장음표시 사용
391쪽
Dx is nee Tas. 387 non efficit , ne per aetiam etiam alium alicujus peccati malitia
Resp. ad I. D. asserti utrumque membraIm. Primum qui . demis ejusmodi actus ex se est in assu primo causa sufficiens omissionis C. est etiam in actu secundo causa N. hoc ipso enim,
quod actus comitetur tantum omissionem, jam ea antecedenter est inducta, moraliter causata. Item alteriam : est saltem continuatae omissilonis causa, attamen solum logice improprie talis C est causa moralis de proprie talis, supponitur quippe jam aliunde efficaciter decreta omissio ς ergo, tametsi altius hic comitans abesset, vi illius tamen praeviae efficacis voliti ius penitus omitteretur actus praeceptus et cum igitur actus, de quo agimus tantum comitetur vel sequatur essicacem camis omistionis etiam continuandae, complendae , juinemeausa moralis sipropria esse nequit. Dicitur interim hic ast logices improprie causare omissionis continuationem , quateis laus scilicet idem actus componi non potest cum ain praecepto,ae vel ideo valet haec logica illatio et ponitur actus ejusmo , eum quo conjunci nequis actus praeceptus ergo omittitur astus praeceptus. Ex his autem ultro patet , negandam esse Conse- autionem in hac object iactam tum enim solum volens actum, cum actu praecepto incomponibilem, censendus est velle simul virtualiter omissionem , quando ea nondum est prius tempore vel natura aliunde emaciter determinatari secus si jam ita sit
392쪽
que , saltem quoad executionem sumpto, natura prior. Comtra actus praecise comitans omissionem non est natura prior e dem omissione , ut patet idem praeterea ne interpretative quidem dici potest omissionis volitio, cum a tum ejusmodi ponens hac fere ratione tendat cum alioquin Missam non sim auditurus, ac interea mihi aliquid agendum sit, studiis vacabo , vel amicum adibo M.
Non etiam acido quia meumratus Sacerdos hoc suum tametsi emac propositum mutare potest; qui , cum illud mutare etiam obligetur vi praecepti, quo tenetur recitare divinum officium , simul utique eodem praecepto obligatur ad non reddendam sibi impossibilem recitationem. Cum igitur illa, etiam pro casu mutati propositi, impolsibilis reddatur per Breviarii abjectionem , seu abjectio haec omissionem necessario secuturam antecedit tempore, ita natura ac proinde est illius vera moralis causa, quod ad contrahendam omissionis, litiam sussicit. Secus res habet in casu nostro supponimus enim astrum, qui omissionem comitatum esse ejusmodi, ut agens libere possit ab illo desisterea atque adeo non reddatur penitus incapax a tus praecepti , si forte mutato consilio, inplere velit praeceptum.
De peccato , quod feret per omission puram liberam. I. Uod praeterea complures Scholastici de omissionis peccato in controversam vocant, est pura ac libera amis praecepti omissito. Quaerunt scilicet : an omissionis peccatum dari possit absque omni ami positivo , qui sit causa vel occasio omissionis liberae, ejusque peccaminosae Τ Quamvis autem coinanum ac certa sit sententia , nunquam re ipsi dari, imo nec
393쪽
Di P Ee ea Tis. 389 moraliter dari posse ullam liberam omissionem puram, Quae nimirum fiat sine ullo voluntatis actum absolute tamen ac potentia physica eandem posse dari, admittunt plurimi. Quae proinde ut e quaessio est reliqua , eo duntaxat reci fit an ex
sypothesi , quod non repugnet ejusmodi omissis, a re ipsi
etiam mire libere omitteretur actus praeceptus , haec omissis foret peccatum ' Ac de hoc quidem passim apud D. Scholasticos partim in Tract de Actibus Hum partim hoc loco de
Pecc omiss legere es varias opiniones nos , quia controUersiae huic, ut pote minus necessariae; immorandum non censemus, paucis duntaxat de ea sensum nostrum dabimus. Itaque II. Data hypothes , quod actus praeceptus omittatur pureae libere , dicendum omnino videtur , omissionem hanc sor.
