Vna fides, vnius Ecclesiae Romanae contra indifferentes huius saeculi, tribus libris facili methodo asserta a P. Honorato Fabri Societatis Iesu theologo

371쪽

. , is

3 3 ς Lib. III. EFIII. Pleraque nunc controuersavst, quod illud humanae prudentiae, & politicis Ro.

manorum Pontificum artibus tribuatis: hoe enim human,m omnem prudentiam superat; & nisi a Spi. 4ritu sis ficto regeretur, iam dudum variis erroributimplicita, primam fidem & antiquos mores mutas. sest. Hine sane ortis eontrouersiis, in materis fidei, non modo ut tranquillitati consideret, verum etiam ut fideles doeeret, nee quemquam in re dubia, deminus expressa fluctuare pateretur, causam definiuit, oraeulum pronuntiauit, aperuitque & publi.

eauit, quid Spiritui S. videretur; hine orta credendi neeessitas & obligatio. IV. Quod Innocentij x factum, in eausa quimque Propositionum,ex Ian seni j libro excerptarum, exempli Ioeo attulistis, mihi sane gratissimum aecis die, cum illustrius esse vix possit, quo Sedis Apostoli eae auctoritas demonstretur ; nempe ad Ρontis cem octoginta Galliarum Episcopi causam illam detulerunt. & enixe ab eo postularunt, ut causam dirimeret, & quid de praedictis Ptopositionibus sen tiendum esset, edita constitutione Apostoliea, definiret : quod ille reuera praestitit; non sine maxima laude , praesertim tam id temere ae praecipitanter non fecerit, sed adhibitis doctissimorum hominum consultationibus, aceeptis multarum Academiarum responsis, habitis coram se variis Cardinalium conis

gressibus, distussisque plurimis seriptis & libris ; ea

demum claritudine, quae dubium omne penitus exincutiat. Nee est, quod nimiam huius sententiae acer bitatem exaggeretis , quidquid enim censura contuners

372쪽

mpune ignorata, aut bbera fuerum. 337net,in praedictas propositiones optime quadrat,prootestantes ictum quoque senserunt i hine Samuel Maresius grauiter de hoe iudicio questus. Nee est, quod dicatis, omnes paenὸ admirari, Innoeentium tanta usum esse aeerbitate , eaeteros forte prae vestris nullo habetis loeo ι si enim haeretieos, detractis

duntaxat Arminianis, de Iansentanos excipiam, re

liquis haud dubie praedicta Inuocentii eonstituti gratissima aecidit; porro isti maiorem, ni fallor,

partem componunt V. Recte autem monetis , eo adductum esse Iais nocentium, ne quid detrimenti Beelesia aeciperet ;nempe errores suborti maximum afferre solenti, cum multa membra eor poei Christi, & optimae Parenti multos filios subdueant. Itaque ut verum a falso fideles distinguerene, illud oraculum edidita ,rion tantum maioris tranquillitatis gratia, quae vix unquam in eiusmodi factionibus obtinetur, sed praeis sertim, ut intelligeremus, quid eerta fide tenendum esset de praedictis propositionibus; tabes enim ee fuit, quales reuera sunt. Et licet Romanus Pontifex homo sit, & humanae rationis lumen adhibeat, nec enim eaeeo modo fertur,sed res diligenter distuli de explanari eurat , in edendis tamen huiusmodi oraiaculis, errare non potest, elim a Spiritu sancto rega. tur, uti supreti probatum est, alioquin frustra illum Galliarum praesules , quorum plerique longa doctiores erant, interrogassent, ni si ab eo Catholiacum, & omnis erroris immune responsum expectac

iant. Nec est , quod ulli assentationi quispiam id

Y tribuat,

373쪽

' 3 Lib. IIDEFIXI. pleraque nustc controuersa

tribuat, cum illi Episcopi, prae caeteris , sint suarum 'iurium & auctoritatis retinentissimi nec ij, qui Romano Ponti fiet quidquam tribuant, quod ipsi iura non competat: itaque tam illustri patentique testumonio su prema Romani Ρontificis dignitas, a ucto ritas,&, ut vocant, infallibilitas mirifice confirmam

i V1. Expressa sunt, mihi credite , in saeris seriis pluris loca, quibus quinque propositionum falsitas

