장음표시 사용
61쪽
quoii inter ipsos parum conueniri orta est inter eos post obitu patris de haereditate dissensio:inde lis,inde odium. quod nisi ego me interponerem, nisi utrunque prcsarem, rogarumque per paretis manes, per solitudinem matris, per existimationem familiae r conflictarentur assidue turpibus iudiciis, graui iactura famae, magno rei familiaris cetrimento.hoc ego dii ver r in negotio,dum in eo studium peram'; pono,ut uxoris mes statribus conlulam: putem mihi este verendui,ne quis me,sana prςditus mente,reprehendatὶ non puto.non igitur hoc,te iudice pertimescam. hem Ricci, qui sacris in litteris non ambitione, ut multi,sed ita versatus es, ut scientiam e libris petitam, visa exprimeres quae sunt illa praeclara,quae nos ille bonarum actionum magister optimus edocuit non haec sunt, egentibus subuenire errates in via,dissidentes ag concordiam. uo IeZ ama igitur me de hoe officio. non postulo,ut lauὰes. iam enim didici, et aetate doctus, vel morbo admonitus,recte factor u fructum a Deo potius, quam ab hominu iudiciis exspectare, omnemq; laudem no in honore verborum,sed in ipsa re,atque in una virtute constituere. Vides iam duas esse commorationis meae caussas, utramque satis grauem accedit tertia, ne ipsa quidem leuis, ut imprimam librum meum de legibus Romanis,
Astem poscctibus multis debere iam diutius vix possum. coque magis in hanc voluntatem incubui, quod inscri-rius emittetur Hippolyto Cardinali. Tu,mi Ricci, fac ti-hi ita persuadeas, amabiliorem mihi Ferrariam fore tua
caussa. tuis enim sermonibus,tua humanitate,tuo lepore frui, interruptamque multorum annorum consuetudirem licebit aliquando resarcire.quod, ut sit maxime diu turnum,opto vehementer:&, ut tu amantissime augur ris ,etiam spero.Vale.Venetiis.
A Ccepatuum Uaronem, missum ab Octauio nostro, delatum a Laevino. quid quaerisῖ te dignus est. quod si operam eandem posueris in Festo , plurimum tibi Romanae litterae debebunt.aggredere.quid enim tibi no succedet. qui ut omittam illa,quet pleno iam theatro spectata
62쪽
sunt, ingenium, iudicium, doctrinam i quantus quantus
cs,totus labor, totus industria es. ac mehercule non solum communi nomine, sed proprias etia tibi ego agam, atque habebo gratias.nam quem in eo libi o emendando laborem suscipere cogitauera,quem fortalle,& aliis pressus oneribus,& natura,ac valctudine imbecillus,non se rem,co me levabis.Vale. Venetus. Egregio iurisconsulto, Pyrrho Taro, veteri mihi necessitudine coniuncto , tautem plurimam.
ECo vero& scripsi iam, nisi me fallit memoria , satis
apertὰ:& nunc,quando tibi ita placet, iterabo eadem libentis lime. Lapides,aut nummos, si quos habes, in suibus mentio fiat lesum Romanarum reos s nobis impe tieris, habebo gratias, tuumq; etiam beneficium ipsa sortasse, me narrante posteritas audiet. tabulas videor mihi legisse Romae nescio quas:sed neq; tum descripsi,qui magni non facerem ea,quae nunc quidem tanti puto,nihil ut potius niihi sit: nenue vero,quo in loco, aut apud Quem
eas legerim, satis nunc in memoriam reuocare polium. quare ad te confugio,vniuersae arcam antiquitatis, cam tamen eiusnod quae pateat amicis tuis,hoc est,bonis vi-1is: quo me in numero quia esse viς,triumpho. Alexander autem tuus sacile nostrum artificio vincet. tu enim excellis: at nos quid sumusὶ aliquid fortasle,si cum aliis: nihil
certe, si tecum Augustine comparemur.Plura nec possum, quod eram occupatus: quanquam hoc quidem quotidianum es mee ebeo hac in re,quam tibi non solum amicitia nostra,verum etiam litterae ipsae, quibus tibi scio nihil esse carius, etiam me tacente, magnoperd commendant. Vale, & Siluestrum Aldobrandinum,uirum excellentem, meum perueterem amicum,nasi graue est,saluta meis verbis plurimum.Venetiis.
