장음표시 사용
91쪽
36 Lib. I Dat. XI. rina est Ecclesia.
una est, ut supra ostendi. Porro haec fides huius eoruporis politici quaedam serma est; & cum forma de
esse rei, id est, constituat rem, eerte si una forma estivna res est, ac unum esse esse, inquam,corporis my.sti ei, seu politici. suis membris distinctum. Licet auritem huius eorporis perfectio postulet , ut omniqmembra Christianae charitatis fibula inter se copulentur , non tamen etiaritatis diuinae defectus co pus illud dissoluit, cuius membra sociitate & comis munione fidei eo putantur: alioquin vel minima peccati lethalis noxa ab Ecclesia segregaret , quod Te uera dici no potest , nam peccatores etiam in fidς societatem admittimus, euiui vinculo inter se eu nexi , EecIesiae corpus componun III. Porro licet multae Ecelesiae esse dieantur, si e Lugdunensis olim ad Eeelesias Asiae scripserat; immo Ioannes Apostolus multarum Ecclesiarum in Apocalypsi meminit, hoe tamen non facit, quin una
sancta sit & Catholi ea Ecclesia, ut in fidei symbolo, quod Adiaphori ultro admittunt, praefertur , illa autem diuersitas,loci est, non fidei ; gentis & nati
nis, non legis ac religionis. Ut enim multae ciuit tes Regionem unam, vel unum Imperium componunt, ita multae priuatae Eeelesiae unam Ecclesiam
constituunt, in qua sane Romanum inter & Graecum Catholi eum nullum discrimen intercedit, in iis scilicet, quae ad essentiam fidei ae religionis pertinentis quod autem diuersa lingua sit, unam. fidei nentem
vel animam non tollit , diuersa liturgia aediuersus
92쪽
eantus , vestes etiam sacrae diuersae, eiusdem legis 'unitatem non soluun .. IV. Immo, ut fides multiplex esse non potest, ita nec multae Ecclesiae esse queunt sint enim , si fieri potesti igitur vel eadem fides multis Ecclesiis comis munis est, vel diuersa diuersis competit et non priis mum i quia si eadem fides, idem est fidelium genus, atque adeo eadem fidelium congregatio, communio, societas haec enim idem sonanta eadem igitur Ecclesia: non secundum; quia una duntaxat est fides, ut ex data decimo perspicuum fit , igitur quod multae sint Eeclesiae, diei nequit; &ea est fidei, legis, religionis di Ecclesiae connexio, ut ex fidei unitate, legis aς religionis unitas;& ex fidei, legis,& religio-
uis unitate, Ecclesiae unitas consequatum. V. Praeterea cum in Beelesia nostram salutem procurare debeamus, ut enim ante conditam Eces e-sam, salus ex Iudaeis erat, ita in eondita Ecclesia salis uari duntaxat possumus ; nempe sine fide impostabile est placere Deo, & aecedentem ad Deum opo tet credere,vi lib. sequenti luculenter ostendam. Si multiplex Ecclesia est, fieri non potest,ut eam distinguam , in qua Deus me saluari vult; quod autem multarum Ecclesiarum membrum esse non valeam, certo certius est y licet enim quis plurium ciuitatum.