conuincitur , quid enim expressius, quam libertas ad utrumlibet i Christum pro peccatis totius mundi mortuum esse homines nonnunquam Spiritui saniacto ae diuinae gratiae resistere mandata Dei possitabilia esse t &e. Praeterea licet nihil de iis aperte determinatum esset, modo implicite, ut vocant,aliquid in Scriptura , vel in antiquis traditionibus contineae. tur,unde falsitas illa ostendi queat, id satis esse videiatur, ad hoc, ut Ecclesia rem definiat, & Propositi ianes illas iusta censura configat talis enim fuit Ecclesiae usus, &praxis , sic in causa Arij, Macedoni j, Nestorij , Eutychetis, Donati, Nouatiani, alio mimiaque actum est. Et miror, subtilia & perspicacia inge- .nia hic caecuti re quis enim nescit, nouos fidei artieulos ab Ecclesia non condi, id est, nouas non edire uelationes , licet illa multa definiat di declaret.

quae ante reuelata fuerant, non tamen ea claritudi- me, quae citra nouam declarationem de definitionem, ad credendum obligaret: hinc diuinam fidem, lumen infusum esse dicimus, quo a Deo reuelata, de ab Ecelesia ad eredendu nobis proposita credimus.. VII. Hinc

374쪽

impune lati ala, aut tibera fuerunt. Vt I. Hine edita constitutione Innoeen iij, illae Propositiones blasphemae, impiae, & haereti eae cenissentur, quae priusquam edita esset, sine ullo errore defendi poterant, ab iis stilicet, quibus de illarum expressa falsitate & impietate non ita constabat , modo inculpata esset ignorantia. Nec probatu facile est, quod ideo declaratae sint haereticae, quia id intererat tranquillitatis Ecclesiae, & auctoritatis' Pontificiae ; quod nullatenus probari potest , cum falsissimum sit: quasi vero intima cordis Pontificii penetralia & arcana penetraueritis , eiusque animum, ac finem, quem in edenda illa constitutione sibi proposuit ; hoc sanὸ diuinare est, ne di eam imis pune nugari & mentiri. Eo fine, mihi credite, Poniatifex ex eat hedra pronuntiauit,ut Episcopis interrois gantibus in materia fidei responderet ut obrepentes errores arceret; ut fideles veram doctrinam d cerer , ut controuersiam, quod ipsi ex officio in eumbit, tolleret; ut demum certa ab incertis, vera

falsis, & Catholica dogmata a gliscentibus erroiaribus distingueret. Ex his aurem, quod tranquillitas, seu pax inter partes sequatur, optandum quidem erat, vix tamen sperandum , nempe illi, qui factionis studio, ad defensionem quarundam opini ianum, quas deinde erroneas esse constat, animum apia plicuerunt, vix unquam cantata palinodia respiscunt ἱ unde fit, ut Pontificia oracula praedictam ita Iam tranquillitatem non afferant , immo potius tumultus augeant. Hinc eo potissimum spectant, non quidem ut factiosos errantes reducant, quod vix unis

375쪽

quam aeeidit, sed ut simpliciores , qui uno duntaxat religionis studio ducti, errores defenderant , acceiapso Ecclesiae iudieio, eosdem relinquant, & Cathois Ilei de fidei dogmatis eertiores facti, nullum erroriribus aditum praebeanti VDI. Ecelesia quidem Romana ea humanae pruin ntiae adhibet adminieula, iissique artibus rem p. ad ministrare , ac Dominicum Gregem regere soleti, quas recta latio & aequitas postulare videntur. V. g. doctorum ac prudentum hominum eonsilia , fi quentes deliberationes , optimorum magistratuum de administrorum delectum, aliaque id genus adlii het, quae in optima quaque rep. admia istranda adhi-

heri solent , hare fuse omnino prosequi valerem , siri postularet. Sed cuncta haec frusini essent , nisi Spiritus sanctus adesset, eiusque ductu euncta pro

votis succederent. Quod autem ad Monarchiam a exdat, negare non possum; eoneiliorum tamen auctoritate integra seruata , quae uniuersalem Eeele sam representant, potiora stilicet de nobiliora eum supremo capite membra. Quaecumque porro reguminis forma a Graecis & Protestantibus usurpata

si, perinde est ; quid enim ad nos Ideo vero nihil

eorum, quae definita sunt, mutari sinit , quia quod semel de fide est, iam per est, nee Ecclesia Romana

fidei dogmata mutare potestt nonnulla sunt,fateor quae citra errorem mutari possunt, ut ea, quae ad ritus pertinent, quae si quando mutanda esse recta ratio postulat, iij leo mutari Eeelesia constituit, neque id religioni ducit, quod saepe ac saepius factum

