장음표시 사용
61쪽
fidem, pietatem, amoris, nec non timoris assictumvlltem ad attestandum , Deum siunmo illo eultu diagnum e fle, propter infinitam illam qua pollet,e collentiam ac dignitatem, pro euius honore, vi tam cum sanguine profundamus ι hine ad id signifieandum, illa omnia exhibemua honoris, laudis , gratulationis, adorationis offeta & obsequia1 quae ad hunc finem obtinendum apta vel idone esse cognoscimus: igitur ut Mee Deo accepta sunt, quia eum Deus: de sua praestantia de excelsitate gauis deat, haud dubie de cultu illo non gaudere nequit, qui ad illam spectat; ita haec eadem exhibenda De di deserenda su ut, quia debit . III. Quod Deus summo amore dignus sit,omnes sciunt; quia summus amor ad summam bonitatem. spectat , immo amari dulcissimum est, quo naturae ratione praedita mirifice gaudet, laudibus etiam . eum prosequi debemus, a quo res omnes praeclarΘgestae sunt , nihil enim facit, quod summis laudi hus dignum non sit ἱ eum vero iustus sit, quis eum
aurenon timeat, supremum scilicet humanarum actionum Iudieem & criminum punitorem qui enim aliquid, vel leue etiam admittat, indignum praesente Deo quis natiuae kagilitatis conscius d Iinquere nota timeat, ac proinde dium. vindieis Gram asperare, cui scilicet incumbit, ut recte facta
Praemiis, ita poenis delicta prosequi I V. Hine si Deus Leges serat,iis omnino parem dum est ; si quid vetet, fugiendum ', siquistiubeatu equendum , si beneῆcia conferat , agendae gra a tiae,
62쪽
tiae , si quid inserat poenae, atquηnimiter toleranis dum; si re quapiam indigemus, ab eo summis preeibus flagitanda , si annuat, gratulandum; si renuar, aequiescendum est; & si quid a nobis admittatu .
quod eum recta ratione non consentiat, quod vel proximo graue,vel Deo ingratum sit, venia exoranada, culpa lacrymis eluenda est. Cuncta haec ut a nemine ici dubium reuocantur , ita ab aduersariis vltro dantur; a nemine, inquam, si sorte nonnullos
excipias Epieuri de grege, qui humana diis eordi αcurae esse negant; sed eum huiusmodi hominibus, qui ratione relicta, sensum duntaxat consulunt, rationibus & argumentis agendum non est; alium postulant agendi modum, qui brutis animantibus,non hominibus ratione praeditis competat , quamquam si eo, quo par est, modo sensum ipsum eonsulerent, hoc etiam duee., ad rationis arcem facile perueniarenti sed hos mittamur'. :i V. Si quid demum post mortem nos manet, ab ipso Deo expectandum est : quod post mortem aliquid nos maneat,eum anima rationalis immortalis si, certo certius est 1, quod illud a Deo duntaxat e
pectandum sit, etiam perspieuum est , a quo enim, ni si ab eo,qui probe cognoscit de iudieat, quid euiaque rependendum sit; hine spes nostra in Deo p nenda est , & quidquid post vitam speramus, ab eo
precibus exposcendum plaeandsimque Numen sem ere violatum; cuncta taee, quisquis Deum existereno negat, acsibi animam immortalem inditam esse,
vel ipso sensi pereipit, baud inuitus admitti .
63쪽
o Lib. I. Datum V Desu eultum sum
ne cultrui a Deo praescribi hominibus 4ebuit, .
