장음표시 사용
81쪽
6 Lib. I. Datum II. Vι τη- est Deus, . violatum reparari, & in integrum restitui debet: id enim iustitia postulat, qua scilicet ius alterius adaequatur i, itaque eum de illata iniuria homo satissa,
eere teneatur , limitata vero satisfactio humanae ac
limitatae iniuriae respondeat; diuina demum offensio humanas omnes ostensiones infinite superet, in. de sane fit, ae perspicuum e st, satisfactionem illam , qua Deo, pro accepta iniuria satisfacimus, talem esse, ut humanam omnem satisfactionem superet. Ab homine igitur, suis viribus relicto offenso Deo fieri satis non potest, nee illatae Deo iniuriae digna exsolui poena , itaque nisi noua caelitus accederent subsidia, homo primae Parentis culpae contagio tactus, in eo miseriarum baratro sepultus ita laeuisset, vonec resurgere unquam, nee quidquam , quod Deo gratum esset, agere potuisset, sed peeeati & caeo dae. monis vinculis adstrictus, miser, nudus atque rei eactus, diuinae irae scopus, deo dij; uno verbo, bonis omnibus spoliatus, malis omnibus oppressus atque
IV. Equidem Deus absolutati illimitata pote nistia usus, libere homini condonare, eundemque non praemiis quidem, aut mercedis nomine, caelesti ei uiatate donare potuisset; quis hoc neget Deo tamen secus visum est, quod Ac rationi magis consentaneu,
ipsique homini longe honorifieentius est. Nempe homini haud immerito exprobrate , vel obiicere quispiam potui siet, eum nullis suis meritis, ad sublimem illum dignitatis gradum euectuiti fuisse ; illa corona indignum esse, quae strenue duntaxat se ge-
82쪽
xensius merito debetur; laudi & gloriae eidem non esse, quod Deus illum ad tantam gloriam promouis
set hoe totum esse omnipotentis Dei, qui peccata citra ullam satisfactionem condonasset, dc sane meis ritis, aeterna donasset beatitate: indignum deniqua illo gradu & honore videri, ad quem gratuito prori motus esset: haec & alia hominibus exprobrari poc .sent, si Deus, citra satisfactionem, offensam eis ultro
V. t laque Dei sapientiae fuit, tu stitiae suae & gloriae nostrae consulere, eumque modum & rationem
illam excogitare, qua & homines bearet,& Iustitia liuae satisfaceret. Homo per seipsum satisfacere non Poterat , quia quidquid praestat, finiti valoris & me. Titi est; Deus ipse sibi satisfacere nequit,eum satic factio alteri exhibeatur ; homo tamen esse debui , qui pro hominibus satisfaceret; Deum etiam es par nit deuius satisfactio & merita infinita essen Igitur hominem Deum, qui pro aliis hominibus, soli Deo ea offerret merita, quorum intuitu, licet homines saluaret, aeternisque praemiis assiceret, nihil supra meriti sortem rependeret r inimo etsi quid- qn id ad salutem hominum spectat, ultro concedit, ae liberaliter impertitur, haud tamen praefata merita , id praemi j genus adaequat. Igitur ex communi quadam traditione s neque hoc adlaphori negant ex sacra historia. de ex omnium Patrum, immo αnationum fere omnium monumentis habemus; ho-ιminem lapsum e seruitute redemptum fuisse, Deumque hominem factum, ut redemptionis huius pre-
83쪽
tium solueret. Credimus,inquam,Vnigenitum dith ni Patris Filium, ab eodem missum Patre, ab eo quinαpe mittitur, a quo procedit, humanam naturam alia
sumpsisse, ae suae diuinae personae mirabili nexu, que hypostaticum vocant, devinxisse, in unum iei licet Christum, qui suis nos exemplis & verbis docuit, aese ipsum, pro nostra salute, aeterno Patri obtuli Christi ergo diuinitatem, quam tot euincunt mira eula, tot Prophetae praenuntiarant, tot historici celebrarunt, tot gentes,& populi agnoseunt, hoc loco suppono,qui hominum genus in libertatem vinia dieauit, viam nobis salutis aperuit,& ea nobismeriata donauit, quibus' caelestem gloriam , mercedis aeuraemii nomine, consequi valeamus. VI. Vnus autem Chiistus est, nee illus multonum unquam meminit, qui frustra essent; unus enim profecto lassicit, cuius infinitis meritis, etiam plures
