장음표시 사용
191쪽
xss Lib. II. Prop.XInma Rom. Ecen hominum sum prudenter credat quis eorum auctoritate ducatur,vt Eeesesiae Romanae auctoritatem parui pendat, tot sanctorum Patrum testimoniis confirmatam , tot Martyrum sanguine comprobatam, tam multiplici virtutum, & sanctimoniae splendore illustratam Tota Antiquitas, maioresque nostri, tot selecta virorum capita, tot Christi pugiles, qui nullo priuati commodi studio ducti, parentes, patriam, amicos ultro relinquunt, ut fidem Christi barbaris nationibus praedicent, vitamque pro illa cum sanguino fundant; illi, inquam,omni asseveratione affirmant, ct proprio confirmant sanguine, Ecclesiam Romanam veram Ecclesiam esse , extra illam neminem saluari posse. Lutherus nescio quis cucullatus trania fuga, ZWinglius parochus perduellis, Caluinus Canonicus exauctoratus, aliique eiusdem instituti homines contrarium asserunt; quis, amabo , his potius, quam illix fidem habeata λVI. Praesertim in tanti momenti re, in qua si semel, etiam rar crassum errorem, errare aecidat, iacta est alea; hie enim de summa rei agitur, de aeterisna scilicet animae salute. itaque si quid video, vel intelligo, nemo prudenter factum esse putabit, suis spectae saltem illorum hominum fidei suae salutim negotium comittere, quibus vix generosum equum, vel marsupium erederet. Et si rem hane sectarij attente perpendant, huiusque argumenti vim, ratio is Nisque momentum ponderent, uultus. dubito, quin elarissime perspiciant, quam leuiter , quam impu-
nter & temere se filaque omnia nouis illis suis
192쪽
Rar. IX. Nemo salutis studio ductus a R. E.descivit. IV
apostolis tradiderint, qui nec miraculis, nec sanis ctioris vitae exemplis, nec morum integritate, nec legitimae missionis instrumentis suam doctrinat confirmare unquam potuerunta.
Ex eo ducitur , quod nemo fere unquam mero salutissudio ductus ab Ecclesia Romana desciverit. Qui sibi nequam est, alteri bonus esse nequit, & quisquis ab EceIesia Romana deis sciuit, alio, quam propriae salutis studio
ductus, alteri, ut ab ea destistat, bonus auctor esse non potest , ordinata enim eliaritas ab eo, cuius est, incipit, nee alienam salutem vero ductus Zelo pro curat, qui suam negligit: nempe verus Zelus veram ac germanam charitatem supponit, & haee in Dei bonum fertur ; atqui propria cuiusque salus aequὸ ac proximi, ad Dei bonum pertinere censetur. Praeis terea diuina lege ae Dei praecepto euilibet incumis hil , sibi eonstitutum ae propositum finem prosequi, hoe est, propriae saluti eoosidere, quod ubi n gligit , diuinam violat legem; quisquis autem Dei Praecepta non exequitur, germana charitate no pollet ; quisquis enim diligit me, ait Dominus, manα data mea seruat , igitur quisquis negligit suam salutem, alienam procurare non potest, vero scilicet gelo ductus, ut supra dictum ess i II. Quis
193쪽
l i. Quis autem nescit , nullam ei fidem ad lito b odam esse, qui vero zelo minime ductus, ad mutandam religionem alios hortatur, atque inuitat , , nee ducitur aeternae salutis studio, sed factionis potius & pertinaciat ὶ an forte illi te tuamque lalutenieredes qui de illa parum sollisitus . te quidem contumaciae ac proterviae, non tamen aeternae gloriae aebeatitudinis socium exposcit An forte illi mai*rem fidem habendam esse existimabis, quam Petro, eiusque successoribus, quibus tuae salutis cura eo mismissa est, dum te eum reliquis Christi ovibus pasee- Iussi sunt, pio uuibus denique Christus orauitene i Ilorum unquam fides defieeret ut tuam, si quando mitaret, ipsi confirmarent; quam Petro , in- ouam, alis sque Apostolido aelo flagrantibus vitisι qui pro tua salute, Christi exemplo, sponte ac vitro viram eum sanguine profundere parati sunt; nullo pr6pris utilitatis', vel commodi studio ducti, sed tuae duntaxat salutis , ac diuinae gloriae amore
IlI: Porro quod ii fere omnes, qui ab Ecclesia
