Vna fides, vnius Ecclesiae Romanae contra indifferentes huius saeculi, tribus libris facili methodo asserta a P. Honorato Fabri Societatis Iesu theologo

301쪽

. PRAECLUDITUR. a

Ton erat, quod praefatos auctores dunta 1 l xat appellaretis cum innumeri fere alia A reperiri possint, qui non minore vehementia & zelo contra haereticos scripserutat : Ubi anim Basilius contra Eunomium t Hieronymus conistra Iovinianum de Vigilantium t Hilarius & Athanasius contra Arianos &e. Vnum sere sub aspectum plurimos verborum acutios, quibus sancti Pa tres haeret iecis perstrinxerunt, adduxit Theophilus. Raynaudus in eo libro, quem inseripsit de iusta &iniusta librorum eonfixione , ibi legere poteritis insignia laudum nomina, &illustres appellationes, quibus viri alioquin humanissimi huiusmodi homi nes ab Eeclesia desciscentes eumularunt. Quod a tem tam frequentem illustremque sanctorum Ρatrum manipulum in hoc agendi & seribendi modo peeeasse dicatis, nemini cine, qui sit Catholicus, persuadebitis. Nihil in hoe, mihi eredite, humani passi sunt, nullis assectibus immoderatis abrepti,

tempori seruierunt; verarum, non fictarum poena rum commemoratione populum in ossicio eontinebant. Et religioni ducerem,id fraudis genus viris

doctrina & sanctimonia clarissimis assingere ; quod stitieet aniles fabulas, falsa dogmata, finitias poenas, ad terrorem, de sacro pulpito suis populis prae-

diearentis.

II. Nee ullo modo edictis Imperatorum preme

302쪽

bantur. Augustinus, Fulgentius, Hieronymus, Iulianum timere non poterant, iam a multis annis viista functum, antequam ipsi scriberent. Cyprianus eum non timuit, utpote qui nondum clauum imp xij teneret, eum iam ille pro Christo, cum sanguine vitam gloriosissimὸ profudisset. Nee fides nostra, post Constantini tempora, omnibus, ut dicitis, Odi aerat , quo tamen tempore clarissima illa Eeelesiae lumina fulserunt. De summa Christianorum charitate & animorum consensione, nemo vobis dissentiet, quamquam nullum fuit sareulum , quod suas haereses & dissensiones inter Christianos non pepererit. Chronologos eonsuIite, & rem ita esse comis perietis pro viribus quidem optimi Pastores enitebantur , ut a grege suo lupos arcerent, ut suos omnes in offieio & fidei unitate continerent, ut deismum haereticos resellerent; sed quod Rhetores illos imitati sint , qui ad populum perorarent, non quidem ex animi sententia, sed fictis argumentis &narrationibus, diei reuera non potest, sine erimine grauissimi huius vitii labes iis aspergi nequit, de Onctissimis & doctissimis Patribus honorificentius& modestius scribendum esset: sed hoe loco censo

rem non ago

III Augustinus contra Pelagium & Iulianum, qui Afri non erant, acerrime pugnauit:& licet conistra Donatistas agens eos fratres appellarit, quid ad trem faciat, non video; haee enim, fi quid video, sunt repugnantia. Si fratres appellat, eosdem Christi eoli aeredes fore non dubitat, eos tamen ut haeretico .

303쪽

fnsectatur, ab Ecclesiae eommunio m segregato sed extra Eeclesiam non est salus, ut idem passim Augustinus eum aliis testatur. Haec sunt, ni fallor repugnantia; sed ut iam supra monui, haeretiei sunt quidem Ecelesiae filij, quos stilicit per sacrum laua erum Christo genuit de iis enim loquor, quibus saltem illud Saeramentum cornu est j sed eum ab optima parente desciue inti, haer dita iurς priuantur. Fratres igitur n*stri estis, sed e haeredes. culpa, vestra facti; deinde fratres nostri estis, ab eodem stilicet Deto. conditi, quem qeηπ4 eommuoi Patris nomine , iubente Christo, inuo eamus. Quid mirum ergo, si Augustinus Ponatistas, fratres apis pellarit, licet eQuaere Christi futuro esse minime credideriti sed ne quid dissimulem, haec sunt futilia & plusquam fri l .

