장음표시 사용
81쪽
LEx uisias figat in emittantia iis, ut asiis contra eam eqstitus semper sit tauus quandoque auium sumis
ritus ac iniussidus. a Ratio me panis est nain universim legi naturali nillil deest inini, quae ad obligandum in conscientia reqvirum tur. Quae enim illa sim alia λ nisi potestas sub reatu culpae obligandi in Legislatore, sica voluntas re ipsa ita obligandi hujusque voluntas legitima intimatio. inuid verorum in lege naturali complete sumpta, prout a nobis describitur, desideres aut quis sanae mentis existimet, supremi omnium Domini imperia sine piaculo posse rejici Mneapsam certe obligationem non obscure indicat Apostolus dum ad Rom. a. de gentilibus ait quicumque sine lege scripta peccaverunt ii laxe scripta peribunt, inuidem interitu etiam damnationis aeternae, ut contextus docet non perirent autem propter peccata contra legem naturalem admissa, nisi eadem in conscientia obligaret. Quod si autem ita obligat, necesse est actum illi contrarium semper ella illicitum, proinde peccatum, idque grave vel leve pro ratiq-
ne materiae. Illud hic quaeri potest num lex naturalis in conscie tia obliget non tantum ad substantiam actus, sed etiam Do- dum ut junt virtuti. Cui quaesito ut satisfiat, reν candum est in memoriam principium supra . a I. insinuatum, tum nempe legem integre observari, cum mens ei stir- roris integre impletur. Ex quo , cum Simonnetto, Traeh. do Leg. disp. a. r. a. amrmantium secuti sententiam, in hunc dum arguimus. Deus, ut naturae auctor , per legem na
82쪽
turalem generas praecipit Maturae rationali, ut vivat honeste cons a miter ad naturam rationalem athii ad si vivendum non est satis, ut sint alius, quorum mi is de
decet naturam rationalem verum fieri illos oportet simul. modo naturam rationalem decente, .cum convenientibus eidem circumstantiis, ut clarum est ex mente igitur Legis latoris Dei modus etiam virtutis praescribitur lege naturali.
Unde inseras legis naturalis saltem astirmativae de qua una quaeri posse existimat Suar. L. a. de Leg. . o. obliga , tioni non satisfieri integre, nisi per actus honestos, de mora liter bonos tales videlicet, qui fiant modo convςnienti naturae rationali, qua rationalis est Ratio ad partis petitur ex communi sensu, per lumen Φnaturale nobis ingenito hujus quippe citra omnem legem positivam solius ductu docemur, actus aliquos esse irritos. Ac horum quidem alii sunt irriti defectu potestatis, vel V
luntatis in eo, qui agit ut si amens, vel alius lassiciente. rationis usu destitutus contractum ineat; si quis rem alteri- us dominio subiectam promittat; si ad donationem faciendam vi illata, reluctans proinde et invitus compellatur c. Alii evadunt irriti deficiente obiecto, circa quod actus versatur; deficere autem eo ipso censetur, quod sit aut impossibile aut perpetuo turpe , seu natura sua illicitum hinc jure naturae invalida est promisso de committendo mendacio, sur- de . Atque haec sere sunt illa, ex quibus judicari potest actum aliquem lege naturali esse irrituma ut adeo, si nec agentis potestasis voluntas, nec objectum deficiat, tametsi actus legi naturali contrarius si illicitus, non tamen etiani invalidus ita e g. matrimonium, post promissionem sponsali
tiam alteri factam cum alio initum est quidem jure natura illicitum, ratum nihilominus ac validum
83쪽
Si hujus porro discriminis requiras causim, ea consormiter ad principium S. I. praemissum, ultimo repetenda est a Dei naturae auctoris voluntate, qua sicut actus aliquos necessario praecipit aut prohibet, ita alios necessario jubet simul esse tritos utrumque enim istud ad summam Dei in gubernando sapientiam di providentiam pertinet ex desectu utriusque imperfectio creaturae rationalis redundaret in ipsum Deum. Unde quamvis actus jure naturae irriti inchoata quadam ratione per se sint tales , cum in se ipsis habeant fundamentum , cur irritentur: re ipsa attamen, complete, de formaliter redduntur irriti ac pro talibus eos habere obligamur per voluntatem Dei, irrito illos esse necessario jube
tis quod ipsum potiori jure dicendum de stibus legi naturae contrariis, qua illicitis, Win ista scuta ac formaliter malis, seu peccaminosis.