Udi hominis ortua multarum rerum, quatad diuinum euitum pertinent, ignarum il- L lum relinquiti hinς tot erroribus obn axius est, tot superstitionibus addictus, tot ritibus ac religionum formis varius; itaque eum aliquis religionis e ultus inter homines esse deberet Deum a nim summa cultu eolendum esse , iam eonstat ) de eum propter hominum ignorantiam religioni pa rum consultum esset. Dci iuit, illum modum praescribere , quem teneri vellet, eam religionis sommam indicere, quae magis gra taesset; illam fidei ratationem docere, quam omnes amplecti deberent . quod reuera nisi factum fuisset,religioni,ut dixi,male consultum esset, in qua nihil certum, nihilque i dubitatum homines haberent,lI. Neque hoe aduersarii negant,quod cum reincta ratione ita eonsentit, ut ij de Deo male sentiant qui rerum humanarum ignarum & incuriosum esse volunt quasi vero quidquam Deo magis cordi ense debeat,quam augusta religionis res, quae diuinum
honorem promouet, Dei laudes celebrat, Deumaque mundo manifestum faeit. Praeterea eum Deus homines ad recte vivendum erearit, quidni eos re eiae vitae institu tum doceat, viamque vel leui saltem
digito monstret, qua ad finem illum , ad que* d
64쪽
stinantur,perueniant i Deus brutis animantibus eos instinctus indiderit, quibus ducuntur, ad ea commoda sibi procuranda, quae salus illarum & conseris uatio postulant; hominem vero ratione praeditum, imparatum, ac rerum illatum imperitum reliquerit , quae illi adeo necessariae sunt , ut finem suum obtineat , quis hoe dicat quis hoc eredata iIII. Deus orbi a se condito eam curam negar non debuit , quam Paterfamilias Domui a se insti tutae, Princeps subiugato Regno , constructae ciuitati Dynasta quilibet.impertiretur: nulla enim sine legibus hominum communitas, nulla societas stare potest , ea quippe est hominum, ad malὸ agendum procliuitas, ut laepe ac saepius delinquant, nisi legi-hus contineantur, esset, quod ab aeterna illa sapientia nonnihil eonditus homo desideraret , si finem . quidem illum, ad quem creatus est, vel leui digito
monstraret, viam tamen, qua ad eum finem perueniri potest , minime indicaret : quasi vero a nobis aliquid exigat, quod nobis compertum non sit , aliquid expectet, cuius certiores non fecerit ἔ multa imperet, & nulla prate epta extent. De Deo meliora sentienda sunt ; nec in ipso ferendum , quod in . Homine, mediocri sapientia instructo, tolerandum
iv. Eius prosecto est, naturam hominum iis orimnibus instruere, sine quibus destinatum illi finem assequi non possunt: creauit hominem Deus, quid. ni eundem dirigat rationis lumine instruxi ;quidni eorum, quae ratio postulat, eidem copiam
65쪽
'faciat Portum saliutis eminus ostendit 3 quidni Jam aperiat i ab eo religiose coli vult; quidni sa- ' eri eultus modum doceat ut recte vivat,ab eo exugit; quidni saltem rationem illam indie et, in qua 'recta vita posita siti denique imperat, ne quid ad mittat, quod diuinae voluntati aduersetur quidni ergo Leges illas condat atque promulget , quibus standum est, eaque significet, quae a diuinae volun-riatis amantibus desiderat . iii V. Saluti hominum diuina-bonit seonsuluita, quae Hominem saluari voluit; rationis primum i mine donauit, ut bonum a malo distemerent turi vero quia saepe tatio caligat, de a sensu in errore tri Indueitur, & musta sunt, in quibus perplexi &d bij homines extitissent; illa vitae ratio nobis ab ebpraescripta est, ille resigionis cultus institutuς, Ieges illae latae & promulgatae , ilIa demum omnia is liberaliter ab eo coneella, quae ad nostrum finem obtinendum necessaria esse videbantur; neque per illum stat, quo minus finem illum assequamur, quo si forte excidimus, nostrae id militiae, non illius incuriae tribuendum est. Ille igitur cultus, ille relutionis modus, illa vitae r tio, Leges illae ae Praecepta nobis a Deo praescripta sunt, quae a nobis seruari par est, si morem Deo gerere, ae protru'-D . de saluari velimus L .
