De legibus, earum transgressione, seu peccatis et peccatorum poena dissertationum theologicarum libri tres, quos in universitate Viennensi auditoribus suis exposuit Nicolaus Muszka .e S. J. ... L. 1. de legibus. L. 2. de legum transgressione, seu pec

발행: 1756년

분량: 643페이지

출처: archive.org

분류:

91쪽

e I. moralem proinde etiam ad id, ut multiplicia iuris naturis ecepta vero sensu dicantur una ex naturalis in se, ' unum Jus Naturae Mut licitur unum Ius Gentium, unum . Ius Civile M. Atque hoc illud est, quod Theologi quidam significatum volunt, dum Munt legem caturalem si unam I maluere, munificem ero materi Euer.

eadem rationi in omnisus.

s, πTT Asserti veritas pateat, sola illius explicatione opus est. D j itaque Legem naturalem esse in nobis unam hoc sensu quod a Deo naturae auctore lata si pro omnibus h niinibus, inuidem pro omni loco, statu, ac tempores quod onanibus eadem sit insita natura rationalis, per cujus lumen ac dictamen omnes usu rationis praedit , saltem quoad prima Cmagis generalia praecepta, cognoscant Legem natur tem , eaque in actu secundo obligentur; quod denique in omnibus sit eadem potentia rationalis, cujus ductu omnes, si rectam rationem sequantur, devenire possim in notitiam particularium etiam praeceptorum atque adeo omnes illis obligentur saltem in anu primo mare omni Mare paucis complexuS, L. a. de Leg. . . legem naturalem in omnibus hominibus Cubique esse unam ait propterea quia tam lex es Aut proprietas consequens, non rariose propriam alicu tis individui . sed pec eam asinam, qua eaψem somnibus. Idem intellexerunt vel ipsi Gentiles, eum legem naturalem dicerent esse aliiqwd a Deo naturae a lare impressum cordibu no esse reclam ratiomem naturae congruam, det Disam per onmes, constantem, sempiternam c. ut legere est apud Senecam Ciceronem 3 6 r. laudatos.

92쪽

Quod vero e naturalis non sit eadem ratione in Lomnibus una, satis constat experientia cum sciamus fuisse haud paucos, qui particularia aliqua juris naturae praecepta ignoraverint. Ita adulterium Lycurgo probatum fuisse refert Plutarchus in vita illius teste Iulio Caesare L. 6 de Bel , Gall. olim Germani non existimabant furto inesse aliquid iniqui quod ipsum de Lacedaemoniis narrat lutarch. . . de Lege Getiali C. I 4. Porro ignorantiae hujus causam D. h. supra cit Art. . in O duplicem insinuat. Primam inde repetit, quod apud omnes non sit eadem illatio ex principiis SeneralibuS: cum, quanto magis enclusio particularis , cerijs e 11 ita circumstantiis distat a primo principio, tanto minus sit quoad nos evidens. Ita ex hoc . g. principio, quod tibi non feri, alteri non feceris, evidentissime insertur, ergo non es proferendum falsum ess nonnim contra roximum non tamen perinde evidenter sequitur illud , ergo

non es proferendum falsum testimonium pro vita propria conservanda quamvis utrumque hoc sit aeque praeceptui natu rate, ac primum principium generale. Inde factum, ut quihusdam aliquando visum fuerit, mendacium esse licitum in aliquo cani. Asteram id genus ignorantiae causam, O refert, quod aliqui habeant depravatam rationem ex passone seu ex mala consuetudine , seu ex mala habitu ne naturae ' atque hinc evenisse putat, quod Germani olim latrocimum

Expediuntur quaedam Dubitationes.

Rit sorte, qui hactem dista in dubium revocet pro 'apterea, quod Im praeceptuni juris naturae quodlibet sit lex Muralis scut igitur praecepta particularia sunt multiplicia, sic Me naturalis est multiplex, non 'vivi. 4Io,

quod non reputaverint iniquum.

93쪽

quod uxta Gratianum dist. r. in prino jus naturali si, quod in Lege in Evangelii continetur at ea, quae in Lege ΕUangelio continentur, non sunt in omnibus hominibus quid uniam in sensu Assertionis secundae ; ergo nec lex naturalis.