' Asserito prima his sere momentis impugnari potest. I. io vol tas Dei necessaria sit lex naturalis, sequitur, eam non aliud esse, quam Legem aeternam divinam: a qua tamen legem naturae nos os diversam sitemur. Soamis penitus diversa est; nam 'II. Abstrahendo etiam a voluntatis divinae imperio , actus lege naturae praecepti aut prohibiti sunt in se boni aut mali; hine ipsum rationis dictamen naturale proponit eos nobis ficiendos aut omittendos, non ut voluntati divinae, sed ut mturae Totimini convenientes aut disconvenientes. Unde III. tiam in hypothesi, qua re ipsa non daretur haec
Dei voluntas, rauo naturalis rutilominus di et horam i
84쪽
I et s. 9 gain, illarum prosecutionem perinde item' essent laturassia moraliter boni, illi vero mali, atque adeo peccata. Haec jam vero si ita habeant, tota legis naturalis ratio Ddetur reponenda in sola rationali natura nullinentis autem in voluntate Dei. Resp. ad I legem n turalem, ut ea in Legislatore est, ac in actu primo tantum obligans, esse omnino Legem Dei aeternam eadem attamen, prout in nobis est, nosque in actu scindo obligat, est lex temporalis cum ex illa Dei, ab
arterno lata, nobis in tempore applicetur per naturale ratio
nis dicta inen per quod simul completur iis ratione legis reipsa ami obvantis. Nec a ne propterea cynfundenda est lex naturalis cum lege divina positiva hujus quippe nomine venit te Dei libera, proinde de rebus natura sua indissa rentibus lata iam eo adverso illa si ne 'suu dic quibus patet, Legem Dei aeternam esse quides ratione aliqua di versam a L e natu ali at non ut in Adversu ius versam ita, ut haec penitus excludat illam, aut ne illa laetture consistere, explicari possit.
vesp. ad II si abstrahas ab inlateis imperio hei aliquid praecipientis vel prohibentis , actus, pios mu ,
tura a bonos aut malos, exunt tales hoc solum sensi:
quod sint comuliae vel difformes divinae rationi, tanquam norma insessibili, illos necessario approbanti, hos vero improbanti . quodque iundamentum in se ipsis habeant, urnecessario eos a Deo Haecipi aut prohiberi oporteat. ADque hoc sensi memorati atas dicuntur nonnullis natura. sua indumentaster inni aut mali; vi quis inierim etiam Iose citer tales did cupiat, nihil morabor modo vocabuluit
85쪽
vero idem actus, citra voluntatem Dei, non sunt formaliter boni aut mali eo sensu, quasi sint simul conformes vel di formes legi proprie tali haec enim est imperium Superioris obligare potentisci natura autem humana non est sui ipsius Superior, nec legem proinde sibi potest constituere. Unde
id, quod in Ob ect additur, omnino sustineri nequit: nam dictamen illud praeticum consula saltem Ciniplici te quod ad rem praesentem satis est proponit actus ejusmodi esse
simul convenientes aut disconvenientes Dei voluntati, cum proponat obligationem, quae non potest esse nisi a Deo, ceu naturae humanae auctore dc Superiore Ex quo se luitur, Omne peccatum contra dictamen rationis admistum esse theologicum mere philosophicum autem non dari. Resp. ad III. Expi cando Distinctione asserium in data' hypothesi ratio naturalis dictaret actuum quoremdam fugam,
quorumdam vero prosecutionem, idque mere ob convenientiam vel disconvenientiam naturae rationali in sensu paulo ante explicato C. dictaret etiam cum obligatione fugae, aut prosecutionis N. Cum enim , facta hac hypothes, deficiat lex vera propyle talis, deficit pariter obligatio, proinde perrectum dictamen rationis naturale proponi non potest; unde hoc casu actus, contra ejusmodi dictamen postus, non es et peccatum formali quod natura sua est transgressio legis. Caeterum hypothesis haec se ipsam evertit. Fac enim existente creatura rationali non dari memoratam in Deo voluntatem, hoc ipso jam nec Deus dabitur exim s detur, ne-eessaria sit illi pro hoc statu ea voluntas, ut ex N. I. Certum est quod si autem Deus non detur, non existet creatura rationalis ergo in hac hypothesi disceptatio instituitur de creatura rationali existente, quae tamen in eadem hypothesi necessario stippon debet non existere. Sed enim ex his