66쪽
Dein nominem ad sinem sivernaturalem , nem
. nam Diucet Beatitudinem, creauit. I. νω Λmsublimem & excelsum finem Deus no bis obtinendum proposuit, ut cum nostris viribus eum assequi nequeamus, inde finem Aluin supernaturalem merito vocemus; ea quippe aest aeterna beatitudo, quam certa Dei possessio eois sonat, & immenta voluptatis torrens perfundit, vela facultate nostra positum non sit, eam, nostris sebiicet viribus imparem . obtinere , imbecillitas nostra eo non assurgit,neque id in praemium ae mercedem exigere p ssumus. , quod merita nostratongissim4ae infinite superat, nee quisquam est inter aduersia
L: U. Et veris,modus aliquis exeogitari non potest, quo suis homo viribus fretus,ad Dei thron nasce dat, Deum oςulo muniis clarissime videaricoronam gloriae, ut vocant, & bravium immortalitatis, moris ealis ipse reportet, miserrimi hominis conditio imis hecillisati suae reIicta ad tantam dignitatem extolli non potest; humanus oculus tanta luce perstringusur , angustum pectus diuinitatis oceanum non inpii , quid plura, a Deo expectamus ea subsidia,&a xilia, quibus ad promissa nobis praemia peruenire valeamus , igitur ille finis vires quidem humanar, non tamen hominis vota.&appetitum superat s adiuque adeo supernyturalis est. r.
67쪽
III. Quod autem ad illum finem Deus Hominem destinarit, ultro concedunt adlaphori ; cuiri scilieet aliquem nobis proposuerit, ne inter res crea tas homo duntaxat esset, qui ad suum finem minime tenderet; quis enim eo tendat, quὁ tendere ne1cit res aliae creatae innato quodam motu& appetitu iri suos fines feruntur , at honio ratione praeditus M
libertate pollens , libere finem filum prosequi de buit i quod ut fieret , is finis illi proponendus erat, quem reuera Deus proposuit: quis enim eredat, aliquid a supremo illo moderatore Deo fieri debuisse , quod ab eo faetiim non fuerit; &vero haud Iut homini vitio verteretur, quod ab eo fine recederet, si finem illum ignoraret , in quem ferri debere tignoraret autem, si propositus non e siet: hine illi hominem delinquentem pmni eximunt culpa , quiterum illarum ignarum faciunt, quae vel faetendae vel fugiendae essent, illiusque praesertim finis , ad quem ab auctore suo destinatus est. , ι'
IV. Itaque eum eum finem Deus nobis haud duabie proposuerit nec enim ea omisit, quae facere deis buit nullus alius, praeter aeternam beatitudine, quae in elarissima Dei visione posita est, nobis innotuit; illa est corona , quam ex hoe rerum mortalium conflictu, victores egressi expectamus; illa merces
nostris laboribus promissa, illud praemium nobiae propositum ι hoc ipsum traditione quadam 'mniu: emporum ac memoria tenemus', nec in sacris modo eodieibus hoc legimus, verum etiam in omnibus
fere omnium linguarum, gentium, sectariumque liis
68쪽
. . ad ateranam beatitudinem errauit.
bessiis fuit omnium hominum sensus,si paucos exiseipias, qui cum vel Deum existere, vel animam hominis immortalem esse negarent, nullum certe finem post mortem obtinendum esse putarunt. Sea praemia negare visi sunt, quae sibi debita non essG, probe tenebant, ut debitas sceleribus poenas effugerent ; sed res eorum iudicio non stetit,& quem re
munerantem habere noluerunt, modo vindicem agpunitorem sentiunta.