3tio , quod lex haec sit in nobis per rationis dictamen hoc vero etiam quoad praecepta naturalia non est idem in omnibus , igitur nec ipsa lex.

Dubitationibus his ut te expedias, pro mo observa e haud inficiari nos , regem naturalem essu mirterialiter , seu quoad praecepta particularia multiplicem ; at enim cum haeci ipsa Uecepta in sensu Assertionis . sint quid unum formaliter, unione videlicet morali, e quoque naturalis eodem sensu una dicenda est Pro ad ex D Thoma responsum esto Gratianus inquit ille supra cit Art. ad i. non est sic intelligendus, quas omnia, qua in Lege i Evangelio com inentur, sint de lege naturae cum idi i tradantur ibi supra naturam e sed ea, quae sunt de lege naturae, Plenum ibi tradit-rur , unde cun ἰλάst, zod Iu naturae es, quod in e ge Evangelio continetur, stitim explicando subvunxit quisive Iub tur alii facere, quod Iibi vi seri Pluribus in hunc Gratiani locum commentan Suare de Leg. . a. . . demunt concludit, verba ejus ad hunc modum esse conjungenda:

Ius naturale est, quo qui sque Iubetur alti actae, quod sibi τί feri quod in Lege, Euangelio continetur. Unde Chri

sus in Evangeliora c. Demum pro rio notasse sufiecerit: rationis dictamen quoad praecepta juris naturae prima S generalia esse idem in omni hus quamvis autem una partiacularia aliquando si varium, quoad haec ipsa lauaen idem esse potest vi potentiae rationalis, quae eadem est in omnibus. Istud vero satis est, ut lex naturalis dicatur in omnibus una in sensu a nobis intento.

94쪽

generarem selio in aut prohibem tur per:

Animadversio praevia.

praeceptorum particularium, ad Legem naturae pertinem Dum do se res postularet ut haec ipsa praecepta nomin

- . iure inalis pns . Franc. v. Royse S. J. Cap. s. Partis II in positissimo Op iri; quo Ethicam sue A iure iremplexius' 'ioa enis eodem nos ipsi haud inviti A mors nostro distimemus, nisi remini copia, Me imi a superest. vetaret. Ne tamen virum inhoc operis 1 hos iam penitu desidM ari patiamur, duo li& pi aestiui to idem Ause uisurusLpromantiatumvis , nae prosim ximis tra icius defectum ust Theologum abunde suppleant.

Dabimus nimiriam primo generalem regulam in qua, solo narurali ratiocinio deduci possit, num haec aut quaevis amo alia sit lege naturali praecep a. avLimita designabimus deinde in particulari actus aliquos, qui ex hoc principio tales dici debeatu quod alteram tum exequemur, cum

95쪽

Assertione R de praecepti mutilogi sententiam seremis. Climamque multum lucis affindetis eorum, quae de Lege --e Iiactenus Hismi-- ad detegendo, error'. 'arretico ruoruni aliqui cic gere est apud laud. schwarisium orca 'aione i jure naturae praeceptas aut prohibitas graviter hallucinantur. Eieensenda sunt Me narurali praecepta aut prohibita

Iumitu naturali cognoscimus a Deo ut auctore na unae, necessario praecipi vel prohiberi

844stud 'quod renuae instri statuimus, HY non isto i a tum quam senerale principium, ex quo actedente Monaturali ratiociniis, per legitimam illationem iudicari possis de in lais a. iuturae praecepti aut prolubilis. Deisai: Omo , Mila 'amon in 'earum c. muni. consensi: a positiva lage prohibentur aut praecipiuntur, est ejusm di , ut a Deo naturae aut re necessario praecipi vel pr hiberi debuisti; - advors, amo quaelibet, quarentibus inrigiis legi iure rae fraecipienti avi prohibetiti est seriecta, id peculiare habest, quod Deus, piabito 'etiam

solo naturaeordine, eam praecipere aut prohibere necesse habuerit, exigente id videlicet summa illius hi gubernandosipientia, providentia. Consule actiones singulas, direm, quam contendimus, ita se habere indubie comperies. Quod si vero istud : iam ex statuto principio legitima illatione licebit designare aedones jure naturae vetitas aut Praecepta Unde