IV. Frustra nos eum Patribus ςommistere tentatis; nee enim diuersa seotimus ab ipsis, quod recte profecto eonsiderauimus; nullum. qnim. Patres inister appellare potestis, qui dieat, ignorantiam inculis Patam non excusere. Illorum igitur sententia ita habet, ut omnes illos, qui sua eulpa ab Eeelesia segregati sunt, saluari non posse statuant; quidquid aliunde aecedat: nempe quisquis sua culpa errat , vel hoe solum nomine, dignus poena est, quantum uis in aliis optime se gerat. Praeterea e sim Patres illi paueos este seirent, qui optimam vitam eum inculpato errore coniungerent, illud fieri statuerunt,

quod ut plurimum fieri constaret. Quod de marty. xio subnectuti, friuolum est , nec enim verum mar: tyrium

304쪽

--Augustini de unitate Eceles a durior en a is

yrium est, ubi verae fidei testimonium desidera tunquisquis autem vera fide caret , veram fidem testifieari non potem Porro quandoquidem ad Patrer

confugitis, nullo sane negotio supra centum recenissere possem, quorum selectis locis unitas Ecclesiae& Primatus Petri eonfirmantur, consulite, sultis, a

ctores nostros qui strenue hae in parte se gesserunt, Bella tminum stitieet , valentiam, Beeanum , Su

rem, Gualterium, aliosque innumeror.

V. Quod dieitis, neminem e prudentioribus es.se, qui non magnam partem Protestantium saluam fore statuat, nullum ex nostris noui, qui hoc sentian,ix magnam partem nostrorum saluam fore putamus, lieet hi veram habeant fidem i1sque polleant Saeramentorum praesidiis , quae ad salutem valde conducunt multi enim sunt voeati, sed ieet ad fidem & gloriam , pauci vero electi. Dieam, quod

res est, vix unum ex multis, ignorantia inuincibili scilicet excusante, extra Ecclesiam saluari arbitror vel enim error, quo tenetur, inculpatus non est, ac proinde errantem non exeusat ; aut si forte inculpatus est, quod raro accidit, alia peceata non desunt , quae a salute penitus exeludant; praesertim cum S eramentorum subsidia adhiberi ab iis non possint, qui stilieet iis non gaudent. Nostra igitur sententia eum Patrum sensu optime consentit ἱ nee diffi- cile est, si vos auctoritas mouet, in omni saecuislo multos reperire, qui vestros errO-

305쪽

EFFUGIUM XIII.

Ducitur ex vero sensu istius communis emti, ex cidere eos omnes aeterna salute, qui extra Ecclesiae υnitatem consituti sunt. Ed quidquid tandem de eo sit, considerandum demum propius esse, quid sibi velit commune

illud effatum, excidere eos omnes aeterna saluin, qui extra Eeclesiae unitatem sunt eonstituti. Neiaque nunc admodum referre, quae veterum de eo fum it sententia': sed quomodo hodie accipiatur , nihil paene esse , quod non veniat in controuersiam. In primis Romanorum animum duriorem primum e molliendum esse, protestantes enim , quorum magna pars iam eo inclinet, deinceps quoque haud difficulter manum esse daturos. In Romana igitur Ecclesia, quamquam Theologi multas & diuersas soleant afferre interpretationes , hanc tamen esia prim/riam,& vice omnium; exsortes esse unitatis Ecclesiasticae,quotquot eum Potifice Romano nullη intexcedit communio; atque in eam sententiam ex

poni passim populo a Theologis & Catechistis unitatem Ecclesiae , in Symbolo Christianis omnibus

credendam proposita . Quod si autem recolantur, quae saepe suere suis perius asserta , quomodo ea comparata esse debeant, ad quae credenda Christianos omnes obstringi fas sit; reiiciendam esse omnino interpretatio