iure donari possit,& pro elue iure municipii haberi,
unius tamen ciuis duntaxat est; id est, in una duntaxat natus, aliis vero adseriptus, per moralem quandam adoptionem. Sie unius tantum patris re ipsa filius est, adoptiuus autem multorum, equidem mulin
93쪽
tas personas gerere possumus, multas dignitates se stinere, multisque gaudere ruribus, at unum dunt xat vite institutum amplecti valemus,ut perspicuum est; ne intra simul & extra eandem Eeriesiam tamus,quod reuera diei non potest. Nee em quod dia eas, liberum cuiquam, hane vel illam partem sequi, hute vel alteri societati adscribi nam cum igae disse. rant, quot Deus mihi liberum reliquerit, diuersa sentire, quis amabisdieat λ quasi vero mihi liberum sit,eredere Deum agi diuersis opinionibus, & modo in hanc,modo in illamire,ae diuersa & repugnantia loqui sit. Igitur vol non differunt, scilicet iri dogmatis fide ac proinde unam constituunt Eccle-sam, aut reuer. si disserunt, una solummodo vera est , cuius membra & fit ij esse debemur'. VI. Deinde Christum Ecelesiae caput esse, Omne
fatentur; vnmigitur est Ecclesia; scilicet unum cor Pus mystieum & politicum , euius Christus capva est. Si enim plura eorpora,, cum vno capite essenta, monstrum esset ; monstra autem praeter natura sunt, nee ea sibi naturae aucton in finem proponitis , sed ex mero ea , vel causarum vitio sunt , plura quidem membra communi capite gaudent, sedeat iis, unum M idem corpus constator. unus demum est spiritus veritatis, quo Ecclesiae corpus agitur Muiuit, una vita igitur, mens una, anima una, unum
vitae principium, igitur unum corpus, & unum vi-uens , una denique caelestis Ecclesia ; una Dei ciuitas , una Hierusalem sed quae eae testis est, terrestria aliquando suit; quae modo triumphat in caelis, e
94쪽
Lib. I. Dat. XII. Vna est fidei ηοstra regula. 'dem in terris militauit. Cum igitur triumphans una sit, militantem unam esse, necesse est ; sic una est Dei domus,&in unum corpus baptigamur: unus Christi panis sumus, unum boni Pastoris ovile , unum,inquam, eorpus, uno Christi spiritu vegetatum & alliatum ; cuius membra diuersis facultatibus instructa sunt,etia inter se distinctis, ut in diuisis singulorum actionibus, una omnium communis salus procuretur: quod si membrum unum aliquod aliorum sibi membrorum functiones usurpare contendat, iam esteonfusio in eorpore, & ordinis & societatis fit per turbatio.
es fidei nostrae regula , propria
s destima. I. π ΥΤ redhim ab obliquo disterni possit, regu- I la opus est, cui s quid eonsentiat & con-V g tuat, rectum esse eoncluditur, ut autem congruere ac consentire cognoscamus, applieati quaedam, seu comparatio instituenda est. Sie artifices regulam suis operibus admouenti murari j, muris ; lignarij, tabulis, &e. nempe eum regula recta supponatur, si quid deinde cum regula conueniat& eonsentiat, id omnino rectum esse eoncludit ut Cilm autem non raro inter homines de rebus fidei controuersia intercedat, immo multis dubium da
quopiam artieulo suboriri queat , haud dubie ut li- gel omnes componi,ae dubia ditatui possint, aliqua
95쪽
certa regula esse debuit, ad euius applieationem, sed probationem, certa ab incertis, recta ab obliquis idistinguere ac discernere valeamur. II. Quid sit autem rectum, facile intelligi ae definiri potest: Lineam rectam Geometrae definiunt ita Iam e sse, quae a puncto ad punctum breuissime inducitur, seu quae nunquam a termino declinat, seu deis flectit , nempe lineae termini sunt punctatigitur puncto profecta ad punctum tendit, illa igitur,quae a puncto ad punctum re ipsa , citra ullam deflexionem vel inclinationem tendit , recta est , quidquid enim aliorsum deflectit, ab aliquo deflectat , necesse est, a suo scilieet termino & fine. Si actio recta est qua agens ad suum finem tendit, homo rectus est , qui recte agit; hinc rectum pratust aliquando vis surpatur, quod scilicet adaequationem inducat, adae. quato alterius iure; hine ratio illa recti, quam sch lastici rectitudinem vocant, actionis humanae honestas seu bonitas est, in eo duntaxat posita, quod hO. mo se agens ad debitum finem tendat, ut enim propter finem est,ita propter finem agit , id est, agend ad finem suum tendi . I l I. Nec deest regula, qua rectas actiones a non. rectis discernat, ipsa scilicet ratio , hine actio illa recta esse dicitur, quae eum ratione consentit, ratione autem vere iudicatur, talis actio recta; censeturque talis esse, qua homo ad suum finem tendat , de id agat,quod naturae suae instituto competit. Porro ipsa ratio, per se ipsa recta est. nee alia indiget regula, ut