terrarum orbes, si essent, saluari omnino potuilbent: nempe inexhaustum illius aerarium est; quantumuis inde ad redemptionis nostrae pretium sumatur, inhinnitus adhuc thesaurus est. Cur igitur redemptorem ac reparatores nostros multiplicamus, si unus plu1- quam satis est cur Monarchiam sine ratione turbaismus eur superstua & inutilia gratis ae eersimus Vnus igitur nobis Reparator,unus Redemptor, Vnus Iesus, unus Christus, que ut salutis nostrae auctorem agnoscimus, ita uni duntaxat illi salutem aceeptam referre debemus; & ut saltem unus nobis ad hominum salutem procurandam obtinendamque nece1
sartu, est, ita plures superflui essent: id enim naturae
84쪽
rta seu est Chri η. 4' εpugnat, quae plures causas totales, ut philosophi
vocant, ad eundem effectum nunquam adhibet. Unci verbo,unum Christumese, ex communi traditione, M innumeris sere scriptorum monumentis, ac certa fide tenemus cum enim necestarius nobis esseta,
eum infinita Dei misericordia nobis deesse nollec, , nee iustitia delicia hominum, illatasque iniuriar
gratuito remittere, unum quidem salutis auctoremae reparatorem extitisse tecte eoncludimus; plures autem fuisse, nemo nisi gratis asseteret. Loquimur
autem de reparatore principali & proprie dicto.
nus es Spiritus meritatis, una Fides, una Lex, una ReligiλL , ad quem Deus homines V destinauit , ita unus spiritus, cuius impulis
V su, ad eundem finem homines tendunt; euncti sanῆ est eodem Deo patre profecti, ab eodem Domino Iesu Christo e seruitute redempti , eiu dem spiritus sancti halitu agimur, regimur, sustine mur, est quo corpus unum totius Ecclesiae comis pactum eonfiatdmque est, uno Patre, uno capit , spiritu quoque uno, sed pluribus tanquam membris distinctum atque ornatum. Et veto ut Beatitatem, ac summum bonum , in quo noster finis positus est, stilicet ipsum Deum , consequamur & complectainmur, Dei nos esse oportet, filios scilicet, atque ami cos, quis enim haeres potiore iure, quam filius, nais. D tuta,
85쪽
o LibI. Pal.X. 'in est Spiritus veritatia, tura, vel adoptione λ inii autem filij Dei sunt, ij spLxitu Dei aguntur , similes enim sunt ac diuinae per gratiam eonsortes naturae , eodem igitur cum Dei spiritu ducuntur, at spiritus Dei unus est, eum De ipse unus sita. IL Praeterea una veritas est , mendacium vero multiplex ; de re qualibet vere dicitur, quod ea sit, qualis reuera ipsa est , id autem unum est quod a tem alia sit,falsum est & ut innumera sunt alia, quae falso affingi possunt, ita mendacium multiplex, Averitas una est: unus igitur spiritus veritatis, cuius impulsu&ductu, homines reguntur, ut ad suum sinem perueniant. Et vero si varij ac diuersi spiritus essent, Ecclesia unum corpus ex capite & membris, Christo stille et & fidelibus compatium nos esse ,
nam eiusdem eorporis eadem ac una est anima, unus idemque spiritus , monstrum igitur bicorpor esse , sub uno capite , quomodo igitur cor unum & anima una credentium erat λ Praeterea diuersi spiritus, diuersis motibus nos agerent. sed motibus contrariis moueri non possumus: si enim me unus eo ferat, unde alius retrahit, quid faciam miser in partea
distractus si unus asserat id, quod alius negat,& hic suadeat, quod alius dissuadet, viri fides adhibenda Eslet haud dubie, quod in huiusmodi anxietatis angustias redactus, aliquid lucis a Patre luminum deis sideraret hinc Christus, cuius verbis standum est , cilla enim spiritus & vita sunt unum duntaxat spiritum veritatis, unum Paraclitum misi x ; nec multo
86쪽
a mes, una Lex, una 'ligio. Frvum meminit,cum Vnus tantum sit;neque hoe adia. phori neganta. III. Si autem unus spiritus veritatis, atq; adeo una veritas est, una etiam fides est , nempe fide, in diuinam veritatem fertur , in ea scilicet, quae Deus scit, ac dicit , Deus enim verax est, qui nec falli,nec fallere queat. Non falli, quia quidquid verum est, probe sciti non fallere, quia ea duntaxat nuntiat, α dieit , quae ipse scit , cum igitur vera solummodo sciat, eadem quoque dicit i una igitur fides est, eum
una tantummodo veritas sit. Et vero cἡm eandem