peccatum. Uriversim nimirii liberalesis di ritu transgressio non potest non esse peccatum; at in ipsi omissio 'ra Maesi is divinae assimasivae transgressa libera, ut elisum est se re igitur peccatum Favet huic opinioni ipse D. Thomas pludiribus locis, praesertim I. a. m. I. Ar. . ubi in P erius ,
inquit , disi potes, quod aliquod peccatum possi esse abiaut omni actu. Ac prosecto si ea omissio sit libera, fit utique cum praevia legis praecipientis notiti fit ex volunt iis determini done quid autem amplius ad rationem peccati requiras qm Momenta, quibus contra hanc opinionem pugnatur, sere eo perinient ut probetui , hujusmodi ominonem hi tu ram cura libertatis exercitium aut certe, si dependenter ab hoc fiat, eo ipso illam conjungi oportere usa actu postivo,
pn sit omissionis causa , aut saltem occaso. Verum haec nos prorsus non urgent: cum actus praecepti omissionem puram non dicamus esse peccatum nisi ex hyppthesi, qua omissio haec pura simul supponitur esse libera; si autem libera , quomodo b
394쪽
voluntas actum praeceptum non eliciat, tametsi posset vi)bertatis proxime expeditae is deberet vi urgentis praecepti. Nec obest, meritum supernaturale haberi non posse per libertatis exercitium mere negativum, ac proinde per omissionem puram, quamvis ea foret liberari nam inprimis saltem meritum praemii naturalis potest haberi per id genus omissionem , cur non igitur etiam demeritum poenae, seu peccatum 7 deinde ad meritum supernaturale ut hic ex Tract de Grat suppono requiritur actas positivus ex aliis causis , quae non perinde u gent pro peccato. Reliquis demum , quae hic obiici possunt, sicile occurres hoc uno observato. jusmodi omissio pura , tametsi a voluntate simotivo pravo non procederet phae e ac formaduer procederet tamen interpretati, & mortale quatenus scilicet hoc ipso, quod cum praevia legis praecipientis notitia Cper libe tatis exercitium saltem negativum fieret , in aestimatione, rati his actibus, volo omittere , nolo agere , aequivaleret ita, ni prudentum judicio perinde imputaretur voluntati , ac Hoositivi actus. . .
Quid sit pecearum mortale Dan detur praelatum
bura illi propria S peccatusa personale, seu commissione seu omissione admisi
sum, quoad malitiae sibi propriae quantitatem spectetur, aliud esse mortale, aliud veniale fides docet, ut partim ex hoc, pa tim ex V patebit. Hic de solo peccato mortali agemus, nominatim de ejus natura, existentia, imprietatibus. c
395쪽
I. Ortale peccatum dicitur, quod mortem animae asserat, a privando scilicet illam sanctificante gratia , quae est supernaturalis vita animae. Tum autem id genus peccatum incurritur, dum fit transgressio legis graviter obliga intis; haec quippe transgressio ex se est sussiciens ad rescindendam Dei cum homine amicitiam , eumque reddendum odio Dei & poena aeterna dignum. Id quod potissurum inde repetitur: quia legem Dei graviter obligantem transgrediens hoc ipso avem itur a Deo, praeque illo potius convertitur ad aliquid creatum ;quoet utique fieri nequit sine contemptu Dei saltem interpretativi, ac vel ideo sne illius offensa proprie tali. II. Ut porro actus aliquis si formalis transgressio legis gra 63
viter obligantis, ipsum quo proin in actu fecundo peccatum Ortale, communiter DD. tria haec adesse oportere notant. Imo, plenam intellectus advertentiam ad mali gravitatem cum enim
juxta tritum illud , nihil sit volitum is pracognitum, nequitutique voluntas ferri in gravem peccati malitiam , nisi ad eam. plene advertat. ad requisitur persectus ac plene deliberatus voluntatis consensus in objectum graviter prohibituma est quippe divinae honitati prorsus conveniens , ut aeternum non puniat consensi mere imperfecto delinquentem. At quae inquies illa deliberatio plena 3 complures gravissimi Theologi censent tantam esse debere, quanta vel ad gravioris momenti negotia sussiciat juxta hos proinde semisopiti semiebrii carent deliberatione issicienti ad peccatum grave imo sobrii etiam ac vigilantes quandoque, si sorte subita passionis vehementia, aut cogitatione in aliud objectum potentius defixa bi ipsis veluti eripiantur. 4tio demum requiritur materiae gravitas et atque haec colligi debet partim ex materia secundum se considerata:
396쪽
