장음표시 사용
251쪽
hilem esse Romanorum Pontifieum ambitionem Cardinalium luxum, Episeoporum incuriam, sacer . dotum socordiam, ae perditos totius Cleri mores Ite et meras calumnias esse eonstet ; atque inde P triarchas vestros Lutherum & Caluinum oetasionem accepisse desciscendi ab Ecclesia Romana: quid tum ne quidem vos huiusmodi defectionem approbatis. An forte Sacerdotum mores imitari Christus vos ,ussit ὶ an forte illius praecepti estis immemores t Super cathedram sederunt Scriba ct Pharisei, omnia quacanque dixerint vobis, seruate refacite, secundum eorum opera notite facere. Si Pastor vltro sese in fluuium praeeipitem agit, quis gregem eo quoque ruere cogit si consul insanit, cur eluis sapere non potest ὶ si delirant reges,cur miseri pleis ctuntur Aehiui II. Mirus eerte mihi aeeidit huiusmodi ratioeliam ij modus: Romana euria vitiis statera, ab Eeelesia igitur Romana discedendum est; res nostrae desperandae; aeternae saluti valedicendum ae renuntianis dum. Fidem non aecusatis, sed mores, eosque priuatorum hominum , nunquam enim Eeelesia Romana in moribus docendis errauit, utique nec eris
rare potest per Prop. t x. cur ergo illius doctrinam xetieitis, quae sana est cur mores ab ea praeseriptos reprobatis, qui sancti sunt quid vestra interest, si pastores suo erga Deum munere non defungantur tmodo sanae doctrinae eibo vos paseant, & sanctis legibus instituant. Exempla optatis , optandum reueista esset,viij suo vobis prelucerent exemplo, si tamen
252쪽
menseeus aeei die, verbis, non exemplis; dictis,non factis standum est ae Christi oraeulo parendum, quis, amabo, non vide
III. Quod dicitis, iis obesse non posse, qui Lutherum & Caluinum secuti sunt, quod obseruatis tam manifestis Ecelesiae vitiis, sanctioris disciplinae studio inducti, ab ea distesserint, dare non possum extra Eeelesiam Romanam saluari nequeunt , per Prop. X. quid porro magis obesse possit non video. Supponamus autem, vobis morem gestum esse, ae ea vitia purgata, quae vos tam aeriter sugillatis, palam omnino promittitis , fore, ut vestri omnes ad Eeelesiam redeant si seeus aliquis faeiat, illum s ne non excusabitis. Eadem porro militat ratio,licet ea vitia non purgentur ι fidem sequere, vitia fuge, ne si fugias fidem propter vitia, in longe maius ae
perniciosius vitium in eurras. Innocentes vocatis,
qui ab Ecclesia destiuerunt, Lutheri & Caluini exempla secuti; sed transfugas & apostatas insontes esse, nemo sanae mentis faelle eoneedet. Ecelesiasti- eorum culpae scissionem & schisma tribuitis; ille, ni fallor, criminis reus est, qui erimen patrauit, seissionis igitur, quisquis ab optima parente discessit. Nee est, quod bonam praetexatis fidem, cui furor & libido nullum sane locum reliquerunt. Deinde, esto ,
demus illam bonam fidem ; illa quidem diseessio
culps ipsis non vertitur,eos tamen in eo rerum statu collocat, in quo iis remediis careant, quae ad saluistem necessaria iudieantu .