96쪽

uta simul constat pili et ionum harum disserentia hillis , quae sola positiva Iege vetanuir, vel imperantur. Nimirum, si quid libera duntaxat voluntate Deus prohibeat aut praecipiat, totum id ad solam Dei legem positivam est reserendum: Quorum omnium rationem ultimam reddidimus supra N. I. ubi Legis naturalis cognoscendae Princip. II Qxplanavimus; unde hoc in mem*riam rev'candum est, ratiocinatio, quam illic instituimus, ad rem praesentem. inplicanda . Haec eadem porro deservient ad formandum imHicium de a tibus jure naturae irritis, aut penitus indi rentibu Consormiter ento nmc dicta, jure naturae imis est actio, quam Deus v- in si tu naturae, salva suam sim ne, non potuit non qne esse irritam indisterens autem, si ea sit ex se illius conditio, ut Deus necesse non habuerit illam praecipere, prohibere, hisma irritare. Jam

'plux' 'luippe eprum coxa i non es: tales, qui a Deo naturae mimux praecipi debuerint cum tametsi a creatura r hostili inutantur, nihil inde impersectionis in Deum uni- conditorem . e limae t. Nemo certe neg'verit, opera

haec princepto aliquo compre- contra, si actin virtuti m Oecteismiris ratione generica virtutis, seu seeu qum id, quod generatim est viii ie ac ere, hoc sensu ce sendum est onines sub lege naturae contineri ut enim De us iraturae auctor sapienter ac provide minem oderitaret mi ponti non velle, ut homo viveret natura risonali

97쪽

convenienter, quod idem esses, virtus viae eadem est Ei D. Thomae sententia o quin moad rem eadem etiam asseri ratio, tametsi thectati verbis non perinde proxima, ac a nobis allata. Ita autem ibid. a it. Naturalis iusinati in ciuilibet homini ad hoc, plod agat secundum

rionem; μ hoc est a re secundum vi finem. Unde secun hoc istis actus virtutum sues in De iistiirat icta enim iis iurasiti unlavique propria rario, ut utrius agat. Sed loqv. must ad nisibus imois Rcuiaum seri bo prout Met in pro vis speciebus con erantur I sic non omnes citis sinues lini ad elegis ' enim secuin, irtutem

Rein totam omnis si mre libet. Nisi homo virina

dine spectato , necessario iraecipit, prosido ege naturilli. At enim non perinde res habet, si virtutent, aut tempora tiam ipsam in qualibes hecie propria spes flatim alientis. Certe abstinentia a carnibus est species virtutis, quident temperantiaeci nec tamen propterea illam lege naturali imperatam ullus dixerit; quin obligationem, qua certis diebus a carne abstinendu* est, sola ecclesiastica lege inductam

98쪽

onma Devino praecep circumstantia diei in praece utorio excepta continemur Ius Lege natura L SEntentia haec communis estin Orthodoxis , imo teste 86 Mi rea indubitata eum coiitra Ctos quosdam eamdemque Doctor Ang. ex proposito propugnat m pluribus. Lxcipitur autem in Praecepto tertio circumsta es et Q vis enim ex lege naturae, id ipsum dictante nobis naturali lumine, Mnainem oporteat tempus allaim Iansi ore , est, cultui divino impendere hoc attamen praestandum esse

nominatim die integra, eaque septima Cnon per interpolatas hebdomadae horas, legis est untaxat positivae, ac Deo libera'. cur eri an salva o persemone, diem aliam, hujus