Nisi quis casus meis consiliis occurrat, editionem cogitabam eius libri, quem de legibus Romanis quin- uennio ante a me constriptum, debere diutius multis agitantibus non possum. ad hunc librum quantum ex
63쪽
antiquis lapidibus accedere possit ornamenti, praeclardintelligo. porro tu is es,qui hoc in usu atque hoc in genere scientiae, tum quia Romae vivis,tum quod in studiis totus haercs. pene solus excellas. quaquam hoc in tuis laudibus minimum est:alia sint in re,quae ego non desino prςdica xe,haud sane paulδ praestantiora:quae non est hic commemorandi locus,ac ne significandi quidem me tu me nimiuesse blandum & quasi tuae dissidetem humanitati, ad hoe attificium confugisse existimes. peto iῖitura te,atque etiarogo, quanquam hoc verbum amicitia nostra, tuaq; maxime bonitas respuere uideturin si quid habes, quod ad leges Romanas pertineat, e libris excerptum, & veterii lapidum aut cliam nummorum obseruat 'ne collectum id mihi vi impertias. bene mereberis de litteris , vel potius bene de te meritis gratiam restres: quadoquidem earum
Ope ac merito tantus es: bene etiam de meipso,cuius laudi pro nostra necessitudine, me6que erga te studio singulari,debes velle consulere. quanquam noc ego certe non
a 3 modum specto: ambitionem enim pene habeo in extis viis:prima mihi est,omniumque rerum antiquissima publica studio rum hominu utilitas quo mei labores interiduntur,mea, quaecunque est, dirigitur industria. excute,si irae amas, atque euolue senditus illa tua scrinia. in quibus condiri rerum antiquaru thesauri assi ruatur. nemo enim,
si possessio littorarum diuitiae sunt, quod homines elega
trifidicio an adue praediti mente Opinantur:nemo, inqua, optime Augustino , te ditior est. nec vero de tuis copiis multa imminues,si,quod futurum siprramus, inopiae nostrie subueneris. qui si etiam nobiseu plurima communi cares: multo id tame,quod dares,minus esset, quam quantum tibi libri assidud tractandis, quotidis quaeritur. Verum modesto recum agimus:petimus a te minima de in ximis laque facile impetrabimus. Vale.Venetiis.
Via mibi boticire tuo nihil est antiquius, proptereas Pon mediocrem capi laetitiam: tibique sum absenti pratulatu Ν,quo primoni tempore de legatione lib. delata ad Romanoru Regem, tum ex amicorum litteris, tum ex multo
64쪽
multorum sermonibus cognoui.illud, ut vere dicam,molestiae non nihil adspersit, quod veritus sum, ne nostrae litterae, quibus,in urbe dum vivis tua studia splendorem, ocvtilitatem addunt te discedente & in Austriam usque, ad longe diuertana vitae genus transsato, iacturae plurimum facerent quod si secus esse significaueris: iam enim versaris in ipsa re, quaeq; tua futura sit in uniuerso serὰ munere occupatio, usus te monere, & erudire facile potu sticumulabis mea gaudia,& habebo gratiam iis,quibus honestate tuam virtutem his honoris insignibus, nullo nostro,hoc est,artium, doctrinarumque lineraliu detriti tocurae fuit.Ac primum illud pro meo incredibili erga antiquitatem, studio , etiam atque etiam a te pctam , vel potius, quando pollicitus iam es, a te exigam,ut F stu Pompeium