V. Communis igitur fuit omnium populorum ti nationum consensus, bonos aeternis post mortem praemiis, improbos vero pinnis assci: aliud natura . non do euit , hoe instinctu & innato quodam appetitu tenemus, qui reuera frustra nobis inditus esse si alius post mortem finis nos maneret. Igitur cum eum nobis finem Deus proposuerit , quem prosequi debemus , de eum aeternam duntariat beatitudinem appetamus & prosequamur, nec alius nobis finis inia notuerit, alius prosecto esse non potest , atroquin quadam naturae fraude in errorem induceremur: utia pote qui insito a natura instinctu, eum finem proseis queremur , quem ideo consequi nullatenus possemus, quod de viribus nostris superior esset,& ad eum minime destinati essemus. UI. Equidem vires nostras superat, ut iam supra dictum est; nempe quidquid agimus, haud impar viribus nostris, ut finitum & limitatum est, ita ad mercedem quodam pacto infinitam minime assu git: actionis humanae honestas, seu bonitas, ut vocant, tanti no est,& meritum, quod iii eam quadrat,
69쪽
3 Lib I. Dat. VII. gemini'are natura turi
diuinum praemium minimὸ postulat. Cam tamen . Deus mercedis ac praemij nomine aeternam gloriam nobis proponat, non modo illum finem nobis proia positum, supernaturalem esse necesse est, cum limi tatam nostrae naturae facultatem infinite superetquerum etiam eandem naturam nostram ad eum dignitatis gradum evectam esse, in quo, diuina gratia opiistulante, ita se gerat, diuino scilicet pacto supposto, ut praemium omne infra illius merita sit, nisi quod aeterna beatitudine comprehenditur , α clara Dei visione completur.
Gemini Dise natura satira, integra es corrupta , in ιriplici lege, naturae scilicet, scripta,
gratia. L , Niegram naturam aliquando extitisse, exsa -l era historia habemus; Deus enim , eui salus A nostra curae est, ut tales essemus, quales esse debemus, nos scire voluit, quales fuerimus: ut hominem suae conditionis ac miserrimi status, in quo nunc est, pudeat, feeit, ut cognosceret illius gloriam, unde initio exciderat: hoc enim scire , hominis intererat, ne sorte diuino rigori tribueret, qui dis quid in poenam primae defectionis, miseriarum seniatit , ut sibi imputet, quod patitur, ac diuinae misericordiae se vel inde obstrictum esse intelligat, quod longe maiora non patiatu Lia. II. Et
70쪽
i1. Et vero Deus hominem in eo statu , in quo
nune est, minime creauit; alioquin cum tantus e
et operis ereati defectus, in ipsum auctorem rennia deretur. Quod nascamur irae, non amoris filii, diutinxti lane instituti non est; si enim ira est, iniuria est inempe ita omnis in auctorem iniuria fetius; igitu exrato Deo iniuria, ab homine stilicet, illata fui iquisquis autem infert iniuriam, iam existere suppo nitur ; quod enim nusquam est, quidquam praestare non potest , aliquis igitur, isque primus homo esse debuit, qui filius irae natus non sit, & in uno tandemn stimus, unde generis primordia nostri, ne in infinitum progrediamur. Nec est, quod quisquam ilia
meat, ne in hoc, Iansenio purae naturae statum neganti suffragemur, qui a statu naturae corruptae omnino differt, ut in confessis est apud omnes; hie
enim includit peeeatum, cuius Deus auctor esse ne quit ; unde licet a Deo primus holpo creari potuerit sine iustitia originali, Deique fratia & amor , non tamen cum peccato creari potuit, neque hoe 13. propositioni Baii damnatae ullatenus repugnat. II L Ille igitur fuit naturae integrae, nondum sei- Iieet peccati vitio infectae atque corruptae status, in quo primus omnium parens a Deo conditus est, haee illa fuit iustitia originalis, ut vocant haec prima hominis stola , ae beata eonditio, quae secum homini tot iura de praerogatiuas afferebat , nempe homo
Deo charus erat, Angelis fere par, eontra mali Daemonis insultus probe munitus,animo rerum omnia
ieientia & diuina gratia, ae reliqua virtutum supelis C a lecti-