장음표시 사용
271쪽
nec tamen adeo pertinaci proposito, ut non ipsi aliquando Pr Finciarum coniuetudines immutarent. Certe Victores vetustum Asiae morem Luna 4 celebrandi Pal halis, anathemate etiam intentato, abolere studuit Gregorius M. usum , quo Subdiaconis in Sicilia matrimonio jungi licebat , compressit. Alexander III. contra morem in particularibus Ecclesiis comis muniter receptum sanxit , ne sacer honor deinceps haberetur ulli, nisi pc Sedem Apostolicam in Sanitorum numerum relato. Sed de Alexandro libet referre id ipsum, quod illustr. Marca in rem suam laudans , in utrimona nulliitura , inquit, Eccksiae Gallicanae consuetu rinem , licet Romanae contrariam , tolerandam rescripst. Ita plane ; a quibus verbis 8 licet Romana rescriptum Alexandri est Eccloia legitime co/υ unctos proque malescit dividere non consueuerit , si tamen consuetudo Ecclesiae Gallicanae habet , ut huυusmodi Agatrimonium subivatur , nos patienteriolarabimus. Quorsum vero haec Τ ut videas contrariam quidem Galliae consuetudinem non rescidisse Pontificem : at nec prona voluntate comprobat patienter illam dura taxat toleravit. Quis autem nesciat infirmum esse causae patrocinium , quod a patientia Ctolerantia c: itur. Praetore alia ; quando vel haec satis produnt , in Pontificum exemplis adeo nihil habere Adversarios praesidii, ut certo potius illa sint argumento, legislativam Pontificis potestatem non arbitrio fidelium, nec consuetudine ulla rostringi posse.
Resp. ad II. Propositi mei non stlibertates has noxamen vocare minus velim contra Gallicanam Ecclesiam , cujus msgnia lateor ulla merita , ali tui decernere. Solum quaero unde tandem Gallicanae libertates quaecum .iue demum sntissae suum robur obtineant 7 ipse profecto illustr. Marca, acer-
mus earum vindex, postquam multis pro opinione sua dispu- a lavit,
272쪽
tavit, demum L. 2. C. II ho provocat quod Pontifices Gallorem morem tolerent , quod Faeclesiae Concordata admittant; huic, inquit, sententiae Gallorum Leo x ultrose accommodavit, L Concordata ipsa post pubticationem acceptationem tantum vim suum halitura consensit , specialiter Regia acceptionis menti ne habita. Quidquid igitur in Ecclesia Gallicana st libertatis, non aliunde vim legitimam habet,quam a Pontificum partim tacito, partim expresso consensu, peculiaribusque privilegiis, seu demum ultro, seu necessitate quadam ac prudenti dispensatione Galliae concessis. Sed nec aliae Provinciae , quae juris alis quid bi in Bullas, edicta Pontificum vendicant , istud alio quam ad liberale Sedis Apostolicae beneficium ultro gratae referunt. At enim hoc dici nequit ius communera neque indlegitima consecutione inserasci legislativam Pontificis auctoritatem ex se ita restrictam esse, ut ejus lex , moribus antiqvis contraria, non prius vim obligandi obtineat , quam ultro acceptetur. Unde , quod praeter haec cum suis contetidi Marca, dum praesertim mira arguendi ratione libertates Gallicanas his ipsis libertatibus propugnat, id equidem momentum habere non potest. Limites certe in commentando egressus est dumque Sacerdotii. Imperii Concor a stabilire voluit , summam a.
cerdotii auctoritatem pene convulsit suumque, caetera eruditissimum, de Concoria Commentarium naevis compluribus corrupit, severiore propterea Romanorum Censorum animadversione calagatus.
An Leges Humanae obligare flat, an etiam OL
Statui controversae' opiniones.