beatitudinem sperare ac prosequi debeamus , una certe nobis spes est, fides autem spei nostrae firmis. smum est fundamentum et eiusdem porro aedifiei, idem fundamentum est , ut igitur una spes, ita una fides est. Praeterea una eademque s dei ratio, quam motivum vocant; diuina scilicet veritas, atque auctoritas loquentis Dei fallere nescij ; hine eadem credimus, cum Deus eadem nuntiari r ι si enim di uersia eredimus, igitur vel aliquid credimus, quod hobis minime nuntiauit: atque adeo alio motivo ducimur, quam quod a diuina auctoritate & verit te ducitur. Si aute aliud motivum est, asia fides est; vel fidem aliqua in re eidem detrectamus, atq; adeo
fidem negamus , cuius rationem ac motivum de-,
struimus , diuinam scilicet auctoritatem dc verita tem ', quae edmuna sit, diuidi & a se ipsa diuelli aeseiungi nequit , igitur vel in omnibus tenenda est, aut certe in nullo tenetur. Hinc, qui phecat in uno, Et omnium reus& quisquis unum quid, quod ereis D et denis
87쪽
3 1 Lib. I. Dat. X. mnus est Spiritin Neritatis. dendum esset, eredere recusat, nihil penitus ered; ea scilicet fide, qua eredendum est, diuinae stille et auctoritatis studio , quam si vel in uno negat, eam parui facit; ergo ea mentis firmitate illam minime amplectitur, quam diuina fides, quae cetiissima est ,
postularet; hinc infidelis est; igitur fidem amisitis ;si amisit. certe non habet. Quod autem cum infideialitate fides stare non possit, per se notum est, Vs eianim peccatum lethale diuinam gratiam 3e charitatem destruit, ita vel minimus infidelitatis actus diu trinae fidei lumen extinguita. IV. Praeterea Deus nunquam loquitur, nisi ut st-dem a nobis exigat; quisquis enim loquitur, sibi eredi vult, & dictis fidem haberi ; quod Deo , qui nunquam fallit , potiori iure eompetit; igitur vel integram & plenam fidem exigit, vel nullam;& eum
omnibus loquatur, eadem omnibus crede da proponit : loquatur, inquam, vel per se ipsum, vel per alios, quibus incumbit ea caeteris nuntiare, quae ipsi a Deo acceperunt, igitur eadem omnium vera fides est; si eadem, igitur una Illud autem praesertini incommodi ex multiplici fide ortum dueeret, quod nemo certus esset, cuinam ex iis sibi adhaerendum esset; quod enim haec uni, illa verὁ alteri Deus imponat, quis amabo hominum rescire posseti igitur ut fides certa sit, una esse debet. si demum diuersa fides esset, inde haud dubie multa dissidia & contentiones orirentur, qui autem diuersa sentiunt, Christianae charitatis vinculo teneti vix possunt; a nisi charitatis coagulo corporis Ecclesiae membra conglu
88쪽
-a His, uva Lex, τυ Religio. reonglutinentur, ubi membrorum unio non est, coris poris unitas esse nequit. Ex his igitur manifestum est, fidem unam esse, unius scilicet Dei loquentis auctoritate nixam , qua fideles ab infidelibus discernuntur ι licet enim fideles inter variae sint opiniones, de iis tamen esse constat,quae ad rem diuinae fidei non pertinent, de quibus, prout cuique videtur, sentire liberum est . v. Vna fidex, unam legem parit ; lex enim suis premi est Legista toris, vel illi ux vicem gerentis V luntas, rationis ductu concepta & promulgata. Deus autem legem ferre non potest , nisi loquatur, &mentem Lam ac voluntatem aperiat; atqui fides eorum est, quae nobis a Deo nuntiantur; igitur diuinam legem eaque praecepta, quae Dei iussu exequimur, certa fide tenemus, a Deo scilicet profecta esse. Recedit, quod diuina lex in sacris Codicibus continetur sed ibidem diuinae fidei habemus oracula: si ergo una fides est, quae omnia Dei oracula complectitur , una quoque lex erit, quae iisdem continetur. Ut enim una est fides, quia una est diuina veritas; ita una lex, quia una est diuina voluntas; nec milius contra legem peccat, qui minimum praeceptum Dei violat, qbam contra fidem , qui minimo Dei verbo fidem abrogat. Denique si varia variis praecepta Deus imponeret , & diuersas diuersis traderet
leges, maxima quivis anxietate laboraret, incertus
. scilicet, quam legem amplecti deberet, huic sane incommodo diuina sapientia oeeurrere debuit; alioquin mortalium saluti minus consultum esset.