- M. 3. in o praecepi naturalia dividens in prima, seu commilia in ea deinde, quam ex his adhibita consideratione cognostuntur, si sit.: LM M tum ηαλ-upri praecepto mori

prima , conmouit , com --uae in vis ficus principis memini in ii sus proximis i illa vero , qu per sapien*es cogno Iduntur, colithuimur in iis e comes Aut concussimus in prin cipiis dem. repetit citi M. M. xi in Θ- qu. 4. de verit Ar xi. ad 3 abi, rid ita, issint, ψde his, qua naturalis ratio flat Agens vero speciatim de Praecepto tertio in a. dist. 37. u. I. M. s. u. a. haec habet secundum να uas, quod naturilis ratio mas, praece pium morale est, vi scisce inqguo tempore homo contem in ii-ethfa taxari temporis, in quo acandum Is , non ν -

99쪽

' sed nimirum ut Asserti veritas amplius pateat, addendum est etiam momentum ex ratione petitum quam in rem singula Decalogi praecepta expendere, .cum Legis naturae principio supra asserto consere juverit. Iam vero tribus primis praeeipi cultum Dei, quodque huic adversatur, vetari, certum est; reliquis de ossicio erga proximum agitur itae,

ut primum imperetur in Parentes everentia dein prohibeatur homicidium , moechia, furtum, falsum testimonium, ac universim rei alienae concupiscentia. morum porro mingula si ad datam regulam exigas, facili, eoque mere naturali ratiocinio cognosces, non minus ea, quae praecipiuntur,

a quae prohibentur, esse ejusmodi, ut illa quidem praecipi, haec prohiberi necessario debuerint a Deo naturae auctore, quo hominem ad praestitutum sibi finem sapienter a provis de gubernaret Utere in hanc rem ratiocinio . r. inmnuato Unde c. Addi potest demum Cillud quot communi omnium , etiam gentilium Sapientum, opinione ad legem naturalem reserantur ea, quae solo tametsi lex post liva abesset rationis naturalis dum docemur facienda aut vitanda, ita , ut secus non vivamus convenienter ad nat Tam rationalem ejusmodi autem esse illa, quae Decalogi prae-,ceptis continentur . quisque intelliget, si rectam rationem consulat nec dictamini ejus obicem ponat per male concepta praejudicia, pravos affectus c.

Respondetur ad objecta

e Ontra Asertion. I. opponitur a Cum Deus sit ens Miura suam essentia liberum , nihil esse potest, quod eum

100쪽

agendi aut volendi necessitate constringat; quidquid igitur decernit, non necelsario, sed prorsus libere decernit. i. Abid lex naturae repeti nequi a voluntate Dei necessario praecipientis aut prohibentis; quodque hinc sequitur, volu tas haec necessaria luxu recte statuit uiro regula cognostem

in actiones legi naturae subjectas Quid quod primum ac nutatine universale hujus Legis praeceptumi, bonum esse με --- si Deo necessarium: neque enim onme μαων

nec is praeeipiti caeterum II. Tametsi ultro concedatur hae necessaria Dei volutisti, principitini attinen in ea, prout lumine naturali priis posita, fundatum nun es, satis expeditum ad serinandum judicium de actionibus iure naturae praeceptis, aut prolabitis.

Complura nimirum sunt, quae hodie ex communi ac certa Doctorum sententia ad legem naturalem pertinere judica

tur, ut e g. simplex ornicatio, mollities, quodvis menda 'cium e. haec nihilominus olim, imo etiamnum ab aliquibus non censentur esse ejusmodi, ut solius rationis naturalis ductu inter actiones lege naturae vetitas referri debeant. Ita fornicationem, mollitiem non esse jure naturali prohibitas docuit Caramuel m. Theo fundam Fundamentoria. De mendacio, num ad perniciem saltem avertendam sit aliquando licitum ipse Augustinus ad Consent fatetur, quaestionem esse latebrosum, inter otios alternantem eodemque teste fuerunt quidam e Veteribus, qui existima Ient, mendacio infla hellebori homines uti pise, in cpsu nimirum necessitatis, aut utilitatis magnae. Eadem licentia insertur ex Protestantium quorumdam principiis apud Cl. Schwar in Elemento secundo Par. I. it. s. s. a. ubi v. 6. in Adnot.

hanc caeteri clariorem limini, fusi bitoris meischeride sermocinantium ossicio praeceptionem reinat: -- - -

SEARCH

MENU NAVIGATION