De legibus, earum transgressione, seu peccatis et peccatorum poena dissertationum theologicarum libri tres, quos in universitate Viennensi auditoribus suis exposuit Nicolaus Muszka .e S. J. ... L. 1. de legibus. L. 2. de legum transgressione, seu pec

141쪽

qui metis Domitum, sperate in illum. De charitate Deuter. 6. vite Dominum Deum tuum ex toto corde tuo c. quod praeceptum suisse etiam Legis veteris ipse Christus indicat Matth. aa. ubi interroganti, quod es mandatum in Lege respondet V. lliges Dominum Deum ruum ex toto De Demum dupoenitentia est hoc ipsum charitatis praeeeptum disertis autem verbis eadem imperatur Zechri 8. V. o. convertimini agite paenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris.

Animadversio II de praeceptis Caeremonialibus.

114 I. aeremonialia praecepta juxta D. Thomam I. I. U. oris . Art. I. determinant praecepta moralia in Ordine ad Deum. Cum igitur ut ibid. ac etiam dein Ar. . se explicat homo ordinetur ad Deum per debitum cultum, eumque non interio-Tem tantum , qui praeceptis moralibus praescribitur sed e ternum etiam ; clarum est , praecepta Legis veteris caeremonialia esse illa , quibus imperabatur ritus quidam externus ad Dei cultum pertinens. Atque id genus praecepta fuisse admodum copiosa, lacile quisque intelliget , si vel libros Exodi aevitici consulat cum Genebrardo certe Guillelmus Parisiens L. deLeg.C. et sexcenta tredecim numerat Augustinus vero Serm de Uerb. Dom non dubitavit dicere innumera , .egem v terem propterea compellans sarcinam innumerarum observati

num. Quidquid porro praecipiebatur illis, ad quatuor capita revocari potest ad Sacrificia scilicet Sacramenta , Instrumenta sacra is Observantias legales. Ac primum quidem ars II. Quod ad Sacrificia attinet,triplex sui eorum genus: Holocaustum, Hostia pro peccato, Mostia pacifica. Primum ollor batur in protestationem summi, quod Deus in creata habet, dominii atque hoc significabat victimae totius combustio Ritum ejus&praeceptum vide Lιν. I. Uri Alterum in remissionem peccati desti-

142쪽

s. Iῖ destinatum erat; hujus pars una comburebatur, altera cedebat in usum Sacerdotum quo significaretur videlicet Deum ad remittenda peccata Sacerdotum etiam uti ministerio De ritu, praecepto illius agitur Leυ. . ., 7. Illud vero incit. C.' observat dignum, quod . . distinguatur ostia pro peccato ab Hostia pro delict o unde patet, aliud peccati, delim nomine aliud fuisse intellectum. Quamvis autem in discrimine hoc assignando opiniones varient, verisimilius tamen cum rigene, Hieronymo Augustino Q. ao in Levit. dici potest, in Lege veteri peccatum fuisse commisesionem mali delictum ver quas derelictum omissionem boni vel certe peccatum erat, quod scienter admissum est quod ignoranter contra, delicti nomen obtinuit Pacificae demum hostiae oblatio fiebat Deo in gratiarum actionem, vel pro saluteis prosperitate offerentium pars ejus una Oeendebatur ad honorem Dei, alia Sacerdotum usu cedebat,

tertia in usum offerentium: idque ad Agnificandum ut putat D. Thom. quod salus hominis procedit a Deo, iumennbus Ministris Dei. N eooperantibus ipsis hominibus , qui salvantur. Ritu praeceptum describitur Lex. 3. I.

Quaeciam vero in his Sacrificiis offerri poterant, ex animalibus erant: boves , oves , caprae , turtur, columba, etiam passer in emundatione lepros ex frugibus autem terrae p. nis , vinum , oleum , sal thus Cur autem nominatim haec non alia cur item haec ipsa certo ritu oflere sibi Deus voluerit, causas minutim assigna Doctor Ang. I. a. m. Ioa. r. 3. in Respons ad argumenta contraria. Quam

in rem si quid compendiois generatim dici velis, eo haeo omnia ex mente laud. Doctoris pertinebant ut Iudaei prohi-herentur ab Idololatria, simulque rei oblatae Cpraescripti hins tus

