장음표시 사용
101쪽
44 Lib.I. Dat. XIII. Sacra Scriptura dubium soluat, &eausam iudicet: immo in Moysis
Cathedra Scribas de Pharisaeos sedere Christus, qua- tumuis huic hominum generi valde infestus, ultro fatetur, quorum dictis, non vero factis standum sit. Multa demum in saero textu leguntur, quae nisi recte intelligantur, destructioni potius, quam aedificaiationi seruiunt; a sanguine & suffocatis abstinere , Sabbatum festiuo cultu agere, aliaque id genus fa-eere iubemur quae tamen Ecclesia non seruatr alium igitur Iudicem esse oportet, qui verum huiu modi praeceptorum usum, modum, de finem expciis
Iv. Aeeedit, quod multa loca disseilia sunt, vede Pauli Epistolis Petrus expresse testatur ; Ariani
Filium Patre minorem esse afferunt, cum haec verba in sacris paginis legant, Pater maior me est. Alij abstinetiam a carnibus damnant, propter hunc sacri te tus locum. Manducare, me apponuntur Fobis; nonulli Dei param Virginem esse negant, dum his verbis insistunt, Et non cognsebat eam, donec peperιι filium. Dum primogenitum. Alia innumera omitto, quae nisi ab auctoritatem habente,& fallere nescio exponan
turi in sacris paginis nihil certi, aut fixi habebimus, sed multas errandi oceasiones. verbum Dei gladius es quo vir strenuus si utatur,rebus fortiter pro Rege & Patria gestis famulatur ; si rabie & furore aiactus, parricidiorum instrumentum est. U. Praeterea dum sacrum textum pro fidei de controuersiarum iudice adstruis, unde habes, quaeso te, tot libros Canonicos esse Protestantes Tobiam, ..
102쪽
in Controuersis ei non est Iudex. 6
1aeobi Epistolam, aliosque multos non admittunt , aliis contenti; sed cur his , non illis cur alios in tetapocryphos reticis quo tandem oraculo id habes pCommuni, inquies, traditione accepimus; sed haec traditio nisi certa auctoritate nitatur, errori obnoxia est, ac proinde quod ab ea pendet, integrum non erit, sed errori obnoxium. Hinc illud nunquam satis laudatum' Augustini dictum: Euangelio non crederem, nisi Ecclesiae auctoritas me moueret. Dices forte, a Conciliis generalibus definitum esse , ut ii Codices, pro Canonicis habeantur, recte, igitur a Coneiliis generalibus sacro textui auctoritas accedit , vel, ut sic loquar, can Unigatio & authentica ratio: Concilium igitur iudicat de verbo Dei , tum scripto,tum etiam tradito, igitur Sacra Scriptora tuis dex non est, cum alterius iudicio ac sententiae subiiciatu L.
VI. Adde, quod textus sacer diuerso idiomat seriptus fuit Hebraico, Graeco, Latino: si autem iudex est in Controuersiis fidei , eum iis profecto male agetur, qui linguas illas minime in telligunta, im mo Christiani nominis hostes consulendi essenta, Iudaei se ilicet, & Schismatici, utpote linguarum illatarum peritissimi, ut varios Versionum ac expositiois num nodos nobis edisserant; qua autem fide, aequi rerum aestimatores viderint ; quasi vero fides nostra
Rabinorum dicto & iudicio stare debeat praeteris quam quod autographum deest, nee uspiam reperi tur ; quod tamen, si scriptis standum est, producenis dum & consulendum esset, perinde atque publicum E a instruis
103쪽
ει Lib. I. Dat. XIII. Sacra Scriptura
ἰnstrumentum nee enim de apographo mihi eon stat; quasi vero ignoti amanuensis fides, nostrae fidei fundamentum esse possitὶ Adde varias interpretum versiones, qui cum errare potuerint, inde constat,Scripturam, quam ab iis accepimus , fidei iudicem non esse. Si enim hanc, vel illam versionem obtrudis pro legitima, quid quaeso repones, si pro legitima non admittam quo tandem argumento id euinces t an forte doctrinam , peritiam, diligentiam interpretis laudabist sed homo fuit, ac proin de errare potuit, nisi diuino Spiritu amatus fueritat quod quia incertum est, incerta etiam eius fides ma
VII. Equidem saerae paginae consulendae sunt, &Christus Dominus scripturas scrutari iubet, quas Mipse non semel citauit , Petrus, Paulus & Stephanus magistrum imitati, ad faciendam dictorum fidem, ea selectis & appositis saeri textus locis firmarunt. Id
serte optimum factu est, eascitamus, ut sacras leges& testimonia, non vero ut iudices; iis nos instituimur, inde ad refellendos errores argumenta ducimus, spem nostram alimus atq. Auemus. Quid pluis rat sacras paginas non modo admittimus , sed legimus, veneramur, osculamur; in iis enim habemus decreta, promissa, statuta, de leges Dei ; sed illas ae cipimus a magistratu vivente, a quo publicanturia, promulgantur, proponuntur, eX ponuntur, Id qu eiusdem Spiritus opera, qua conditae sunt , quod reuera nisi fiat, nuda litera sine praedicto spiritu occidit quis enim tot nodos soluere, tot linguas ac vexissiones
104쪽
ix Controuersiisfide; non est Iudex.