6 o. Eccatum, quod ex genere suo si mortales, dari , tam L consensu omnium , quam claro Divini Uerbi testimonio certum est. Scilicet hoc nomine illud peccatum venit , quod mortem animae asserat, Dei amicitiam dissolvat , hominemque poenae aeternae reum constituat an non vero S. Litcrae id genus peccati saepe meminerunt De hoc certe agit Apostolus, cum ad Rom. 6. stipendia peccati ait esse mortem , cui ibid. opponit gratiam, quae lit ita eterna in Christo IESU. Et rursum ad Rom. 8 ubi postquam dixit nihil esse damnationis in iis, qui non secundum carnem ambulant, peccati subinde fugam com mendans, adjicit si enim secundum carnem vixeritis, moriemin, ea nimirum morte, quae damnationem inducat. Clari mime demum ad Gal. . cum a V. 19. recensens marissa opera a ius, ut sunt, fornicatio, immunditia . c. concludit quae Pra eo vobis , sicut praediat, quoniam qui ridia agunt , regnum
6 IL Quamvis certa sit peccati mortalis secundum se existe tia , cum tamen in particulari de aliquo peccato quaeritur et num re ipsa ac in actu secundo sit mortales id quidem scillimum esse inuenire, ' de ire pericu Ulimum, recte notat Augustin. L. et i de civ. De C. ult. Hinc idem in Enchir C. 7 . quastitit autem levia, inquit, o quae gravia peccara, non humano, scd vino sunt pensania Iudkio; quia nimirum ut in eod. Ε chir C. So observat lacile accidit, quod peccata, cum incon Detu nem venerint, aut parva aut nulla esse creduntur. At enim
397쪽
quantacunque si haec dissicestas, in praxi nihilominus, ne unquam in incertum feramur, semper definienda est peccati ad- mssi malitia. Id quod ut tam a poenitentibus , quam a sacris
Poenitentiae ministris quoad licet praestari queat, subfdio esse possunt seqq. Regulae, communiter a Theologis probatae. Regula I. Vtendenda est legis praecipientis aut prohibentis materia;
quod si enim haec aut secundum se , aut spectatis circiim- stantiis sit gravis , peccatum quoque grave censendum est modo tamen adsit sufficiens advertentia raeliberatio. Quam in rem peciatim observandum : an virtus, cui aetiis prohibitus opponitur , per quamlibet materiae quantitatem graviter daturn ex hoc enim capite peccata quaedam materiae leviatatem non admittiuit, ut est e. g. idololatria , commercium cum daemone , adulterium c.
.. Regula II. V hane ipsam materiae gravitatem certius cognoscendam
multum conseri , imo saepe necessum est verba legis rite expendere. Sic enim si lex divina in S. Literis expressa, prohibitioni gravem comminationem adjiciat, e g. transgres stribus is intentet , actionem prohibitam vocet abominatio nem , dicat morte dignam, a regno Dei excludentem c. judicandum est, actionem id genus esse peccatum mortale, nisi excuset desectus deliberationis. Idem est judicium de lego humana, cum aliquid praecipit sub excommunicatione , aliave suntli censura, ipso iacta incurrenda... Dd R
398쪽
Quod si ad expediendum dubium neutra e datis Regulis lassiciat, consulenda est vel Ecclesiae definitio , vel do-ctrina a Patribus r.est , vel communior doctorum opinii, aut etiam Fidelium sensiis. His etiam deficiensibus , demum
in si1bsidium vocanda est iis intriinc , se tamen, ut osma seri potesta ad Gis prior- suus eris
proprietate riuortalis peceati et
omplura sunt attributa peccato mortali proprian is, naturam ejus penitius cognoscendam, tria praecipua re tui bini riti Prumun est ratio militiae graius Nec vero tota habetur a dissbrinita . in aue gravite, obdit inestam cum universim ut ex prioribus u. constat peceata Miltia consistat in actu ipso, ut there contra legem posito, o minatim actus illius, qui legi graviter obliganti difformis est, gravem malitiam esse oportet. Alterum est ratio De osse/ύα Irim talis , quae sita est in Dei contemptu , saltem aetister Miso. et ideo enim, quod miis legetis, grainis in
proindesiis interminatione gratiae 1 amicitiae divinae amittenα da obligantem , sciens ac volens propter creatum aliquod commodum inis solatium violet, quodammodo se avertit a Deo, S prae illo in reatura finem suum constituit, ipsi scilicet Dei amicitiae Cpossessioni creatum aliquid praeserens id quod in dubie fieri nequit citra aliquem , silieni virilis imi co temptum Tertium est ratio seueriri, in e consistentis, quis propter gravem peccati mortalis malitiam, eique adnexam Dei Mensam proprie talem omnino mereatur excidere amicistia Dei, ejus odium incurrere, atque aeternis damni sensis addici suppliciis unde videas, m omnia rundari in im
399쪽
hm eos divinae graviter obligantis transgressionera hine enim est peccati malitia gravis ex hac ultro profluit ratio o sensae ex utraque autem ratio demeriti i.