Romana descistunt, &ad Protestantes vel Calutiamfas conuolant, id nime faciant, propriae saluiati studio, sed propter alios fines, certius est, quam n ves minima probatione indigeat. Hunc egit dea' speratio, illum furor atque odium 3 alium supplicii prorilariti metus , nonnullos ini sta infamiae nota, plerosque voluptatis ac licentioris vitae desiderium. Omlitia inuidiam superbiam, maioris lucri spem
cuncta innovandi libidinem', diuitias . dignitates,
194쪽
Gaar. IX-Nem almis aedia duct--is aliaque huiusmodi, quae maximam apostatarum oelsansfugarum portem ad aut tarnis eligiqnem relinquendam , noua inque amplecte Raain .incitarunt , in Aluibus . nulla. procurandae salutis ratio habetur, nullus diuinae gloriae est locui . - , i ci et dictIV. De Luthero, nemo est, qui nesciat, quo ani mo , quo fine ab Ecesesia desciverit ; quot moliabus inuidiae , o dij, lavoris , timoris ac desperaistionis actus sit , quam tumultuum ac voluptatura amans, dissensionum & factionum aucto t. De Cal. uino proscripto, & ut multi asserunt, nigro thet notat O , criminis pes iami reo , nihil est, quod diacam; res per se ipsa loquitur. De ZWinglio Caris,ostadis , Theodoro Beeta , OEcplampadio, petro
Martyre, alusque , qui tum ab Ecclesia , tum a se. cro coelibatus ordine defecerunt, constans fama
est , quo audio ac fine ducti id fecerint. Quidquid
titi, ne hic accusasvris partes agam, certum est, eq solum non vertisse vir rq tis amore, sed vel formidine poenae, vel Jiberi uris vitae desiderio , vel rerum nouarum cupidine, vel alio quopiam , quod minus
V. itaque cum nemo, saltem inter prima secta- . rum capita, ab fidelesia Romana discesserit, mera procurandae salutis causa, inde non leuis ratio duci i ur, extra Romana Ee lesiam, procurandχ salutilmodum non esse, alioquin propriae salutis studio ii tenerentur , qui ab ea discedunt; & haee discessi in eo, ut plurimum si item, spectaret Quis autem vel
animo sugere pysiit, religiosi instituti hominec,
195쪽
r so Lib. II. Pro X. In sola RomMethominum salus.
Praesertim eos , qui austerius vitae genus amplexi sunt, ad Luthera nos, vel Caluinistas eonfugere, uxorem dueere, pias omnes, quae prius familiares eistrant, virtutum exercitationes reiicere, ut placato Deo, obtentaque peecatorum venia, beatitudinem
VI. Seio quidem, a plerisque transfugis, procurandae salutis speciem obtendi; sed nugae, mera si ctio est, quam, ubi ad nos redeunt. vltro fatentur ι alium finem dubio proeul omni sbi proponunta eumque multiplicem, qui ut plurimum neminem latet; sed de his hoe loeo disputandi laeus non est. Ex alia vero parte, quotquot ab iis ad nos aece dunt, si aliquot v=gos nebulones exeipias, alium finem sibi non proponunt, quam propriam saliutem; hine tot laerymae atque gemitus, usisque me lioris vitae. unde profectis, ni fallor , concludeis te possumus, in Eeelesia duntaxat Romana homianes saluari posse i eum ab ea nunquam transfugaeaceedant, ut saluti suae consulant, se eus vero inunti ex sectariis in eam admitti eurent, ut saluari poc
Ex eo ducitur, quod paucisint, quos ignorantia inuincibilis, ut vocant, excuset. IC Auei sint, inquam inter sectarios , qNos ignorantia inuincibilis, vel inculpabilis siei. enim appellant, excuset , nempe duplex vulgo
196쪽
. 'as. X. Ignorantia inuincibilis paucos exessat. Istvulgo distinguunt ignorantiae genus , inuinei bilisse ilicet & crassae, in culpatam dicemus,& culpatam. Prima est , qua sine culpa aliquid praeceptum omittitur , quia sine culpa ignoratur, secus vero alia, quae sine peccato non est, quia ex propria malitia ortum dueit. Prima excusat a peccato, ut iam suppono, de Catholici omnes ita sentiunt ; secus vero secunda: quamquam si peccatum primae attribuas, ad tem praesentem nihil penitus facit, tunc enim nulla prorsus ignorantia excusaret, ac proinde nulla inculpata censeretur. Sed quandoquidem cum iis hominibus ago, qui volunt multos hoc nomine excusari, ac proinde saluari, licet Ecclesiam Romanam minime agnoscant, ultro admitto cum omniis bus Catholicis, aliquam reuera ignorantiam inculis patam esseta.