tua emendatione perpolias atque illustres: aut, si habes ita emendatum,ut tibi, acerrimi ac seuerissimi iudi- cij viro satisfaciat, edendum omnino cures, neque deberi nobis eam utilitatem diutius patiare, quam cum illo verὸ aureo libro dispersam videamus,colligere tamen vix pos sumus, vel planὸ nullo modo posscimus,locorum, ut scis, pene innumerabilium diffixili scientia impediti bene collocabitur industria tua: & hunc sibi comitem adiungi, ne solus eat per ora virum Varro tuus etquo animo patietur. rogandus non es in tua laude, communi praesertim studiosorum commodo coniunctaro, si de illa non laboras, hoc saltem commouere te debeat. quod utinam aut mihi cum hac mente pars aliqua doctritis citae, aut tibi mea mens,& plane incredibilis vid communicandam virtutem animi propensio,cum ista tam exquisita, tamque multiplici omnium penε litterarum scientia coni:gisset. nae rῖο, quod ad me attinet,multa non sinerem ignorari,quae score praeclarum est,quaeque in tenebris,nin tu eruas,perpetuo iacebunt. Dec tamen pertisaderem ibi pollum te velle nobis tam iniquum esse,ut tantum doctrinam, si quid tibi accidat humanitus, I homines enim sumus:nec ego mihi, nee tu tibi devitae diuturnitate pia stare quidquam possumus exstingui tecum velis. Quid ea, quae chartis iam,& voluminibus explicasti λ cur diutius premis , optime Augustine Z cur ex ingeni j tui sontibus expleri nostrainstim non visῖ sed opinor, aliquando tacies & faveo labena ter meae spei. Paulo minus, quam tuae gloriae : cui scio
65쪽
me optime consulere,cum haec ad te scribo. De me si quς-ris: vexamur oculorum anniuersario morbo: nec tamen
labori parcimus : scribimus aliquid quotidie , aut legenti puero operam damus : aliquo fortasse valetudinis dano: sed nihil est tanti, ut a litterarum suauissima cosiuetudine seiungar. Onuphrius Panu inius, ille antiquitatis heluo, spectatae iuuenis industriae , & ingenio, ut probitate praestans, hic est,eritque,ut video, in aliquot me se .imprimit suos Fastos cum commentariis, & interim adornat alia. saepe litigat obscuris de rebus cum Sigonio nostro : sed vim usque bonitas, mutuus amor,excellens ad cognostendam veritatem iudiciu facit. ut inter eos facilc conueniat. Sigonium de facie non nosti: eius tamen scripta non dubito , quin legeris. ea doctrinam, S ingenium declarant: humanitatis & studi j erga te, tusq; similes testis ego sum: quem debes ipsum suo merito, praeterea tuae praeconem eruditionis diligere. Vale.Venetiis.
VBi te ad urbem rediisse cognoui,vehemeter sanc pro meo erga bonas litteras perpetuo ac singulari stu dio sum laetatus . te enim absente , silere mihi prorsus Romanae musae videbantur. seripsera ad te superioribus diebus , easq; litteras ad aulam noui Imperatoris miseram: quas acceperis,nec ne,cupio scire.appellaba te, quod iam promiseras , de Festo cum tuis correctionibus diuulgari-dO.de quo nuc eo magis urgeo,quo,nisi fallor, spatij plus habebis .aggressus ne sis,& quousque opus perduxeris, ac
de perpolitpone quid speres, si ad me seripseris, rem gratis liniam facies.Vale. Venetiis. - .