ad a TActenus actum de eo, ut pateret, quae lex humana
II quando oblisei. Nunc, quia obligationis ratio vide i
273쪽
tur posse accipi varie speciatim definiendum est num legis ab
homine alae ea sit efficacia, ut non tantum pro foro externo, sed interno etiam, seu in conscientia possit obligare, ac re ipsa o ligeta proinde ita , ut coram Deo incurratur culpa propter transgressionem lem humanae, ut talis , seu ut humana est. Nec dubitari potest , controversiam hanc pertinere ad leges Ecclesiasticas perinde ac Civiles hasque rursum non tantum praecipientes vel prohibentes, sed etiam eas , quae permissimvae, irritantes, aut mere poenales dicuntur. II. Qua in re si Waldenses, Wiclessum, umum, Calv, num , Lutherum horumque sectatores consulas tametsi eorum aliqui mitius sentientes fateantur , legibus humanis pare dum esse ratione scandali aut contemptus, cum utrumque Deus vitari velit conspirant tamen in eo, quod nullus hominum lege sua obligare possit in conscientia , ut quae Deo soli ut v lunt illi subdita , ab hoc uno stringi cligari potest. Huic opinioni e DD. orthodoxis praeter paucos alios apud
suare L. a. de Leg. . a I. accedere videntur Ioannesse son, CAlmainus. Primus in Tract de Vita Spirituali Leit. 4. Alphab. 6 a docet solius Dei praecepta obligare polle sub reatu damnationis; dein Corol. 5. 4equ insertisa in legi humanae comtrario non peccari propter transgressionem legis humanae , sed divinae duntaxat, quae per illam proponitur ac declaratur. Alter de Potest. Ecc Qu. I. C. LI. dissentit quidem quoad leges Εccles asticas. Civilibus tamen abjudicat vim obligandi in conscientia. Neutrum interim puta integre sentire cum sectariis Alm inus certe vel ideo ab iis discrepat, quod legibus saltem Ecclesiasticis hanc emcaciam attribuat Gerson autem propterea quod lateatur Ecclesie Praepostos legitimam habere potestatem
determinandi modum ac tempus, quo lex divina obliget V
274쪽
Leotuator humanus quilibet fui sebbi potes sulisos obsit re
eo9r Octrina haec, etiam quoad leges Civiles, Suaretio paulox ante cit. C. a I. videtur esse vel de fides, vel proxima fidei quia it ille ait sere aperte colligitur ex Ep. ad Rom. Ia Apostoli verba is huc pricipue facientia sunt. Omnis an, ma sublimoribus ore utbως subdita suci non es enim potestas , aest a Deo. - - 'iti resinii Potestiti, Dei ordinationi resisti; qui
autem resistunt, ipsi sibi damnationem acqu1runt. - bditi sole non solum propter iram, sed etiam propter conficientiam. Ministi enim. Dei sunt in hoc tim servientes. Ex his quidni ita arguas Princeps quilibet est Minister a vicarius Dei, omnem suam potestatem a Deo habens, huicque ut tali ex Dei ordinatione patendum est in conscientia ; atqui tum paretur in tali, dum leges ut ab eo latae observantur ergo ex Dei ordinati ne parendum est in conscientia ejus legibus , ut ab eo latis rsed ita parendum non esset, nisi Princeps ex Dei ordinatione haberet potestatem per suas leges obligandi in conscientia; habet igitur hanc potestatem. Ac re vera ad rectum communitatis regimen plane necessaria videtur huc potestas tum quod homines Out recte arguit Suare gyin actionibus suis proxime dirigantur per conscientiam tum quia secus plurimi leges humanas parvi penderent, easque
passim saltem occulte; cum poenae metus abesset, transgredin
275쪽
D an ara I s. a rpotestatem ipsam coactivam & poenas dictatas eludere pro arbitrio , vi admota , aut aliis mediis. Quanta autem hine in Rempublicam mala quanta perturbati l Addendum S illud: s leges humanae secundum se in conscientia obligare nequeant, proinde non incurratur peccatum propter transgressioncm legis humanae ut talis , sed tantum propter legem divinam, prout haec per illo praecise declaratur, sequitur, in nullo Principe esse potestatem e stativam, verum declarativa duntaxat legis divinae; at istud profecto nemo admiserit , nisi una legeni omnem humanam e numero legum expungat id quod tamen ne sectari quidem faciunt , cum dicant ratione scandest altem aut contemptus parendum est humanis legibus. Haec generatim dieta pugnant non minus pro legibus Civi- et 1 olibus, quam EecIesiasticis. Pro his interim potiori jures: Gque tum spectato Ecclesae foro, ad quod pertinet animarum gubernatio ex fine salutis procurandae per actus interiori etiam conscientiae soro proprios tum ex communi fidelium sensu cum nemo sit , qui non existimet reatu culpae obstringi constientiam transgressione praecepti Ecclesiastici tum denique propter alia quoque Scripturae loca. Ecclesastica nimirum, testas declaratur illis Christi ad Petrum, ejusque successores Natth. 6. verbis quodcunque ligaveris super terram, erit ligarum, in coelii nec abs milia sunt, quae ad omnes Apostolos dixit Matth. 8. quaecunque illigaveritis super terram c. Ea igitur Ecclesiae Praelatis data est potestas , qua ipsi ita ligare possint, ut idem ligetur coram Deo Cin caelo , seu ut ura loquuntur in foro poli, hoc st , in conscientia. acque omnino potestate usi sunt Apostoli , cum ad Antiochenos Act. Is scriberent : Visum es Spiritui S. D nobis nihil ultra imponere vobis , quam haec necessaria. Ubi vides non tantum a Spiritu S. sed ab ipsis etiam Apostolis imponi ac praecipi quaedam,
276쪽
Quasibet humana lex in confitentia obligat ad aliquid.