sones eallere, tot aenigmata explicare, tot tropos . metaphoras, allegorias intelligere , tot demum controuersias & lites decidere valeat, nisi legitimus alia quis iudex sit, qui omnrs erroris expers, de iis sententiam ferre possitis Z rVIII. Itaque Christiana respublica praeter sacroseodiees, in quibus diuina oracula & statuta eontianentur , Iudicem aliquem habet, cuius auctoritas eiusdem legis promulgationem antecessit , legis enim promulgatio promulgantis auctoritatem supia
ponit, qua nisi polleat, iis legibus homines adstringi non possunt, cum legitima publieatio quasi neruus legis censeatur ; & si quando accidat , nonnihil in
' sacro textu obscurius esse, aut dubiam alicuius loci anterpretationem , eiusdem auctoritatis est, . quae prius legem condidit, eandem interpretari, eodemicilicet spiritu, quo condita est; hoc autem ad Iudicem spectat. Sacra igitur Scriptura iudex non est, alioquin sui iudex esset, cum in iudicium saepe vocetur, quod nemo sapiens dixerit. Itaque Scriptura . non est Iudex, I. quia iudicis est ita sententiam feriare , ut deinde partibus innotescat, quod Scripturae non competit. a. in Scriptura duo sunt, litera de sensui, illa occidit, hic obscurus est. 3. multa iaeontrouersiam eadunt, quorum Scriptura non meminit. q. quia de ipsa Scriptura non raro disceptatio est. s. quia nunquam usus obtinuit, sue in Veis teri, siue in Nova Lege, ut Scriptura Iudex esseCa.
5. in Iudiciis politicis & civilibus, lex scripta iudex non est , sed magistratum .
105쪽
o Lib. I. Dat. XIV. In Asiam CeutrouersisIX. Quod autem de verbo scripto hactenus disctum est, in traditionibus locum etiam habet; cum enim fabulae quoque a maioribus ad posteros tran mittantur, ut veras a falsas, diuinas scilicet ab humanis distinguere valeamus, alio iudice opus est, qui eodem instructus spiritu, ac omnis erroris imis munis , eos errare non sinat, a quibus consulitu . Praeterea eum traditiones saeris libris commissae non snt, aliquem esse oportet, qui earum curam gerata, easque intactas & integras seruet , alioquin facile mutari possent ; quid enim quaeso est, quod tempus non mutet, nisi ab aeterno illo spiritu a temporis iniuriis vindice tuc.