cum illa conserri, seu comparari possit, nec datur
96쪽
stationIs ratio, seu regulae regula, quae recta esse supinponitur,ne detur processus in infinitum; hinc regula rectum quidem non facit, sed probat atq; disce nit, &in cognitionem recti hominem ducit; nec ideo tectum est, quia cum regula consentit, sed ideo
Iv. Datur igitur aliqua fidei regula, quam homunes adhibere possunt; alioquin pelli me iis eonsultum esset,&in his caelestium&diuinarum rerum tenebri , nulla lux penitus affulgeret, addiscerneniadum verum a falso ; inter tot errores , tuta via non esset, nee eertus trames pateret, nullum iter
sine periculo, nulla semita sine lapsu. Itaque cum natura homini ad dirigendas actiones illas, quae ad finem illum condueunt, quem luis viribus tonseia qui potest, certam regulam dederit, scilieet rationis lumen, quo duee, modo non deelinet, nunquam erarabit ι eette ad finem illum supernaturalem, ad que euectus est, certa regula indiget; cum enim in rebus supernaturalis gradus humana ratio ealiget & caeis tutiat , diuinae s dei lumen inditum est, quod alte rius imbecillitatem suppleat;cuius accessione homo instructus, illa omnia cognostat, quae ad finem illius supernaturalem pertinent. Hi ne quod actionibus naturalibus , rationis lumen est, supernaturalibus, lumen fidei hoe ipsum erit; id tamen diseri minis i tercedit, quod ratio sibi regula sit, nee enim rationis
ratio datur; at vero res fidei, quae obscura est, a xium animum tenet, nisi ex certae regulae usu conis stet atque probeturia.
97쪽
ε2 Lib. I. Dat.XII. Vna est ei nostra V. Diuinae actum fidei certum esse necesse est; ae
proinde omnem excludere formidinem , iis enim, quae auctoritate diuina nituntur infirmiter assentiamur, nullo dubio titubantes, nulla vacillantes foliamidine,aliqua regula necessaria est, cuius opera res diuinas ab aliis, quae incertae sunt, discernamus. Eq uiisdem attestanti aliquid Deo fidem minime detre Aa-re possumus, sed diuinum oraculu nobis ab eo proponi debet, qui errori vel hallucinationi obnoxius non sit ; alioquin mihi perspectum non erit, quod sermo Dei sit. Igitur ne suo adminiculo diuina fides careat, certa regula instructam e sie oportet, cuius diuinae fidei oracula a vanis & humanis commentis probe distinguantur,ac proinde certi simus,falli non posse, dum iis, quae Dei nomine nobis significantur, firmissimum assensum praebemus, quo reuera subsidio nisi mens nostra instructa sit, fieri non pote st, quin aliquod dubium admittat,& leui saltem formi.'dini praebeat locum . VI. Ratio regendi homines praedictam regu Iam postulat; cum enim quaelibet respublica recte administrata eos iudices constituat , qui subortas lites componant, & causas decidant omnes Ecesesia peioris conditionis esse non debuit, in qua haud M. bi e Iudiees illi constituti sunt, quos in dubiis ac eo . trouersiis fidei consulamus. Quis enim iil iuris sibi
arroget, nisi caelitus illi datum siti nempe quod fallere, aut falli non possit, homo a se ipso non habet ; a Deo igitur fallere nescio, qui aliquorum animos sui spiritti halitu ita perfundit, ac diuinae veritatis ra-
98쪽
NPila, pr na'νθ-a.dio ἰllustrat, ut eos fallere non possint, quos Dei no mine affantur, ut iis diuina nuntient oracula. E clesiasticae igitur administrationis ratio id necessario postulat, ut certa sit diuinae fidei regula, qua constet quid tenendum sit, quid certo credendum, quid cuique liberum relinquatur e prassertim cum nulla Iexcitra promulgationem obliget, nec fidei articu- Ius citra sussicientem propositionem, vel significatationem quae certe nec fieri , nec admitti potest , nisi ab eo fiat, qui suctoritate polleat , ut perspiis