89쪽
34 Lb. I. Dai. X niti est Spiritus veritatis, cte
V I. Vna autem fides de una lex unam religionem constituunt ; cum religio hoe loco illa omnia complectatur , quae ad rem sacram & diuinum cultum pertinent. Lex autom ea dirigit ac moderatur,
lumine fidei duee; nempe ille verus Dei e ultus est, quem Deus ipse nobis praestripsit : si praescripsita, haud dubie significauit & nuntiauit. Res autem sacra omnis ad diuinum Dei cultum spectat, ut per- spieuum est ; eum igitur diuinus cultus legibus Deo latis, ae diuinis oraculis nitatur nihil enim Deus praeserabit sine lege, nihil signifieat fine oraculoὶ inde sane concluditur , ex una fide & lege, Unum Dei cultum, verum scilicet, atque adeo unam religionem consequi Sit enim multiplex, si fieri potest, religio; vera scilicet, igitur multiplex Dei cultus; igitur diuersa fides & diuersa lex; id est, diuersus cultus praescriptus; praeseribi autem non potest, nisi nuntietur ae promulgetur. Itaque eum una lex de una duntaxat fides sit , ae proinde unus Dei cultus, unam tantum religionem esse, neeesse est, quae scilicet res amnes sacras eomplectitur; unam, inquam, cum multipli et ritu, qui unitatem fidei non soluit, sed supponit; neque hoc aduersarii negant. Nec est, quod ex variis religiosorum ordinum instia , tutis, religionum quoque varietatem deducas; nempe illi omnes , quamuis diuersi ordinis ae institutisnt, eandem fidem ae legem profitentur, ea se ilicet Christi consilia sequuti, quae licet omnes minime seis quantur nec enim consilium obligat,sed praeeeptum 2 nemo tamen est, qui consilia esse non di- eat
90쪽
LAM. Dat.M. Vna est Ecclesia. 1 seat. Porro diuersa habitus, cibi, cantus, ae exterivaris vitae ratio religionis substantiam non mutat, sed eandem supponit, & varia tant tim adnectit orna mentar itaque una quidem est religio, eaque Cathoisti ea , diuersa tamen religionis instituta, diuersique ordines ; sicuti in Hierarchia, diuersi gradus.
Vna es duris at Eccles . Celesiae nomine , intelliga congregationem fidelium, id est, eandem Christi fidem profitentium , corpus scilicet quoddam mysti eum& politicum , ex suis membris & capite
constans, corpus, inquam, visibile; nec enim Ecclesia eongregatio spirituum est, sed hominum : qui dis quid sit, Ecclesiam voco, congregationem illam hominum , veram sidem , legem ac religionem profi-tontium , ae dico, unam duntaxat esse, quod adia-phori, contra quos ago, non dissilentur , una enim est diuini Sponsi dilecta, unica sponsa, una columba,& Sunamitis, una regina in vestitu deaurato, ei
II. Et vero cum una solummodo sides sit, una est duntaxat unam fidem profitentium congregatio; nempe unitas fidei eiusdem corporis unitatem constituiti quisquis enim veram fidem profitetur , ad praedictam cougregationem pertinet, quae illorum est, qui veram fidem sequuntur, vera autem fides,