86쪽
s. et Urgebit aliquis ab opposito. I. Si lex naturalis sit vo 6luntas Dei, e proinde divina , perperam existimatur consistere etiam in dictamine rationis praetico: hoc enim non est actus divinus, sed mere humanus. II. Lex naturalis hoc ipso, quod sit vera lex est e manens eadem dicitur nobis innata esse naturae immanens . quomodo autem haec habeantur per rationis dictamen , quod constat esse actum transeuntem ΤIII. Negari nequit legem naturalem , utpote tot naturae humanae communem , dari etiam in insantibus lamentibus; at certe in his non datur per rationis dictamen, cum eo
Resp. ad L negandam esse lationem dum enim comtendimus legem naturalem consistere etiam in diei amine a stionis, agimus de lege naturali. complete sumpta, hoc est, prout nos in actu secundo obligante, proinde ut nobis pro mulgata cum igitur promulgatio haec fiat per rationis NEtamen, recte in eo etiam reponitur lex naturae complate sumpta. Quid quod di tamen hoc ipsum, tametsi in re sit actus immanus, moraliter attamen est divinus per illud enim nobis Deus loquitur, legemque suam promulgati abes exemplum a lege humana, quae non cessat esse Principis Propterea, quod praeconis voce promulgetur. Neque contra nos facit, dictamen rationis esse errori obnoxium in hac quippe, quam tuemur, sententia lex naturalis completur ac promulgatur per solum dictamen rationis remis, hoc est, rationis de rebus recte Quere judicantis. Unde dicta ara practica erronea, quamvis invincibiliter sint talia, non Pedi
87쪽
pertinent ad legis naturalis complementum eadem non sunt vera actuum humanorum regula, neque secundum se laecis habent vim obligandi ut adeo, qui dictamen erroneum non sequitur, non ideo peccet, quia contra illud agit: 'crum quia agit contra rectum rationis dictamen res exum, quo docemur non esse faciendum, quod existimamus esse illicitum. Resp. ad II. Legem naturalem esse permanentem susti- cienter habetur per hod, luod a Deo naturae auctore sit lata stabiliter, quodque dictamen ipsum illam promulgans sit quid permanens in potentia animae rationali, semper ad suggerendum illud parata ac expeditari unde in ae1limatione morali hoc ipsum rationis dictamen est permanens, quamvis physice cie ipsa it actus transiens. Atque hoc uno sensu dicitur lex naturalis nobis innata, laturae immanens reo genita, aut etiam ipsa natura rationalis, ut cum Pauli ad Rom. a. v. q. de hominibus gentilibus ait ipsi flat Iuni lex. Resp. ad III. Communem omnino toti naturae humanae esse legem naturalem, cum ex mente Legislatoris Dei lata sit pro omnibus hominibus, ex se ac natura sua ejus capacibus vel ideo, quod omnes praediti sint potentia intellectiva, qua eis nisi aliquid obstet proponi, ac promulgari
per rationis dictamen possit. Ex quo consequitur, legem naturalem etiam complete sumptam, dari quidem potentia in mentibus & infantibus, ut qui ipsi facultate rationali sint instructi non dari attamen usu, aut etiam potentia expediti, cum pro hoc statu ex desectu usus rationis incapaces reddantur practici dictaminis. Idem cum proportione
88쪽
DELyGIs us. 83 Assertioni secundae tria adversari videntur. I. Lexn ruralis non manissistat poenam aeternam haec enim sisto inane naturali comota nequit ergo nec obligat Us uenam aeternam quodque hinc consequitur, non obligat in conscientia si culpa saltem gravi, quae inducit reatum uenae
In Generatim leo , quae actum charitatis non praecipit, satisfit per actum praeceptum, licet is non ponatur ex charit te damnata enim est Baji Prop. 16. inis vera lagis tabedientia, qua 'Me charitare at certe charitas, ex qua si aeriis, est modus virtutis igitur legi naturali sis fit per substanti, am actus proinde obsigni ad modum virtutis perperam asstruitur. Praeterea
. m. Leges humanae . non obligant ad modimi, sed tam tum ad substantiam rarus idem igitur etiam de legis natu, iis obligatione censendum est.