In iisdem Controuersiis internus cuivis S
mNterni spiritus nomine, illius assertores intelligunt interiorem quandam testificationem, quam quisque in se experitur, quaque, si superis placet,indueitur ad verum a falso discernenis dum hune nonnulli in dubiis & eo trouersiis fidei iu-ὰieem perperam esse contendunt; nam e sim iudex n materia diuinae fidei erroris expers esse debeata ,
di eum omni spiritui eredendum non sit, sed singuli spiritus probandi; haud dubie restat, ut interior ille spiritus fidei eontrouersias terminare non valea Dieis enim, mi homo, te diuino spiritu agi: quam . γ ' diu
106쪽
isternis missique Spiritin Iudex non est. 7 rdiu nullum errorem effutis, pie crediderim, non laismen certus sum; neque tu ipse eertus es , alioquia cum eodem iure quilibet alius hune sibi adstruereis possit, qui tamen contraria sentit, viri credendumst, non videor mihi, inquies, qui vero Dei spiritu
dueor ; at ille idem de se testatur ; cur tibi potior, quam illi fides habenda est
II. Dices forte tuum saeris paginis firmari, quicquis enim diuinis oraculis insistit, spiritu Dei agitur; nempe oues Christi vocem illius audiunt. Sed o bone, ille quoque pro Christi oue se gerit, seque illius vocem audire testatur; viri ergo credendum pScriptura interioris illius spiritus, qui te agit, iudex esse non potest, quia de ipsa scriptura saepe ae saepius
cotrouersia est. Nee tuus spiritus Scripturae iudex e se poterit; quo enim iure,quod mihi quoq; no competat, qui a te contraria sentio idem autem Spiritus
veritatis contraria non adstruit , una enim veritas
est; igitur alio iudiee opus, qui nostram hanc litem diiudicet; & vitiosus omnino circulus est, in quo stilicet impij ambulant, dum Scripturam probant per interiorem spiritum, & hunc , per Scripturam L dieant. III. Praeterea si spiritu illo interiore instruimur, frustra doctores consulimus, & disputationes instituimus; frustra eoncilia congregantur; frustra Petrus oves & agnos Christi pascere, & fratres suos ias de confirmare iubetur. Nam vel electi sunt, vel reis
probi: si electi, Dei spiritu aguntur fallere nescio alia igitur testificatione non indigent: si reprobi,
107쪽
cum illo spiritu destituantur, aeterni Patris voce avidi re non possunt. Deinde vel ille spiritus nunquata fallit, vel aliquando errat , si primu , cur tot diuidia
cur idem omnes non sentiunt & dicunt eur tot diis uinae fidei adminicula accersuntur, cum errori Iocutesse non possit si vero secundum, quis amabo unis quam certus erit erras forte,cum maxime ab errois re discedere putas. Dices, nunquam eos falli ab interiore spisi tu, qui scripturis adhaerent: Hoc ip su naest, quod haeretici omnes plenis concrepant bu is ;num vides, de ipsa Scriptura, non minorem esse comtrouersiam, quam de interiore spiritu quid ergo dubium, per dubium probas ignotum, per ignotum quasi vero Lutherani & Caluin istae in seriptu
IV. Sed oues Christi eius voeem audiunt: recte; Christi vocem audit , qui Eeelesiam & Pastores a Christo relictos audit, nempe qui vos audit, me audit. Sic etiam docemur a Domino , sumusque, ut Ioannes loquitur , docibiIes Dei, quibus scilieeta Deus non in Prophetis, sed in Filio loeutus est, qui
non modo exterius voee nos doeet, sed interius adiuuat, ut credamus,&faciamus, quae suggerit. QUOS autem idem Euangelista monet, necesse non esse, ut aliquis nos doceat, sed unctionem eius, qui doce et nos, sufficere interiorem illum spiritum non m do non adstruit, sed destruit, nempe id unum dunia taxat ab iis, quos in Christi fide instituerat, exigit, ut in ea doctrina manerent, quam interioris operagratiae, quam unctio illa significat, ab Apostolis acia
108쪽
eeperunt; cum nouis doctrinis opus non esset, quas
Pseudo- Apostobi disseminabant ; hinc eos ibidem
hortatur, ut in eo permaneant, quod ab initio an diciti erant. Quid porro haec ad interiorem illum spiri tum, non video ; non negamus tamen Spiritum sanactum, per gratiam in cordibus nostris habitare inoiaque suis motionibus& impulsibus ad bene agendum excitare, impellere, trahere &c. IV. Multae aliae rationes congeri a me possunt, ut Probem, interiorem illia spiritum regulam, aut iudi Aeem in cotrouersiis fidei desiniendis, nullatenus esso,