quo sensu, perea n mortale in ratione ali-
eoas attributi bi pro sis it tum amplius expendatur mortalis peccati gravitas , solent
Theologi quaerere quanta nominatim sit illara quibus scilicet definita limitibus' an tanta etiam, ut nullos adminas, hoc est, an sit infinita 8 Qua in re, si S. Litera duntaxat P trum sensa attendantur, haud dissicile est ferre sententiam Otmoniam Scholarum lis ultra se se porrigit, magnamque partem admetaphysices principia exigitur quaestio, sat jam implexa est redditari ut conjici potest vel ex controversiae statu de opinionum varietate, de quibus ante Omnia dicendum.
Status controversiae, DD. opiniones
Claut infiniti ratio in sensti Theologis, aio st dupIex ita
ab iisdem praesentis quoque argumenti controversia bimriam dividi solet. Est scilicet infinitum in communiis propria acceptione iblud, quod in omni, aut in aliquo saltem genere ita actu e cedit, ut in eo majus aliquid dari nequeat excessiis proinde hic omni careat termino tam intrinseco , quam extrinsecoci ac vesci leo gradus, quos in suo genere complectitur , ne mensqvidem ulla , successive eos distinguens ac numerans , e transire possit omnes , Minus ad ultim I pertingere , -- ii que
400쪽
que desimare. Atque hoc dicitur Imphiciter in num quale
est Deus in omni perstitionis genere , lino in qualibet etiam specialim, ut potentia sapiemia M. Altera infiniti, lati re improprio sensu accepti, species non est aliud, quam ordini superior ita c. haec vero di habetur, dum ens unum quoad attributum aliquod sibi proprii clani etsi hoc finitis tantum constet gradibus Dita eminet, ut ab aliis ejusdem aut divers spees ei inferioribus , etiam in infinitum auctis , penitus aequari non possit. Quod hoc uni est ordine superius, vocari s let infamim secundum quid . ut est e. g. actus charitatis the
logicae quoad virtutis excellentiam comparate ad virtutum reliquarum actui meritum supereaturale respectu quorumliori
De hac jam utraque infiniti ratione praesens quaestio instituitur : an scilicet peccatum hortale tantam contineat gravistatem , ut in ratione alicuius altributi sibi propriit, malitiae nimi vel osensa , ut demeriti me dat simplicue in senatum ρ aut saltem in imum secundum quid'II. Quo in argumento prima controversae pars potissimum . in vari distrahit. Praeterquam quod enim alii cum Sciniistis Cpluriniis, cietatis nostra Theologii, nugent , pecca tum mortale quoad ullani attributi sui rationem esse Iimpliciter in itum alii contra Trient cum communiore hon istarum sententiara postron: hi insuper ab invicem mirum dissident. Suri quippe eorum complures, qui contendant se hoc sensu infinitum in ratione, alitia duntaxat det ofensae r nec paucio res alii in ratione tantum osenlae4 demeritici alii quoad solam Mensam demum alii quoad solum demeritum; quarum omnium opinionum Patronos copiose laudari τε peries apud Narin Trastra. de Pec Diis Γ ubi t. I. quoad alteram praesentis com