sp ad L C. Ant. N. Illat. Ut enim delinquens in . currat reatum poenae, salis est, committi ab eo aliquid disegnum poena, cognosti proinde simul amis malitiam, aut i eulpabiliter siliem non ignorari non requiritur autem e delicto adnexae notitia, nisi serie hanc Legislaior ipse ad incurrendum poenae reatum in delinquente speciatimis quirat. Ita e s. sur justo sis Civilis judicio ad furcam da .mnatur, tametsi hanc poenam in fures lege dicti, tam nescierit R . ad II admissa Mas olim distincruendam esse ni Mnem satisfie per substantiam amis, ita ut non sit obligatio ad omnem virtutis modum, ut nec sit obligatio ad eum vi rutis modum , qui necessario requiritur ad id, ut actus sata
89쪽
84 neste convenienter ad naturam rationalem N. sed nee pausa nobis exigi, patet ex dissis N. 73. Resp. ad Im haud recte argui a lege hinnana ad naturalem per hanc enim Deum ejus auωγrem constat gener tim velle mul modum virnitis, ut dimisi e N. 73. cum ex advers Legislator humanus amis duntaxat substantiam regulariter praecipiat, id quod ad finem ab eo intentum coinmuniter sufficit. Inde, si quando Legislator humanus simul modum aliquem, Convenientes a s circumstantias legitime a findito exigat, indubium est, tum humanam etiam hi jusmodi legem sinu ad modum virtutis obligare; ex quo capite Leo Mesiasticae de annua Consessione QCommimnione non satisfit per sacrilegam Consessionem, Communi nem iuxta Propos. Is ab Alexandro HL 3 sa ab Innocen- tio XL damnatas. φ
An ex naturalis si una ilas an item una
eademque in bis 'UNitas, quam Legis naturalis proprietatem esse jam alias diximus, spectari potest tam cluoad ipsam Legem pro
Ut nempe haec naturalia praecepta complectitur quam Etiam quoad homines, quibus haec ipsa lex per dictamen rationis naturale innotescit. Utriusque porro hujus unitatis notitia admodum utilis est ad penitius intelligendam , ac explicandam Legem naturalema inde, postquam de natura ejus complete sumpta disset uimus , nunc speciatim statuendum est: an, quomodo unitas haec legi naturali conveniat Τ id quod duce
D. Thoma I. a. u. t. ω4 duabus Assertionibus
90쪽
phona quidem particularia praerepta οπμcti in ex naturmsis; istud astamen non ficis, quo unus vero fessu' casu una in AΡRimum Assertionis in embrum controverti non potest, cum Θconstet hominis ollicia, jure naturali praestanda, alia eo. se erga Deum, alia erga se ipsum, erga caeteros homines alia quae uti ex objceto suo sunt multiplicia , ita obligatio
quoque eorum multiplici praecepto Continetur. Ac ut particulatim loquar certum est, lege naturiae praecipi cultum Dei conservationem vitae propriae, revereluiam arentibus exhibendam S c prohiberi item lasphemiam , furtum , mendacium c quae quidem Particularia praecepta nemo esse di- versa negaverit.
Sed nimirum istud ut altera parte asserimus officere 'nequit .egis naturalis unitati. Quamcunque enim ob maleriae Parietatem multiplicia sint de praecepta, omnia attamen uniuntur in hoc uno generali bonum esse faciendum,
quod cum hoc necessario connectitur mulum vitandum. Uniri porro in hoc dicuntur propterea, quod ex illo, ceu radice, proficiscantur deducantur, atque adeo ad illud tanquam principium primum reduci possint neque enim e g. colendus ore Deus, nisi cultus hic bonus esset cur item Vitandum . g. mendacium, nisi quia malum Praeterea ut notat Suare Z omnia Iuris naturae particularia praecepta congrue dicuntur uniri in uno auctore, seu Legislatore in uno sine ultimo in uno modo faciendi aliquid, quia bonum est, vel vitandi id, quod bono est oppositum, seu malum in uno item rationis lumine, per cujus dictamen nobis intiman