nem illam, eum neque in diuinis scripturis uspiam fit

306쪽

Extra Ecclesa unitatem nulla salu ., a II si tradita, neque veteri unquam Ecclesiae in usu fueurit. Absurdos e Te , qui existiment, quidquam ad rem facere, quod suo tempore, de communione cum Damaso Obseruanda , unus aliquando dixit Hieronymus: Nunquam auditum esse in toto oria snte, cum utraque Orientis & Oecidentis Ecclesia una adhuc esset,unitatem totius Ecclesiae,uti in Synis bolo creditur, a communione cum Episcopo Romano dependere : de occidentis tantum conseninsu, illius auctoritatem eo venisse. superesse etiamnum complures veterum Symboli enarrationes, in

quibus omnibus nihil eiusmodi extet. Qui hodie ex Romana Eeetella in utraque India barbaris Genistibus Euangelium annuntiant, iis inculcare, cum reliquis fidei Christianae articulis, necessitatem comis 'munionis cum Romano Pontifice, quem Christus totius Ecelesiae caput & vicarium suum constitue

Quod si igitur idem olim senserint, qui fidem

Christianam per totum orbem praedicando diffuderunt, fieri non posse, quin aliqua huius traditionis vestigia reliqua sint: sed nulla fuisse animaduersa , quam primum Lusitanorum & Hispanorum classes ad extremos Asiae Africaeque portus appulissenta,

ubi notitiam acceperint, de inuentis in oriente M versus Meridiem Gentibus, antea ignotis, quae fidem Christianam inter tot nationes infidelium conseruarent. Eos vero ignorasse, utrum esset aliquis in orbe Christiano Romanus pontifex , ne dum ut scirent, communionem cum eo colendam esse ei,

307쪽

1 i Db. III. V. XIII. verosensu istius effarit

sui Caluus esse velit , nec tantum ignotum olim tutis , quidquid de Romano pontifice hodie in hane sententiam dieitur, impossibilem etiam esse communionem, quam hodie iudieent esse neeessariam, di olim fuisse dissieiliorem, eum nondum ita pro eliue esset, maria omnia adire. Qui adiere Sinenses, Patres Societati, iEsv , memorare , quod ex monu

mentis quibusdam antiquis eolligi possit , fidem

Christianam neque ineognitam iis fuisse, neque infrequentem , 3e tamen ante hoτeentum quinquaginta annos, vix nomen eorum peritissimis Geogra

phtea ὁA in meidente viris notum erata. hropatulo esse, Oam longo tem re, trans latis 4iuulsisque Regnis, & aliis semper succedentiis

bus Gentibus, ita fuerit abruptum Orientem inter& oce identem, maxime extrema utriusque omne coinmercium, ut utriusque ineolae sibi inuicem par ne ignoti fuerint et Abissinorum , qui tamen magnam Africae lartem tenent, eamdem esse rationem. Alέenum igitur esse a prouidentia diuinata, statuere aliquid necessarium ad obtintadam unitatem Eeclesiasticam , extra quam salus esse nequeat, cuius tameἡ usu¬itia integrae Genter, nulla sua culpa excidere possint.Huc igitur rem t

tam redire, ut statuatur, communionem eum Romano Pontifice anilem tantum esse coniunctionem, ad restringendam compagem vasti eorporis, minime autem eam ex intentione Seruatoris esse necessa riam. Neque tamen a Theologis in Romana FGHesia aliam posse dari descriptionem unitatis Ee-

308쪽

Extra Eealesia uritatem nulti sab clesiasticae, quae reliquos omnes coetus , qui non idem eum ea sentiunt , ita separet, atque haec ipsa e

caeteras omnes interpretationes ita esse comparatas, ut etiam alij, quam illi, unitatis illius possint e fia. Participes, atque adeo nullam amplius esse causam, quare homines prudentes, partiumque studio miniis me addicti, non possint, salua conscientia , Graecos, Protestantes & Romanos in unitatem Ecelesiae C/tholicae adsciscereia.