R. P. Mucissis e Lex . Peccat.

143쪽

x16tias signiticatione mystica morum antegritatem --ςeferari. Ita . . offerenda erant ni emorata animali , non alia; omnia alia iis suis immolabant Idololatrae, aut certe illis M aleficia utebat similiter sanguis vi depcn- inmotusum Sacerdotum vel offerentium , sed in honore languis fiundebatur ad altaris crepidin- , Θys verobatur; quia Idololatrae xi timarum languinem bibebant, adipem comedebauit utque Judaei orerrent humanim effusionem sis oblati simul bis sacrificii in tem mores Osiri pthun deber j e, o x ruptos, cnum concubiicentiis suis omnificatis uIII. Sacramenta Legis veteris alia erant toti populo communia, ut circumcisio , eius Agm Paschalis, purificationes ab exterioribus immunditiis, expiationes a peccatis alia Ministris sacris peculiaria, ut consecratio Sacerdotum, esus panis pro Posita onis, pilorunt abraso c. Nempe cultus Dei peculiari quadam ratione pertinebat ad Sacerdotes, Levitas: quo igitur de hoc admonerentur, praeter ea, quae omnibus erant communia, peculiaria pro illis Sacramenta institui convenio bat. Caeterum utraque, praeter iteralem , suam quoque h.-hebant significationem mysticam ac figuratam ; nam, ut Lex tota, scis omnia ejus Sacramenta ordinabantur ad figuram dum Christumo novam Legem ab eo instituendam. Certo circumciso erat figura Baptismi, Agnus aschalis Euchariastiae S c. Ritus praecepta Sacramentorum legere est

sim cumprimis in xodo , Deuteronomio, Levitiqo.

144쪽

, Tabema iiiiii . de quo Exo 46. erat species em pli nobilis ac portatilis. Nimirum populus Israeliticus in sua quadragilita annorii peregrinatione fixi sedem non habuit:

- α terram promissimus ingressus, a pacifica ejus oossessio, ne continuis nitimoriun bellis prohibebatius convos -- tu erat, ut toto hoc tempore provideretur ei de mobili, quod de loco in locum desere posset, ne se te a . Genti us, si stabile bret, occuparetur sedis congrue di ei potest Tabernaculo hoc mobili significatum fuisse statum L.gis veteris mutationi obnoxium cum ex advers Temphini Mum , a salomone subinde constrii uni mri figura usEvangelici stabiliter duraturi.

Area foederis hujus apparatus Exo cis describitur propterea ora est, quod in ea repostae fuerint duae Decalogi tabulae in te nonium foederis, quod Deus cum filiis Israel pepigiti int, num praeter has repositum in ea fuerit etiam manna 'irga Aaron controversum est; etenim . Reg. 8 Glim, in Arca autem non erat Eud, nisi aua tactuti Apud j contra Apostolus ad Hebr. s. de eadem, in quis quit, urea aurea habens manna, G virga Aaron, tabula Thisi tui. Ad haec concilianda aliqui eum Theophilas orasee-- censent: Μoni, di Salomonis aetate solas Legis ab '

las in Arca uici repositas posterius vero sacerdotes manna simul Qvirgam inaron, qu tutiore essent Ro, in eadem asservasse. Alii putant in est ad Hebrim, in qua accipi pro juxta quam sicut dum Ioan ro dicitur, IEsum ambulasse in Templo in porticu Salomonis , sensus est in porticu

Iuxta Templum. Quae praeterea in censum veniunt sacrorum Instrumem

torum, sunt Propitiatorium, Candelabrum septiceps, Altare

145쪽

simiamatis si holocaustorum , Vasbrum genera varia, vestes demum Sacerdotales. Agitur de his in L. Exodi a C as. ad 3o praecepta autem sunt tam ad majestitemis decorem, divini cultus, quam ad rempuendum idololatriae peri in Si

rix observantiae legales dicuntur, quibus colentes Dis . um secernuntur a non colentibus unde hoe cx mente Doa Tis Ang tantum Per quamdam consequentiam erunt Caeremoniastas in quantum pertinebant ad quamdam idoneitatem populi colentis Deum. Id genus Observantiae in Lege veleri fuerunt ciborum mundorum ab immundis discretio, abstinentia a sanguino adipe, Nazaraeorum jejunia, certus vestium usus, pluraque alia, de quibus sparsim in Exodo, Levitico S Deuter mio. Haec jam vero omnia pro statu Legis illius plane tamenienter Crationabiliter fuisse imperata, multis proba D. Thomas citi qu. Ar. 6. ubi in S asserit earn ration ' besse requirendam vel secundum relationem ad cultum divinum, vel vi referuntur ad vitam Christanorum. Igurandam his deinde capitibus in Resp. ad Obj minutim reddit rationes multarum in specie observationum legalium. Ita ut specimen demus aliquorum esum animalium immundorum μ',