VII. Nee modo aliqua est regula ςdei, sed unieaduntaxat propria de ultima est, nam si plures sunt, vel alteri una consentit, vel aduersatur : si consentit, eadem cum illa est; plures igitur non sunt , aute erte si plures sunt omnino similes, reuela frustra sunt; cum unica totum id praestet, quod a multis obtineri posset. Adde, quod illa multiplicitas haud dubie formalis non esset, sed materialis , ut aiunt, scholastici sic plures eiusdem scripturae Codices, plures scripturas non continent, sed unam. Si veroseeundum dicatur, haud dubie si altera recta est, al- . tera legitima non est , utpote quae cum recta non consentit, ut ex ipsis terminis constat. Sed ut rem hanc paulo pressius inculcem, si haec regula a libero cuiuspiam voluntatis usu pendet, vel huic voluntati res omnes fidei subiacent, vel illarum pars hoe secundum dici nequit, alioquin daretur regula regulae , quonam enim pacto aliter sciri posset, quid cuilibet voluntati subiaeetet; igit ut tota rerum ad
99쪽
fidem pertinentium uniuersitas praefatae voluntati subsunt ; duabus autem omnino subesse, nihil est, quod possit ; sicut eiusdem rei integrum dominium, ut vocant , penes duos simul esse nequit. Si vero plures simul, atque una fidei controuersias definire queunt, iam non plures illi regulas, sed unam dunia taxat constituunt, integrani scilicet &absolutam ;unica igitus est fidei tegula; plutes enim non modosii perfluae sunt, atque adeo frustra frustra autem Deus aut natura nihil faeit verum etiam, quod ego existimo, impossibilet..
Sacra Scriptura, in controuersiis ad fidem pertia
nentibus, non es Iudex. I. F a1resarchae in Catholicos, praeserumque in Romanos Pontifices , & Romanae do- Ictorea Eeelesiae aeriter hactenus inuecti
sunt, quod in re diuinae fidei, multos errores admittant, & mores antiquos mutarint i hoc ipsusti Catholi ei negant ; hi defensores , illi vero actores sunt rvt lis dirimatur,ludice opus est.Quod autem dissenia sones, Christianos inter extinguendae sint, ratio monet, & Paulus clamat, ut idem omnes sapiant αdicant, maneantque in unitate fidei , legis, spiritus& charitatis; tollenda igitur dissidia, & eausae fidei terminandae , porro motam litem Iudicis duntaxat sententia terminat , Iudice igitur opus est, quem appelleis
100쪽
Pellemus, & consulamus, euius verbis de decretis standum sit, alioquin lites aeternae forenta. II. Sacer Bibliorum textus legis loco est , non vero Iudicis , Legis, inquam, a supremo Legislatore Deo latae , hic nobis diuinorum decretorum ac tu diciorum est Codex , responsorum aeternae sapientiae digestum, tabulae Dei digito sculptae , nouellae legis gratiae, authentica diuinae fidei, ac aeterianae veritatis testimonia. Legem video, testem audio, sed ubi iudex t ubi vero lex est, auctoritatem illam
ac potestatem esse oportet, cuius sit, non modo legem condere, verum etiam procurare, ut lex serueis
tur , & si quid in legis textu dubi j sub oriatur, legitimam eiusdem interpretationem firmare. Quod eis nim sacer textus diuersae explicationis & sensus patiens sit, dubitare non licet ; immo omnes hactenus haeretici sacras paginas pro sua causa citanta, & non raro aeeidit, ut pars utraque litigantium eundem pro se legis textum afferat. Lex igitur Iudex esse non potest, eum de ipsa lege non raro litigetur, de
sacer textus multarum sit dissensionum ae controia uersiarum causa, seu materier .
III. Et vero primis illis temporibus legis naturae,
ut vocant, male omnino cosultum esset, quibus nulla seriptura fuit, sed mera diuinorum oraculorum a maioribus ad posteros, non scripto, sed verbo traditatorum transmissio. Praeterea quod scriptis duntaxas standum sit, in sacris paginis non lego , in quibus tamen habemus, si quid dubij & controuersiae i lege moueatur, sacerdotem consulendum esse, qui