CVadebam i exires, quod aegrotans, quantum esset ira. 2 caeli mutatione,cognoi: issem:nuc idem angor,te profecto: neque me congressus , neque sermo cuiusquam iuuat: solus, ut in litto e , oberro. qui etiam, & sistio quam
66쪽
us. nium est,ut rure,veluti quandam vivendi licentiam nacti, liberius agamus.amabo te, mi Rhamber te, noli ista consuetudinem imitari, serua tuam veterem continentiam.&quoniam mihi,ut saepe tecum locutus sum,aduersus non
dissimilem destillatione praesens auxilium fuit exercitatio: te quoque ipsum, niti fallor, hoc uno maxime senties alleuari: si modo hoc lenebis, ut meridianum in solcm ne
te committas,multo vero minus in ventum,qui sit inclemerarior nam sunt aurae Quaedam leues , quarum spiritus
non mCdo non hominum generi noxius, sed etiam vitalis in ego, has saepe ultro secutus , sens languentes ini me vires earii quasi flabris excitari. Sed,o Rhaberie,audi me, hoc verissime monentem. nihil agis, nisi iucunde vivas. si vis te tibi restituere, des te ad hilaritatem oportet , & ex animo tuo dispellas, s qua ii istium cogitationum residet nubecula. Hane esse praestantissimam medicinam , vel potius unam esse medicinam , me quidem , superioribus diebus eodem mordo laborantem, docuit euentus.quare te rogo,ut pro eo, quanti ipse tibi es , quantiq; etiam nos apud te sumus, quorum salus in tua si lute posta est: des
Operam , ut veterem morbum noua ratione cures, & aliquando istam turbam medicorum malam in crucina iubeas abire:qui te pharmacis non solum diuersis, sed etiam contrariis integrum iam annum lacerant, dum latentem in obscuro veritate tuo periculo quaeriit. Vale. Venetiis.
Brundusiam. DEbeo tibi, mi Corrade, tot iam nominibus , prorsus ut non videam, qui ibi uendo esse possim. seripsisti
ad me saepe: tantum neξ sunt alia: humanissime, elefatini' me laudes in me contulisti eas,quas si agnostam, ipse me nimium videar amare. tibi tame habeo gratias de ista tam liberali, tamque erga me prolixa volutate:eamque si gratus,id est, si vir bonus elle volo,ut certe volo , puto mihi este inter summa beneficia collocanda. itaq; cum te nunquam videIim, sero tamen in oculis : &,quanqua habeas, qui te talem diligant, quos necesse est este quaplurimos: ego tamen primas in amore partes appeto , secundis non libenter acquiesto. non soleo blandus esse, nec auribWs
67쪽
' dare,quod negari possit veritati. quare velim mihi eredas
allirmanti dieminem me tibi Latina in oratione anteponere,conferre admodum paucos. hoc ego ita iudico r nec tu meum iudicium in dubium reuocare debes, eum mihi iam in epistolis tuis tantum in hoc genere tribueris. unum doleo, tuam istam latere virtutem in extremo Italiae angulo neque in hac luce versati, ubi fructum caperes eam laudem,quae tibi debetar,iudicio, ac testimonio praestantium virorum . quod si te cohortado possem adducere, ut de migratione cogitares: aggrederer,& in hanc rationem totus incumberem. verum neque mihi de statu reru tuarum costat:& si cogitatione moueri potes, ipsa te res,nequaquam tibi, ut opinor,obscura, vel me tacete, debet in
citare. Quod scire vis de meis antiquitatibus, hςc sunt. Liber nunc imprimitur de legibus ς quem, cum erit absolutus, curabo ad te perferendum. Edidi iam ess metarium in orationem pro Sextio , & proximis diebus in epistolis ad Brutum,& ad Quinctu fratrem : quem tibi nuc vir unque mitto. maiora vellem,& fortasse postem verum infirmitas cor poris facit, ut labore debiliter: lippitudo autem, ne legere diutius liceat,aut scribere. magnam etiam mihi temporis partem eripiunt saliatationes amicoru magnam domestica negotia : sexcenta pro terea , quς me a studiis auellunt sed ieramus: humana sunt, nec preteipuὸ nostra, sed communia cum multis tu me velim ames, &, si par pari referre vis,amore non vulgari.Vale. Venetiis.