prohibitum, abstinentiam vero a sanguineis adipe impet, ait ex emussa, quam supr m. 11s, . . Q em

xvimus. Huic addit significationem quoque moi ut

--a stilicet animalia immunda designari aliqua peci,nguinem 4 adipem esse figuram crudelitatis, olui

ad horum prinde peccatorum fugam, in tar adam ciborabstinentia figuratam , utrumque praeceptum respen, . . Q Ter auxi, α copio Marci H G ει - . .

146쪽

- et a I . . s. 141n Inter legales observantias num intur comminute etiam Iudaeorum Solemnitates quampiani hae realiis dicantur Sa .co, cum ad cultum divarium directe pertinuerint. Earum praecepta Critus gere est vitin a8., M. Ex iisdeni porro locis constat, vim illarum fuisse eontinuum quasi I eQstum, cum quotidie manes vespere immolandus fuerit agini iidque in signum cultus perpetui Deo debiti aut etiam ad livinae beatitudinis perpetuitatem hoc continuo jugis acrimin sto repraesentandam. Solemnitates reliquae eram irin

s Ne remo quolibet mense, ad recolendum gu-

divinae beneficiunx ' 1 primo cujusvis mim

pter liberationem ex AEgypto die aurem ab ho . uagesin ' Praue se , in memoriam Legis acceptae do ' s. . iii mense sistum momin, Expiatio 3 , sis , Tabernaculorum in primo recolebatur lib. . I si in altero beneficium Des ad precessit populo in tertio divinae Bonis memoria. Plura de earumque solscationibus dissicis vide apud α μηρο in M. M. . ad Io.

Animadversio III de praecepti Judicialibus.

LvA, hi, ad plenam homini praeceptorem notitiam si ris Ira ciunt, copiose train toties hic nobis laud. Doctor Anyα an re 4. Ios pluribus Articulis explicans iussi alia Lein veteris praecepta, eorumque ordinem, causis, figuram. Nos ex tis relaturi aliqua compenitio, ante omnia no imus tametsi ex consequenti haec quoque praeceptasgura Testamenti novi, cum in Legis veteris statu omnia in Mura tigerint, ut x. Concio docet Apostolus cuin

147쪽

primis interim eo spectabant, ut populus recte ordinaretur invicem secundum aequitatem. Inde, cum ad hoc obtinem, dum necessarius sit quidam ordo Principum ad Subditos, sub ditorum ad invicem, quin&extraneos, erga domesticos item,

omnia Legis veteris Judicialia praecepta ad haec quatuor C. piis reum muri cII. Ad Principes quidem ea pertinent, quorum menti fit Deuter. I. ubi Movis CDei utique nomines in Princi-.pes vult eligi viros sapientes gnaros hisque deinde praecipit, ut, quod justum est, judicent sine discretione personarum c. Plura in hanc rem particularia praecepta legere est Exodi a 3. item Deuter. I 6 17. Ga 3 Subditorum affinvicem ordo constituitur sparsim in Libris Exodi, Levitia Numer Deutercin iis videlicet Iocis, quibus dantur prodicepta de possessionum divisione, emptione, venditione, coinmutatione, haeredum successione c. Quoad extraneos praeceptum erat: ne alienigenis molestia inseri etur Maria. 3. ut eomam quidam reciperentur in cives quidam quales erant, Amalecitae, prae . aliis populo electo adversati pro hostibus perpetuis haberentur Exodi 17. iast belli iura observarentvi Deuter zo. Ad domesticos delarum rite ordinandos spectillatia praecepta sunt me vir uxori crimen salso imponat, voeam ex odio affigat, sed dato potius Libello repudiet neutiet T. G aa ut situ instituantur in fide ah moribus tamara a Uictu ari ne servi de ancilla immoderatis laboribus opprimantur, requies proinde illis concedenda erat sabbato muta

s ui servi Hebraei septimo M., fierent liberi Ex si . .