II UX proposito istud propugnat Suare L. . de Leg. . a a. Ita recteque deducitur e legis natura subjectione potestati legislativae debita. Quaecunque enim silex humava vera, per eam Legislator aliquid juste praecipit, quidem ut minister Dei instruinis potestate obligandi in conscientiaci atqui ex juris naturalisis divini praecepto Legislatori etiam humano vicaria Dei potestate justa imperanti parendum est in conscie tia ita igitur parendum legi cuilibet hum naeci si istud : nulla jam erit in humana lex , quae non alicujus in conscientia. obligationis effectum pariat. Dubitabis fortasse de legibus illis, quas dicimus permissilvas , irritantes is poenales sed & has in conscientia obligare ad aliquid, mihi certum est quando harum qualibet ex mente Legislatoris aliquid praecipitur aut
Ita ex permissis idem est de Privilegio in conscientia
obligat , ne ab actione permissa quisquam impediatur violente, aut propter eam subjiciatur poenae hoc ipsum enim est , quod illa prohibetur Lex irritans pariter ad id saltem in conscientia stringit subditos , ne amam desectu praescriptae solennitatis invalide postum pro externo foro defendant ut validum neve Iudex et sententia sua valorem tribuat. Dixi ad id saltem nam quod notat Suareet in legibus quae certam apstamenti vel contractus praescribunt formam, ac hujus desectu actus illos,
iunt irritos, rarius inabilius es , is non immodiale in conficiem
277쪽
contra prudentiam, O consequenter contra honestaIem esse idetur. Demum nec a lege poenali unquam seiungitur haec obligatio..Vel enim est pure turnalis, quae nimirum solam poenam decernat, quin determinate actum aliquem prohibeat aut praecipiat. id quod colligo potest ex consi uiuite manu lem acce lane, vel iis verbis in iam e , insuli conceptis ne se ex provincias morum esserat, vers tulisit, mufletur. e.ai his pessumemum tulerit, mulctabitur c Vel est mixta
nasis , praeter poenam scilicet decretam aliud aliquid praee, piens , e. g. nem emerat frumentum qui aurem tulerit , mi ssa subvaceat. iarum jam vero prima obligat in conscientia ad poenam saltem subeundam, si ea ex legis praescripto ponatur: imo eam Iudex inferior imponere etiam tenetur albi ς' autem obligat a s utrumque , nempe tam ad missionericem Moroopter uin contra Mei' admissium
Assertioni primae sere haec adversari videntur. M. Pomm
conscientiae est seram Dei, illius protriae potestatis, quae superior quam Legislatoris limam potestate; at nemo di, erit inferiorem posse ob ligare in laro supinissa igitur nee Legislatorem huma uni μὴν re se in constientia. II. Nullus holiturum , . quantumlibet poterate i.'