Iv. Ambitioni Romani Pontifieis tribuitis, O s quod '
253쪽
quod traditam sibi a Christo potestatem tueatum, eamque adhibeat, ubi opus est: quod autem faculistatem sibi arroget statuendi de capite & fortuniam Regam, cum veritate minime consentit; ipse tantum pascendo gregi Dominico inuigilat, atque operam nauat ; haec autem spiritualia sunt, ut vocant, iaquibus Reges & Principes subditos summus Pontia sex agnoscit: nec enim, opinor, Christianos & Catholicos Reges ab ciuili Christi excIuditis, quod scilicet ipsius curae creditum est. Denique nemo Catholicus ea concedet, quae assumitis, in qualibet pariste conseruari ea, quae costituunt fidem Christianam ;multa enim sunt , quae ad fidei substantiam pertunent, in quibus nos a vobis dissentimus, nempe quod caput est, ipsam fidei regulam, quam adhibemus,vos ipsi non a clinittitis: sed hoc caput iam supra
ex professo versavimus,scit. Prop. I v.&Prop. X.Rat. via Frustra autem tolerantiam illam,seu moderationem ab Ecclesia Romana exposcitis; cuncta praeter errores libentissime tolerabit; erroris tamen vel minimum naeuum tolerare non potest, quia tota pullachra est, omnis maculae & erroris expers. Hinc antiquorum ac recentiorum Schismaticorum, impar raistio, ut dicitis, non est, cum in utrisque fidem Eccle-sa desiderarit; tam hi, quam illi Catholica dogmata impugnabant; immo ausim dicere, plura esse, quae a Caluinistis, vel Lutheranis impugnenturia, quam ab Arianis, Acephalis, Monothelitis, Pelagianis ; quod quam verum sit, nostri auctores, praesertim Gualterius, luculenter Ostendunta. V. Porro
254쪽
V. Porro ex iis datis, quae vos immerito allum lintis pessime eoncluditis, inde vestram defectionem
exculari , nunquam enim peccatum instam excusationem admittit , nec alterius culpa vobis imputatur nisi consensu ac voluntate vobis eam vindiς etis.
In mandatis a Christo non habetis, ut ad sacerdotum vitam, si forte impura est, vestram componatis : ill haud dubie delictorum poenas dabunt : quod di. cunt,credite, facite . quod faciunt, non credite, non dicite, aut 1 altem non facite: quamquam, ut iam supra indicaui, curruptos Cleri mores nimium exaggeratis.Vt non negaueri ima liquos io hoc gradu esse, qui eam morum sanctitatem non colunt, quam huius ordinis dignitas postularet, neque hoc mirum est, in tanta Ecclesiasticorum multitudine; ita quisquis veritatis amans est, inficias non ibit, quin plerique eiusdem ordinis eam vitae formam redeanta, quae homi oes sacris ministeriis addictos plurimum decet. Inter Romanos I onti sicca erunt sane, etiam hisce temporibus , qui taoti nominis & muneris mensuram impleant; Marcellos, Pios, Adrianos, Gregorios, Clement φs, iis sane virtutum ornamentis instructos fuisse, nemo nescit, quae non modicum huic summae dignitati splendorem attulerant: Alexander VI. & Julius I b aliquot forte naeuis maximas
alioquin virtutes suas macularunt . .
VI. Praeterea quod Adrianus V L. ingenue fassus sit, Ecclesiam indigere reformatione, in capite & in membri , antiqua vox est in Concilio Constantiensi
audita Quasi vero homines ipsi non simus, atque
255쪽
adeo omni tempore Ecelesia membra eorrupta non habuerit , hine sanctorum Patrum querelae. In prium itiua Ecelesia non desunt huiusmodi eorruptionis
exemplar quid si unus ex duodeeim Apostolis Chrustum ipsum ludaeis vendidit & tradidit; unus ex se. ptem primis Diaeonis haeresiarcha fuit, septem illi Episeopi, quos S loannes obiurgat, a primo seruo,edes erunt; innumeri sere Episeopi Arii , Donati ,
Maeedonii, Pelagij, aliorsimque haereticorum parin tes amplexi sunt; non tamen propterea ab Melesia Romana distedendum fuit. Cur igitur defectionis vestrae eulpam in eorruptos Cleri mores reiicitic cur exprobratis reformatione in capite δe in membris, quam optimus Pontifex Adrianus v I. pro eo quo erat animi eandore neeessariam esse iudicavita cur potiils humanissimam optimi Parentis monitionem contempsistist Nempe ille paterna sane o. ratione maiores vestros ad reditum hortatus est; eo fine tot nuntii delegati, tot legati destinati& misis; prima stitieet Ecclesiae Romanae capita, Aleanis
de Cheregatus, Commendonus, Delphinus, Caietanus, Campegius, Contarenus, Ceruinus , Moronus, Hosius, alisque eiusdem ordinis homines, quorum pretiosam operam maximis expeditionibus munime imparem , inutilem reddidistim. VII. Quid λ quod mores duntaxat eorruptos carpitis; sed eximias virtutes de luculenta virtutum speeimina, quae nostri homines passim edunt in lucem, maligne reticetis: nempe in singulis ordiniis
hus, illustri sanctimonia ac doctrina viros habe..
