo minus Titii nuptiae sint incestuosae te, gitimae contra erunt, si eum Pontifex cit potest etiam in his circumlhantiis a eos vinculo absolvat. Atque hujusmo di solutio vinculi foret dispensatio proprie dicta, quam con tendimus a nemine fieri posse in ulla naturali ege. Dispensatio latiore sensu accepta est, dum ab aliquo objectum ita mutatur, ut desinat esse legis materia vel etiam juxta quosdam dum quis mere declarat actum pro
hae nominatim ii cum stantia lege non comprehendi. Jam vero utroque hoc sensu dispensari posse in quibusdam saltem iuris naturae praeceptis , certum est Cum enim eorum non
nulla sint paulo obseuriora, explicati me & d ara tione ορον habent cum item quorumdam materia Dei aut etiam homi nis dominio subjiciatur, ab iisdem utique mutari potest. Dico quoruiuiam non ommum nam aliquoriis materia, i ca quam eisinuar, ne divinitus quidem mutari potest e. g. id Milatria, odium Dei, mendacium M. Caeterum o Dor, dispensationis D latiore sensu acceptae nomen esse prorsiis improprium, neque usum inius esse necessarium ad explanandas hujus loci dissicultates, ut rem expendet; si
cile patebit; quia tamen illo passim utuntur Drais schol
120쪽
DC ino in II s. Is Mo utimur nos, ne a recepto loquendi more dii damus. Veriam iam propius ad rem. Igitur.
Resp. II. quidem ad I stla explicatione opus esse, quisque intelligat , in oriectis exemplis ne vestigium quidem haberi dispensationis proprie talis, quae hoc nomine dignarat. Ita autem de singulis habe.
Naaman declaratum est tantaxat ab rasteo , quod ante totam procumbere mere ad Regem idolum adorantem stertandum quod Naamanis ossicium erat non sit idoli adoricio licite proinde ilium hoc uno fine posse genuflecteru
procumbere coram Remmon, Damascenorum idolo. Hoc sensu cum Menochio communiter sacri Interpretes exponunt iit Elisae ad XIaamanem verba: ad is Paci V. I9. Abraham, immolare Isaacum iussus, a Deo acquisivit usi vitam filii vel ideo praeterea, quod praeceptum hoc Doninus tulerit, jussus est Abraham filium occidera auctoritati divina, non sua privata. Nihil igitur admissurus erat contia legem non occides, si jussu Dei immolaret filium cum hec naturae lex solum prohibeat occisionem, quae fiat, au- ct ritate privata ac eo casu, quo non habetur jus in vitam ait rius. X quo patet, casum praesentem non comprphendileg memorata. Idem dicendum de Samson se ipsum ruina
domo interficiente Judic. 16. quanquam de hoc aliter alii.
In obstetricibus aegyptiis remuneratus est Dominus bommolentiam iuvandi mastatos Hebraeorum non vero mendacium, quo benevolum suum actum tegebant. Et quia Catisice textus it erunt ob latrices Deum, aedificavit l, omos; quomodo autem Mimuerunt utique fersando masculos, quos a Ph