3, E communi illo effato, nulla modo est In- I ter Catholicos controuersia, & eodem

nunc, ut olim, sensu intelligitur, nisi eianim inculpata adultum ignorantia excuset quam pauci autem ij sint, quos excuset, iam supra fuse diis ctum est eertum est, neminem extra Ecclesiae unitatem positum saluari posse. Nempe ipse error, si eum culpa coniunctus est, reum facit, si vero intulpatus,ab errore quidem ipso excusat quod enim inculpatum est minime imputatur non tamen ab a liis culpis admissis, quae cum remediorum penuria, quam error attulit,expungi nequeant, quid mirum, si vel inde salus impediatur. Quid aliud internos Controuertatur, ut verum fatear, non video. Quod duriorem animum nobis inesse dieitis, averitat penitus alienum est ; testis est nobis Deus, quanto ais nimi & eordis ardore, vestram salutem& eonuerinsionem expectamus, pro qua eum sanguine vitam, a ga .

309쪽

ex animo dico, libentissime profunderem. Vtitiam, quod subnectitis , ad bonum exitum perducatur ut tandem Protestantes ultro dent manus ; cum iam eb inclinent, ut dicitis; utinam, qui coepit in iis opus bonum, tandem communi omnium bonorum graistulatione perficiatis.

I. Una est nobis praedicti effati interpretatio; quod eum Romana Eeelesa, vera & Catholica duntaxat Eeelesia sit, per Prop. V II. quisquis ab ea segregatus est, ab Ecclesia Catholica segregatus sit, ae proinde saluari non possit, pet Prop. X. nec aliam Eeelesiam in Symbolo agnoscimus, vel populis proinponimus. Nee quidquam hucusque a vobis asserutum est, quod praefatam interpretationem reiieiendam esse demonstret; immo ex iis,quae disseruimus,

oppositum euincitur. Illam autem tum ex Scripturis, tum ex Traditionibus, tum ex nunquam interruispio usu Ecclesiae, & Conciliorum, tum demum ex sanctis Patribus &Doctoribus habemus, ut constat

ex dictis. Et sane miror, crambem hanc recoctam toties a vobis versari, testantur haud dubie omnium saeculorum monumenta, iudicem in Controuersiis

fidei a Christo esse relictum , alioquin, ut iam saepe inculcaui, nostra fides nutaret, & nihil certi esset, quod credere possemus; sed de his iam supra. Hi Tonymum perperam reiicitis, eum alii Patres eidem sententiae suffragentur: Angustinus scilicet, Cypri nus, Optaxus, aliique fere innumeri, quos apud nostros auctores videre poteritis. Religioni profecto ducerem, tanti Doctoris, ae de Eeelesia bene meriti

310쪽

inictoritatem stoeei facere ; sed in hoc Caluino ve stro non abfimiles estis, qui sanctos Patres probris, conuitiis & maledictis acerrime &mordacissime i

i III. Nunquam auditum esse dicitis. eis utraique Eeesesia una esset , unitatem Ecclesiae ita acetis piendam esse. Immo nusquam aliud auditum est;&statim atq; Graeci ab Eecusa Romana desciuerunt, quod saepissime factum est, pro schismaticia & hae eetieis habiti fuere. Quasi vero Patres Orientis ad Romanam Ecelesiam non confugerint,Athanasius, Chrysostomus, Ignatius, aliique iniuste oppressi, de Conciliis orientis Legati Apostoliei non praeia rint, aut saltem illorum approbatio a Romanis Pontificibus petita non sit. Nullam porro Symboli enarrationem=exhibere potestis, a Catholieo stili-.Cet auctore scriptam, ex qua non constet, Eeelesiam illam esse, euius Romanus Pontifex Christi Viearius caput visibile esset. Quod vero illud idem.Gentibus ibarbaris praedicemus, nostro reuera munere dela gimu r, quasi vero Ecclesiam a suo fundamento, sci- die et a Petro separare possimus , iisque supremum iudieem ita materia fidei tacere: absit,ut Dei eausianci Eeclesiae adeo perfide unquam prodamus . v. Idem autem olim senserunt,qui fidem Christianam per totum orbem praedicando diffudarunt quid enim aliud praediearunt, quam Euangelium,in quo expresse legimus, Gregem Dominicum Petri curae eommissiim,eidem elaues Regni eaelotum crη-ditas, omnimodam soluendi ligandique potestaterus 1 a factam,