256쪽
mus. Sed more vestro, virtutes in vitIa eonuertiatis i ambitionem vocatis , studium retinendi aedefendendi sua iura; & auctoritatem a Christo P tro eoncessam, fastum appellatis, illum exterioris cultus apparatum, qui tamen eum Christiana antismi demimone coniunctus est, auaritiam esse dieiistis , modieam Eeelesiasticorum vectigalium exactionem. Quid porro. diceretis, si summo iuria Romanus pontifex uteretur illa paulo aerior Christi obiurgatio hic forte loeum haberet, Hypocriata eiice prius trabem de oeulo tuo , qui festucam in oeulo alterius adeo exaggeras. Fateor, Clerum nostrum ita sanum & integrum non esse, quin aliis quid labis contraxerit; ea quippe est nostrae mor talitatis conditio, ut in qualibet multitudine exumij, paucis multi, medioeres; nonnulli praui ae vitiati sint. Ministellos vestros, immo & Patriarchas vobis ante oculos pono, ut eos censeatis , Eceleissam Romanam lapidibus obruere desideratis , adulteram illam Babylonem, sic enim vocatis; sed , . quaeso , quisquis vestrum sine peecato est, in eam primus lapidem mittate serio loquor, eum agnois statis fidem sanam in Eeclesia Romana, de mores duntaxat earpatis; quid fidem sanam, reiectis mois ribus , amplecti reeu satis Sed ad aliaetagia vestra gradum faeio.
257쪽
212 Lib. III lset. V. Sententia aliquorum Cath.
Ducitur ex ea nonnulgorum Catholicorum senteni ita, Gentibus scilicet notitiam natura-
. lem dc Deo sufficere. Nonnulli sunt in Eeclesia Romana, & ex So
cietate Iesu in primis, eruditissimi Theologi. quorum hςe est sententia, quam Iustino ma tyri, Clementi Alexandrino, aliisque antiquis Patribus tribuunt; Gentibus, quibus Christianae religionis notitia nulla est, sussicere notitiam naturalem de Deo, & de lege naturae; si vitam secundum eam recte instituant, ne damnentur. Quanto igitur magiseensendi sunt aeternae salutis futuri participem, qui ea omnia credunt, quae proprie & intrinsece,atque ex sua natura a Deo, ad consequendam vitam aeternam sunt ordinata. Quin vero Lutherani &Caluinime eum Catholicis in illis omnibus conueniant , dubium non est, quum omnes profiteantur Symbolum, una cum omnibus declarationibus, imantiqua Ecclesia editis , neque quicquam in praeciapuis fidei nostrae articulis, Trinitatis & Inearnati nis mutarint, nihil quoque in iis, quae spectant ad
vitam aeternam , resurrectionem mortuorum, alia
Si durum Theologis videtur , damnare ad inferos , qui colunt Deum , sicuti cognosci potest ratione naturali; quanto durius est & erudelius , stygiis obiieere flammis eos , qui non tantum colunt Deum , uti cognosci potest , sed etiam
258쪽
fdficere Gentibus notitiam flaturalem de Seo, 223 quemadmodum ipse reuelauit, atque coli praecepit. Contendunt autem ile febus, quae lini cultum & honorem non spectant, atque bono animo dissident, , de Pontifice non recte sentiunt, culpa potius illius, quam sua; cum ita plerumque vivat, atque ita se gerat, ut in honores ullo esse possit. Sanctos non inumeant, ne honori diuino , quicquam detrahere videantur. lndulgentias negant, quod delibare aliquid de infinita meriti Christi essicacia videantur: ritus quosdam aboleverunt, quod arbitrentur, illorum multitudine , abstrahi potius animum a vero Dei cultu, qui in animi puritate & submissione eonsi
stat, quam ut mentem eleuent, commendant vero
orationem in spiritu & veritate. Sub utraque malunt communicare , quod eam institutioni primae putent esse eonformiorem t trans substantiationem non admittunt, quod persuasi sint, non tantum nouam eam esse vocem sed etiam veritatem verborum
Christi, simpliei, sed imperceptibili, nec ab humano ingenio euriose scrutanda coexistentia cum pane, saluari posse; mysteria autem,& in primis sublimia, non debere multiplicari, praeter necessitatem. Presbyteris suis permittunt coniugium , quod idem etia ruator & Apostoli fecerunt,& quotidiano exemplo discamus, multos quidem esse ecelibes, sed pau. cissimos .eontinentes. Pari ratione expendi posse , aiunt, reliqua, de quibus inter partes controuersia
est , etiamsi errent, nullius tamen momenti errores esse prae reliquis , in quibus conueniant; tum etiam bono animo ab ipsis errari.