376쪽

a vane Unorata, aut libe fuerunt. telum esse , historiarum monumenta testantu Ita. IX. Nee magis timet, ne Christiani Principes Eeclesiasti ea bona auferant, quam ipsi Principes timeant, ne alieni in eorum ditionem invadant, nem.

pe hi meliore iure sua non possident, quam Ecclesia

suis fruatur ', neque ius, quod ex pia donatione reo sultat, eo deterius est, quod armorum vi acquiritur: suam porro auctoritatem integram seruare tenetur Ecclesia, quam ne quidem, si vellet, abdicare licite valeret. Disputationes de auctoritate Romani Pontificis, ut plerumque inutiles, Ecclesia non proobat, praesertim cum illam sibi duntaxat arrogeta, quam certa fide omnes Catholici tenent i si quid ultra eidem aliqui tribuunt, admittere, vel reiicere. Iiberum cuique esse debet; quia disceptationes huius seeundi generis rixas & factiones, ut plurimum excitare solent, nee non Principibus sulpicionem iniiciunt, ab iis abstinere longe satius est.

X. Quod de Tridentino subnectitis, ab auctore vestro aecipitis ; sed nos eius dictis & fide non sta.

mus; hie non haereo, nam in recens edita historia habetis, unde augustae & sacrae Synodo assctae catalumniae efficaciter refellantur, eaque omnia elidanis tur, quae Romanis Pontificibus, hae in parte, opponi queunt. Vt autem dicam, quod res est, hoc loco unum grauiter peccatis ; nempe Christi Eeelesiam pro congregatione vel republ. mere saeculari, vel temporali, ut aiunt, accipitis, ac proinde, quae humanis & politicis duntaxat rationibus regatur, nee

quidquam ab eo expectet, qui impugnari quidem, in ι Y 3 illam,

377쪽

341 Lib. III. Uan Pleraquemme controuersa

3llam, nunquam tamen expugnari patietur. Si qui forte Ecesesiastici sese negotiis saecularibus implicant , aut in prudentia carnis & vana Politica suas spes omnes collocent, in hoc profecto non laudo ;illi certe in curribus & in equis, nos autem in noumine Domini magnificabimus ; iisdem igitur artibus Ecclesia non permanet, quibus humana imperia seruantur ; si quid amplius subsidij non adesset,

iam dudum Ecclesia eorruissetis. XI. Quod plura in dies a Romano Pontifice non declarentur, facit negotij arduitas, nec enim qui cis quam temere definit, sed auditis doctorum homianum sententiis , & omnibus rite ponderatis atquecti scussis; praesertim cum multorum salus id posta 4at. Hinc tam graues sunt controuersiae ad Sedem δε postolicam delatae, quas hactenus definiendas esse non puta ubit, licet multi apud sanctam Sedem in-sarent : duas illas celebres exempli loco indiearo sufficiat, quarum prima ad rem immaculatae Conia ceptionis Dei parae, altera ad quaestionem de auxiliis pertinet Caeterum quod putetis, neminem regno caelorum extorrem fore, quod Ecclesiae definitioni. hus non acquieuerit, erroneum est , quisquis enim

Ecclesiam non audit, sicut Ethnicus & publicanus nobis esse debet , neque in hoc infinitam sapientiam humanae prudentiae legibus eireum seribimus , sed Christi verbis stamus , qui hane iudicandi pote statem Eeelesiae reliquit ; si Ecclesiam parentis loco habetis, cur eius imperio non pareti, cur eius dictis derogatis fidqαὶ si autem in ea. matrςm non agn με scitis, '

378쪽

h uvest rata,aut ustras erunt. 3 3 thitis, in Deo Patrem non habetis , quid mirum emigo, si haereditate excidatis / IXII. omiseram, quod de Pintestantibus habe-.tis, quos in reformanda Melesia errasse, ultro fate-1mini , sed perperam statuta & credita , ab iis minia me mutari, ne populus praeteritum errorem agno scat. O candidae & probae fidei homines t errorem, agnoscunt, sed populi metu retractare non audent, hoc autem bonae fidei inculpatae ignorantiae loco. vobis erit: Dij meliorat de aeterna salute agitur, quam sitae recta fide consequi non valemus , errores sectae vestrae agnoscitis, e6Rue ei uvare, humairis. duntaxat rationibus ducti, recusatis. Sed,antequam absoluam, repugnantia dicitis, errasse Protestantes fatemini; cum tamen subnectatis,eos profligataTΥΑ.rannide se in libertatem asseruisse, quae, amabofiliis bertas , nouis errorum vinculis implicari vera Iliabertas filioram Dei in vera fide & charitate non ficta posita est, qua libertate. Christus nos donavita . sed ubi errorest, vera fides esse non potest; deehaia ilitate vestra iam supra dictum abunde, quod Tyrannidem Pontificiam appelletis, intectolita vobis. que familiaria conuitia reponendum est i