Cum tu ad me .Fabi, quem de facie nondum nosti, adductus humanitate epistolam miseris tam eleguem, distinctam notis non amoris minus,quam ingenii: terreus sim, nisi te,patremque tuum sic amem, ut amare solemusea,que nobis in vita prima sunt.sed quid, si me ipsum etiavestra caussa plus amemὶ quid enimὶ cur ego me a parente tuo,magni nominis viro,summis virtutibus ornato: diligo ideam,a te vero etia laudari:excellentis ingeni j adolescente, optime ad virtutem animato: non ipse mihi pluris sim 3 non gaudeam haberi a vobis, qualis esse semper volui,
68쪽
volui,&,ut essem,laboraui: scd voluntati exitum res Odis se nunquam dixit Equidem, cum natura sim, tum valetudine,& morbo subtrillis, nec ad hilaritatem lacile traducor:tus tame litterς, patrisque tui vix credas,quid animo meo iucuditatis instillarint,qua voluptate, qua lettit a perfuderint. itaque officii vestri memoria sustentor , eaque sic fruor,ut beneficiis omnibus anteponam . quod utinan adire ad vos,ac studio vestro satis facere liceret. nihil esset
optatius : dc esset iter Pastorio comite iucundius. verum
Descio quo fato contigit, ut quo prim im huc die pervcni,cum tota pene familia coeperim qgrotare,vxor quidem grauissime, nec dum valet:ego satis leuiter , sic tamen, ut iaccain. corpori enim imbecillo qu quis incomoditas vix
ferenda.quamobrem,asseetus mori' o,, viribus ina firmus, equo me non auderem committere . vel placidisti me incudenti. lccticam, inquis, mittemus. hac equidem veherer
commodius sed mi Fabi hoc genere deliciaram mei ordinis homines uti non solent:ad fortunatos pertinet. itaque differam per aliquot dies , quoad vires colligam, id est, quoad equo, aut etiam rheda liceat uti. equos qui de ilic, quales infirmitas nostri corporis requirit,id est,qui alter no gressu crura molliter explicent, suos gradarios antiquitas appellabat, facile potium inueniret ted insolentiam
liuius e li nonnihil metuo: rhoda autem, v reor, lac sue cestu lςdat. omnia tamen, ut video, moderabitur humanitas vestra.Vale:& patri tuo,pr stati viro, multam salutem meis verbis. Asulae.
AGnosco tuis in litteris, δέ patris tui,summi viri ingularem humanitatem , & Pastorij nostri hominis integerrimi, nec eloquentia minus quam doctrina prcstautis egregiam disciplinam,& cum ego te propter illos diligam : icit enim,ut scis uterque mei,& ego irem utriusque amantissimusὶ tum vero ad meam in illo; beneuolentiamquς summa est,non nihil tamen tua catissa videtur accedere. t 'atet, atque elucet in epistola tua pudor ille, iugonuo dignus adolescente, qui maxime commendat S a
rem patet etia,quo fit pudor amabilior, plusq; sibi gratiae conciliat ingenium . iv et perspexe i ii Equidem in te, ac lau
69쪽
daueram, quo tempore diuersatus Biixiae sum in aedibus cstris, acceptusque,& cultus a parentibus tuis omni genere ossici Ied nihil praestantius,nihil admirabilius, quam laudis in adolescente perpetuitas. primum enim lubrica ipsa aetas est, nec teperitur facile, qui consistat: deinde, te duntur saepe bonis,quibus capiatur,insidiae:& multa sunt ad deprauandum parata,improborum consilia,aequalium exempla. voluptatu ille ccbrae. hae sunt illae Syrtes, quibus incerto cursu oaui antes absorbent haec illa saxa, quo Diutis cia aperto discrimine impingitur. Nec vero poetas, cum & liaec, & huius generis alia cecinerunta simpliciter locutos, vesim existimes utuntur similitudine rerum, quae subiectae lentibus sunt, ut animos erudiant, moribusque nostris,ac famae consulant. Itaque sapientem appellarunterim,qui maris pericula, voragines,& scopulos, & dubiis