259쪽
I Vid eenseant eruditissimi Theologi,quos non eitatis , seire non possiam et unum uestio, sine fide nos plaeere Deo non posse,sne Baptismo in re vel in voto neminem saluari pocse , aceedentem ad Deum debere eredere e stici quoq; communem esse scholastieorum sententiam, neminem adultum, propter peeeatum originis duci- taxat unquam damnari ; quod licet probabile sita ἡnon tamen, ut arbitror,ab iisdem demonstratur,sed probabilibus solummod4 argumentis comprobatur. Seio demum, verisimile esse, quod si adultus saero lauaero non tinctus , legem naturae intactam ct integram seruarit, Dei prouidentiae esse , illius saluti consulere r suppetunt autem innumeri sere
modi, quibus rem ad felleem exitum Deus perducat. Hoc tamen non probat, notitiam Dei naturalem, Deἱque amorem pariter naturalem, ad finem illum supernaturalem obtinendum sussieere, eum Baptismus, saltem in voto, neeessarius sit, ut verba Christi eum veritate eonsentiant. Sed quid inde, quaeso, dedueitis vestros scilicet, qui errore ineulis palo tenentur, minime damnari si nullo alio seelere obstricti sunt, facile concesserim ; nempe ineui patus error non imputatur, aut eulpae vertitur , sed rara avis in terris. Si vero alia stetera eommittant, eum remedio a Christo nobis parato eareant, vix unquam ab iis liberari, & exsolui queunt. Contrita
ionis vi, inquies , sed quam dissicile Itaque pau-
260쪽
sufficere Gentibis nostitiam naturalem da Deo. 213
ei sunt inter vos, qui errore in culpato ducantur, veconstat, tum ex EG g. Ι Ι l. tum ex Prop. X. Rat. x. Ex
iis vero paucis, nullus fere animum ab omni lab mortali liberum seruat, atque adeo omnes delinia quunt, ex his autem pauci, immo fere nulli, qui per veram contritionem culpas suas expunganta. Per fidem, inquiunt, sed in hoc erratis ; neque error, quamuis inculpatus sit, huic occurrit incommodo; nec ideo, quia hoc creditis, vestra fides peciaeati veniam vobis affert: unde hoc argumentum penitus corruit, ae effugium inane praecluditur ..1Ι. Frustra vobis idem Symbolum arrogati quod certe idem non est, ut supra euici in Effug. I. imo quod Tertullianus de Bapt. e. I s. de Haereticis sui temporis habet, in vos apte quadrat. Non idem Deus, inquit, nobis est & illis; nec unus Christus, id est, idem Addo ea, quae S. Augustinus Manichaeis exis probrat. Qui in Evangelio creditis, quae vultis, & in
Evangelio non creditis, quae non Vultis, non Euangelio creditis, sed vobis ipsis. Nec durum dictu est, infidelem haereticum, apostatam , stygiis flammis deuouendum esse, nisi resipiscat; nec bonus ille animus sufficit, qui & in paucit est , & eos, qui eo ducuntur, ab aliis peccatis non liberat. Quod vero subnectitis, nostrarum controuersiaru capita ad Dei cultum & honorem minime spectare, stare nullatenus potest: quasi vero res sacrificii, Sacramenti, Lais crae ordinationis, consiliorum Christi, perfectionis Euangelicae, diuinae gratiae, liberi arbitrii, iustifica iationis, auctoritatis Ecclesiae, primatus Petri, aliaque