I. Fides ipsa una est omnibus fidelibus communis; igitur regula fidei uni ea illud Datum decimum fuit, hoc duodecimum ; sed spiritus interior multiplex aest, ut constat; regula igitur fidei non est , & multo
minus iudex; regula enim seu mensura adaequat id, - cuius regula est. 2. Fidei regula certa esse debet, er. Torsque minime obnoxia, quod certe haberi non potest, nisi Spiritus veritatis assistat, & insit ; sed hae e Spiritus sancti opera singulis fidelibus promissa non est, sed Ecesesiae &Pastoribus; quisquis enim hoc adiast ruit, id probet. Scio afferri ad hunc finem nonnulla sacri textus loca , sed ram passim difflata sunt de ipsis tecum litigo ; consule igitur alium iudicem; immo cum libros Canonicos ab Apocryphis discerinnas , id sane interiori spiritui minime tribuein. 3. Praeterea ille interior spiritus haereses hactenus& schismata peperit, & dissensionum causa fuit , cum vix duos inuenias, qui in i Ilo conueniant; fidei igitur regula & fundamentum esse nun potest. q. Ex
109쪽
eo fit, nullum fore terminum illarum Controuerissiarum, quae ad fidem pertinent, nempe tu spiritum veritatis tibi arrogas, nunquam assentiar, nisi erisgo aliquis iudex priuatis omnium iudieiis praesita, qui litem decidat, aeternam fore necesse est. Deinis
de si priuatus ille spiritus in re fidei iudex est, nul- Ius esset haereticus, & nulla haeresis; quidquid enim mens interius suggeret, pro spiritus sancti oraeuis Io habebitur, quod absurdum est. Denique, illo interior spiritus mille & mille illusionum erroribus
aditum aperit, Angelus enim Sathanae induit perissonam Angeli lueis . VI. Hoc tamen non obstat, quin interior illo spiritus nos moueat , & charitatem in eordibur nostris diffundat; illae autem motiones iisdem eo dibus impressae, & assiati halitus reeognosti ae reis censeri debent , probarἱque instituto examino. Hine Deus in sacris paginis nos monet, ut spiriistus probemus , aut si quisque per se ipsum disterianere nequeat, Ecelesiam Pastoresque nostros eonissulamus, qui cum nos pascere & regere debeanta, quasi rationem animarum nostrarum Deo reddituri , quid mirum , si dubia & dissieultates nostram dissoluant, adhibita scilicet diuinarum institutioianum, seu scripto seu nudo verbo traditarum opera , aut certe si in ipsa seriptura aliquis dubio loeus sit, vel in ipsa traditione, litem ipsi virtut sancti Spiritus assistentis definiant , in quo certe er Tare non possunt, ut paulo post euineam: porro interpretatio priuata sacri textus , cuiuilibet do-t is ctoris
110쪽
inter ι eui Spiritus Iudex ηοη en. 7 ctoris est at vero eanonica, iudicis errare nescij. Igitur ut tandem coneludam, spiritus ille interior in Controuersiis fidei iudex esse non potest , nec regula, nec fundamentum; alioquin fides nostra certa non esset; immo ausim dicere, nihil fere esse. quod maiore de diligentiore examine indigeata, cum ab illo homines in errorem nullo negotio inisduei possint; igitur eum nec res certo definiata, nee legitima auctoritate nitatur, & saepe sibi eo nis eradieat, diuinae veritatis ae fidii nostrae regula esse non potest.
VII. Equidem singulari Dei beneficio de priuia legio factum est , ut nonnulli eiusdem Spiritus sancti illapsu eontrouersias & nodos ad diuinam fidem pertinentes illieo soluerint , sed pauei, quos aequus amauit Iupiter; haec communem hominum morem superant, dc raro contingunt, eum Deus
illustri& singulari sanctimonia homines huius honoris gratia dignetur. Denique ita Deus eonstituere poterat, ut singulos interior spiritus abunde do. ceret, de instrueret; si enim uni hoe munus concesist, omnibus concedere posset; quod autem res ips aliter se habeat, vel ex eo patet, quod interior spiri. tus unius, alterius spiritui aduersetur, cum tamen unus idemque sit spiritus veritatis, & semper secum ipse consenistiatas