II. Quod autem paveos, scilieet ex Protestantium ti Caluinistarum secta, excuset, mihi probanis
dum in eum bit, atque inde concludendum, in Ecclesia duntaxat Romana homines saluari posse. Utrumque autem facile conficio; primum quidem, quia ignorantia inculpata ea solum e st, quae hominem in eo vitae statu supponit, in quo ne minimum quidem dubium in mentem illi veniat, vel minima cogitatio de ignorato praecepto; nulla illius, quam profitetur, sectae suspicio; nullus errandi in fide me ius; sed firmiter tenet, nullam aliam religionem ense, in qua rectius vivere, Deo placere, peccatorum
veniam ac remissionem, & tandem vitam aeternam . consequi valeatis.
197쪽
161 Lib. II. Prop. X. hi siti Rom Ecet hominum satis.' III. Nempe si anxius de admissis peceatis vivit, adhibito se ilicet remedio , iuxta suae legis ritum αformam ; si dubitat de iis dogmatis, quae a Pastoriis hus proponuntur; si Pastores inter se minus conia sentire quotidie videt, si pertinaciam , ineonstaniatiam, iactantiam, maledicentiam, aliasque vitiorum notas, quae praedicatores Apostolicos minus degent,
in iis identidem obseruat; si variis ac veris consciis en tiae motibus , saepe ac saepius concutitur, qui haud dubie a diuina gratia procedunt. Haec & alia huisiuiaemodi dubio procul omni faciunt, ne ignoran- tia inculpata sit ; nempe inde saltem obligatur,. diligentius inquirere, quod nisi faciat, peccat; nee illum excusat ignorantia, quam affectati hine erasi vulgo dicitur, ego culpatam appello, eum a culpa minime libere . IV. Porro intersectarios pauei sunt, quibus aliquod, illudque rationabile suae fidei ae salutis duabium subortum non sit; qui iustis eonscientiae sti
mulis ob eam causam aliquando non agitentu quibus aliqua saltem cogitatio de fidei Catholieae bonitate in mentem non cadat, aut diuini luminis radius non affulgeat, spiritus enim ubi vult,spirat. Sed cuncta haec suffetunt ad hoc, ut ignorantia culis pata sit; ex his enim quiuis facili consequutione eoncludit, suae saluti diligentius consulendum esse, ac proinde teneri se ad maiorem veritatis inquisitionem, ut viam salutis doceatur; quod cὐm facere
omittat, in hoc reuera peccat, nec eum ignorantia
excusat, igitur in culpata non est. v. Scio
198쪽
Rat. X. ignorantia instincibilupaucos exeusat. 16IV. . Scio quidem, euncta haec ab iis vItro negari; palam enim se ae sua iactant, omnique as seueratio isne affrmant, se suae fidei ac religionis certos esse , omnisque dubij expertes , suae legis bonitatem sibi compertam ac perspicuam esse : liste, inquam, palam dictitant & iactant. Sed quotquot ad nos mi
grarunt , arcana reserant, ac vitro fatentur, se cum
multa anxietate vixisse, nec sibi unquam in ea sectanctum esse satis ; nihil se unquam certo credidisse . ac de plerisque dubitassis , praesertim cum ipsi Pastores de dogmatis inter se minime conuenirent; saepius actori se conscientiae stimulis, sed contra sti-hiulum calet trasse. Lutherus ipse de se asserit, praeia dictos conscientiae stimulos post multos selum modo annos, Ex quo ab Ecclesia Romana desciuerat, extinctos fuisse. Si totius sectae Princeps hoc ipsum de se fatetur, quid de aliis, quaeso, censendum est Certum igitur est, paucos esse, quos inculpata ignorantia excuset ; unde tandem concludo, in Ecclesia duntaxat Romana homines saluari posse; lieet enim aliquos forte praedicta ignorantia excuset, aliunde tamen saluari nequeunt, propter alia peccatorum impedimenta, de quibus insta.