agitata ventis loca vitavisset,atque illa perdendorum hominum aut Aa monstra, virginu facie simulata, praedulci meantia blandietia cotempsistet.quae sunt omnes,mihi crede Imagines humanae vitae r qua uultu est mare dissicilius,& in qua, nisi rationis quasi gubernaculo regamur, quam facile stuctuemus,quamque multa,& quam grauia rei familiaris, existimatio ius, ac vitae naufragia contingat, si terropter aetate nondum usus docuit,disce a libris, vel discea parente tuo,spectatae sapientiae viro, qui se ex hac rem initate tanquam in portum recepit sacrarum litterarum: quodq; habet a foro quod a publicis muneribus otii, to tum id in te theologia libentissimὰ consumit. que tu imitaris, ut audio,si minus in studio doctrinae, at in volunta te,iu moribus vi teque instituto cotemnere te aiunt, quae exteris ab adolescentibus cum voluptate fiunt abhorrerea lusu,venatione,cursu, alea leuia ducere haee, inania, indecora, turpi ardeditum esse litteris, vel quibus ad huma nitatem informamur, vel quibus ad excellente liberalium disciplinarum cognitionem aditus aperitur: maxime vero solitum ea meditari, & curare diligenter, quibus ςternae vitς salus copalatur diuina sunt ii cmunera, mi Fabi,non a nobis persecta , aut elaborata, nec omnibus impertita. tibi contigit,ut ita sentires,& ita velles: habe giatia Deo, qui te tantis in tenebris, atque erroribus praecipuo quodam lumine illustrauerit. aliis non idem contigit: mirari noli, neq; caussam quaere. abdita sunt, nec humanis comprehen
70쪽
prehensibilia mentibus arcana caeli. stet illud modo, nihil usquam fieri, nihil euellire aut iis sciente,aut nolente Deo: quaeque ille vult, & quae permittit, ea nequaquam reuocare ad nostituri iudiciuni debemus, neque rectEne fiant, an secias, interpretari. Et omitino velim te, cum de diui-'uis rebus cogitas, minuere opinionem scientiae, demittere animum ac memena, unamque putare certissimam doctrinam , pietatem in Deum,aut benevole pam, & studium ersa illos, qui nosis a Deo commendantur. Quae non dubito,qui laepE ita cogites,ut credas: nec te ita puto credere, ut re ipsa non praestes: cum te omnes ita viuere confirmetit, ut a tuis moribus procul absit arrogantia. veruntamen, si tibi laudo id, quod amas, & quod amandum exesinio, non a te gratiam ineo3 non haec tibi, licet parum necessaria iucunda tamen commemoratio est3 Sequitur illud ipse mihi satisfacio. nam, quae laudatio videtur, eadem si attendis, cohortandi etiam vim habet. quo genere , yro mea in te beneuolentia magnopese delector. Atque etiam in huiusnodi sermoηes ego toleo libenter ingredi: quia ii nihil aliud, ipse mihi fructum sero,dum ea tracto,quibus amore summi boni,studi6que incendόr.Teaule,cum haec legis,letari oportet vel tua caussa,qui tuum intestigas iudicium nostra sententia comprobati: vel mea, uem sentiris tecum videas, & iisdem gradibus parare aascensum ad ea,quae quanta sint,ex eo coniicitur,quod ipsa
tantum' spes tranquillitatem parit animis nostris, ebsque non a malis modo, sed a malorum quoque motu vincat. Macte i itur ista volutate,& isto sensu. mature vidisti,quis esset rectus ad gloriam cursus. sequere iudicium tuum: nec tamen contemnes nos, si quando hortamur: & ipse nos vicissim,ubi languemus,hortate sic erit mutua gratia: sc amabimus etiam magis inter nos, mutuo beneficio
Pastorio Brixiam. Eco vero te, mi Pastori tua eaussa dilexi semper. bx-
bes enim, quae tibi amorem concilient, doctrinam &sumanitatem. munera, quae mittis, me tibi obstringunt magis, beneuolentiam in te meam augere non potiunt.