Ducitur ex insigni fidelium paucitate .QVi is, ur, inquiunt, diuina indicta ex suo i

genio metiri ausitat, jis considerandum esse,

379쪽

3 46 Lib. III. Eoug. XXII Insignia

omnem redigant, & salvandorum numerum intrα quam arctos limites restringant; quam tamen EC- lelesiae Christianae, prae Iudaica, insignem fore amplitudinem, ex diuinis praedictionibus constet. Iam vero si totus terrarum Orbis in x x I V. aequales par tes dispertiatur, quinque earum tantum teneri a. Gentibus de nomine Christiano notis, sex ab iis, qui Machometis impuram legem sectantur , tredecim reliquas adhuc densis Idololatriae tenebris esse obsessas. Neque vero esse Gentes illas omnes, quae adhue hodie idola colunt, ita barbaras, hebetisque ingenij, atque vulgo creditur, sed plurimas illarum. ita esse excultas, ut quibusvis aliis nihil concedant, neminem de eo dubitaturum , qui mores-ingenium Sinarum,Tartarorum, atque plurimarum aliarum gentium Indicarum perspexerit. Iudaeos tria hunc censum non venire, cum inter omnes dispersi agant; fuisse eos quoque olim longe numerosiores;& si fidei sit Philoni historiam Legationis suae ad C.

Caligulam Imp. contexenti, tanto eos numero extra

Syriam &Palaestinam, potiores utriusque Asiae, Λ-fricae,& Europae urbes,& vicos complures insedisse, ut indigenis propemodum essent pareco Quum igitur Christiani quinque tantum partes Orbis terrarum teneant, eauendum esse illis, qui solis Romanae Ecclesiae, aut cuiuscunque alterius coetus finibus , veram fidem & Ee lesiam circumis scribunt, ne quid Donatistici erroris eorum sentenistia sapere videatur ἱ quumque recte paucitatem

quorundam fanaticorum sibi solis Ecclesiae nomea

380쪽

zal arrogantium irrideant, ne in eadem absurda inritaξ cidant; collato Catholieorum, ut Protςstantius i

sta aut Graecorum numero, nun tantum eum reliquis

. . Q panibus, qui prael re. Christi ni audiunt, sed et

s ili iam cum iis , qui a saeris Cbristianorum alimo sunt stat animo , considerandum illis: esse , si Africanos omne ,&,p tentissamas illas A bamnorum Ecclesias,tra si quidquid reliquum xst in Oriente Chrissia, u*rum, quorum togens sit numqtus per tot ampli nil simas prouincias. longe lateque diffusus, s in ipsa. ropa, vssiaino nem Angliam,Scotiam, Hibera uia Dani3m, NurWegiam, Sue eiam, deinde --ε; gnam Guliin Germ ni , Polqniat, Huogariae , Bel-t. Sitquη partem reiiciant, quid deelesiae Christianae i. reliquum sit futurum, δέ quam parua sit latura pam. ticini si et cum teliquis com pyretu .i Ipsus illos, qui se appellant Catholicos, ceu ab; ipis orbis Christianus dependeat, si plurimum ipsi

usedatur, etiam pust diffusiam cum dominatu Euspanico in utramque Indiam religionem Catholi c4m, Vix mqn duas obtinerp pariss de quinque iulis,quae a Christianis gentibus sunt insessae . magnam quidem esse amplitudinem prouinciarum Indiae Ocinciden talis, sed ex iis , paucas lotegras Christianasiade esse imbutas , passim tantum portus S panitisma teneri ab Hispanis: quidquid praeterea φθ mnintium in locis mediterraneis, & a mari remotioribus aut nullis certae religionis legibus teneri , aut inor reliquorum Gentilium, solem , lunam di reliquη astra, Us stiam idola colere , tum etiam ingentes

x a tractu