Ducitur ex Sacramentorum necesitate,
J TI A est hominum ad peccandum propensio,
- & naturae corruptae, ut vocant, infirmitas,
. ut homo , nisi singulari praerogatiua in- La strua-
199쪽
I 6 Lin. II. Prop.X. Insia Rom. Eccl. hominum sal st ruatur, sine peccato esse non possit , quo fit, ut inde saluari potissimum sperare debeat . unde maior spes delendi ac expungendi peccata affulget, eumque vitae modum tenere, & eam legis formam profiteri, quae ad peeeatorum veniam & remissionem tutius & facilius eonducit. Haec, ni fallor,adeo ceriata sunt & perspicua, ut in iis nullus dubio locus ense videatur , quocirca ab iis omnibus facile concedentur, quos nimia pertinacia in praeceps non agit. II. Ante Dominicam Incarnationem ea fuit moris talium conditio, ut post admissam lethalem noxam, nulla veniae spes affulgeret, nisi perfecta contritio, ut voeant, adhiberetur. Illa autem est perfectae eontritionis ratio , ut non modo summum dolorem, summamque detestationem super omnia,ut vocant, desideret, verum etiam omnem proprij eommodi& utilitatis rationem excludat, nec enim poenarum metu, nec peccati turpitudine, nee etiam caelestis gloriae ae felicitatis spe ille ducitur, qui per veram contritionem patrata scelera detestatu . III. Porro ut actus perfectae contritionis & ch ritatis nobili stimus est, ita sane ardui negotij res est. Hinc prae caeteris beneficiis, quibus Seruator noster
Iesus Christus hominum genus sibi obstrinxit, illud haud dubie primo Ioeo esse debet, quod remissionem peccatorum longὸ faciliorem reddiderit, instituto scilicet ob eum finem Sacramento, cuius vir tus perfectae contritionis absentiam suppleret, modo saltem imperfecta, quam attritionem vocant, adinesset. Si enim, ut ante, perfecta contritio necessaria
200쪽
Rat. XI. Necessivi Meramentorum pro adultis. I 6s Iset, non erat, quod Dominus noster Iesus Christus Petro & Apostolis, ligandi atque soluendi, aeremittendi peccata potestatem faceret , quae iam perfecta contritio expunxisset ; aliud igitur longe facilius remedium esse voluit, , quod cum praedicta
potestate coniunctum, eadem vi polleret Sacra iamentum reconciliationis , vel ex homologesim sancti Patres appellant ; nos vulgo Sacramentum
IV. Hoc autem salutari remedio sectari j penitus earent, neς illud ullatenus adhibent. Nec est, quod ad suam recurrant fidem, quis enim ignorat, mulistos etiam inter fideles esse, qui cum grauiter delinquant, aliud a fide remedium adhibeant oporte . Equidem inter alias dispositiones, quas iustificatio peccatoris hane enim vocem vulgo usurpant) desiderat, fidem recensendam esse, non negauerim , illam tamen haud sufficere, nemo nescit , alioquin
nullus fidelis peccare posset, nisi statim, amissa fide infidelis euaderet , quod vel dictu ridiculum est. Hoc igitur remedio sectar ij carent,quo Romana Etaclesia gaudet ; igitur cum sine illo peccator adultus vix saluari queat, sectarij huius defectu saluari vix possunt, eum tamen in Ecclesia Romana, hoc subsidio freti, faeile saluari possimus. V. Alia quoque Sacramenta habemus, quibus seis
ctarit, saltem maiori ex parte carent , sunt autem diuinae gratiae ductus, vel ad reconciliationem cum Deo, vel ad confirmandum cor nostrum contra hostes salutis nostrae, vel ad fouendam ae sustentan- - . L dam