Neque tamen his praecepta Judicirii definiri iustum- veris; phira legere est si partim citatis, partim aliis lacis: quod etiam de pr* pus reli vis, moralibus scitari is rem

148쪽

inobatur L ratione ut iis, quae nunc praemiis sint, in rar data. Nequit nimi non esse sancta & bona, quae praecipit rationi consorin , idem vero difformia prohibet: cujus item Maus est bonus, quae ad finem rectum dirbs litur his autem eris dotibus Legem veterem sussi in Ham ne vis nisi temerar Stenim 'm, molibus praeceptis non nisi bonum imperari, iet vel e in Deut 6 in quo continentur caetera, alliges

1 qminum Deum tuum ex toto corde c. omne praeterea oads ecto prohiberi malum satis indicu generale mandatum Dcut. s. Non concupisces &c idem.is certum est de reliquis Maeceptis, si omnia singillatim percurras. Nec liter sentie dum de praeceptis caeremonialibus Hudicialibus, cum uni . verit illis ea statuantur; quae ad cultum Dei ext num,

remis populi regimen faciunt prohibeantur contra, qu- utrique adyersantur mi iam vero istud est aliud, nin m veteri praecipi rationi conmmia, eidem disii mi pro Uberi

ado, Si fleetias Legis eiusdem attendas, per eam pri 'anum homines cognoscebant se esse peccatores juxta illud ad Rom. a. in Legem cognitio peccati; ex hac autem dispon bantur in agnoscendam Mediatoris necessitatem ejusque ob

149쪽

Apostolo ad Gai. a. ex paedagogus noster fui in christo,

'nebricio Mnbram habens Lex futurorram bonorum QRom.

ro. - christus ad si in omm credenti ut adeo r. r. o. non dubitaverit generatim ere, Omnia in Arura comino: bant illis quinos demum .imia addendum Legem veterem per varia sis ac tam multiplicia praecepta id Misie, ut homi

ne continerentur in ossicio erga Deum seipsos, moriunintegritatem inarentur, ritu conveniente Deum colerent, ipsumque regimen politicum ad aequitatem omnem exactum haberent. Atque ad haec a populo Iudaico inconstante citi se la virtutis novitio obtinenda, praeter largisama promis sones , pertinebant severiores illae poenae etiam temporales, quas in transgretares latas novamus. Quae omnia paucis

complecti volia Hieronymus super ilia ad GA . ex poeia' gus c. Iudaeos parvulis comparans aiebat me ηας

invis assignatur, ut lasciuiens refraenetur aetas, G prona in vitia corda teneantur, dum tenera in suis is erutati infamia, Gad majores disciphinas metu poenae coercita praeparatur itaqru

150쪽

num est statuere. Probatur Π auctoritate Scripturae novi Testamenti, cui retas deserre omni profitentur haeretici, quos istes impugnamus. Haec jam vero complura suggerit pro Legis vel xis honitate ac sanctitate testimonia. Certe ad Rom. . Apostolus generatim loquitur de Lege, per quam coFnovimus peccatum imo speciatim etiam de Lege veteri, cum ibid. V. 7. meminerit praecepti, Non concupisces, quod est in Exodo meuteronomio disertis attamen verbis eam probat, V. a. dicens: moue ex aliam sancta, G mandarum a

Soli, o Iustum, o bonum. Eamdem probavit Christus ipse tam verbo, quam facto. Verbo quidem, dum Matth. 8.leprosum, clade, inquit, Γ senis, Sacerdoti, Mosse ni

aras, 'o pGopis Moses facto item, dum secundum Lemnae Moysis circumcidi, post legeses purificationis dies in Jeremem delam, ibi pie Domino sisti, Et Luc. a. dum Pastha celebravit αQuanquam quid multu opus 7 auctorem Legis veteris

esse verum Deum supra N. ios comprobavinius vel istud . autem tam a ratione, quam ab auctoritate eiusnodi est a

sumentum , ut Legis veteris bonitatem ac sanctitatem satis superque evincat quando auctore Deo vero nihil nisi bonum .sanini constitui potuit. Adverte interim dum pro bonitate hac pugnamus, non eam asserimus, quae simpliciter persecta fuerit fatemur quippe Legem veterem comparate ad vangelicam minus persectam fuisse, ut quae umbra tantum ingura fuerit, nec per se ipsam conferre Potu