praeditus, privare potest alterum fraxia senstificante orsinnas infligere poenam aeternae damnationisci ergo nec obligare in onscientia, hoc est, sub culpa theolosica, My indu t. r
278쪽
indubium foret, legis humanae , ut talis , transgressionem esse peccatum quis vero istud admiserit 3 quando peccatum cst transgremio legis divinae transgressio autem legis humanae, ut humana est, non est utique legis divinae transUressio. IV Ex mentem Thomae'. a. u. 96. r. q. in se humanae habens vim obligania in foro conscientiae a Lege aeterinna, a qua derivantur secundum illud Prov. . per me Reges regnant, ta legum conditores jus decernunt j unde nec aliter iaconscientia obligant, quam prout feruntur ab homine vicarium
ministrum Dei agentem igitur leges humanae obligant nconscientia solum ut stitit jivinae , seu ut per illa lex divina
Resp. ad I. c. Mai. D. Μin in soro Superioris nequit o ligare inferior . si a superiore hane potestatem non acceperit C. si eam ab illo acceperit . Legislatorem autem humanum potestatem obligandi in conscientia accepisse a Deo vel inde constat , quod a Dei ordinatione parendum si in conscientia- legibus humanis ut talibus , quod jam N ao9. ex verbis Ap o stoli probatum est Resp. ad II. D. Ani quoad primum membrum non te privare directe Cimmediate C. nec indirecte mediate N. Similiter quoad alterum non potest infligere poenam ete nam , nec obligare directe ac immediate sub hac poena C. nec potest indirecte ac mediate obligare sub poena eadem . Porro eatenus indirecte saltem a mediate privare potest alterum gratia , obligare sub damnationis poenae, quatenus Obi,
gare potest sub culpa theolagica, quaeris quidem gravis sit sediuidum se inducit privationem gratiaeis damnationen i. Nec
279쪽
D ano Iaus ars ossicit , Legislatorem humanum non posse infligere hanc paenam satis quippe est infligi eam posse ab eo , a quo Legisl tor humanus habet potestatem obligandi sub hac poena , a Deo
scilicet. Resp. ad III. Admiis consecutione ait ad hoc, ut actus ali quis sit peccatum, satis esse, si sit vel directe&immediate,vel sabiem indirecte& mediate transgressio legis divinae. Jam vero legis humanae transgress4 semper est simul indirecte saltem mediate transgressio legis divinae sicut enim quaelibet hum n legislativa potestas est a Deo ita lex humana quaelibet obligat in virtute legis divinae. Unde fieri nequit, ut actio aliqua sit immediate contra legem humanam , quin simul sit mediate contra legem divinam eam scilicet, quae universm prohibet transgressionem legis humanae , idcinque una tribuit vim obligandi in conscientia. Ex quibus facile colligas peccati ut solemus dicere contra legem divinam is peccati contra legem humanam admissi in eo esse differentiam: quod hoc solium mediate opponatur memoratae legi divinae generali rillud vero directe ac immedi te adversetur alicui particulari Iegi divinae. Resp. ad IV ultimam Illation haud recte seri. Etenim
Imo, vel ideo , quod leges humanae vim in conscientia obligandi sortiantur a lege aeterna Dei non sola utique lex divina hanc vim tribuens , sed eandem accipiens ex humana etiam posset virtute obligandi in conscientia. Item ad , eo ipso qno leges humanae serantur ab homine ut Dei ministres, non qualicunque, sed nominatim ut ministro Legislatore, eoque potestate in conscientia obligandi praedito ultro sequitur: non declarare eum untaxat legem divinam in conscientia obliga tem Verum revera ferre legem, quae ipsi in hoc soro obliget.
280쪽
humanum perinde non habere veram potestatem legislativam ac eandem non habet medicus; nam Chic , dum ex ossicio praescribit medicinam, legitime declarat , ad praescripti r medii usum lege naturae obligari aegrotum. Quis vero istud asserat Τ quando ut alia Scripturae loca taceamo vel cit Prov. 8. Dei verba manifestum faciunt, Principes per Deum , hoc
est, potestate a Deo accepta non regnare quomodocunque rum cum ea peculiari praerogativa , ut una sint rium conditores, qui justa decernatu Prosecto autem nisi vim inseramus verbis Desse lagum conditorem busta decernere, non est mere declarare legem alterius, sed legem serre. Rectius itaque contra Adversarium intuleris transgressi ne legis nmanae, ut humana est, peccatum admitti proptem rea, quia est immediata legis humanae, vel ideo simul mediata legis divinae transgresso id quod non fieret , nisi lex ipsa humana polleret, obligandi in conscientia. Nec tamen idcirco putandum, duplicem aut majorem inesse malitiam peccato, quod ex humanae legis transgressione contrahitur dem quippe legis humanae immediata transgressio est sinu i dividua legis divinae mediata transgressio. Imo , si rem dic re velimus, regulariter minor est malitia peccati ex humanae legis transgressione contractici quia in transgremione hujusmodi ad gravitatem mali sere minus advertitur, quam cum irinete mandatum divinum violatur.
arx in saltem , inquies, legibus Civilibus vis haec in consciemtia obligandi perperam attribuitur etenim I. Principum laicorum potestas est prosana,AE ad externum regimen ordinata; ergo nequeunt serre leges , quibus obligentia soro spirituali & interno, quale est larum conscientiae.